Habari Muhimu Zilizotufikia

Makala na Yaliyochaguliwa

Mfano mzuri wa kugawanya mali ya zaka

Mokhtar-Gomaa-216x300

Hapana shaka kuwa iwapo zaka itagaiwa kama itakiwavyo kisheria basi itaziba pengo  kubwa la mahitajio ya mafakiri na wenye shida sana na masilahi ya taifa zima. Pindi nafsi za matajiri na  wenye uwezo wakifanya  ukarimu na kutenda wajibu wao wa kuwalisha wenye njaa, kuwavesha wasio na nguo, kuwatibu wagonjwa, kuwasaidia wenye kuhitaji na kutoa mchango wa kuboresha na kudumisha kwa  taifa basi ni lazima nchi ibadilike. Na hapatakuwa na raia ambaye atakuwa anahitajia na kuomba, imamu Ali (mwenyezi Mungu amwie radhi) anasema: “Hakika ya Mwenyezi Mungu Mtukufu amegawa chakula cha masikini katika mali za matajiri, na katu masikini hatokuwa na njaa isipokuwa tajiri atakuwa ameshiba, na akipatikana masikini mwenye njaa, tambua kuwa pana tajiri dhalimu na hakutoa haki ya Mwenyezi Mungu katika mali yake, na hakutekeleza wajibu wake kwa upande wa jamii yake.”

Na iwapo (tajiri) ataekeza vitega uchumi kwa njia sahihi kwa ajili ya masilahi ya taifa lake jambo hili litapelekea  kuinuka kwa taifa letu zuri kama itakiwavyo. Bali pia huenda manufaa yakaenea katika nchi nyengine nyingi za kimasikiniambazo nasi tunahitajika kuzisaidia kwa mfano wa nchi za mto wa Nile ambazo inatubidi kuwa na mawasiliano nazo na kusaidiana kielimu, kitamaduni, kimanufaa na kiutu kwa kiwango cha kiserikali na cha kiraia na kwa taasisi zake za kitaifa ambazo tunaweza kufanya vitega uchumi vikubwa na imara katika nchi hizi na nyenginezo katika nchi za Afrika zilizo na umasikini, kama ni mojawapo ya mbinu na himaya ya usalama wa raia wetu. Na kwa jambo hili kuna mifano mingi inyoshukuriwa kwa upande wa taasisi za kiraia.

Zaka ni haki ya lazima katika mali

Nasisitiza juu ya ukweli, na wa kwanza ni: hakika ya zaka ni hali ya lazima katika mali na ni nguzo kuu kati ya nguzo za kiisilamu mfano wa sala na funga bila ya kutafautiana, na Sayidna Abdallah Ibn Abbas (Mwenyezi Mungu awawie radhi) amesema: “Vitu vitatu ndani ya kurani tukufu vimeteremshwa kwa kuambatanishwa sambamba na vitu vitatu (vyengine) kimoja wapo hakikubaliwi bila ya chengine, navyo neno lake Mwenyezi Mungu “Mtiini Mwenyezi Mungu na Mtiini Mtume wake.” Na neno lake, “Na Simamisheni sala na toeni zaka” mwenye kuacha kutoa zaka pamoja na kuwa anajua kama ni lazima basis ala yake haitomnufaisha kitu mbele ya Mwenyezi Mungu. Na neno lake, “na unishukuru mimi na wazazi wako wawili na kwangu ni marejeo.” Asiyewashukuru wazazi wake wawili kwa wema wao na matendo mazuri yao basi pia hatomshukuru Mwenyezi Mungu. Mwenyezi Mungu anasema kuhusu wanaoweka hazina za mali na kujizuia na utoaji wa zaka {Na wanao kusanya dhahabu na fedha, wala hawazitumii katika Njia yaMwenyezi Mungu, wabashirie khabari ya adhabu iliyo chungu. 35. Siku zitapo tiwa moto katika Moto wa Jahannamu, nakwazo vikachomwa vipaji vya nyuso zao na mbavu zao namigongo yao, wakaambiwa: Haya ndiyo mlio jilimbikia nafsi zenu, basi onjeni mliyo kuwamkilimbika. }

Jambo la pili: hakika uisilamu umetoa wito wa kutoa sadaka kwa wingi, Mwenyezi Mungu Mtukufu anasema     { Mfano wa wanao tumia mali zao katika Njia yaMwenyezi Mungu ni kama mfano wa punje moja iliyochipuza mashuke saba. Katika kila shuke zimo punjemia. Na Mwenyezi Mungu humzidishia amtakaye, naMwenyezi Mungu ni Mwenye wasaa na Mwenye kujua.} ( Surat Albaqarah.Aya,261). Na Mtume (rehma na amani zimshukie juu yake anasema) “ mali haipungui kwa kutoa sadaka.” Na anasema: “sadaka bora ni ile uitaoyo hali ya kuwa ni mzima kabisa, unataraji utajiri na kuogopa umasikini, usiicheleweshe hadi pale roho inafikia kooni kasha ndio unasema, Fulani apewe hiki na Fulani hiki na ilikuwa kwa Fulani (hiki) na ilikuwa kwa Fulani (hiki).” Na pia anaendelea kusema: “hakuna siku isipokuwa malaika wawili huita na mmoja wao husema “ewe Mola mpe kila atoe (mpe) ziada, ewe Mola mpe kila ajizuiaye uharibifu.”  Na anasema  Mwenyezi Mungu Mtukufu:{  Angalieni! Nyinyi mnaitwa mtumie katika njia ya Mwenyezi Mungu, na wapo katika nyinyi wanao fanya ubakhili. Na anaye fanya ubakhili basi anajifanyia ubakhili mwenyewe. Na Mwenyezi Mungu si mhitaji, na nyinyi ndio wahitaji. Na mkigeuka atawaleta watu wengine badala yenu, nao hawatakuwa kama nyinyi}. ( Surat Mhammad,Aya 38)  .

Huondosha na kutibu mwanya:

   Hapana shaka kuwa mwanya  utakuwa ima katika vyombo (taasisi)  vyenye kutoa zaka au vyenye kupokea zaka au vyombo vyenye kuunganisha na sawa iwe ni mtu, jumuiya au taasisi.

Mwanya unaopatikana kupitia vyombo vitoavyo zaka itakuwa ima kwa kutotoa hiyo zaka kabisa, au kwa kuipunja au itakuwa inatolewa lakini si kwa umakini kwa wahusika wake.

Hivyo basi, ni wajibu kuzingatia katika hutuba za dini juu ya ulazima wa kutoa zaka na umuhimu wake na madhambi makubwa ayapatayo mwenye kuzuia kutoa zaka mbele ya Mwenyezi Mungu, pamoja na kusisitiza ya kuwa tajiri hatoepukana na dhima yake kwa kuitoa mali yake kiholela. Na baadhi ya wasomi wa elimu ya sheria wameona ya kuwa iwapo tajiri amempa mali yake kwa anayedhania kuwa ni masikini kasha akaja kuelewa kuwa si masikini basi itamlazimu kutoa tena zaka. Ni wajibu wake ahakikishe kuwa anatoa kwa mujibu wa sheria na kwa amana na kwa uchunguzi na kwa vyombo vya kisheria ambavyo hupewa zaka ili dhima yake iondoke mbele ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, na ili zaka yake ilete matunda mazuri ambayo yanapatikana kwa utoaji wa zaka.

Na mwanya upatikanao kwa upande wa mpokeaji, unakuja kutokana na udhaifu wa ugawaji kwa baadhi ya wenye nia mbaya za kutaka kujilimbikizia mali kwa njia yoyote hata kama ni kwa kulaghai. Ni wajibu wetu kuwakumbusha muongozo sahihi wa kiisilamu na utu wa kibinaadamu ambao unakataza kwa mwenye uwezo  kulaghaia na kujidhalilisha. Mtume (rehma na amani zimshukie juu yake) anasema “haifai kuomba isipokuwa kwa Yule mwenye ufakiri uliopindukia mipaka, au mwenye madeni makubwa, au mwenye damu ya maumivu ”.  Na anasema; “Mwombaji ni kama pambo ambalo mtu hujipambia usoni mwake, akitaka huliacha usoni mwake na akitaka huliondoa.” Na ima Ali (radhi za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake) anasema;

Ni afadhali kubeba kima cha jabali * kuliko kufadhiliwa na watu

Watu hunambia kazi ni aibu * nami huwambia “aibu ni kuomba watu”

Na mtume wetu (rehma na amani zimshukie juu yake) anasema “ katika mambo ambayo watu waliyapata kutokokana na maneno ya utume ya mwanzoni ni kuwa, usipokuwa na haya basa fanya utakacho.”

Lazima tuhakikishe ya kuwa uisilamu umekataza kuomba pasi na sababu ya msingi, na mtu mwenye heshima hawezi kuishusha nafsi yake kwa kuomba, na mkono wa juu (utaoa) wa juu ni bora kuliko wa chini (usiotoa). Pamoja na kuhakikisha umuhimu wa kufanya kazi na thamani yake na msisitizo wa uisilamu juu ya kazi. Na kuweka wazi ya kuwa anayekwenda mbio kwa ajili ya wajane na masikini ni sawa na apiganiaye jihadi katika njia ya Mwenyezi Mungu, na mbora wa watu ni Yule alaye kwa mkono wake na si kwa kuomba kwa wengine.

Ama kwa upande wa mwanya wa tatu:  ni ukusanyaji na ugawaji, pamoja na imani yetu kwa baadhi ya taasisi za kijamii kuwa zinapunguza mzigo mkubwa kwa mafakiri na wasi na uwezo sawa kwa upande wa kuwapa mahitajio kwa kupitia vitega uchumi na hasa kwa upande wa matibabu, isipokuwa nionavyo kuwa taasisi hizi zinahitaji yafuatayo:-

  1. View chini ya uangalizi wa vyombo vya kiserikali, na vyombo hivi viwe vinafutilia na kuchunguza ipasavyo, na kuwe na uwazi wa kutangaza uwezo wake, mahitajio yake na mafao yake pamoja na kuwaongoza katika utendaji wa kiidara kadiri wawezavyo.
  2. Kuwe na ramani ya wazi juu ya taasisi hizi, na upeo wake wa kijiografia na  utendaji wake, ili ijulikane mipaka yake na kikomo chake na isije ikatokezea kupatikana uzembe kwa baadhi ya sehemu pengine zingelikuwa zinahitaji msada mkubwa zaidi.
  3. Kuwe na idara ambayo itashughulikia taasisi hizi kwa mfano Wizara ya Ushirikiano wa jamii. Kuwe na kiunganishi chenye kuwaunganisha watoaji na wapokeaji na taasisi za kijamii kwa mwelekeo wake wa kijiografia au mwelekeo wa kihuduma, ili pia wahusika wajulikane na iepukane kutowafikia walengwa halisi wanaohitajia zaka.
  4. Malengo na madhumuni yawe wazi yajulikane kwa wote, au kila chombo au jumuiya ijulikane ina dhumuni gani iwapo ni kuwalisha wasio na uwezo au kuwatibu wagonjwa, kulipia madeni ya watu, nahyo haya ni miongoni mwa malengo wanayoyaendea mbio Wizara ya Wakfu ya Misri.

Haki ya mwanamke katika kurithi na maisha mazuri

Mokhtar-300x198

Kadhia ya urithi ni moja kati ya kadhia kubwa sana amabazo mtume wetu (rehma na amani zimshukie juu yake) ameisisitiza katika hotuba yake ya kuagana aliposema: “hakika Mwenyezi mungu amempa kila mweye haki amempa haki yake, tambueni kuwa hakuna wasia kwa anaerithi.” (Ibn Majah). Naye Mwenyezi Mungu ameweka wazi mafungu ya wanaorithi na suala hili hakumuachia yeyote katika viumbe vyake, akasema {11. Mwenyezi Mungu anakuusieni juu ya watoto wenu:Fungu la mwanamume ni kama fungu la wanawake wawili.Na ikiwa wanawake zaidi ya wawili, basi watapata thuluthi mbili za alichokiacha maiti. Lakini akiwa mtoto mwanamke ni mmoja, basi fungu lake ni nusu. Na wazazi wake wawili, kila mmoja wao apate sudusi ya alichokiacha, ikiwa anaye  mtoto. Akiwa hana mtoto, na wazazi wake wawili wamekuwa ndio warithi wake, basi mama yake atapata thuluthi moja. Na akiwa anao ndugu, basi mama yake atapata sudusi. Haya ni baada ya kutolewa alicho usia au kulipa deni. Baba zenu na watoto wenu, nyinyi  hamjui ni nani baina yao aliye karibia zaidi kwenu kwa manufaa. Hiyo ni Sharia iliyotoka kwa Mwenyezi Mungu. Bila ya shaka Mwenyezi Munguni Mjuzi na Mwenye hikima.}.

Na haikuishia hapo kutaja mafungu tu, lakini pia kurani tukufu imetaja na adhabu kali mno kwa kila atakaefanya dhuluma katika haki hizi, akasema Mwenyezi Mungu mtukufu, {13. Hiyo ni mipaka ya Mwenyezi Mungu. Na anaye mt’ii Mwenyezi Mungu na Mtume wake, Yeye atamtia katika Pepo zipitazo mito kati yake, wadumu humo. Na huko ndiko kufuzu kukubwa.

  1. Na anaye muasi Mwenyezi Mungu na Mtume wake, na akaipindukia mipaka yake, (Mwenyezi Mungu) atamtia Motoni adumu humo, na atapata adhabu ya kudhalilisha.}. Na ikawakemea watu majahili kwa kule kula kwao mali za baadhi ya warithi bila ya haki, akasema {Sivyo hivyo! Bali nyinyi hamuwakirimu mayatima, 18. Wala hamhimizani kulisha masikini; 19. Na mnakula urithi kwa ulaji wa pupa, 20. Na mnapenda mali pendo la kupita kiasi. 21. Sivyo hivyo! Itakapo vunjwa ardhi vipande vipande, 22. Na akaja Mola wako Mlezi na Malaika safu safu, 23. Na ikaletwa Jahannamu siku hiyo, siku hiyo mtu atakumbuka! Lakini kukumbuka huko kutamfaa nini? 24. Atasema: Laiti ningeli jitangulizia kwa uhai wangu! 26. Wala hatafunga yeyote kama kufunga kwake. 25. Basi siku hiyo hataadhibu yeyote namna ya kuadhibu kwake.}. Na mtume wetu (rehma na amani zimshukie juu yake) anasema “mwenye kukata mirathi ambayo mwenyezi Mungu na Mtume wake wamefaradhisha, basi Mwenyezi Mungu atamkatia urithi wake peponi.”

Na inasimuliwa kuwa kuna mtu alimnyima mtoto wake wa kike mirathi, akangoja hadi muda wa kufariki (kwa mzazi wake) na kukutana na Mola wake, alipoingizwa sehemu ya kuoshwa (naye mtoto wa kike) akaingia, akawa anamwangalia na kusema: “ewe Mola wangu hakika unaelewa kuwa ameninyima baadhi ya neema za dunia name nakuomba umnyime neema za akhera.”

Kasha kitendo cha kuwanyima wanawake urithi huenda ikawa kinasababishwa na tabia ovu au tamaduni na mila zilizopitwa na wakati ambazo hazina asili yoyote katika sheria, na kama kwamba Yule anayemnyima mwengine na kumpa mwengine anadhani ya kuwa amefanya jambo la masilahi kwa anayestahiki na kwa siye stahiki kwa Mola wa viumbe vyote, muumbaji wa kila kitu na Mbora wa mahakimu, na kama kwamba (anayegawa mirathi kwa dhuluma) anasema ndani ya moyo wake: “mgao wa Mwenyezi Mungu haunipendezi” au “mimi nitagawa vizuri zaidi kuliko hata Mwenyezi Mungu” –Mungu atuepushe mbali- kwani angelikuwa ni muumini wa kweli na kuamini kuwa mgao wa mwenyezi Mungu ni bora na wa haki basi mtu huyu asingelifadhilisha mwengine na kumuacha mwengine.

Ama kuhusu mwanamke kwa ujumla sawa awe ni dada,mke, mtoto wa kike au yeyote, ieleweke kuwa dini yetu imekataza kuwadhulumu na kupunja haki zao, bali ikasema kuwa uadilifu kwao na kwa watoto wa kiume ni njia nzuri ya kupata radhi za Mwenyezi Mungu na kupata pepo yake, mtume (rehma na amani zimshukie juu yake) anasema: “Yeyote atakaekuwa na mwanamke na akawa hajamzika akiwa haina wla hakumdhulumu ْna wala mzazi wake hakumpendelea zaidi ya mwengine (kamfanyia usawa) basi Mwenyezi Mungu atamuingiza peponi.” Na katika hadithi hii kuna maana kubwa na ufasaha wa hali ya juu kabisa kwani mtume amesema “yeyote” ambayo inamaanisha mjumuiko na pia akasema “mwanamke” na wala hakusema  “mtoto wa kike” kwa sababu mwanamke inakusanya jinsia ya kike sawa awe mtoto, dada,mtoto wa kike  n.k.

Na mtume (Rehma na amani zimshukie juu yake) ameusia kuwakirimu na kuwatendea wema wanawake katika nyanya zote, kwani katika hadithi kudisiy ambayo imepokewa na mtume (rehma na amani zimshukie juu yake) kutoka kwa Mola mtukufu anasema: “Niridhisheni kupitia madhaifu wawili, mwanamke na yatima.” Na mtume (rehma na amani zimshukie juu yake anasema: “mwenye kuwa na watoto wa kike watatu, akawa na subira kwao, akawalisha, na kuwavisha kwa kipato chake, basi hao watakuwa kwake ni kinga ya moto siku ya kiama.” Na katika mapokezi mengine, mwenye kuwa na watoto wakike wawili au ndugu wa kike wawili. Na katika mapokezi mengine pia inasisitiza hata kama atakuwa na mtoto wa kike mmoja tu akamfundisha na kumpa malezi mema atakuwa kwake ni kinga ya moto siku ya kiama. Na alipokuwa mzee mmoja amekaa pamoja na mtume (rehma na amani zimshukie juu yake) akaja mtoto wake wa kiume,akamchukua na kumbusu na kumuweka mapajani mwake, kasha baadae akaja mtoto wake wa kike akamchukua na kumuweka ubavuni mwake, mtume (rehma na amani zimshukie juu yake) akasema: “ unaonaje lau kama ungeliwafanyia uadilifu”. Hapa anakusudia kama ulivyomuweka mtoto wa kiume mapajani ilibidi pia ufanye hivyo hivyo kwa mtoto wa kike kwa kumuweka kwenye paja jengine.

Ingawa kwa wakati tulionao tunaona aina tafauti za utenganishaji usiohitajika, ndani ya nyumba moja ya familia kwa baadhi ya watu, mtoto wa kiume huwa ni bora kuliko  wa kike, na katika sekta ya elimu hushughulikiwa zaidi wavulana kuliko wasichana, kwenye mirathi –ambayo tunatoa tolea lake- ima atakuwa hapewi kabisa au atapewa lakini kwa kuridhisha tu (na si kama haki yake), nalo ni jambo lisilokubalika hata kidogo hiyo ni aina ya kumkandamiza na kutumia mabavu au unyanyasaji. Ita utakavyo isipokuwa kinachohitajika ni mirathi ya haki kwa ajili ya kumfuata sheria ya uadilifu wa Mwenyezi Mungu na kwa ugawaji kama ambavyo sheria, haki, uadilifu inavyotaka.

Umuhimu wa juhudi za pamoja

أ.د/ محمد مختار جمعة وزير الأوقاف

D / Mukhtar Mohamed Juma Waziri wa Awqaf

Jamii yetu imeingiliwa na fatwa ngeni pamoja na rai zisizo sahihi na baadhi ya wenye husuda na wasio na ujuzi na wenye nafsi dhaifu ambao wanawaingilia maulamaa, kwa madhumuni ya kupata umaarufu, vyeo na kutaka kuonekana tu, wakazitumia rai zote zisizo sahihi na zilizo ngeni ili wapate kuonekanwa na kwa ajili ya masilahi yao pamoja na makundi yao.

Na kwa kutokana na wingi wa kadhia pamoja na matukio mapya yanayojiri na kugawanyika kwake na vuguvugu lake pamoja na kutowafikiana kwa baadhi yake katika rai za wanazuoni na wasomi waliotangulia ambao wao walitoa fatwa kwa mujibu wa zama zao na wakati wao pamoja na sehemu zao. Ukizidisha na ujinga wa wasio wasomi wa fani hiyo ambao hawana ujuzi wa kuchambua na kufanya uhakiki, pia kuacha kutendea baadhi ya hukumu bila ya vigezo, na hii ni kwa sababu ya ujinga wa tukio pia ujinga wa kutofahamu sharti za vipimo sahihi. Kwa sababu hizi ndio imepelekea kuwepo kwa ulazima wa upatikanaji wa juhudi za pamoja.

Kwa ajili hiyo. Huu ukawa ndio wito wa Imamu Mkuu Prof. Ahmed Twayyib, kiongozi wa Al Azhar Shariyf, katika hotuba yake ya ufunguzi kwenye mkutano wa Kikao kikuu cha masuala ya Waisilamu, uliofanyika katika mji wa Luxur, wenye anuani: “Mtazamo wa viongozi na maulamaa katika kurekebisha hotuba za dini, na kutengua fikira zisizo sahihi,” na kuwepo juhudi ya pamoja ambayo itawaita wasomi wakubwa katika nchi tafauti ulimwenguni, na kwa kila mwenye kuwa na hisia juu ya umma na matatizo yake, ili wapinge kwa ushujaa wao wote masuala yaliyopo kwa mfano; ugaidi, ufahamu wa hukumu juu ya pahala pa  kiisilamu, kujiunga na makundi ya kigaidi yenye kutumia silaha, kuacha kuwa pamoja na wanajamii na kuwachukia, kuhalalisha damu za raia wasio na hatia kwa kuwaua au kwa kuwaripua, au kila chenye kuhusika na haki za kibinadamu na uhuru, na kila lenye kuhusika katika masuala ya kijamii kwa mfano, suala lenye kupewa kipaumbele ni masuala ya mwanamke, kuanza kujua mwezi upi wa kiarabu ndio unaotangulia kwa kupitia makadirio ya falaki, masuala ya Hijja na hasa katika kuanza kuhirimia Jiddah kwa wale waendao (kuhiji) kwa kupitia vyombo vya anga au kwa vyombo vya bahari, pia kulenga mawe katika nyakati zote nyengine , na masuala mengineyo ambayo yanashikana na haki za nchi, na yanashikana na wakati na pia mahitajio ya watu.

Na ili umma uinuke inapasa kutoa fat-wa zenye kuwezekana kutendeka na zenye kuharamisha kujibweteka na  uvivu, na hii ni kwa masharti isije ikatolewa fat-wa yenye kuhitaji mazingatio ya kina kwa kuitolea fat-wa iliyokuja kwa ujumla na kwa maelezo ya ujumla ambayo hayaendani na uhalisi uliopo na ambazo pia hazitaweza kutoa jibu juu ya masuala au hata kubadilisha kilichopo.

Na bila shaka juhudi za pamoja zitasaidia sehemu kubwa na zitaweka wazi sana ili kufuta rai zisizo sahihi, na kwa ajili ya kuondosha sababu za uasi, Kikao kikuu cha masuala ya Waisilamu katika mkutano wake wa mwisho kimezungumzia mambo muhimu, nayo ni:-

  1. Kufunga, kuzuia, na kuacha kufuata bila ya mwelekeo, na kuweka wazi ufahamu wa kuyafasiri maelezo kama yalivyo katika asili yake na kujiepusha na uelewa wa matukio ambayo matokeo ya fat-wa yake hayatafanana na tukio, na kutofahamu misingi ya sheria kiujumla (pasi na kujua asili yake), pia kuwapa nafasi wasio na elimu katika kueneza ulinganio.
  2. Baadhi ya watu kuitumia dini kama biashara, na kuitumia kwa malengo ya kisiasa na kwa vikundi vya vyama, pia kwa kujipatia faida katika vikundi na miasasa yao kwa jina la dini na taifa, na kujifanya watendaji wa dini lakini kwa mtazamo wa nje na wa kisiasa badala ya kuitendea dini kwa ajili yake Mwenyezi Mungu pekee.
  3. Kufanikiwa kwa baadhi ya watawala katika kuwatumia vibaraka wao katika nchi nyingi za kiarabu na za kiisilamu, sawa kama ni kwa ajili ya kubadilishana masilahi, au kupewa ahadi za uongo kwa baadhi ya makundi, au kwa njia ya kununuliwa na kuwa kama watumishi.

Ikifanyika juhudi ya pamoja basi itapelekea kufikia lengo kubwa hasa katika upande wa kuwepo pamoja kwa wasomi, na sababu nyingi za mtengamano zitaondoka, na hii itapelekea, bila shaka, umma kuwa kitu kimoja, na hasa hasa katika kupambana na fikira zisizo sahihi, za uasi na zenye kupotosha.

Utendaji wa dini kwa muonekano wa nje na wa kisiasa

أ.د/ محمد مختار جمعة وزير الأوقاف

D / Mukhtar Mohamed Juma Waziri wa Awqaf

Hapana shaka kuwa utendaji wa dini kwa muonekano wa nje na kwa muonekano wa kisiasa hii ni changamoto kubwa sana ambayo umma wa kiarabu na wa kiisilamu unakabiliwa nayo. Na iwe sawa kwa hawa ambao wanazingatia umbo au muonekano hata kama itakuwa ni kwa kuacha asili. Na kufanya kuwa muonekano ndio kila kitu, na hata kama mwenye kujidai muonekano huo hana utu wala tabia ambazo humfanya awe ni  kigezo na mfano wa kuigwa. Na hii inatokana na kuwa mwenye kujionesha huwa tabia yake haiendani sambamba na mafunzo ya kiisilamu na hii huzingatiwa kuwa moja ya uvunyaji na ukiukwaji wa dini, kwani iwapo muonekano wa wenye kujionesha ni tabia mbaya au uongo au kutengua ahadi au khiyana au kula mali za watu kwa dhuluma, hapa  jambo hili kwa hakika huwa ni hatari sana.

Isitoshe mwenye tabia hizi huwa ni katika wanafiki, kwani Mtume wetu (SWA) amesema : ”alama za mtu mnafiki ni tatu; akizungumza husema uongo, akitoa ahadi haitimizi na akiaminiwa hufanya khiyana. (imepokewa na Bukhari).

Vile vile kwa waichukuliao dini kuwa ni ibada na kufanya jitihada ambazo zitapelekea kuifahamu dini vibaya na kufikiria zaidi mambo yasiyohitajika na kubeba silaha na kujitenga na  watu wenzao, kama ilivyokuwa kwa madhehebu ya Khawarij ambao walikuwa wakisali sana, kufunga na kusali usiku isipokuwa wao hawajaisoma elimu ya sheria kama itakiwavyo ambayo ingeweza kuwakinga na umwagaji wa damu na kupelekea watu wawapinge kwa kutumia panga zao.  Lau kama wangetafuta elimu kwanza kama alivyosema imam shafii “Mwenyezi Mungu amrehemu”, wangejikinga na mengi, kwani uisilamu ni dini ya upole kabla ya chochote, na kila ambacho kitakuweka mbali na upole  basi hicho hukuweka mbali na uisilamu, na kinachozingatiwa ni tabia njema si maneno matupu. Kwani wamesema “Muungwana hujulikana kwa matendo na si kwa maneno.”

Na hakika ibada zote haziwezi kuleta matunda yake isipouwa tabia ya mwenyewe itakapokuwa njema, na yeyote ambae swala yake haitamkataza juu ya uovu na machafu basi huwa hana swala, Mwenyezi Mungu Mtukufu anasema: “hakika ya swala inakataza maovu na machafu, na utajo wa Mwenyezi Mungu ni mkubwa, naye Mwenyezi Mungu anajua yote muyatendayo” (Ankabut, aya 45)

Na yeyote ambae funga yake haimzuii na maneno machafu basi huwa hana funga, kwani Mtume SWA anasema “asiyeacha maneno machafu na matendo machafu, basi hakika Mwenyezi Mungu huwa hana haja ya mja huyo kuacha chakula chake na kinywaji chake” (Imepokewa na Bukhari)

Mwenyezi Mungu huwa hakubali zaka wala sadaka isipokuwa kwa mali halali, Mtume wetu (SWA) anasema “Hakika Mwenyzi Mungu ni Mzuri na wala hakubali isipokuwa kizuri” (Imepokewa na Muslim).

Mtume (SWA) anasema “ Swala haikubaliwi bila ya tohara na wala sadaka haikubaliwi iwapo ina husuda (Imepokewa na Muslim).

Na hata ibada ya Hijja ili ikubaliwe itategemea kipato cha halali na tabia njema “Atakaehiji na akawa hajafanya uovu wala machafu basi hurejea (na madhambi yake hufutwa) kama siku aliyozaliwa na mama yake”. Na Mtume (SWA) ametaja “Mtu ametoka safari ya mbali amejaa vumbi kisha ananyosha mikono yake mbinguni anasema “Ewe Mola wangu ewe Mola wangu, hali ya kuwa chakula chake ni haramu kinywaji chake haramu, nguo zake ni haramu na amekula haramu iweje basi mtu huyu kujibiwa” (Imepokewa na Muslim).

Na utendaji ulio mbaya zaidi ni utendaji wa dini kwa muonekano wa nje kwa ajili ya kisiasa, hapa tunakusudia hili kundi ambalo wameifanya dini kuwa ndio njia ya kupitia kuelekea kwenye uongozi kwa kutumia upenzo wa dini na kuwapendezesha watu hasa wale wasiojua kitu kuhusu dini yao. Na kuwahadaa kuwa lengo la kushika madaraka ni kwa ajili ya kuitumikia dini ya Mwenyezi Mungu pekee na kuinusuru na kuifanya iwepo. Pamoja na kuwa sisi huwa hatuhukumu kupitia nia na wala hatuingilii chochote kuhusu nia ya mtu kwani nia ni kati ya mja na Mola wake, na kila mmoja wetu ana malengo yake (nia yake), lakini  ujuzi tulionao wa kuishi na kundi la kigaidi la Ikhiwani na kwa wale wenye mwenendo kama wao au kuwaunga mkono katika makundi mengine ya kiisilamu tumejihakikishia mambo mawili, nayo:-

  1. Tukio kwa upande wao si tukio la kidini hata kidogo isipokuwa ni kupigania uongozi kwa makeke na mabavu, hatukuwahi kuona mfano wake na kuwatendea wengine kwa kujeli, kiburi na maguvu, kitu ambacho watu wengi wakakipinga kwa kuwa ni mzigo katika dini, na ikawa hakuna budi isipokuwa kuifuta sura hii mbaya ambayo imeenea katika akili za wengi kati ya watu ambayo imefungamana na tabia za watu wa kundi hili pamoja na dini.
  2. Jambo la pili jingine ni kuwa, wao wameiharibu dini yao na kuipa sura mbaya pamoja na kuwa dini ina tamaduni nzuri na ya upendo, na wakajithibitishia kuwa wao si watu wa dini na wala hawawezi uongozi, kwa sababu, je ni dini gani inayowakhini watu wake na taifa lake na kutoa siri na kuuza hata nyaraka muhimu na kuwa wapelelezi wa nchi yao kwa wasioitakia manufaa. Na je kuna dini inayochochea vurugu, mauaji, ufisadi na kuunda vituo vyenye lengo la kueneza maovu kwa wafuasi wake pamoja na kufanya khiyana ambayo haijawahi kutokea, ikiwemo khiyana ya taifa na kutendeana na maadui wa nchi yake?

Imethibiti na ninazidi kuthibitisha kuwa kundi hili ambalo limeifanya dini kuwa ndio chombo cha kuwahadaa watu na kunufaisha malengo yao ya kuutaka uongozi si zaidi ya kuungana na shetani, ili kutekeleza na kuhakikisha malengo yao na tamaa zao za kutaka utawala na uongozi kwa kupitia dini, au nchi au kwa umma.