Hutoba ya Ijumaa

Sababu za Wazi na za Siri za kuondoshewa Janga, na Ulazima wa kumtii Kiongozi wa Nchi

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote, anaesema katika Kitabu chake Kitukufu:

{رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَإِلَيْكَ أَنَبْنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ}

Mola wetu Mlezi! Juu yako tumetegemea, na kwako tumeelekea, na kwako ndio marejeo.

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu aliye pekee asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana Wetu na Mtume Wetu Muhammad S.A.W, Ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola Wetu Mlezi tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote na kila atakayewafuata kwa Wema, mpaka siku ya Malipo.

Na baada ya Utangulizi huu,

Kupatwa na Majanga ni katika alama za utukufu wa Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa Waja wake, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ مِنْ نُطْفَةٍ أَمْشَاجٍ نَبْتَلِيهِ فَجَعَلْنَاهُ سَمِيعًا بَصِيرًا}.

Hakika Sisi tumemuumba mtu kutokana na mbegu ya uhai iliyo changanyika, tumfanyie mtihani. Kwa hivyo tukamfanya mwenye kusikia, mwenye kuona.

Na katika kuondosha janga lolote, Mwenyezi Mungu Mtukufu amejaalia uwepo wa sababu za Wazi na za Siri; Sababu za Wazi ambazo lazima zitumike kwa Kiwango cha Juu, ni kama vile – kutumia kitu chochote – nazo ni sababu za Sayansi na aina za tahadhari zinazotolewa na wataalamu bobezi pamoja na utekelezaji wa maagizo yanayotolewa na taasisi rasmi za Dola. Na kumtii Kiongozi wa Nchi na yule anaempa majukumu, au anakaimu kazi zake kupitia taasisi mbalimbali za Dola, kumtii ni jambo la lazima. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَأَطِيعُوا اللهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الأَمْرِ مِنْكُمْ}

 Mt’iini Mwenyezi Mungu, na mt’iini Mtume na wenye madaraka katika nyinyi.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{فَاسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ}

Basi waulizeni wenye ilimu ikiwa nyinyi hamjui.

Na wenye elimu hapa ni wale waliobobea katika kila nyanja; na kwa hivyo ni lazima kisheria kutoiingilia taasisi yoyote miongoni mwa taasisi za Dola katika nyanja zake.

Na miongoni mwa sababu hizo za Wazi ni: kujihimiza na Usafi. Uislamu unasisitiza sana Usafi kwa ujumla, na unaufanya Usafi huo kuwa ni jambo la dharura kisheria kwa ajili ya kumlinda Binadamu kutokana na maradhi mbalimbali na madhara. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ}

Hakika Mwenyezi Mungu huwapenda wanao tubu na huwapenda wanao jisafisha.

Na Mtume Wetu S.A.W, anasema: Usafi ni Nusu ya Imani…

Na anasema Mtume Wetu S.A.W: Visafisheni viwanja vyenu. Na hapa vinakusudiwa viwanja vya nyumbani, Shuleni, Viwandani, Barabarani, na Maeneo ya umma ya wazi, na kadhalika. Uislamu vile vile unahimiza sana kuosha mikono kwa kuipa kinga maalumu kila unapowadia wakati wa kutawadha. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوا}

Enyi mlio amini! Mnapo simama kwa ajili ya Sala basi osheni nyuso zenu, na mikono yenu mpaka vifundoni, na mpake vichwa vyenu, na osheni miguu yenu mpaka vifundoni. Na mkiwa na janaba basi ogeni.

Kwa hiyo kuosha mikono miwili pamoja na vifungo viwili ni moja ya faradhi za Udhu, ukiongezea na kuwa inasuniwa kuanza kutawadha kwa kuosha mikono miwili mara tatu kisha kunafuatiwa na kusukutua Kisha kuvuta maji puani na kisha kuosha uso. Baada ya hapo ni kuosha mikono kwa mara nyingine pamoja na vifundo viwili kwa kuzingatia kuwa ni faradhi. Anasema Mtume Wetu S.A.W: Pindi anapoamka mmoja wenu kutoka Usingizini basi asiuingize mkono wake katika chombo isipokuwa mpaka atakapouosha mara tatu.

Vilevile ni Sunna kuosha mikono kabla ya kula na baada ya kula; na katika kufanya hivyo kuna uthibitisho mkubwa wa kwamba hakuna ukinzani baina ya Elimu na Dini. Kuilinda Afya ya Mtu ni katika malengo yenyewe ya Dini zote za Mwenyezi Mungu Mtukufu. Anasema Mtume Wetu S.A.W: Hakuna kujidhuru au kuwadhuru wengine.

Kwa hiyo ni wajibu wa kila mtu kuchukua hatua za kinga zitakazozuia kuenea magonjwa na majanga au magonjwa ya mlipuko. Na kwa ajili hiyo, kuna kuzuiliwa kukumbatiana, na kubusu, na kupunguza kupeana mikono pamoja na kujitenga na mikusanyiko ya Watu.

Na tunathibitisha ya kwamba Migogoro na Hali tete ndivyo vinavyofichua tabia za Watu na Uhalisia wao wa Maadili. Kwa hiyo sisi sote tunapaswa tuhurumiane na tujiepushe kwa kila njia na kujipendelea na uchoyo, na kila aina za ulanguzi na magendo katika biashara kwa lengo la kuongeza bei za bidhaa husika, au Shari ya Mtu katika kununua na U ndani yake kwa upande wa mnunuzi, kwa namna ambayo inapindisha uuwiano mahitaji ya soko na kiwango cha bidhaa. Anasema Mtume Wetu S.A.W: Halangui isipokuwa mkosa. Na kulangua ni kufanya magendo. Na anasema Mtume Wetu S.A.W: Mlanguzi amelaaniwa.

Na anasema Mtume Wetu S.A.W: Hawi mmoja wenu muumini wa kweli mpaka ampendelee nduguye kile anachokipendelea kwa nafsi yake.

Ninaisema kauli yangu hii na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu anisamehe mimi na akusameheni nyinyi.

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote. Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu yeye pekee asiye na mshirika wake na ninashuhudia ya kwamba Bwana Wetu na Mtume Wetu Muhammad ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola Wetu Mlezi tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote na watakaowafuata kwa wema.

Ndugu zangu Waislamu,

Tukiziangalia sasa sababu za siri ambazo kila mmoja wetu anapaswa daima azingatie, ni kama vile: Uzuri wa Kumtegemea Mwenyezi Mungu Mtukufu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 }فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ{،

 …basi mtegemee Mwenyezi Mungu. Hakika Mwenyezi Mungu huwapenda wanao mtegemea.

Na Kumtegemea Mwenyezi Mungu Mtukufu hakupingani na utumiaji wa sababu. Mtu mmoja mmoja alimwambia Mttum S.A.W, Ewe Mtume Wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, je mimi nimfunge kamba mnyama wangu na kisha nimtegemee Mwenyezi Mungu Mtukufu au nimwache huru kisha nimtegemee Mwenyezi Mungu Mtukufu? Mtume S.A.W, akamjibu na akamwambia: Mfunge kamba na umtrgemee Mwenyezi Mungu Mtukufu.

Kwa hiyo ni wajibu kwetu na hasa katika zama zetu hizi, tutumie sababu za kutuweka katika Afya njema, na hatua za kujikinga kielimu kunakozingatiwa, kisha yulirejeshe jambo letu lote kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu ambaye katika mikono yake kuna uwezo wa kufanya kitu chochote, na kwa kufanya hivyo tutakuwa tunamtegemea Mwenyezi Mungu Mtukufu ipasavyo na tutakuwa tumejiweka mbali na uzembe.

Na miongoni mwa sababu za Siri ni: Dua na Unyenyekevu kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{فَلَوْلَا إِذْ جَاءَهُم بَأْسُنَا تَضَرَّعُوا}

Kwa nini wasinyenyekee ilipo wafika adhabu yetu?

Haja iliyoje Kwetu ya kumnyenyekea Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa ukweli ili atuondoshee janga katika nchi yetu na Watu wake pamoja na Watu wote Duniani! Na hii iwe ni fursa kwa kila mmoja wetu auangalie uhusiano wake na Mola Wake.

Na miongoni mwa sababu hizo za Siri ni: Mtu kujiwekea ngao kwa kumtaja Mwenyezi Mungu Mtukufu. Anasema Mtume Wetu S.A.W: Hakuna Mja yoyote atakayesema asubuhi ya kila siku na jioni ya kila usiku: Bismillahi ladhii laa yadhurru maa ismihi shaiun fil-ardhi walaa fi-Samaai wahuwa Samiiul Aliim.

بِسْمِ اللهِ الَّذي لا يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الأَرْضِ وَلا فِي السَّمَاءِ وَهُوَ السَّمِيعُ العَلِيمُ.

Aseme hivyo Mara tatu tatu halafu kitu chochote kimdhuru.

Na anasema Mtume Wetu S.A.W: Mtu yoyote atakayefika nyumbani kwake, kisha akasema: Auudhu bikalimaati llaahi Taamat min Sharri maa khalaqa.

أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللهِ التَّامَّاتِ مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ.

Basi hakitamdhuru Mtu huyo kitu chochote mpaka aondoke nyumbani kwake.

Na miongoni mwa sababu za Siri: anasema Mtume S.A.W: Ziwekeeni kinga Mali zenu kwa kutoa Sadaka, na waponyeni wagonjwa wenu kwa kutoa sadaka, na jiandaeni kwa Dua mnapofikwa na janga lolote.

Ewe Mola Wetu Mlezi tunakuomba utujaalie afya njema tuwe miongoni mwa uliowajaalia afya, na tunakuomba utuongoze katika mambo yetu na utukinge na shari ya yale uliokwisha yaamua na Uilinde Nchi yetu na nchi zote za Waislamu Duniani.

Katika makaribisho ya Suratul Israa

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote ambaye  alimchukua mja wake usiku mmoja kutoka Msikiti Mtukufu mpaka Msikiti wa Mbali. Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu yeye pekee asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana Wetu na Mtume Wetu Muhammad ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mwenyezi Mungu Mtukufu tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote na kila atakayewafuata kwa wema mpaka Siku ya Malipo. Na baada ya Utangulizi huu,

Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu aliiunga mkono Mitume yake A.S, kwa Miujiza, na miongoni mwa Miujiza hiyo: Ni ule Muujiza wa Israa na Miiraji kwa Mtume Wetu Muhammad A.S.W, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آَيَاتِنَا إِنَّه هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ}.

 Ametakasika Mwenyezi Mungu Mtukufu aliye mchukua mja wake usiku mmoja kutoka Msikiti Mtukufu mpaka Msikiti wa Mbali, ambao tumevibariki vilivyo uzunguka, ili tumuonyeshe baadhi ya Ishara zetu. Hakika Yeye ni Mwenye kusikia na Mwenye kuona.

Na yoyote atakaezingatia akilini mwake Muujiza huu wa Mwenyezi Mungu Mtukufu atakuta kuwa unabeba mafunzo mengi, na katika hayo ni:

Kuubainisha Uwezo wa Mwenyezi Mungu Mtukufu usio na mipaka, kwani Utashi wake hauendani na kanuni zozote za Sababu, na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَيْئًا أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ}.

Hakika amri yake anapo taka kitu ni kukiambia tu: Kuwa! Na kikawa. 

Na miongoni mwake ni:  Wepesi baada ya Ugumu na Faraja baada ya Dhiki, na baada ya kuvumilia Mtume S.A.W, aina mbalimbali za maudhi ya Washirikina, akiwa katika njia ya Ulinganiaji na Ufikishaji wa Risala ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, ukaja Muujiza wa Israa na Miiraji kama ni kumkirimu na kumuunga mkono Mtume S.A.W, na ni Kigezo cha kumfariji Mtume baada ya kuwa na Mazito, anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا *إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا}.

Basi kwa hakika pamoja na uzito upo wepesi, Hakika pamoja na uzito upo wepesi.

Na miongoni mwake ni: Utukufu wa Cheo cha Uja, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{فَأَوْحَى إِلَى عَبْدِهِ مَا أَوْحَى}

Na  (Mwenyezi Mungu) akamfunulia mja wake alicho mfunulia.

Kwa hiyo, Uja kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu ni Utukufu na Heshima nalo ni lengo lake Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa Waja wake, na Risala ya Manabii wote.

Na miongoni mwake ni: Ubainifu wa Nafasi ya Msikiti wa Wasaa, kwani huko ndiko alikopelekwa Mtume S.A.W, na huko ndiko alikopandishwia Mbinguni katika Miiraji, na Msikiti huo ni moja ya Kibla mbili za Waislamu, na ni wa Tatu kwa Utukufu baada ya wa Makkah na wa Madina. Tunamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu awape msimamo wenye kuulinda Msikiti huo na aurejeshe kwa Waislamu kwa Wema.

Na miongoni mwake ni: Utukufu wa Cheo cha Sala, na ubainifu wa Fadhila zake na sifa zake maalumu, kwani Mtume Wetu S.A.W, alipopelekwa alifikishwa mpaka katika Eneo la Sidtstul Muntahaa; kwenye umbingu wa Sita… na akapewa mambo matatu: Sala tano, Aya za mwisho wa Suratul Baqarah, na kusamehewa kwa yule atakayekufa katika Umma wake bila kumshirikisha Mwenyezi Mungu Mtukufu na chochote.

Na miongoni mwake ni: Kubainisha Mafungamano ya pamoja baina ya Dini za Mwenyezi Mungu Mtukufu, ambapo anasema Mtume Wetu S.A.W: … Manabii ni ndugu wa baba mmoja mama mbalimbali na Dini yao ni moja. Na hakika Mitume na Manabii wote walikusanyika Usiku wa Israa na Miiraji na Mtume S.A.W, akawasilisha kama imamu wao na wakamkarobisha na kumwombea dua kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu.

Na miongoni mwake ni: Kutumia sababu au njia za kufanikiwa. Mtume S.A.W, alipowasili Baitul Maqdis alimfunga kamba mnyama wake ajulikanaye kwa jina la Buraqu. Anasema Mtume S.A.W: Nikamfunga mnyama yule pale wanapowafungia Mitume Wanyama wao.

Na miongoni mwake ni: Humtofautisha mtu mwenye Imani ya kweli na yule asiye na Imani ya kweli.

Walipomwambia Bwana Wetu Abu Bakari Swiddiiq R.A: Hivi unazionaje habari za rafiki yako? Yeye anadai kuwa eti alipelekwa Usiku huko Baitul Muqadas? Abu Bakari Swiddiiq Akasema: Je ni yeye ndiye aliyesema hivyo? Wakasema: Ndio. Akasema: ikiwa yeye ndiye aliyesema hivyo basi hakika amesema kweli. Wakasema: Je wewe unamwamini kuwa yeye alipelekwa Baitul Muqadas usiku, na akarejea kabla hapajakucha? Akasema: Ndio. Hakika mimi ninamwamini katika yale yaliyo zaidi ya hayo; Ninamwamini kwa Wahyi wa Mbinguni nyakati za mchana na jioni. Na kwa ajili hiyo, akaitwa Abu Bakari Swiddiiq.

Ninaisema kauli yangu hii na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu anisamehe mimi na akusameheni nyinyi.

* * *

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote na rehma na amani zimfikie Mtume Wetu ambaye ni mwisho wa Mitume wote: Bwana Wetu Muhammad na Jamaa zake na Maswahaba wake wote na wafuasi wake.

Ama baada ya Utangulizi huu:

Ndugu zangu Waislamu,

 Suratul Israa imeizungumzia safari hii ya Mtume Wetu S.A.W, iliyobarikiwa na imezungumzia jinsi ya kuwatendea wema wazazi wawili kwa kauli yake Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَقَضَى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا}

Na Mola wako Mlezi ameamrisha kuwa msimuabudu yeyote ila Yeye tu, na wazazi wawili muwatendee wema.

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu amempa mama nafasi kubwa zaidi kutokana na kazi yake kubwa pamoja na uvumilivu wake wa kubeba ujauzito, kunyonyesha na kulea. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَوَصَّيْنَا الانسَـانَ بِوَالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّه وَهْنًا عَلَى وَهْنٍ}

Na tumemuusia mtu kwa wazazi wake wawili. Mama yake ameichukua mimba yake kwa udhaifu juu ya udhaifu…

Na Mtu mmoja alipomuuliza Mtume Wetu S.A: Ni nani mwenye haki zaidi kwangu mimi katika Watu katika kumtendea Wema? Mtume akasema: Ni Mama yako. Akauliza yule Mtu: Kisha nani? Mtume akasema: Kisha mama yako. Akauliza tena Mtu: Kisha nani? Mtume akamwambia: Kisha mama yako. Akauliza tena kisha nani? Mtume S.A.W, akasema kisha baba yako.

Na Sheria tukufu imeujaalia wema kwa wazazi wawili kama ni moja ya sababu muhimu sana za kujipatia radhi za Mwenyezi Mungu Mtukufu. Mtu mmoja alimwendea Mtume Wetu S.A.W, kwa ajili ya kumwomba idhini ya kwenda kupigana Jihadi. Mtume S.A.W, akamuuliza: Je, mama yako yuko hai? Akasema: ndio. Mtume akamwambia: Rejea nyumbani ukamtendee Wema. Alipotaka kuendelea kumuuliza swali hilo hilo, Mtume S.A.W, akamwambia: Ole wako, ushike mguu wake kwani mguu wake ni Pepo.

Na kumtendea wema mama ni kumkirimu na kumfurahisha. Na Wema huo kwa mama unaendelea baada ya kufariki kwake Dunia, kwa Dua na kumwombea msamaha kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, na pia kumtolea sadaka pamoja na kuwatendea wema wale anaowapenda. Anasema Mtume Wetu S.A.W: Hakika Wema ulio na hadhi ya juu zaidi ni Mtoto kuwaunga vipenzi vya Baba yake.

Ewe Mwenyezi Mungu Mtukufu tunakuomba utujaalie msimamo katika Dini yako, na uwalinde wazazi Wetu na Nchi yetu, na Nchi zote .

Maana ya Shahada na daraja za Mashahidi

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote anaesema katika Kitabu chake Kitukufu:

{وَالشُّهَدَاءُ عِندَ رَبِّهِمْ لَهُمْ أَجْرُهُمْ وَنُورُهُمْ}.

na Mashahidi mbele ya Mola wao Mlezi. Wao watapata malipo yao na nuru yao.

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu yeye pekee asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana Wetu na Mtume Wetu Muhammed ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mwenyezi Mungu Mtukufu tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote na kila atakayewafuata kwa wema mpaka Siku ya Malipo.

Na baada ya Utangulizi huu:

Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu ana waja aliyowachagua na kuwatengea Shahada, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَيَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَدَاءَ}

ili Mwenyezi Mungu awapambanue walio amini na awateuwe miongoni mwenu mashahidi.

Na kutokana na utukufu wa jina la Shahada, basi maana zake zimekuwa nyingi, wao ni Mashahidi; kwa sababu Mwenyezi Mungu Mtukufu na Malaika wake A.S, wamewashuhudia wao kwa Pepo, na kwamba wao wako hai kwa Mola wao wanaendelea kuruzukiwa na wanashuhudia yale aliyowaandalia Mwenyezi Mungu Mtukufu katika neema, na ni wenye kuushuhudia ukweli wa ahadi ya Mwenyezi Mungu Mtukufu kwao, na maana nyingine nzuri za Shahidi na Kufa Shahidi ambazo zinaliongezea Utukufu na cheo, zinabainisha nafasi ya Mashahidi kwa Mola wao Mlezi. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 }وَالَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَلَنْ يُضِلَّ أَعْمَالَهُمْ  * سَيَهْدِيهِمْ وَيُصْلِحُ بَالَهُمْ * وَيُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ عَرَّفَهَا لَهُمْ{ .

Na walio uliwa katika njia ya Mwenyezi Mungu hatazipoteza a’mali zao. Atawaongoza na awatengezee hali yao Na atawaingiza katika Pepo aliyo wajulisha.

Na hakuna jambo linalomfanya mwanadamu awe na matarajio zaidi ya rehma za Mwenyezi Mungu Mtukufu kuliko Mtu kuitoa roho yake kwa ajili ya Nchi yake ambayo aliitetea na akafa kwa ajili hiyo. Atapata malipo ya juu ya Mashahidi nayo ni biashara isiyoharibika, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّ اللهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الجَنَّةَ}

Hakika Mwenyezi Mungu amenunua kwa Waumini nafsi zao na mali zao kwa kuwa wao watapata Pepo.

Kwa hiyo nafasi ya Ushahidi ni katika nafasi za juu zaidi kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu.

Na kufa Shahidi katika njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu kuna madaraja yake; na daraja la juu zaidi ni: Kufa Shahidi katika njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu katika kupambana na Adui; kwa ajili ya ulinzi wa Nchi na kwa kutafuta fadhila zake Mwenyezi Mungu Mtukufu. Anasema Mtume Wetu S.A.W: Hakuna kilichobora zaidi kuliko matone mawili na athari mbili;  tone la machozi kwa ajili ya kumwogopa Mwenyezi Mungu Mtukufu na tone la damu inayomwagwa katika njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu. Na athari mbili; ni athari katika njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu na athari katika faradhi Miongoni mwa faradhi za Mwenyezi Mungu Mtukufu.

 Kuna aina za Shahada ambazo hazikadiriwi kwa thamani yake ilivyo juu; na miongoni mwake ni: Kila aliyekufa shahidi katika Ulinzi wa Nchi yake au chochote katika mali za Nchi hiyo, au kwa sababu ya kazi yake ya kuiinua nchi tu yake; kama vile: askari polisi ambaye analinda misikiti na anawalinda watalii wanaokuja kuitembelea Nchi yake na yule anayeyalinda mabaki ya kale na kuyahifadhi yasiharibiwe, na akafa Shahidi kwa sababu nia yake safi katika kazi yake na kupupia kwake katika kutekeleza kazi zake kwa ufanisi zaidi na kila mwenye kufanya kama wafanyavyo hao basi atakuwa katika njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, kama vile mfanyakazi wa serikalini ambaye Shime yake kubwa ni kuzilinda mali za umma, na akafanya akiwa katika Kazi hiyo.

 Vilevile Mtu atakayefariki dunia kwa sababu ya kujilinda yeye mwenyewe au kumlinda mtu mwingine, au kwa kuilinda heshima yake au ya mtu mwingine, au kwa kuilinda mali yake au mali ya Mtu mwingine basi huyu atakuwa amekufa Shahidi. Anasema Mtume S.A.W: Mtu yoyote atakayeuawa kwa sababu ya kuilinda mali yake basi ni Shahidi, na atakayeuawa kwa ajili ya kulinda damu yake basi atakuwa Shahidi, na atakayeuawa kwa ajili ya Dini yake basi mtu huyo ni shahidi, na atakayeuawa kwa ajili ya Watu wake basi huyo ni Shahidi. Kwa hiyo Watu wote hawa wanalinda Nchi yao na Mali zake, na wanazilinda mali zao, Nafsi zao, Heshima zao ambazo Uislamu umeharamisha kushambuliwa, na ukaamrisha kulindwa na kuhifadhiwa. Anasema Mtume S.A.W: Kila mwislamu kwa mwislamu menzake ni Haramu: Damu yake, Mali yake, na heshima yake.

Kwani Shahada ni Tuzo ya Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa Viumbe walio bora zaidi baada ya Mitume na Manabii, kwani wao wako katika daraja bora zaidi Siku ya Malipo. Na miongoni mwa Matunda ya Shahada: ni kwamba Mashahidi hawahisi Mauti na Ukali wake. Anasema Mtume Wetu S.A.W: Shahidi hahisi chochote wakati wa kufa kwake isipokuwa ni kama anavyohisi mtu aliyefinywa. Na Mashahidi wao husalimika na adhabu ya kaburini na fitina yake. Kuna Mtu mmoja alimwambia Mtume S.A.W: Ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, ikoje hali ya Waumini wanofitinishwa makaburini mwao isipokuwa Shahidi? Akasema Mtume S.A.W: umeremetaji wa mapanga unamtosha kichwani mwake. Na wala matendo yao mema hayakatiki milele: Anasema Mtume Wetu S.A.W: Kila maiti hupigwa mihuri katika matendo yake isipokuwa yule aliyefia vitani katika njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, hakika yeye matendo yake mema yanaendelea kukuzwa mpaka siku ya Kiama, na ataepushwa na fitna ya Kaburini na Watu hawa wana Malipo makubwa mno na watapewa kila wakitakacho kutoka kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu Mwingi wa kutoa. Kwa hiyo Shahidi Husamehewa pale pale mwanzo wa tone la damu yake linapomwagika na huoneshwa Makao yake ya Peponi, na huepushwa na adhabu ya Kaburini na huwekwa mbali na Mafadhaiko Mkubwa.

  Vilevile Shahidi hufufuliwa siku ya Kiama akiwa ni mwenye kuheshimika akitoa harufu ya miski mwilini mwake. Anasema Mtume S.A.W: Ninaapa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu ambaye nafsi yako iko mikononi mwake hajeruhiwi Mtu yoyote miongoni mwenu katika njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu – na Mwenyezi Mungu Mtukufu anamjua aliyejeruhiwa vitani katika njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu – isipokuwa Mtu huyu huja Siku ya Kiama na rangi yake ikiwa ni rangi ya Damu na harufu ya Miski.

Ninaisema kauli yangu hii na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu anisamehe mimi na akusameheni nyinyi.

* * *

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote na rehma na amani zimfikie Mtume wa mwisho katika Mitume na Manabii wa Mwenyezi Mungu Mtukufu; Bwana Wetu Muhammad na Jamaa zake na Maswahaba wake wote na watakaowafuata.

Ndugu zangu Waislamu:

Hakika Mashahidi wema wataendelea kudumu katika kumbukumbu za umma; kama ruwaza ya kujitolea, ushupavu pamoja na utukufu na nguvu. Na Mwenyezi Mungu Mtukufu ametaka kuwapa Maisha ya Kweli ya Milele yasiyo na kifani, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ*فَرِحِينَ بِمَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَيَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْ أَلَّا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ * يَسْتَبْشِرُونَ بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَفَضْلٍ وَأَنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِينَ}

Wala kabisa usiwadhanie walio uliwa katika Njia ya Mwenyezi Mungu kuwa ni maiti. Bali hao ni wahai, wanaruzukiwa kwa Mola wao Mlezi. Wanafurahia aliyo wapa Mwenyezi Mungu kwa fadhila yake, na wanawashangilia wale ambao bado hawajajiunga nao, walio nyuma yao, ya kwamba haitakuwa khofu juu yao wala hawatahuzunika. Wanashangilia neema na fadhila za Mwenyezi Mungu, na ya kwamba Mwenyezi Mungu hapotezi ujira wa Waumini.

Na anasema Mtume Wetu S.A.W: Roho zao ziko katika midomo ya ndege wa kijana walio ndani ya Pepo, wana viota vyao vilivyotundikwa katika Arshi ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, ndege hao wanaenda popote watakapo ndani ya Pepo kisha wanarejea katika viota vyao, na Mola wao anawaangalia kisha anasema: Je kuna kitu chochote mnachokitamani? Watasema: Tutamani kitu gani sisi Wakati twaenda popote tutakapo ndani ya Pepo? Atawauliza hivyo hivyo mara tatu, na wanapoona hawataachwa bila ya kuulizwa, watasema: Ewe Mola Wetu Mlezi tunataka uturejeshee roho zetu katika miili yetu ili tuuawe tena katika njia yako. Na anapoona kuwa wao hawana haja yoyote basi huachwa.

Ni kwamba atakayemwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu kuwa Shahidi kwa Ukweli na nia safi basi Mwenyezi Mungu Mtukufu atamfikisha katika daraja hilo. Na anasema Mtume wetu S.A.W: Mtu yoyote atakayemwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu Shahada kwa ukweli na Usafi wa nia basi Mwenyezi Mungu Mtukufu atamfikisha katika daraja hilo la Mashahidi, hata kama Mtu huyu atafia kitandani.

Kwa hiyo mtu yeyote atakaye kuwa na shauku kubwa ya kuilinda Dini na Nchi yake pamoja na kulinda Mali za umma na akafia katika njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu basi yeye ni Shahidi.

Kongole nyingi kwa wale aliyowachagua Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa ajili ya kuwa Mashahidi. Na amewakirimu kwa kuwa karibu na Manabii, Wasema kweli na Wema, na akawaneemesha kwa ukaribu huu, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا} .

Na wenye kumt’ii Mwenyezi Mungu na Mtume, hao wa pamoja na wale alio waneemesha Mwenyezi Mungu miongoni mwa Manabii, na Masiddiqi, na Mashahidi, na Watu wema. Na uzuri ulioje kuwa pamoja na watu hao!

Ewe Mola Wetu Mlezi tunakuomba uwarehemu Mashahidi Wetu, na Uilinde Nchi yetu na Nchi zote za Duniani. Amin.

Maadili ya Kibinadamu katika Suratil Hujuraat

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote anaesema katika Kitabu chake Kitukufu:

{قُلْ إِنَّنِي هَدَانِي رَبِّي إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ دِينًا قِيَمًا مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ}

Sema: Kwa hakika mimi Mola wangu Mlezi ameniongoa kwenye Njia Iliyo Nyooka, Dini iliyo sawa kabisa, ambayo ndiyo mila ya Ibrahim aliye kuwa mwongofu, wala hakuwa miongoni mwa washirikina.

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, yeye pekee asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana Wetu na Mtume Wetu Muhammad ni Mja na Mjumbe wake, anayesema: Hakika yangu mimi nimetumwa kwa ajili ya kuja kuyakamilisha Maadili Mema ya Tabia. Ewe Mwenyezi Mungu Mtukufu, tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote na kila atakayewafuata mpaka siku ya Malipo.

Na baada ya Utangulizi huu:

Qurani tukufu imejaa aya nyingi mno ambazo ni Msingi wa Tabia njema na Maadili ya hali ya juu, bali kuna sura kamili imekuja kama taasisi kwa ajili ya Jamii iliyopevuka, kama vile Suratul Hujuraat ambayo imeweka mkusanyiko wa misingi imara ya Maadili na Tabia njema, miongoni mwa Misingi hiyo: Kubainisha na na Kuthibitisha mambo yote kikamilifu, na hasa iwapo kuna kuna jambo linalohusiana na mambo ya Watu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ}

Enyi mlio amini! Akikujieni mpotovu na khabari yoyote, ichunguzeni, msije mkawasibu watu kwa kuto jua, na mkawa tena wenye kujuta kwa mliyo yatenda.

Kwa hivyo, Uislamu unakijenga kila kitu kwa msingi wa kuwa na yakini nacho. Tumwangalie Mtume Wetu Suleiman A.S, alipoijiwa na Hudhud kwa habari inayowahusu Watu wanaoabudu Jua kinyume na Mwenyezi Mungu Mtukufu, na akaielezea kuwa ni habari ya yakini, Nabii Suleiman hakuyachukua maneno ya Hudhud kama yalivyo, bali aliyahakikisha Kwanza kama ni ya kweli na yakadhihirika kuwa ni ya kweli kama inavyosikulia Qurani tukufu, katika Kauli yake Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{قَالَ سَنَنْظُرُ أَصَدَقْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الكَاذِبِينَ}

Akasema (Sulaiman): Tutatazama umesema kweli au wewe ni miongoni mwa waongo.

Mtume S.A.W, anasema: Inamtosha mtu kupata madhambi kwa kuhadithia kila anachokisikia.

Imamu Nawawiy Mola amrehemu, anasema: Hakika mtu kwa kawaida huwa anasikia maneno ya kweli na ya uongo, na iwapo atahadithia kila anachokisikia atakuwa amesema uongo kwa kutoa habari za mambo ambayo hayajatokea. Mtu mmoja alipoingia kwa Bwana Wetu Omar bin Abdul Aziiz R.A, na akamzungumzia mtu kuhusu kitu fulani, Omar akamwambia: ukitaka tutaliangalia Jambo lako kwa kina; na ukiwa muongo basi wewe utakuwa ni miongoni mwa Watu wa Aya hii:

{إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا}

Enyi mlio amini! Akikujieni mpotovu na khabari yoyote, ichunguzeni…

Na ukiwa mkweli basi utakuwa miongoni mwa Watu waliomo katika Aya hii ifuatayo:

{هَمَّازٍ مَشَّاءٍ بِنَمِيمٍ}

Mtapitapi, apitaye akifitini.

Na ukitaka tutakusamehe. Akasema yule mtu: Ninaomba msamaha Ewe Kiongozi wa Waumini, sitarejea tena kitendo hiki.

Kama kila mmoja wetu Atakuwa na pupa ya kutaka kuthibitisha jambo na kulijua undani wake kabla ya kuhukumu au kabla ya kusambaza kwa Watu kila kitu anachokipata, basi uvumi wa aina yoyote ungepoteza nguvu zake na athari yake, na wasambazaji wake wangezuilika kueneza kwa Watu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلَا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضًا أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوهُ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَحِيمٌ}

wala msisengenyane nyinyi kwa nyinyi. Je! Yupo katika nyinyi anaye penda kuila nyama ya nduguye aliye kufa? Mnalichukia hilo! Na mcheni Mwenyezi Mungu. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mwenye kupokea toba, Mwenye kurehemu.

Na kutoka kwa Abu Huraira R.A, kwamba Mtume S.A.W, amesema: Je mnajua Kuteta ni nini? Wakasema: Mwenyezi Mungu Mtukufu na Mtume wake ndio wanajua zaidi. Akasema: Ni kumtaja ndugu yako kwa yale asiyoyapenda. Pakasemwa:  Je unaonaje kama niyasemayo ndugu yangu anayo? Akasema: ikiwa katika uyasemayo yamo yanayomuhusu utakuwa umemsengenye. Na kama hakuna utakuwa umemzushia uongo. Na mtu hauelekei usengenyaji isipokuwa kwa kujishughulisha na kasoro za Watu na kuziacha kasoro zake yeye mwenyewe. Anasema Mtume S.A.W: Mtu hukiona kasoro ndogo  katika jicho la Ndugu yake, na anasahau kasoro kubwa iliyo katika macho yake!

Bali hakika mtu anatakiwa awe tayari kuitetea heshima ya ndugu yake. Anasema Mtume S.A.W: Yoyote atakayeitetea heshima ya ndugu yake, basi Mwenyezi Mungu Mtukufu atauepusha uso wake na Moto Siku ya Kiama.

Na miongoni mwayo: ni kuepukana na kuvunjiana heshima. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلا تَلْمِزُوا أَنفُسَكُمْ}

Wala msivunjiane hishima…

Kwa maana kwamba kila mmoja wenu asizitoe aibu za mwenzake, na huko kuaibishana kunaweza kukawa kwa Kauli au kwa Vitendo, na Qurani tukufu imekataza kuvunjiana heshima kwa aina zote mbili. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ}

Ole wake kila safihi, msengenyaji!

Na hao ni wale ambao wanawaaibisha Watu na kuwatia kasoro na wanawaita kwa sifa na majina mbalimbali wasiyoyaridhia. Na onyo hili ni kwa Watu wenyekuwavunjia heshima ndugu zao kwa kauli au kwa Vitendo, na ni kiasi cha Mwenyezi Mungu Mtukufu kuwateketeza vikali wale wote watakaofanya hivyo. Na kutoka kwa Abu Masuud R.A, amesema: tulipoamrishwa tutoe sadaka tulikuwa tunatoa kwa uzito, akaja Abu Aqiil akiwa na Nusu ya kibamba, na akaja Mtu mwingine na ujazo wa nafaka zaidi ya Abu Uqail, wanafiki wakasema: Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu ni tajiri asiyehitaji Sadaka hii, na huyo mwingine hakufanya hivyo isipokuwa kujionesha tu. Hapo ndipo ilipoteremshwa aya hizi:

{الَّذِينَ يَلْمِزُونَ المُطَّوِّعِينَ مِنَ المُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لاَ يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}

Wale wanao wabeuwa Waumini wanao toa sadaka nyingi na wasio nacho cha kutoa ila kadri ya juhudi yao, basi huwakejeli. Mwenyezi Mungu atawakejeli wao! Nao watapata adhabu chungu!

Na miongoni mwayo ni: kutowadharau Watu na kuwatania: Muumini wa kweli hapaswi kuwatania Watu na kuwadharau. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّن قَوْمٍ عَسَى أَن يَكُونُوا خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِّن نِّسَاءٍ عَسَى أَن يَكُنَّ خَيْرًا}

Enyi mlio amini! Wanaume wasiwadharau wanaume wenzao, wala wanawake wasiwadharau wanawake wenzao. Huenda hao wakawa bora kuliko wao.

Didi yetu ya Uislamu imetukataza kila kitu kinachomuudhi mtu mwingine, kwani miongoni mwa sifa za mwislamu ni kutomuudhi mtu yoyote yule, na asifanye isiwafanyie Watu isipokuwa kheri tupu na manufaa kwa Watu hao.

Mtume S.A.W, alikuwa akizuia kila kitu kinachoweza kuziudhi hisia za mtu, iwe kitu hicho ni kauli au kitendo, au ishara. Mtume S.A.W, akawa anaingiza ndani ya mtu hisia zinazomuongezea mtu huyo hadhi yake na fadhila zake kwa Watu. Kutoka kwa Ummu Muda, amesema: Abdallah bin Masuud alitajwa kwa Ali R.A, na Ali R.A, akawa anazitaja fadhila zake kisha akasema: Kuna mara moja aliwahi kupanda juu ya mti akataka kuwachumia matunda wenzake, wenzake hao wakacheka sana kutokana na wembamba wa miguu yake, na Mtume Wetu S.A.W, akasema: Mnacheka nini? Miguu hiyo ni mizito zaidi katika mizani siku ya Kiama kuliko yoyote.

Ninaisema kauli yangu hii na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu anisamehe mimi na akusameheni nyinyi.

  * * *

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote, na rehma na amani zimfikie Mtume wa mwisho; Bwana Wetu Muhammad, yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote na wenye kuwafuata.

Ndugu zangu Waislamu:

Hakika Maadili yaliyo juu zaidi ni yale yaliyolinganiwa na katika Suratul Hujuraat, kwa ajili ya kuuinua juu Msingi wa Undugu na Kuwapatanisha watu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ}

Hakika Waumini ni ndugu, basi patanisheni baina ya ndugu zenu, na mcheni Mwenyezi Mungu ili mrehemewe.

 

Kwa hiyo kuwapatanisha watu ni katika Maadili bora zaidi yaliyolinganiwa na Suratul Hujuraat na ambayo, Dini yetu ya Uislamu iliyo Tukufu ambayo inaweka misingi kutoka katika Suratul Hujuraat, kwa ajili ya Jamii ya kibinadamu yenye mshikamano na Usamehevu, na inafanya kazi ya kuweka msingi wa Maadili ya kuishi kwa pamoja katika mazingira ya kuongelea ni na ukaribiano, mbali na ugomvi. Na hii ni tiba ya kila aina ya magomvi na mivurugano.

Na katika Mazingira ya familia, Qurani tukufu inatulingania pale inapotokea migongano baina ya wanandoa, na wakashindwa kupata suluhisho, basi wanatakiwa kutuma mtu atakayeweza kuwasaidia miongoni mwa ndugu wa kila upande, ili kuwatafutia ufumbuzi wa Suala lao. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَابْعَثُوا حَكَمًا مِنْ أَهْلِهِ وَحَكَمًا مِنْ أَهْلِهَا إِنْ يُرِيدَا إِصْلاحًا يُوَفِّقِ اللَّهُ بَيْنَهُمَا إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا خَبِيرًا}

Na mkichelea kutakuwapo mfarakano baina ya mke na mume basi pelekeni muamuzi kutokana na jamaa za mume, na muamuzi kutokana na jamaa za mke. Wakitaka mapatano Mwenyezi Mungu atawawezesha. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mjuzi Mwenye khabari.

 

Na Moyo huu wa kusuluhisha unapanuka zaidi na kuelekea katika Jamii ili Jamii hiyo iwe ni yenye kusameheana. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{لاَ خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْوَاهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلاَحٍ بَيْنَ النَّاسِ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ مَرْضَاةِ اللَّهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا}

Hakuna kheri katika mengi ya wanayo shauriana kwa siri, isipo kuwa kwa yule anaye amrisha kutoa sadaka, au kutenda mema, au kupatanisha baina ya watu. Na mwenye kufanya hayo kwa kutaka radhi ya Mwenyezi Mungu, basi tutakuja mpa ujira mkubwa.

 

Na Mtume S.A.W, amebainisha malipo ya kusuluhisha watu na Athari ya uharibifu, katika kauli yake: Je nikuambieni daraja bora kuliko sala na Sadaka? Wakasema: Ndio Ewe Mtume Wa Mwenyezi Mungu Mtukufu. Akasema: Ni kuwasuluhisha waliogombana. Na ubaya wa ndugu waliogombana hunyoa. Sisemi kwamba hunyoa nywele bali huinyoa Dini yenyewe.

 

 

Kwa hiyo, Muumini wa kweli hukuweka kusuluhisha kama mfumo wa maisha yake. Hapo tunakuta kuna kheri nyingi. Anasema Mtume Wetu S.A.W: Hakika wapo miongoni mwa Watu wana funguo za kheri na kufuli za Sharo, na miongoni mwa Watu wapo wenye funguo za shari na kufuli za kheri. Uzuri ulioje kwa wale wenye funguo za kheri mikononi mwao, na ole wake yule ambaye Mwenyezi Mungu Mtukufu amemjaalia awe na funguo za shari mikononi mwake.

 

Ewe Mola Wetu tunakuomba utuongoze tuzifikie Tabia zilizo njema zaidi, kwani hakika mambo yalivyo hakuna wa kutuongoza kuelekea katika tabia njema zaidi isipokuwa wewe, na tunakuomba utuepushie Tabia mbaya, kwani hakika hakuna wa kutuondoshea Tabia mbaya isipokuwa wewe. Na tunakuomba utuilinde Nchi yetu na Nchi zote Ulimwenguni.