Cuma Hutbesi

Allah’ın Beraberliği “Sebepleri ve etkileri”

Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun; Kur’ân-ı Kerîm’de Allah Teâlâ şöyle buyurur:

هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيهَا وَهُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

 “O, gökleri ve yeri altı günde yaratan, sonra Arş’a hükümran oldu. Yere gireni ve ondan çıkanı, gökten ineni ve oraya yükseleni bilir. Nerede olsanız, O sizinle beraberdir. Allah yaptıklarınızı görür”. Şehadet ederiz ki bir tek Allah’tan başka ilah yoktur, O’nun ortağı da yoktur. Yine şehadet ederiz ki Muhammed Allah’ın kulu ve elçisidir. Salât ve selam Peygamberimiz Muhammed üzerine, ailesi ve ashâb’ının üzerine olsun.

Allah Teâlâ’nın beraberliği, iki çeşittir: gözetleyici ve teyit edicidir. Birinci beraberlik, Allah’ın her şeyden haberdar olduğunu demektir.  Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Gaybın anahtarları Allah’ın yanındadır; onları O’ndan başkası bilmez. O, karada ve denizde ne varsa bilir; O’nun ilmi dışında bir yaprak bile düşmez. O yerin karanlıkları içindeki tek bir taneyi dahi bilir. Yaş ve kuru ne varsa hepsi apaçık bir kitaptadır”, başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Göklerdeki ve yerdeki her şeyi Allah’ın bildiğini görmüyor musun? Üç kişi gizlice konuşmaz ki, dördüncüleri O olmasın. Beş kişi gizlice konuşmaz ki altıncıları O olmasın. Bundan daha az, yahut daha çok da olsalar, nerede olurlarsa olsunlar, O mutlaka onlarla beraberdir. Sonra onlara yaptıklarını Kıyamet günü haber verecektir. Allah, her şeyi hakkıyla bilir.”, Allah Teâlâ yine de şöyle buyurur: “Hiç yaratan bilmez mi? O, en ince işleri görüp bilmektedir ve her şeyden haberdardır”.

İkincisi olan teyit edici beraberlik ise, muvaffakiyet, koruma ve yardım şeklinde olur ve sadece Allah’ın peygamberlerine, dostlarına ve sâlih kullarına mahsustur. Kur’an-i Kerim bu büyük beraberliğe birçok ayette işaret ederek seçkin kullara verildiğini ifade etmiştir. Örneklerinden Allah’ın Hz. Musa ile Hz. Harun’a yaptığı konuşmasıdır. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Sen ve kardeşin birlikte âyetlerimi götürün. Beni anmayı ihmal etmeyin. Firavun’a gidin. Çünkü o, iyiden iyiye azdı. Ona yumuşak söz söyleyin. Belki o, aklını başına alır veya korkar. Dediler ki: Rabbimiz! Doğrusu biz, onun bize aşırı derecede kötü davranmasından yahut iyice azmasından endişe ediyoruz. Buyurdu ki: Korkmayın, çünkü ben sizinle beraberim; işitir ve görürüm”. Yine de Allah’ın beraberliğinin azametini gösteren Hz. Musa, Firavun ve askerlerinin onu ve inanan insanları da yakalayacaklarını görünce, “İşte yakalandık!” dedi. Hz. Musa Rabbinin desteğine, yardımına ve zaferine tam bir güven ile şöyle dedi: “Hayır! Rabbim şüphesiz benimle beraberdir, bana yol gösterecektir”.

Allah Teâlâ’nın hicret yolculuğunda Hz. Peygambere ve onun ashabı Hz. Ebu Bekir’e olan beraberliği de açıktı. Hz. Ebu Bekir anlatıyor ki Hicret yolculuğunda biz Resûlullah ile mağaradayken, tepemizde dolaşıp duran müşriklerin ayaklarını gördüm ve: Ey Allah’ın elçisi! Eğer şunlardan biri eğilip aşağıya bakacak olsa mutlaka bizi görür, dedim. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Üçüncüleri Allah olan iki kişiyi sen ne zannediyorsun, Ebû Bekr?”. Bu hususta Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Eğer siz ona yardım etmezseniz; zaten ona Allah yardım etmiştir: Hani, kâfirler onu, iki kişiden biri olarak çıkarmışlardı; hani onlar mağaradaydı; o, arkadaşına: Üzülme, çünkü Allah bizimle beraberdir, diyordu. Bunun üzerine Allah ona emniyetini indirdi, onu sizin görmediğiniz bir ordu ile destekledi ve kâfir olanların sözünü alçalttı. Allah’ın sözü ise zaten yücedir. Çünkü Allah üstündür, hikmet sahibidir”.

Bir insanın Yüce Allah’ın beraberliğini kazanması ne kadar azametlidir. Allah’ın beraberliğini kazanan insan hiçbir şeyden korkmamalıdır. İnsanın Allah’ın beraberliğini kazanabilmesi için doğru kapılardan girmeli ve sebeplerini gerçekleştirmelidir. Bu kapıların en önemlisi de Allah’a tam bir şekilde iman etmektir. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah, inananlarla beraberdir”. Resûlullah da imanın mahiyetini şöyle açıkladı: “İman; Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine ve âhiret gününe iman etmen ve bir de kader’in hayrına ve şerrine inanmandır”. İmanın mahiyeti de insanın davranışında gösterilmekle gerçekleşir. Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Müslüman, dilinden ve elinden Müslümanların zarar görmediği kimsedir. Mümin ise, diğer kimselerin, malları ve canları hususunda kendisinden emin bulunduğu insandır”.

İnsanın Allah beraberliğini kazanması için takva ve ihsan sahibi olmalıdır.  Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah şüphesiz sakınanlarla ve iyilik yapanlarla beraberdir”. Başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah’ın sakınanlarla beraber olduğunu bilin” ve yine de Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Hiç şüphe yok ki Allah iyi davrananlarla beraberdir”. Takva: Allah’ın sevdiği her şey yapmak ve Allah’ın nefret ettiği her şeyden uzak durmak demektir.  Dolayısıyla takva tüm iyilikleri bir araya getirir. Kur’an-ı Kerim takva anlamını birçok ayette açıklamıştır. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “İyilik, yüzlerinizi doğu ve batı tarafına çevirmeniz değildir. Asıl iyilik, o kimsenin yaptığıdır ki, Allah’a, ahiret gününe, meleklere, kitaplara, peygamberlere inanır. Yakınlara, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışlara, dilenenlere ve kölelere sevdiği maldan harcar, namaz kılar, zekât verir. Antlaşma yaptığı zaman sözlerini yerine getirir. Sıkıntı, hastalık ve savaş zamanlarında sabreder. İşte doğru olanlar, bu vasıfları taşıyanlardır. Müttakîler ancak onlardır!”.

Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Birbirinizle hasetleşmeyiniz. Almayacağınız bir malın fiyatını müşteri kızıştırmak için artırmayınız. Birbirinize kin ve nefret beslemeyiniz. Birbirinize darılıp yüz çevirmeyiniz. Birinizin satışı üzerine başka biriniz satış yapmasın. Ey Allah’ın kulları, böylelikle kardeş olunuz. Müslüman, Müslümanın kardeşidir. Ona zulüm ve haksızlık yapmaz, yardımı kesmez ve onu hakir görmez. –Peygamberimiz üç defa göğsüne işaret ederek buyurdu ki– Takvâ buradadır. Müslüman kardeşini hor ve hakir görmesi, bir kimseye şer olarak yeter. Her Müslümanın kanı, malı ve ırzı, başka Müslümana haramdır.”

İhsan mahiyetine gelince Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem onu şöyle açıkladı: “İhsan, Allah’a onu görüyormuşsun gibi kulluk etmendir. Sen onu görmüyorsan da O seni mutlaka görüyor” buyurdu. İşte insan o anda, onun Rabbinin kendi işlediği, gizlediği ya da açıklığa vurduğu her şeyinden haberdar olduğuna tam bir şekilde inanır. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah’ın her şeyi görmekte olduğunu bilmez mi?”.

Allah’ın beraberliğini kazanma sebeplerinden de sabretmektir. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Sabredin, doğrusu Allah sabredenlerle beraberdir” ve başka ayetlerde Allah Teâlâ şöyle buyurur: Sabredenleri müjdele! O sabredenler, kendilerine bir belâ geldiği zaman: Biz Allah’ın kullarıyız ve biz O’na döneceğiz, derler. İşte Rablerinden bağışlamalar ve rahmet hep onlaradır. Ve doğru yolu bulanlar da onlardır.” Yine de sabır ile ilgili başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Rabbinin hükmüne sabret. Çünkü sen gözlerimizin önündesin. Kalktığın zaman da Rabbini hamd ile tesbih et”. Resûlullah sallallahu aleyh ve sellem buyurdu ki: “Bil ki hoşuna gitmeyen şeye sabretmende çok hayır var”. Başka bir hadiste Resûlullah sallallahu aleyh ve sellem şöyle buyurdu: “Kim de sabretmeye gayret ederse, Allah ona sabır verir. Hiçbir kimseye, sabırdan daha hayırlı ve büyük bir lütufta bulunulmamıştır”.

Allah’ın beraberliğini ve himayesini kazanmak için vicdanı uyandırmak gerekir. Vicdan sahibi insan Yüce Allah’ın yolculukta, ikamet yerinde veya yalnızlıkta da kendisiyle beraber olduğunu ve gizli ya da açık her şeyden haberdar olduğunu bilir. Allah’ın Peygamberi Hz. Yusuf, kapılar kapatılıp itaatsizlik nedenleri hazır olunca her an kendisiyle beraber olan Allah’a sığınarak şöyle dedi: “Allah’a sığınırım! Zira kocanız benim velinimetimdir, bana güzel davrandı. Gerçek şu ki, zalimler iflah olmaz!”. Yine bu hususta Kur’an-ı Kerim Aziz’in karısının dilinden şöyle ifade etmiştir: “Andolsun, ben ondan murad almak istedim. Fakat o, iffetinden dolayı bundan kaçındı”. İnsanın Allah’ın beraberliğini hissetmesi çok faziletlidir ki Rabbinden dünyada korktuğu zaman kıyamet günü Allah’ın azabını görmeyip güven içinde olur. Kutsi hadiste Allah Teâlâ buyurdu ki: “İzzetime yemin olsun ki, kuluma iki korkuyu yaşatmam. Aynı şekilde iki güveni de yaşatmam. Bunun için dünyada iken Ben’den korkan kişiyi, ahirette güven içinde kılarım”.

İnsanın Allah’ın beraberliğini kazanması için Allah’ı anmalıdır. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Öyleyse yalnız beni anın ki ben de sizi anayım. Bana şükredin, sakın nankörlük etmeyin”. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Allah Teâlâ şöyle buyuruyor: Ben kulumun beni düşündüğü gibiyim. Beni zikrettiği zaman onunla beraberim. Eğer beni yalnız başına anarsa, ben de onu yalnız anarım. Şayet beni bir toplulukla beraber anarsa, ben de onu daha hayırlı bir topluluk içinde anarım.”

Bu sözlerden sonra kendim ve sizin için Yüce Allah’tan bağışlanma dilerim.

* * *

Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun. İnsanların Efendisi son Peygamber Hz. Muhammed’e, ehli ve ashabının hepsine salât ve selam olsun. 

Kıymetli Müslüman kardeşlerim!

Allah’ın beraberliğini kazanmak insanın dünyada ve ahirette toplayacağı çok semeresi olan büyük etkiler yaratır. Allah’ın beraberliğini kazanan insan her türlü kötülük ve zarardan korunur. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Onlar öyle kimselerdir ki, halk kendilerine, “İnsanlar size karşı ordu toplamışlar, onlardan korkun” dediklerinde, bu söz onların imanını artırdı ve “Allah bize yeter, O ne güzel vekildir!” dediler”. Başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Kim Allah’a tevekkül ederse, O kendisine yeter. Şüphesiz Allah, emrini yerine getirendir. Allah, her şeye bir ölçü koymuştur”.  İşte Allah’a tevekkül edip dayanan insan, hayal kırıklığına uğramayacak ve arzuladığı her şey gerçekleşecektir. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah, kuluna yetmez mi?”. Allah Teâlâ Hz. Musa’ya hitap ederek şöyle buyurur: “Benim nezaretimde yetiştirilmen için sana kendimden sevgi verdim.” ve yine de Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Seni kendim için seçtim”. Allah Teâlâ Hz. Peygamber Efendimize hitap ederek şöyle buyurur: “Rabbinin hükmü yerine gelinceye kadar sabret; doğrusu sen, Biz’im nezaretimiz altındasın”. Dolayısıyla Allah’ın beraberliğini kazanma önemi, fazileti ve güzel etkilerini bilmeliyiz. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “İman edenlere, Rableri katında onlar için yüksek bir doğruluk makamı olduğunu müjdele”.

Şüphesiz, Yüce Allah’ın beraberliğini gerçekten kazanmak ve ışığı altına girmek gerginlik, kaygı, kargaşa ve depresyonun tüm kapılarını kapattırıp huzur, güven ve zihinsel sağlık kapılarını açtırır.  Doğru sebeplere göre hareket eden ve her şeyin Allah’ın elinde olduğunu bilen insan hiç endişelenmemelidir. Allah bir şeyi dilediği zaman, O’nun buyruğu sadece, o şeye ‘ol’ demektir, hemen oluverir. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “De ki: “Ey mülkün sahibi olan Allah’ım! Sen mülkü dilediğine verirsin. Dilediğinden de mülkü çeker alırsın. Dilediğini aziz edersin, dilediğini zelil edersin. Hayır senin elindedir. Şüphesiz sen her şeye hakkıyla gücü yetensin.” Başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah’ın insanlara açacağı herhangi bir rahmeti tutup hapseden olamaz. O’nun tuttuğunu O’ndan sonra salıverecek de yoktur. O, üstündür, hikmet sahibidir”.

Son olarak vurguluyoruz ki insanın Allah’ın beraberliğini hissetmesi, kendisine ve toplumuna huzur verir ve barış içinde bir arada yaşama ve toplumsal güvenlik sağlar. İnsan sebeplere sarıldığı zaman kendisiyle, ailesiyle, arkadaşlarıyla, komşularıyla, toplumuyla ve tüm insanlarla barış içinde yaşar. Bu da alemlere rahmet olarak gelen İslam’ın mesajıdır.

Ey Allah’ım, Senin gözetleyici ve teyit edici beraberliğine bizi hidayet et! Nimetlerini bize bolca ihsan et ve tüm işlerimizde ihlaslı olmamızı nasip et! Mısır’ımızı ve tüm âlemi İslâm’ı Sen koru!

Dualarımızın sonu da «El-hamdülillahi Rabbi’l-âlemin»dir.

* * *

Birlik Olmak Vatanın Gücüdür

Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun; Kur’ân-ı Kerîm’de Allah Teâlâ şöyle buyurur:

وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا

 “Allah’ın ipine sımsıkı sarılın, ayrılmayın”. Şehadet ederiz ki bir tek Allah’tan başka ilah yoktur, O’nun ortağı da yoktur. Yine şehadet ederiz ki Muhammed Allah’ın kulu ve elçisidir. Salât ve selam Peygamberimiz Muhammed üzerine, ailesi ve ashâb’ının üzerine olsun.

Peygamber sallallahu aleyhi vesellem, birlik ve uyum çağrısında bulunan ve bölünmeyi ve anlaşmazlığı yasaklayan bir mesajla geldi, böylece müteferrik yaşayan Arapları bir araya getirip, onları bir ümmet haline getirdi ve aralarında iman kardeşliği ile bağlantı kurdu. Onların gönüllerini ülfet bağıyla birleştirdi. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Mü’minler ancak kardeştirler” ve başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah, onların gönüllerini birleştirmiştir. Sen yeryüzünde bulunan her şeyi verseydin, yine onların gönüllerini birleştiremezdin, fakat Allah onların aralarını bulup kaynaştırdı. Çünkü O, mutlak galiptir, hikmet sahibidir”. Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem karşılıklı sevgi, acıma ve merhameti emrederek şöyle buyurdu: “Mü’minler birbirlerini sevmekte, birbirlerine acımakta ve birbirlerini korumakta bir vücuda benzerler. Vücudun bir uzvu hasta olduğu zaman, diğer uzuvlar da bu sebeple uykusuzluğa ve ateşli hastalığa tutulurlar.”

Ancak bu uyum sadece Müslümanlar aralarında sınırlı değil; ama herkesi kapsıyordu. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Ey insanlar! Doğrusu biz sizi bir erkekle bir dişiden yarattık. Ve birbirinizle tanışmanız için sizi kavimlere ve kabilelere ayırdık. Muhakkak ki Allah yanında en değerli olanınız, O’ndan en çok korkanınızdır. Şüphesiz Allah bilendir, her şeyden haberdardır”. Kur’an-ı Kerim, peygamberler ile kendi kavimleri arasındaki insanlık kardeşliğinden bahsetmiştir. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Âd kavmine de kardeşleri Hûd’u (gönderdik)”, “Semûd kavmine de kardeşleri Sâlih’i (gönderdik)”, “Medyen halkına kardeşleri Şuayb’ı gönderdik”. Cenab-ı Hak, önceki Peygamberlerin hikayelerini anlattıktan sonra şöyle buyurur: “Şüphesiz bu bir tek ümmet olarak sizin ümmetinizdir; ben de sizin Rabbinizim. Öyle ise benden sakının” ve başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “İşte sizin ümmetiniz bir tek olan ümmettir ve ben de sizin Rabbinizim; Öyle ise bana kulluk edin”. İmâm el-Begavî (Allah rahmet eylesin) dedi ki: Allah, tüm peygamberleri din ve muhabbet sağlamlaştırmak ve bölünme ve tefrikadan vazgeçmek için gönderdi.

İslam’ın, birliğe ve bir araya gelmeye ve bölünme ve bencilliği reddetmeye çağrılması, ülkenin gücünü ve toplumun bütünlüğünü korumak için önemli faktörlerden biri olduğuna şüphe yoktur, çünkü birey ne kadar güçlü olursa olsun, zayıf bir toplumda olduğu sürece zayıf kalır, aksine de birey ne kadar zayıf olursa olsun, güçlü bir toplumda olduğu sürece yaşadığı toplumdan güç alır. Bu yüzden İslam, vatandaşlık değerini yükseltti ve vatanın tüm evlatlarına ait olduğunu vurguladı.  Zira vatanın birliği, çocukları arasında din, renk veya cinsiyet temelinde bir ayrım yapılmamasını gerektirir. Halbuki Arabın Aceme ve beyazın siyaha takva ve sâlih amelden başka bir üstünlüğü yoktur. Bundan hareketle Hz. Peygamber Efendimiz, Medine Yahudileri ile Medine sözleşmesini yapmıştır. Bu sözleşmede Yahudilere özgürlük, güvenlik ve barış gibi Müslümanların sahip oldukları haklar verildi ve Medine’yi savunmak da Müslümanlarla birlikte ortak bir görevdir. İslam, kendilerine verilen görev ve sorumluluklarına bağlı kaldıkları sürece tüm vatandaşlar arasında eşitlik sağlar.

 İslam her zaman ve her yerde ekip ruhuyla çalışma değerini yükselterek, birliği sağlamayı, yardımlaşmayı ve anlaşmazlıkları bırakmayı da ümmetin görevlerinden yaptı. Allah Teâlâ Kuran-i Kerim’de bunu emretmiştir. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah’ın ipine sımsıkı sarılın, ayrılmayın”. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Şüphesiz Allah Teâlâ sizin için üç şeyden hoşnut olur, üç şeyden de hoşlanmaz. Sizin sadece kendisine ibadet etmenizden, O’na hiçbir şeyi ortak koşmamanızdan ve Allah’ın ipine sımsıkı sarılıp tefrikaya düşmemenizden hoşlanır. Dedikodu yapmanızdan, çok sual sormanızdan ve malı telef etmenizden de hoşlanmaz“. Peygamber Efendimiz ümmetin birliği, uyumu ve kenetlenmesi konusunda nice örnekler verdi. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Mü’minin mü’mine karşı durumu, bir parçası diğer parçasını sımsıkı kenetleyip tutan binalar gibidir.” Hz. Peygamber bunu açıklamak için, iki elinin parmaklarını birbiri arasına geçirerek kenetledi.

Kur’an-ı Kerim, vatanın korunmasına ve toplumun güvenliğine yol açan birlik olmanın örneklerini verdi. Allah’ın peygamberi Hz. Yusuf aleyhisselâm ülkeyi büyük kıtlıktan korumak için özenle hesaplanmış bir plan hazırladı. Onunla birlikte herkes iş birliği yaparak planı uyguladılar. Ardından da refah, bolluk, koruma ve ekonomik güç gerçekleşti. İnsanlar, Mısır’ın hayırlarından faydalanmak için her yerden geliyordu. Kur’an-ı Kerim’de Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Yusuf dedi ki: Yedi sene âdetiniz üzere ekin ekersiniz. Sonra da yiyeceklerinizden az bir miktar hariç, biçtiklerinizi başağında bırakınız. Sonra bunun ardından, saklayacaklarınızdan az bir miktar hariç, o yıllar için biriktirdiklerinizi yiyip bitirecek yedi kıtlık yılı gelecektir. Sonra bunun ardından da bir yıl gelecek ki, o yılda insanlara yardım olunacak ve o yılda (meyve suyu ve yağ) sıkacaklar.”

İslam da birlik ve beraberliğe sebep olan her şeye teşvik etti. İşte merhamete, yumuşaklığa ve iyiliğe de çağırdı. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “O vakit Allah’tan bir rahmet ile onlara yumuşak davrandın! Şayet sen kaba, katı yürekli olsaydın, hiç şüphesiz, etrafından dağılıp giderlerdi. Şu hâlde onları affet; bağışlanmaları için dua et; iş hakkında onlara danış. Kararını verdiğin zaman da artık Allah’a dayanıp güven. Çünkü Allah, kendisine dayanıp güvenenleri sever”. Muhakkak ki merhamet, yumuşaklık ve müsamaha kalplerin birleşmesine bir sebeptir. Resûlullah sallallahu aleyhi vesellem şöyle buyurdu: “Din kolaylıktır. Dini aşmak isteyen kimse, ona yenik düşer. O halde, orta yolu tutunuz, en iyiyi yapmaya çalışınız, o zaman size müjdeler olsun; günün başlangıcından, sonundan ve bir miktar da geceden faydalanınız”. Başka bir hadiste şöyle buyurdu: “Müsamahakârlık ve kolaylık üzerine kurulmuş olan, hanîf din ile gönderildim”.

İslam dinimiz, farklı inançlarıyla tüm toplum üyeleri arasında yakınlık ve barışın yayılmasına çağırdı. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “İnsanlara güzel söz söyleyin”. Başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah, sizinle din uğrunda savaşmayan ve sizi yurtlarınızdan çıkarmayanlara iyilik yapmanızı ve onlara âdil davranmanızı yasaklamaz. Çünkü Allah, adaletli olanları sever”. Peygamber Efendimiz, Kur’an-ı Kerim’in açıkladığı bu amaca göre Müslüman olmayanlarla davranırdı, onlara iyilik edip hediyelerini kabul ederdi, davetlerine icabet ve hastalarına da ziyaret ederdi. Böylece, bu dinin hoşgörüsünü göstermeye ve toplumun birliğini korumaya çalışırdı.

Zaman faktörü ve öncelikler fıkhı, vatanın aşamanın doğasını bilen tüm sadık evlatlarının birleşmelerini gerektirir, her biri kendi iş alanında vatan için yeterlilik sağlamak için iş birliği yapmalıdır. Mesela, Tıp uzmanları kendi alanlarında birleşip vatan için yeterlilik sağlamaya çalışmalılar. Ayni şekilde hukuk, mühendislik, tarım, eğitim ve diğer tüm uzmanlık adamları da fedakârlık ruhunu geliştirmeliler; işte biri eliyle çalışarak üretir, biri de insanlara öğretir. Ülkeye hizmet etmek için tüm enerjileri ve yetenekleri yerinde kullanmak gerekir. Zira bu, bizim dinimizin özünden gelir. Allah Teâlâ bize çoğul ifadesiyle hitap etmiştir ki kimse çalışıp gayret etmekten müstesna olduğunu sanmasın. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Yeryüzünü size boyun eğdiren O’dur. Şu hâlde yerin omuzlarında dolaşın ve Allah’ın rızkından yiyin. Dönüş ancak O’nadır” ve diğer ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Namaz kılınınca artık yeryüzüne dağılın ve Allah’ın lütfundan isteyin. Allah’ı çok zikredin; umulur ki kurtuluşa erersiniz”.

Bu sözlerden sonra kendim ve sizin için Yüce Allah’tan bağışlanma dilerim.

* * *

Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun. İnsanların Efendisi son Peygamber Hz. Muhammed’e, ehli ve ashabının hepsine salât ve selam olsun.

Kıymetli Müslüman kardeşlerim!

Tarih olaylarını iyice takip eden kişi, ayrılık ve anlaşmazlığın, yenilgi ve güçsüzlük nedenlerinden olduğunu anlar. Kur’an-ı Kerim bize bundan uyardı. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Kendilerine apaçık deliller geldikten sonra parçalanıp ayrılığa düşenler gibi olmayın. İşte bunlar için büyük bir azap vardır”. Yine de Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Birbirinizle çekişmeyin; sonra korkuya kapılırsınız da kuvvetiniz gider. Bir de sabredin. Çünkü Allah sabredenlerle beraberdir”. Şüphesiz ki dağılma ve anlaşmazlık ümmetin heybetini kaybeder ve zayıflığı da miras bırakır. Ayrıca cemaatten ayrılarak ölen kimse, Câhiliye devrinde ölmüş gibi olur.

Bu nedenle İslam, bölünme ve anlaşmazlığa yol açacak her türlü davranış ve tezahüre karşı çıktı, bu yüzden İslam’ın câhiliye taassubu etkilerinden biri olan ırkçılığı yasakladığını görüyoruz. Peygamber Efendimiz buyurdu ki: “Aziz ve Celil olan Allah sizden câhiliyye devrinin kabalığını ve babalarla övünmeyi gidermiştir. Mümin olan, takvâ sahibidir. Kâfir olan ise bedbahttır. Siz, Âdem’in çocuklarısınız. Âdem de topraktan yaratılmıştır.” Resûlullah insanların hak ve görevlerde eşit olduklarını belirterek buyurdu ki: “Ey insanlar! İyi bilin ki; Rabbiniz birdir, babanız birdir. İyi bilin ki; Arabın Aceme, Acemin de Araba, beyazın siyaha, siyahın da beyaza takvadan başka bir üstünlüğü yoktur.”

Ey Allah’ım, saflarımızı ve kalplerimizi birleştir ve sevdiğin ve hoşnut olduğun işleri yapmaya bizleri muvaffak eyle! Söz ve amellerde ihlaslı olmamızı nasip et! Mısır’ımızı ve tüm âlem-i İslâm’ı sen koru!

Dualarımızın sonu da «El-hamdülillahi Rabbi’l-âlemin»dir.

* * *

Gençlerin Hak ve Görevleri

Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun; Kur’ân-ı Kerîm’de Allah Teâlâ şöyle buyurur:

إِنَّهُمْ فِتْيَةٌ آَمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَاهُمْ هُدًى

 “Şüphesiz onlar, Rablerine inanmış gençlerdi”. Şehadet ederiz ki bir tek Allah’tan başka ilah yoktur, O’nun ortağı da yoktur. Yine şehadet ederiz ki Muhammed Allah’ın kulu ve elçisidir. Salât ve selam Peygamberimiz Muhammed üzerine, ailesi ve ashâb’ının üzerine olsun.

Gençlik aşaması, insanın hayatının en önemli aşamalarından biridir. Gençlik; fiziksel güç, olgunluk, canlılık, etkinlik, verimlilik, umut ve hayata açılma aşamasıdır. Şüphesiz gençler milletin temel direği, dinamiği, atan kalbi ve güçlü kollarıdır. Hiç kimse gençlerin vatanların ve milletlerin gelişmesindeki önemli rolünü inkâr edemez.

Kur’an-ı Kerim, gençlik aşamasını çocukluk ve yaşlılık olan iki zayıflık arasındaki bir kuvvet aşaması olarak ifade etti. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Sizi güçsüz yaratan, sonra güçsüzlüğün ardından kuvvet veren ve sonra kuvvetin ardından güçsüzlük ve ihtiyarlık veren, Allah’tır. O, dilediğini yaratır. O, hakkıyla bilendir, üstün kudret sahibidir”. Bu nedenle peygamberlik gençlik çağında gelirdi.  Hz. Yusuf hakkında Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Olgunluk çağına erişince, ona hikmet ve ilim verdik. İşte biz, iyi davrananları böyle mükâfatlandırırız”. Hz. Musa hakkında Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Mûsâ, olgunluk çağına ulaşıp gelişimini tamamlayınca, biz ona ilim ve hikmet verdik. Biz, iyilik edenleri böyle mükâfatlandırırız”. İbn Abbas dedi ki: “Allah ancak peygamberleri genç olarak göndermiş, her bir âlime ilim ancak genç iken verilmiştir. İşte genç yaştayken putperestlere karşı çıkan Hz. İbrahim hakkında Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Bunları diline dolayan bir genç duyduk; kendisine İbrahim denilirmiş, dediler”. Kur’an-ı Kerim, Hz. Süleyman’ın gençlik aşamasındayken zekâsı ve uzak görüşlülüğünü işaret etti.  Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Biz hüküm vermeyi Süleyman’a kavratmıştık. Zaten her birine hükümranlık ve ilim vermiştik”. Hz. Musa’nın da gençliği, gücü ve eminliği sâlih adamın kızını şu ifadeyi söylemeye sevk etti: Allah Teâlâ şöyle buyurur “Kızlardan biri, “Babacığım, onu ücretle tut. Herhâlde ücretle tuttuklarının en hayırlısı, güçlü ve güvenilir olan bu adam olacaktır” dedi.” Allah Teâlâ Hz. Yahya’ya hitap ederek şöyle buyurur: “Ey Yahya, kitaba sımsıkı sarıl” dedik. Biz, ona daha çocuk iken hikmet verdik”.

Bu dönem insanın yaşamındaki önemi için, Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem, Yüce Allah’ın kıyamet gününde kula ömürle ilgili özel bir soru soracağını belirtti, ki insan kendi gençliğinden yararlanarak onu kendisine ve tüm insanlara faydalı işlerde kullanmaya gayret etsin. Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki: “Kıyamet günü şu dört hususun hesabı sorulmadan kul ayağını bile oynatamaz: Ömrünü nasıl geçirdiği, Gençliğini nerde harcadığı, malını nasıl kazandığı ve nerelere infak ettiği, öğrenmiş olduğu ilmi ile ne amel ettiği.”

İslam, gençlere büyük özen göstermiş ve onlara haklar ve görevler de vermiştir. Gençlerin haklarından eğitim, nasihat ve iyi hazırlıktır. Kur’an-i Kerim, Hz. Lokman’ın oğluna verdiği tavsiyeleri bize anlatmıştır. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Hani Lokmân, oğluna öğüt vererek şöyle demişti: “Yavrum! Allah’a ortak koşma! Çünkü ortak koşmak elbette büyük bir zulümdür” ve diğer ayetlerde Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Yavrum! Şüphesiz yapılan iş bir hardal tanesi ağırlığında olsa ve bir kayanın içinde yahut göklerde ya da yerin içinde bile olsa, Allah onu çıkarır getirir. Çünkü Allah, en gizli şeyleri bilendir, (her şeyden) hakkıyla haberdar olandır. Yavrum! Namazı dosdoğru kıl. İyiliği emret. Kötülükten alıkoy. Başına gelen musibetlere karşı sabırlı ol. Çünkü bunlar kesin olarak emredilmiş işlerdendir. Küçümseyerek surat asıp insanlardan yüz çevirme ve yeryüzünde böbürlenerek yürüme! Çünkü Allah, hiçbir kibirleneni, övüngeni sevmez. Yürüyüşünde tabiî ol. Sesini alçalt. Çünkü seslerin en çirkini, şüphesiz eşeklerin sesidir!”.

 Hz. Peygamber Efendimizin gençlere verdiği tavsiyeler de aynıdır. Gençlerle çok ilgilenir ve kalplerinde dinin değerlerini sağlamlaştırırdı. Abdullah İbni Abbas radıyallahu anhümâ’dan nakledildiğine göre şöyle demiştir: Bir gün Hz. Peygamber’in terkisinde bulunuyordum. Bana: “Yavrucuğum, sana bazı kaideler öğreteyim” dedi ve şöyle buyurdu: “Allah’ın buyruklarını gözet ki, Allah da seni gözetip korusun. Allah’ın (rızâsını) her işte önde tut, Allah’ı önünde bulursun. Bir şey isteyeceksen Allah’tan iste. Yardım dileyeceksen, Allah’tan dile! Ve bil ki, bütün bir ümmet toplanıp sana fayda temin etmeye çalışsalar, ancak Allah’ın senin için takdir ettiği faydayı temin edebilirler. Yine eğer bütün ümmet, sana zarar vermeye kalksalar, ancak Allah’ın senin hakkında takdir ettiği zararı verebilirler. Çünkü artık kaderi yazan kalem yazmaz olmuş, yazıları değişmeyecek şekilde kesinleşmiştir”.

İyi bir öğretim ve dikkatli eğitimden sonra, gençlerin her biri bilgi, yetenek ve yetkinliğine göre liderlik ve sorumlulukta iş alma hakkı vardır. Bu konuda Hz. Peygamber bizim için en iyi örnektir. Halbuki, gençlerin çeşitli takatlerini kullanır ve yaşam ile mücadele etmeleri için fırsat verirdi. Peygamber Efendimiz, İslam’a davetin başlangıcında, daha yirmi yaşındaki genç olan Erkam Bin Ebi’l-Erkam’a İslam davetini emanet etti, onun evi Hz. Peygamber ve Ashâb-ı kirâm için güvenli bir yerdi. Yine de Peygamber Efendimiz bir yere göndermek üzere bir ordu hazırladı, o sırada henüz on sekiz yaşında olan Üsâme bin Zeyd’i de bu orduya kumandan tayin etti.

Hz. Ömer b. Hattab, onun meclislerine büyüklerin yanına da gençleri çağırır, tüm meselelerde onlara danışır ve şöyle derdi: “Hiçbiriniz küçük yaşından dolayı görüşünü söylemekten çekinmemeli, zira ilim yaşa göre değil, ancak Allah istediği kuluna verir”. Bu yüzden onun meclisinde, Abdullah b. Abbas başta olmak üzere gençler bulunurdu. Hz. Ömer de Abdullah b. Abbas hakkında “Sorumlu bir dili ve hikmetli bir kalbi var” derdi.

Bu durum sadece genç erkeklerle de sınırlı kalmadı, genç kadınların İslam medeniyeti yapımında unutulmaz rolleri vardı. İşte Esma bintü Ebi Bekir’in hicret yolculuğunda Peygambere ve babası Ebu Bekir’e yiyecek ve içecek sağlayarak hicrette büyük rolü vardı. Hatta genç kadınlar en zor zamanlarda önemli roller yapmışlar. Savaş meydanlarında yaralı savaşçılara su verir ve yaralarını sararlardı. Bu bağlamda Enes radıyallahu anh şöyle demiştir: “Uhud savaşında, Ebû Bekr’in kızı Âişe ile Ümmü Suleym’i şöyle gördüm: Onlar sırtlarında su kırbalarını taşıyorlar, sonra bunu yaralıların ağızlarına boşaltıyorlar, sonra tekrar çabucak dönüyorlar, kırbaları dolduruyorlar, sonra yine acele gelip kırbaları yaralı askerlerin ağızları içine boşaltıyorlardı”

Bu sözlerden sonra kendim ve sizin için Yüce Allah’tan bağışlanma dilerim.

* * *

Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun. İnsanların Efendisi son Peygamber Hz. Muhammed’e, ehli ve ashabının hepsine salât ve selam olsun.

Kıymetli Müslüman kardeşlerim!

Gençlerin görevleri de çoktur, bunlardan ilki: kendilerini bilim ve kültürle tahkim etmeleri gerekir. Bilim her an geliştiği için gençlerimizin de bu gelişmelere ayak uydurmaları ve işgücü piyasasının gerekliliklerini ve ülkenin ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmaları gerekir. Gençlerin güçlüklerle yüzleşmek için gerekli eğitim programları ve kurslarını alıp gerekli tecrübeleri kazanarak yeterli olmaları gerekir. Yüce Allah, Hz. Peygamberin bu dünyada ilimden başka bir şeyin fazlasını istemesini emretmemiştir. Allah Teâlâ Hz. Peygamberine hitap ederek şöyle buyurur: “De ki, Ey Rabbim ilmimi artır”.

İkincisi: deneyimlerden faydalanmak ve kibirden sakınmaya çalışmaktır. Muhakkak ki gençler, kendilerinden daha eski nesillerin bilgelik ve deneyimlerinden faydalanmalılar, çünkü ardışık nesiller arasındaki ilişki dışlama ya da çatışma ilişkisi değil, tamamlayıcılık ve karşılıklı tavsiye ilişkisidir. Bu yüzden gençlerimiz yıkıp inşa etmeyen gururdan dikkat etmeliler. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Yeryüzünde böbürlenerek dolaşma. Çünkü sen ne yeri yarabilir ne de dağlarla ululuk yarışına girebilirsin”. Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki: “Helâk ediciler üçtür: İtaat olunan cimrilik, peşinden gidilen hevâ ve kişinin kendisini beğenmesidir”.

Üçüncüsü: dine ve vatana hizmet etmek için niyet etmektir. İnsan çalışmalarındaki samimiyetine göre ecir alır. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki: “Ameller ancak niyetlere göredir. Herkese niyet ettiği şey vardır…

Dördüncüsü: Daha fazlasını yaparak yolun uzun olup emanetin de ağır olduğunu fark etmekle fırsatı yakalamak gerekir. Çünkü biz çok hızlı hareket eden bir toplumda yaşıyoruz ve bu toplum içinde sadece kendilerine verilen görevleri yerine getiren ve işlerinde çalışkan ve özverili insanlar için yer vardır. Amaçlarımızı gerçekleştirmek ve kendimiz ve vatanımıza istediğimiz mevkie ulaşmak için kendi işimizde elimizden gelenin en iyisini yapmalıyız.

    Beşincisi: eğitim verip imkân sağlayan ana vatanın hakkını vermektir. Vatanın kendi topraklarında yaşayan, nimetlerinde büyüyen çocukları üzerinde bir hakkı vardır. Bu vatana hizmet etmek ve toprağını savunmak için azığımız azim ve kararlılık, silahımız da bilgi ve yaratıcılık olsun ve sloganımız ise aidiyet ve gayret olsun.

Ey Allah’ım, bizim gençlerimize bereket ver, onları tüm kötülüklerden koru, yeryüzünü imar etmeleri için onlara yardım et! Ülkemize ve dünyaya faydalı işler yapmak için onlara yol göster! Mısır’ımızı ve tüm ve âlem-i İslâm’ı sen koru!

Dualarımızın sonu da «El-hamdülillahi Rabbi’l-âlemin»dir.

* * *

Ümmetin Alimleri ile Fitne Alimleri Arasında

Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun; Kur’ân-ı Kerîm’de Allah Teâlâ şöyle buyurur:

قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُولُو الْأَلْبَابِ

 “De ki: “Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?” Ancak akıl sahipleri öğüt alır”. Şehadet ederiz ki bir tek Allah’tan başka ilah yoktur, O’nun ortağı da yoktur. Yine şehadet ederiz ki Muhammed Allah’ın kulu ve elçisidir. Salât ve selam Peygamberimiz Muhammed üzerine, ailesi ve ashâb’ının üzerine olsun.

İslam’ın ilme verdiği önem ve teşvik, Kur’ân-ı Kerîm’in ilk indirilen ayetlerinde görülmektedir. Yüce Allah şöyle buyurur: “Yaratan Rabbinin ismi ile oku! O, insanı bir kan pıhtısından yarattı. Oku! Rabbin en büyük kerem sahibidir. O, kalem ile (yazmayı) öğretendir. İnsana bilmedikleri şeyleri öğretti”. Vahiy yoluyla ilk nazil olan ayet; ilmin ilk kapısı olan okuma emrinden ibarettir. Ardından bilgiyi kaydetme ve aktarma vesilesi olan kaleme işaret edilir.  Bu ayetler, tüm insanların ilim faziletine, onu istemeye ve ona teşvik etmeye dikkatlerini çekmektedir. Bu ayetler şunu gösteriyor: İslam ilim ve marifet dinidir ve İslam milleti de bilim ve uygarlık yapma ümmetidir.

Kur’an-ı Kerim’de bir sûreye “Kalem” adı verilmiştir. Bu sûre Allah Teâlâ’nın “Nûn; kalem ve onunla yazılanlara and olsun” buyurmasıyla başlamıştır. Bu da bilimin malzeme ve araçlarının önemine bir kanıttır. Yüce Allah’ın, peygamberin bu dünyada ilimden başka bir şeyin fazlasını istemesini emretmemesi de ilim için şeref olarak yeter.  Allah Teâlâ şöyle buyurur: “De ki: ‘Rabbim! ilmimi artır’”. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “İlim tahsil etmek için yolculuğa çıkan kimse, evine dönünceye kadar Allah yolundadır”. Başka bir hadiste Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim ilim tahsil etmek için bir yola girerse, Allah o kişiye cennetin yolunu kolaylaştırır”. Bu yüzden ilim, devletlerin inşası için gerekli dayanaklardan biridir. İlimle ümmetler gelişir ve ilimle de insanın değeri yükselir ve saygı kazanır.

Kur’an-ı Kerim; farklı alanlarda ilim ve alimlerin değerini yükseltmiştir.  Faydalı ilim; insanların din işlerine ya da dünya işlerine fayda sağlayan bütün bilimleri içerir. Bu hususta Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Size, “Kalkın”, denildiği zaman da kalkın ki, Allah içinizden inananların ve kendilerine ilim verilenlerin derecelerini yükseltsin. Allah, yaptıklarınızdan hakkıyla haberdardır”. Ayrıca alimlerin Allah’tan korktuklarına şahitlik eden Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Kulları içinden ancak âlimler, Allah’tan korkar. Doğrusu Allah güçlüdür, bağışlayandır”. Yine de başka bir ayette Allah Teâlâ; alimlerin kendi zatine şahitlik etme şerefine nail olduklarını bildirip onların yüksek makamını göstererek şöyle buyurur: “Allah, melekler ve ilim sahipleri, ondan başka ilâh olmadığına adaletle şâhitlik ettiler. O’ndan başka ilâh yoktur. O, mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir”.

Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem, ilim sahiplerinin; insanları yönlendirme, onlara doğru yol gösterme, ıslah ve inşa etme hususlarında peygamberlerin mirasçıları olduklarını bildirmiştir. Hadis-i şerifte Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki “Âlimin âbide karşı üstünlüğü, ayın diğer yıldızlara olan üstünlüğü gibidir. Şüphesiz ki âlimler, peygamberlerin vârisleridir. Peygamberler altın ve gümüşü miras bırakmazlar; sadece ilmi miras bırakırlar. O mirası alan kimse, bol nasip ve kısmet almış olur”.

Hiç şüphe yok ki, Allah’ın onurlandırdığı ve Peygamber efendimizin övdüğü ilim sahipleri; ümmetin ilim, davet ve izah emanetlerini taşıyan dürüst alimleridir. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Benden bir hadis işitip onu işittiği şekilde insanlara ulaştıran (anlatan) kulun Allah yüzünü ak etsin”. Evet ümmetin dürüst alimleri, Yüce Allah’ın kendilerini seçtiği görevin doğasını bilirler. Bu görev, ilimle veya dinle elde edilecek bir görev değildir ki alimlerin yerine getirmekte oldukları mesaj daha ulvidir. Cenab- Hak, Kur’an-ı Kerim’de Hz. Muhammed efendimizin dilinden ifade ederek şöyle buyurur: “De ki: ‘Ben sizden bir ücret istersem, o sizin olsun; benim ecrim Allah’a aittir. O her şeye şahittir” ve başka bir ayette şöyle buyurur: “De ki: Buna karşılık, sizden, Rabbine doğru bir yol tutmayı dileyen kimseler (olmanız) dışında herhangi bir ücret istemiyorum”. Yine de Allah Teâlâ, Hz. Nûh, Hz. Hûd, Hz. Sâlih, Hz. Lût ve Hz. Şu’ayb dillerinden ifade ederek şöyle buyurur: “‘Ey halkım, buna karşılık sizden herhangi bir ücret istemiyorum. Ücretim ancak âlemlerin Rabbinden gelir”. İşte peygamberlerin, insanları Allah’a davet etmelerinde aynı ifade kullanmaları; amacın ve yöntemin birliğini ve Allah’a ihlas ettiklerini gösterir.

Ümmetin gerçek alimleri, zamanlarını ve çabalarını sarf edip din ve vatan hizmetine bilgilerini sunanlardır. Onlar, insanlara ortalık, itidal, hoşgörü ve merhamet yolunu göstermişler. Böylece onların çağrıları, insanî değerleri yükselten, insanın saygınlığını koruyan, tüm insanlarla barış ve huzur içinde yaşayan, inşa edip yıkmayan, imar edip tahrip etmeyen faydalı nesiller yetiştirmiştir. İşte ölümden sonra sahibine yararlı olan ilim budur. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “İnsan ölünce, üç ameli dışında bütün amellerinin sevabı kesilir: Sadaka-i câriye, kendisinden istifade edilen ilim ve arkasından dua eden hayırlı evlât.” Peygamber efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem, yarar sağlamayan, inşa etmeyen, ahlak ve davranışları düzeltmeyen ilimden Allah’a sığınırdı. Rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Allah’tan yararlı ilim dileyiniz ve yarar sağlamayan ilim’den Allah’a sığınınız.” Peygamber efendimiz şöyle de dua ederdi: “Allah’ım! Faydasız ilimden, ürpermeyen gönülden, doyma bilmeyen nefisten ve kabul olunmayan duadan sana sığınırım”.

Bu sözlerden sonra kendim ve sizin için Yüce Allah’tan bağışlanma dilerim.

* * *

Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun. İnsanların Efendisi son Peygamber Hz. Muhammed’e, ehli ve ashabının hepsine salât ve selam olsun.

Kıymetli Müslüman kardeşlerim!

Ümmetin dürüst alimleri; her zaman ortalık bayrağını taşıyan ve Allah’ın dinini aşırıcıların tahrifinden ve cahillerin tevilinden savunan, hidayet, doğruluk ve ortalık sahipleridir.

Fitne alimleri ise Allah dinini amaçlarına ulaşmak için bir vesile olarak kullanan kötü niyetli insanlardır. Bunlar Allah’ın dinine karşı cüret ederek zarar verip yaramayan, ayırıp birleştirmeyen ve yıkıp inşa etmeyen fetvaları başlatmışlar. İslam dinimiz tekfire yol açan bu tür fetvalardan uyardı. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Hangi kişi, Müslüman kardeşi için ‘Ey kafir’ derse, şayet dediği gibi ise, bu sözü ikisinden birine döner. Dediği gibi değilse, kendi üzerine döner”.

Fitne alimleri, kendileri için insanlara aşırılık ve darlık göstermekten yöntem almışlar. Bu yöntem, İslam’ın hoşgörülüğü ve ortalığından çok uzak bir yöntemdir. Zira İslam, insanlardan tüm güçlük ve zorlukları ortadan kaldırdı. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Dinde sizin için bir zorluk kılmamıştır”. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Müjdeleyiniz, ürkütmeyiniz ve kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız.” İşte fetvalarda aşırılık ve zorluk çıkarmak, hoşgörülü İslam ortalığına aykırıdır. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Böylece sizi insanlara şahid ve örnek olmanız için tam ortada bulunan bir ümmet kıldık”. Ortalık: adalet, itidal ve ümmetlerin helak sebebi olan aşırılıktan uzak durmak demektir. Bu bağlamda Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki: “Ey insanlar! Dinde aşırılıktan sakının. Çünkü sizden öncekiler dinde aşırılığa kaçtıkları için helâk oldular”. Süfyân es-Sevrî (Allah rahmet eylesin) bu konuda şunu söyler: “İlim, güvenilir bir âlimden işitilen ruhsata tabi olmayı gerektirir. Aşırılık ise herkesin iyi bildiği şeydir”.

Bilgisizce konuşan ve ümmetin sebeplere sarılmasının gerekliliğini anlamayan ve dünyanın imar edilmesinin dinlerin en önemli amaçlarından biri olduğunu bilmeyenler de fitne alimlerine bağlıdırlar. Muhakkak ki biz dünyamızın işlerinde başarılı olmadıkça insanlar dinimize saygı göstermeyecekler. Biz dünyamızın işlerinde başarılı olunca insanlar hem dinimize hem de dünyamıza da saygı gösterecekler. Bunu anlamayanlar, birçok insanın dünyanın dine olan ilişkisini ve sebeplere sarılmanın gerekliliğini yanlış anlamasına yol açan vaazlarında hep dünyadan uyarırlardı. Bunların yüzünden, zahitlik tüm dünyadan kesilmek ve insanlardan uzak durmak diye yanlış anlaşılmıştır. Bunlar Yüce Allah’ın şu sözünü ihmal etmişler: “‘Rabbimiz! Bize dünyada iyiyi, ahirette de iyiyi ver, bizi ateşin azabından koru’ diyenler vardır”.

Bununla birlikte, bilimsel olarak yeterli olmayanların fetva vermeye cüret etmelerinin hem sapma hem de saptırma olduğunu vurguluyoruz. Bilindiği gibi, bilmeden insanların hayatlarına zarar veren ne kadar çok fetva vardı. Câbir b. Abdullah’tan (radıyallahu anh), şöyle demiştir: Bir sefere çıkmıştık, bizden bir adama taş değdi ve başını yardı. Bu adam ihtilâm olmuş ve yol arkadaşlarına, “Benim teyemmüm yapmam konusunda ruhsat olduğunu düşünüyor musunuz?” diye sormuş, onlar da su varken teyemmüm edemeyeceğini, dolayısıyla onun için bir ruhsat bulunmadığını söylemişlerdi. Bunun üzerine adam gusletmiş, ancak yarası su alıp, azdığından dolayı ölmüştü. Peygamberin huzuruna geldiğimizde bu hâdise (kendisine) haber verildi. Bunun üzerine Efen­dimiz: “Onu öldürdüler, Allah da onların canlarını alsın! Bilmiyorlarsa sorsalar ya! Muhakkak ki cehaletin (hastalığının) ilacı sormaktır. Gerçekten ona, sadece teyemmüm etmesi, yarasının üzerine bir bez bağlayıp sonra üzerine meshetmesi ve vücudunun geri kalan kısmını da yıkaması yeterliydi.” buyurdu.

Bunlardan hareketle, her birimiz sadece kendi uzmanlık alanıyla ilgilenip herkes çok iyi bildiği işleri yapmalıdır. Allah’tan korkmamız, ilme saygı duymamız ve sözün tehlikesini değerlendirmemiz gerekiyor. Bilelim ki bilgisizce söylenen bir söz yıkım ve bozgunluğa neden olur. Dolayısıyla susmak zarar veren söz söylemekten daha hayırlıdır. Eğer ki her bilmeyen kişi sussaydı hiç anlaşmazlık olmazdı. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem “Allah’a ve âhiret gününe iman eden kimse ya faydalı söz söylesin veya sussun!”

Ey Allah’ım bize hakkı, hak olarak göster; ona uymayı nasip et. Bâtılı, bâtıl olarak göster; ondan kaçınmayı nasip et! Bize yarayacak şeyleri öğret ve bize öğrettiğin şeylerin faydasını göster!  Mısır’ımızı ve tüm âlem-i İslâm’ı sen koru!

Dualarımızın sonu da «El-hamdülillahi Rabbi’l-âlemin»dir.

* * *