Hutoba ya Ijumaa

Sura angavu za Maisha ya Maswahaba R.A

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote, anaesema katika Kitabu chake Kitukufu:

 {وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُم بِإِحْسَانٍ رَّضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ}

Na wale walio tangulia, wa kwanza, katika Wahajiri na Ansari, na walio wafuata kwa wema, Mwenyezi Mungu ameridhika nao, na wao wameridhika naye; na amewaandalia Bustani zipitazo mito kati yake, wadumu humo milele. Huko ndiko kufuzu kukubwa.

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana wetu na Mtume wetu Muhammad S.A.W, ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola wetu Mlezi tunakuomba umswalie, umrehemu na umbariki Mtume wetu na Jamaa zake na Maswahaba wake na kila atakayewafuata hadi siku ya Malipo.

Na baada ya utangulizi huu:

Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu amewachagua Manabii na Mitume wake, A.S, miongoni mwa viumbe vyake. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{اللَّهُ يَصْطَفِي مِنَ الْمَلَائِكَةِ رُسُلًا وَمِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ}

Mwenyezi Mungu huteuwa Wajumbe miongoni mwa Malaika na miongoni mwa watu. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mwenye kusikia, Mwenye kuona.

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu akawachagulia Mitume wasaidizi wao katika kuzifikisha risala za Mola wao Mlezi. Na Mwenyezi Mungu Mtukufu Msema Ukweli, amemchagulia Mtume Muhammed, watu walio wasafi, na Maswahaba wateule, waliomwamini yeye na wakawa wanamuheshimu na kumnusuru na wakaifuata nuru aliyoteremka nayo. Anasema Abdallah bin Masoud R.A: amesema: Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu ameziangalia nyoyo za waja wake na akamchagua Muhammad S.A.W, na kumpa ujumbe wake na alimchagua kwa Kujua kwake kisha akaziangalia nyoyo za watu baada ya Muhammad na akamchagulia Maswahaba na akawajaalia wakawa ni wenye kuinusuru Dini yake na wakawa Mawaziri wa Mtume wake S.A.W. kwa hiyo wanachokiona Waumini kuwacni kizuri basi hata mbele ya Mwenyezi Mungu Mtukufu ni kizuri pia, kile ambacho Waumini wanakiona kuwa ji kibaya basi hata mbele ya Mwenyezi Mungu Mtukufu ni kibaya.

Walikuwa R.A, ni wakweli wa Imani katika watu, ba wenye ujuzi zaidi kielimu katika Watu, na wenye fahamu ya ndani zaidi, na wenye kazi bora katika Watu, waliibeba bendera ya Dini na kupeperusha katika maeneo mbalimbali Ulimwenguni, kwa hekima na Mawaidha Mazuri, na wakaifikisha risala ya Mola wai Mlezi kwa ufikishaji  ulio bora zaidi, wakastahiki wawe ni chaguo la Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa Mtume S.A.W. Kutoka kwa Ibnu Abas R.A, amesema katika Kauli yake Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلامٌ عَلَى عِبَادِهِ الَّذِينَ اصْطَفَى}:

Sema: Alhamdu Lillahi! Kuhimidiwa ni kwa Mwenyezi Mungu! Na amani ishuke juu ya waja wake alio wateuwa.

Kwamba Maswahaba wa Mtume S.A.W, Mwenyezi Mungu Mtukufu amemteulia Mtume wake S.A.W, kwani wao ndio waliofuata Mfumo wa Uislamu kutoka katika chanzo chake cha asili na kisafi na hawakutoka katika njia yake iliyonyooka.

Hakika Maisha ya Maswahaba yalijaa sura nyingi angavu ambazo ziliunda utekelezaji wa kivitendo wa Uislamu Sahihi, na miongoni mwazo ni: Rehma. Mtume S.A.W, alipandikiza kwa Maswahaba wake Maadili ya rehma, na kwa hivyo, Ayina bin Husnu alipomwona Omar R.A, siku moja akimbusu mmoja wa watoto wake, na akiwa amempakatia, Ayina akasema: Unabusu Wakati wewe ni Amiri wa Waumini? Kama mimi ningelikuwa Amiri wa Waumini nisingelimbusu mtoto. Omar R.A, akamwambia: Mimi nifanye nini ikiwa Mola wako Mlezi amekuondoshea rehma na upole moyoni mwako? Hakika mambo yalivyo, Mwenyezi Mungu Mtukufu huwarehemu waja wake walio wapole wenye kuwahurumia wengine. Na katika tukio hili, Bwana wetu Omar amejifunza kutokana na tukio lililomtokea Mtume Muhammad S.A.W, alipokuwa na Aqrau bin Haabis; ambapo Mtume S.A.W, alimbusu Bwana wetu Husein bin Ali R.A, mbele ya Aqrau, na Aqrau akasema: Hakika mimi nina watoto kumi na sijawahi kumbusu yoyote kati yao. Mtume S.A.W akamwangalia kisha akasema: asiyehurumia watu na yeye hahurumiwi.

Maswahaba R.A, walikuwa pia ni mifano mizuri ya kuigwa katika kusamehe na Usamehevu. Na katika sura zenye ubora wa hali ya juu ni ile ya Bwana wetu Abu Bakar Swiddiq katika Usamehevu wake kwa Musatwah bin Athaathah. Abu Bakar alikuwa akimpa pesa za matumizi kwake kutokana na ukatibu wake na ufakiri wake. Na Musatwah alikuwa miongoni mwa watu waliomzungumzia vibaya Bi Aisha R.A. Na Mwenyezi Mungu Mtukufu alipoteremsha aya za kuonesha kuwa Bi Aisha hana yoyote.hatia yoyote, Abu Bakar akataka kumnyima Musatwah pesa za matumizi, Mwenyezi Mungu Mtukufu akateremsha Kauli yake:

{وَلَا يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَلَا يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ أَنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبَى وَالْمَسَاكِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا أَلَا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}

Na wale katika nyinyi wenye fadhila na wasaa wasiape kutowapa jamaa zao na masikini na walio hama kwa Njia ya Mwenyezi Mungu. Na wasamehe, na waachilie mbali. Je! Nyinyi hampendi Mwenyezi Mungu akusameheni? Na Mwenyezi Mungu ni Mwenye kusamehe Mwenye kurehemu.

Akasema Abu Bakar Swiddiq R.A: Ndivyo hivyo. Ninaapa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, miki ninapenda Mwenyezi Mungu anisamehe. Na akarejesha tena kumpa nduguye Musatwah pesa za Matumizi, huku akisema: Ninaapa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, kamwe mimi Sitazisitisha pesa za matumizi kwa Musatwah.

Na miongoni mwazo ni: Ari ya hali ya juu na ushindani katika kutenda mambo ya Kheri. Hakika Maswahaba R.A,  walijifunza kutoka kwa Mtume S.A.W, jinsi ya kuwa na ari ya haoi ya juu pamoja na ushindani katika kutenda mema na kuyatafuta mambo yaliyo juu ambapo anasema Mtume S.A.W: Mbapo mwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu, basi mwombeni Pepo ya Firdaus. Kwani pepo hiyo ndio ya kati katika Pepo na ni ya Daraja la juu – ninaona – juu yake kuna Arshi ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, na kutokea hapo Mito ya Peponi huwa inaanzia, na jambo hili ndilo lililowafanya Maswahaba watukufu watazamie Mambo ya juu katika kila jambo. Anasema Bwana wetu Omar R.A: Siku moja Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu alituamrisha tutoe sadaka, na jambo hilo likaenda sambamba na mimi kuwa na fedha, na nikasema: Leo  nitamshinda Abou Bakar ikiwa kuna uwezekano wa kumtangulia leo. Nikaja na nusu ya Mali yangu kwa Mtume S.A.W, na Mtume akasema: Umewaachia kitu gani watu wako wa nyumbani? Nikasema: Nimewaachia mfano wa mali hii. Akasema: Na Abu Bakar R.A, alikuja hapa na mali yake yote aliyonayo, na Mtume S.A.W, akamwambia: Umeiachia kitu gani familia yako? Akasema: nimeiachia Mwenyezi Mungu Mtukufu na Mtume wake. Nikasema: Kamwe siwezi kushindana na wewe katika kitu chochote.

Na tumtazame Swahaba huyu hapa, Kaab bin Aslamiy R.A, amesema: Nilikuwa ninalala na Mtume S.A.W, nikamletea baadhi ya vitu vyake akaniambia S.A.W: Omba utakacho. Akasema: ninaomba niwe nawe Peponi, akasema au kuna ombi jingine?. Nikasema: ni hicho hicho. Basi Mtume S.A.W, akasema: basi nisaidie mimi kwa kusujudu kwako kwa wingi.

Na miongoni mwayo: Ni kujinyima na kutokuwa na tamaa. Maswahaba wa Madina walikuwa ni mifano bora zaidi katika hili la kujinyima. Kutoka kwa Abu Huraira R.A, amesema: Mtu mmoja alimjia Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu S.A.W, Akasema: Ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, hakika mimi nimekumbwa na njaa. Mtume akampeleka kwa wakeze na hakukuta chakula chochote. Akasema S.A.W: Ajitokeze mtu wa kuwa mwenyeji wa huyu kwa usiku huu, Mwenyezi Mungu atamrehemu? Mtu mmoja katika Watu wa Madina akasimama na akasema: Mimi hapa ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu. Akaenda kwa watu wake nyumbani na akamwambia mkewe: Tuna mgeni wa Mtume wa Mwenyezi Mungu S.A.W, usiache kumpa kitu chochote tulichonacho. Akasema yule mke wake: Ninaapa ya kwamba mimi sina chochote isipokuwa chakula cha watoto. Akasema Mume: watoto watakapo chakula cha usiku uwalaze na uje, kisha uzime taa, na yuyapumzishe matumbo yetu usiku wa leo. Mke wake akafanya hivyo. Kisha Mume akaenda kwa Mtume S.A.W, na Mtume akasema: Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu amestaajabishwa au – amefurahishwa – na fulani pamoja na fulani. Na hapo ndipo Mwenyezi Mungu Mtukufu alipoteremsha Kauli yake:

{وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ}

bali wanawapendelea kuliko nafsi zao, ingawa wao wenyewe ni wahitaji.

Na katika tukio zuru linalokusanya baina ya hali ya upendeleo kwa mwingine waliokuwa nayo Maswahaba wa Madina R.A, na hali waliyokuwa nayo Maswahaba wa Makkah ya kujizuia na tamaa, Bwana wetu Saad bin Rabiigh anapendekeza kwa Bwana wetu Abdulrahmaani bin Aufi R.A, ampe nusu ya mali zake, akakutana na Bwana wetu Abdulrahmaani R.A, akiwa na kila aina ya kujizuia na tamaa, alichokifanya ni kumwomba amjulishe sehemu lilipo soko, na akafanya biashara na akajitahidi mpaka akawa ni miongoni mwa matajiri wakubwa wa Madina.

Na miongoni mwayo ni: Kurejea katika Haki. Maswahaba R.A, walikuwa na hima kubwa katika Haki, hawawi na kiburi katika kurejea kwenye haki. Kutoka kwa Abu Masoud Answaariy R.A, alisema: nilikuwa nikimpiga kijakazi wangu, nikaisikia sauti ikitokea nyuma yangu: Tambua ewe Abu Masoud kwamba Mwenyezi Mungu Mtukufu ni mwenye uwezo zaidi juu yako kuliko uwezo wako juu ya kijakazi huyu. Nikageuka na kuangalia nikamwona Mtume S.A.W, nikasema: Ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, huyu kijana ni huru kwa ajili ya Mwenyezi Mungu Mtukufu. Akasema: Kama usingelifanya hivyo basi Moto ungekutafuna. Au Moto ungekukamata.

Na miongoni mwayo ni: Kutekeleza ahadi. Mtume S.A.W, alipandikiza thamani ya kutekeleza ahadi katika nyoyo za Maswahaba wake na akawahikiza kuwajibika na Jambo hili. Tunamwona Bwana wetu Muawiya bin Abu Sufiyani R.A, ambapo baina yake na Warumi palikuwa na Ahadi na Muawiya R.A, akafikiria kutoka na kuelekea karibu na Mipaka ya Urumi, ili muda wa ahadi ukimalizika awavamie. Akajiwa na mtu katika Maswahaba wa Mtume S.A.W, huku akisema Mtu huyo, Allahu Akbar, Allahu Akbar, ni utekelezaji wa Ahadi na sio kinyume chake. Watu wakamwangalia alikuwa ni Amru bin Absa R.A, Muawiya akamtumia mtu na akamuuliza: akasema: nimemsikia Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu S.A.W, anasema: Mtu yoyote mwenye ahadi baina yake na wengine basi asiuongeze ugumu wake, wala asiifungue ahadi mpaka itakapoumaliza muda wake au akakata nao ahadi kwa mujibu wa vitendo vyao. Muawiya akarejea nyuma na hakuchukua hatua aliyotaka kuichukua.

Ninaisema kauli yangu hii na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu anisamehe mimi na akusameheni nyinyi.

* * *

Sifa zote njema ni zake yeye Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote. Ninashuhudia kuwa hakuna Mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa Haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, Hana mshirika wake. Na ninashuhudia kuwa Bwana wetu Muhammad ni Mja na Mtume wake. Ewe Mwenyezi Mungu Mtukufu, mswalie, mrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake Wote, na yoyote atakaewafuata mpaka Siku ya Malipo.

Ndugu zangu Waislamu:

Hakika Maswahaba wa Mtume S.A.W, walikuwa ruwaza njema katika ujenzi wa Dunia kwa Dini, kwani kila mmoja wao alikuwa na kazi anayoifanya, na anaijua vizuri na kuitekeleza ipasavyo. Miongoni mwao alikuwamo Mfanyabiashara, Kiongozi, Mbeba Elimu, na wengine wengi. Anasema Mtume S.A.W: aliye mpole zaidi wa Uma wangu katika umma wangu huu ni Abu Bakar, na aliye Mkali zaidi katika Dini ya Mwenyezi Mungu Mtukufu ji Omar, na mwenye haya zaidi ni Othman, na Mjuzi zaidi wa Halali na Haramu ni Muadh bin Jabal, na msomaji zaidi wa Kitabu chake Mwenyezi Mungu Mtukufu ni Ubayu. Na Mjuzi zaidi wa Elimu ya Mirathi ni Zaidu bin Thabit. Na kila Umma una mwaminifu wake zaidi, na Mwaminifu zaidi wa Umma huu ni Abu Ubaidah bin Jarraah.

Na kazi za Maswahaba R.A, zilikuwa na matunda yake mazuri. Na Mtume S.A.W, alikuwa akiwahimiza na kumkumbusha kila mmoja wao kile anachoweza kukifanya vizuri zaidi kwa ajili ya kuonesha kumjali Swahaba huyo na kazi yake anayoifanya. Na katika hayo ni yale yaliyokuwapo kwa Bwana wetu Othman bin Afaan siku ya Vita vya Tabuk, ambapo aliingia alipo Mtume S.A.W, akiwa na Dinari elfu moja na akamkabidhi Mtume S.A.W. Na Mtume S.A.W, akasema: Baada ya kitendo chake hichi, kamwe hakuna Kitu chochote atakachokifanya Othman kikamdhuru.

Na miongoni mwayo ni kuichunga halali, na kumwogopa Mwenyezi Mungu Mtukufu katika kila Jambo. Na katika hili ndivyo alivyokuwa Bwana wetu Jurair bin Abdillah R.A, ambapo Mtumishi wake alimwamuru amnunulie farasi na akamnunulia farasi kwa dihamu mia tatu. Na akaja na farasi pamoja na mwenye farasi ili amlipe na Jurair akamwambia mwenye farasi: farasi wako ni bora kuliko dirhamu mia tatu, je unaweza kumuuza kwa dirhamu mia nne? Akasema: hiyo ni juu yako wewe. Akasema: Farasi wako ni bora zaidi ya hiyo. Je unaweza kumuuza kwa dirhamu mia tano? Kisha akaendelea kuongeza mia mia mpaka akafikia dirhamu mia nane, na akamnunuackwa bei hiyo. Na akasemwa katika hilo akasema: Hakika mimi nimempa Mtume S.A.W ahadi ya utiifu juu ya kumnasihi kila mwislamu.

Kila mmoja wao akawa anatambua wajibu wake na anautekeleza ipasavyo na wala hapundukii katika majukumu yake. Na Bwana wetu Abu Bakar R.A, alimpa Bwana wetu Omar R.A, Majukumu ya Ukadhi, na Bwana wetu Omar akakaa kiasi cha mwaka, hakuna mtu yeyote anayemwendea, na hapo ndipo alipomtaka Bwana wetu Abu Bakar amtoe katika Ukadhi huo, akasema: Je unataka uondoshwe kwenye Ukadhi kutokana na ugumu wa kazi ewe Omar? Omar R.A, akasema: Hapana ewe Khalifa wa Mtume S.A.W; baoi ni kwa sababu ya kutohitajika kwangu kwa Waumini, kila mmoja wao anaijua haki yake, na wala hahitaji zaidi ya hivyo, na anaujua wajibu wake na wala hazembei katika utekelezaji wake, kila mmoja wao anampendelea ndugu yake kile anachokipenda yeye mwenyewe, na pindi mmoja wao anapokuwa haonekani wao humtafuta, na anapoumwa wao humtembelea, na anapoishiwa wao humsaidia, na anapohitaji wao hukidhi mahitaji yake, na anapokuwa na msiba wao humhani na kumliwaza, Dini yao ni Kunasihiana, na Tabia zao ni kuamrishana Mema na kukatazana Mabaya. Watu wa aina hii ni kipi watakachokigombania?

Tutambue kwamba sisi tunahitaji zaidi kurejea katika Maadili ya Mifano hii mema ya Maswahaba wa Mtume S.A.W, na kujipamba kwa Tabia zao pamoja na kuionesha sura sahihi ya Dini yetu ya Uislamu, Dini ya Rehma, Usamehevu, Utu, na Amani kwa Watu wote.

Ewe Mola wetu tulindie nchi yetu, wananchi wake, na Majeshi yake ya Ulinzi na Usalama, na Uijaalie Maendeleo, na Maisha Mazuri, pamoja na Nchi zote Duniani.

Maisha ya Mtume S.A.W kama mfano wa kiutendaji wa kuigwa wa Uislamu Sahihi

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote anaesema katika Kitabu chake Kitukufu:

{لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا}

Hakika nyinyi mnayo ruwaza njema kwa Mtume wa Mwenyezi Mungu kwa anaye mtaraji Mwenyezi Mungu na Siku ya Mwisho, na akamkumbuka Mwenyezi Mungu sana.

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana wetu na Mtume wetu Muhammad S.A.W, ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola wetu Mlezi tunakuomba umswalie, umrehemu na umbariki Mtume wetu na Jamaa zake na Maswahaba wake na kila atakayewafuata hadi siku ya Malipo.

Na baada ya Utangulizi huu:

Hakika mwenyezi Mungu Mtukufu amemtuma Mjumbe wake Muhammad S.A.W, kama mwongozaji, mtoaji wa habari njema, na Mlinganiaji kwa ajili ya Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa idhini yake Mola, akiwa pia ni taa iangazayo, kwa risala ya mwisho na ya kimataifa inayofaa na kurekebisha kwa zama zote na popote, inapelekea Mtume S.A.W, awe Mfano wa kuigwa kwa vitendo, kauli na hali zote, kwa ajili ya kuutekeleza Uislamu Sahihi na hakuna jambo lolote la kushangaza katika hilo, kwani Mtume S.A.W, alikuwa ni Mfuasi wa Mfumo wa Quran Tukufu katika Mahusiano yake na Mola wake, na mahusiano yake na Watu wote, bila kujali jinsia, rangi au itikadi zao; na kwa hivyo, Mama wa Waumini, Bi Aisha R.A, alipoulizwa kuhusu tabia ya Mtume S.A.W, akasema: Tabia yake ilikuwa Qur-ani.

Na mwenye kuizingatia Sira ya Mtume S.A.W, ataona kuwa Mtume S.A.W, alikuwa Ruwaza njema na Kiigizo chema katika kila hali, kwa maneno na vitendo vyake. Na kutokana na hali hiyo, kwa ukweli wake na uaminifu wake, alikuwa Mtume S.A.W, Msema kweli, na Mwaminifu katika Maisha yake yote, mpaka watu wake wakampa jina la Msema Kweli Mwaminifu, kabla ya kupewa kwake Utume. Na kutokana na hali hiyo anasema Shauwqiy:

Mmemwita Mwaminifu wa watu udogoni mwake.

Na wala Mwaminifu hatuhumiwi kwa kauli yoyote. 

Na pindi Mfalme wa Warumi, Hirakli alipomwita Abu Sufiani bin Harbi kabla ya kusilimu kwake ili amuulize kuhusu Mtume S.A.W, yalijiri baina yao mazungumzo marefu ambapo Hirakli alimwambia Abu Sufiani: Je mlikuwa mkimtuhumu kwa uongo kabla hajayasema aliyoyasema? Akasema Abu Sufiani: Hapana. Na je huwa anavunja ahadi? Akasema Abu Sufiani:  Hapana. Na sisi tuko nae kwa muda mrefu katika ahadi na hatujui anachoweza kutufanyia katika hilo. Kisha akasema: Na sipati maneno yoyote mengine ya kumuelezea Mtume huyu isipokuwa maneno haya, Msema kweli Mwaminifu.

Na hakika palionekana Tabia za Uaminifu wazi wazi katika sura zake za daraja la juu na maana zake katika Utu wa Mtume S.A.W, Usiku wa Hijra iliyobarikiwa (Kuhama kwake), ambapo Mtume S.A.W, aliamwamrisha Ali bin Abu Twalib R.A, alale katika kitanda chake na asubiri ili azirejeshe kwa wenyewe amana zote walizoziacha kwa Mtume S.A.W, ingawa wao walimfanyia uadui, na wakamtoa kwake, wakamuudhi, na wakawaudhi Maswahaba wake R.A, na wakachukua kutoka kwao kila walichokimiliko; kwa sababu Khiana haiswihi kwa Muumini wa kweli hata kwa maadui zake. Na Mwenyezi Mungu Mtukufu Anasema:

{وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيَانَةً فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاءٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْخَائِنِينَ}

Na ukichelea khiana kwa watu fulani basi watupilie ahadi yao kwa usawa. Hakika Mwenyezi Mungu hawapendi makhaini.

Na anasema Mtume S.A.W: kuwa mwaminifu kwa anaekuamini, na wala usimfanyie khiana aliyekufanyia khiana.

Katika uaminifu wake, Mtume S.A.W, alikuwa ni Mbora wa uaminifu, na hajawahi kumkana mtu yoyote na wala hajawahi kusahau fadhili za mtu yoyote, na alikuwa akimtendea Mazuri kwa kila mtu. Alisema Mtume S.A.W, kabla ya kufa kwake: hakuwahi kutusogezea mkono wake mtu yoyote isipokuwa tulimpa wema, isipokuwa Abu Bakar, kwani hakika yeye kwetu sisi ana mkono ambao Mwenyezi Mungu Mtukufu ndiye atakaempa mazuri hayo Siku ya Kiama.

Na katika Mionekano ya Uaminifu wake S.A.W, ni jinsi alivyokuwa akimfanyia Mama wa Waumini Bi Khadija R.A; Mtume alikuwa anampenda na alikuwa anamjali na alikuwa mwaminifu kwake alipokuwa hai na hata alipofariki. Katika kuiweka wazi nafasi ya Bi Khadija, Anasema S.A.W: Mwenyezi Mungu hajawahi kunibadilishia Mwanamke aliye Mbora kuliko Bi Khadija, aliniamini pale watu waliponikufuru na kunikana, na aliniamini pale watu waliponikadhibisha, na alinikiwaza kwa pesa zake pale watu waliponinyima, na Mwenyezi Mungu Mtukufu aliniruzuku watoto wake aliponinyima watoto kwa wake wengine.

Na anasema Bi Aisha R.A: Sijawahi kuwa wivu mkubwa kwa wakeze Mtume kama nilivyomwonea wivu Bi Khadija, na wala sijawahi kumwona kwa macho. Lakini Mtume S.A.W, alikuwa akimtaja Bi Khadija kwa wingi sana, na baadhi ya nyakati alichinja mbuzi kisha akamkatakata vipande na kuvipeleka kama sadaka kwa ajili ya Khadija.

  ومنها: وفاؤه (صلى الله عليه وسلم) مع غير المسلمين، ففي يوم بدر قال (صلى الله عليه وسلم): (لَوْ كَانَ الْمُطْعِمُ بنُ عَديٍ حَيًّا، فَكَلَّمَنِي فِي هَؤُلَاءِ الأسْرَى لَأَطْلَقْتُهُمْ) ، وكان للمطعم جميل عند رسول الله (صلى الله عليه وسلم)، حيث دخل (صلى الله عليه وسلم) مكة في جواره بعد عودته من رحلة الطائف .

ومنها –أيضا- وفاؤه (صلى الله عليه وسلم) مع أعدائه حتى في وقت الحرب، فعن حُذَيْفَة بْن الْيَمَانِ (رضي الله عنه) ، قَالَ : مَا مَنَعَنِي أَنْ أَشْهَدَ بَدْرًا إِلَّا أَنِّي خَرَجْتُ أَنَا وَأَبِي، فَأَخَذَنَا كُفَّارُ قُرَيْشٍ ، قَالُوا : إِنَّكُمْ تُرِيدُونَ مُحَمَّدًا ، فَقُلْنَا : مَا نُرِيدُهُ ، مَا نُرِيدُ إِلَّا الْمَدِينَةَ ، فَأَخَذُوا مِنَّا عَهْدَ اللهِ وَمِيثَاقَهُ لَنَنْصَرِفَنَّ إِلَى الْمَدِينَةِ ، وَلَا نُقَاتِلُ مَعَهُ، فَأَتَيْنَا رَسُولَ اللهِ (صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) ، فَأَخْبَرْنَاهُ الْخَبَرَ ، فَقَالَ (صلى الله عليه وسلم) : (انْصَرِفَا ، نَفِي لَهُمْ بِعَهْدِهِمْ ، وَنَسْتَعِينُ اللهَ عَلَيْهِمْ) .

كما كان (صلى الله عليه وسلم) أنموذجًا فريدًا ، وأسوة طيبة في تعامله مع أزواجه ، فقد عاش النبي (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) مع أزواجه حياةً طيبة، تجلت فيها كل مظاهر المودة، والرحمة ، والتواضع ولِين الجانب ، فلَم يتعالَ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ)  على أزواجه، ولم يترفَّع عليهن ، بل أحسن معاملتهن جميعًا، منطلقًا في ذلك كله من قول الله (عز وجل) :

 {وَعَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ}

Na kaeni nao kwa wema,

Na kauli yake Mwenyezi Mungu Mtukufu, anasema:

{وَمِنْ آياتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً لِتَسْكُنُوا إِلَيْها وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}.

Na katika Ishara zake ni kuwa amekuumbieni wake zenu kutokana na nafsi zenu ili mpate utulivu kwao. Naye amejaalia mapenzi na huruma baina yenu. Hakika katika haya bila ya shaka zipo Ishara kwa watu wanao fikiri

Mtume S.A.W, alikuwa Mume Mpole kwa wakeze, na katika moja ya matukio ya upole wake yaliyo mazuri na kiutu, ya Mume Mtaratibu anapokuwa na wakeze, Mtume anampangusa machozi Mkewe Bi Swafiyah R.A, mikono yake miwili inatumika kuyafuta machozi hayo na kumtuliza kwa utukufu wa mikono yake miwili. Anasema Anas bin Malik R.A: Bi Swafiya alikuwa na Mtume S.A.W, safarini, na hiyo ilikuwa siku yake Bi Swafiyah na akapunguza mwendo wake, na Mtume S.A.W, akamwelekea huku Bi Swafiyah akiwa analia na anasema: Umenibeba kwa ngamia asiye na kasi. Kauli yake hiyo inamfanya Mtume ampanguse macho yake kwa mikono yake miwili na kumnyamazisha.

Vilevile, Mtume S.A.W, alikuwa Ruwaza njema katika kutangamana na Watoto pamoja na Wajuu zake.

Ubora na Uzuri ulioje wa Baba na Babu Mtaratibu, ansewabeba wanae na Wajukuu zake, kwa kila maana za Upendo na Upole. Anasema Mama wa Waumini Bi Aisha R.A: Sijawahi kumuona Mtu anaefanana na Mtume S.A.W, kwa wema na uwelewa na uongofu kuliko Binti yake Mtume S.A.W, Bi Fatuma R.A. Na akasema: Na alikuwa anapoingia ndani alipo Mtume S.A.W, Mtume alikuwa akimsimamia Bi Fatuma, kisha anambusu na kumkalisha pale alipokaa yeye.

Na kutoka kwa Abu Huraira R.A, amesema: Mtume S.A.W, alimbusu Hassan bin Ali na alikuwepo hapo Akrau bin Haabis Tamiimiy akiwa ameketi. Akasema Al-akrau: Mimi nina watoto kumi na sijawahi kumbusu yoyote kati yao. Mtume S.A.W akamwangalia kisha akasema: Mtu asiyewahurumia wengine na yeye hahurumiwi. Na siku Moja Mtume S.A.W, alisujudu na akarefusha sijida yake, na alipomaliza Sala yake, watu wakasema: Ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, hakika umesujudu sijida ambayo hukuwa ukiisujudu, je hicho ni kitu ulichoamrishwa na Mwenyezi Mungu Mtukufu? Umemsujudia Mwenyezi Mungu au ulikuwa ukiteremshiwa Wahyi? Akasema Mtume S.A.W: Hayo yote hayakuwa, lakini mwanangu wa kiume ameniondoka nikakarahika nisijenikamuharakisha mpaka akidhi haja yake.

Sisi tunasisitiza kwamba jambo hili halikuwa Maalumu kwa watoto na wajukuu zake tu; bali ulikuwa Mfumo wake anaoutekeleza yeye mwenyewe kwa watu wote hambagui yoyote kati yao na akawa anamfanyia wema kila mtu. Na kutoka kwa Usama bin Zaid R.A: kutoka kwa Mtume S.A.W, amesema: Kwamba Mtume alikuwa akimchukua yeye na Alhassan, na anasema: Ewe Mola wangu hakika mimi ninawapenda Wote wawili basi na uwapende wote wawili.

Na Anas bin Malik R.A, anasema: Mimi nimemtumikia Mtume S.A.W, kwa miaka kumi, hata siku moja hajawahi kuniambia lolote baya hatadogo, na wala hajawahi kuniambia mimi kwa kitu chochote nilichokifanya, kwanini nimekifanya, au kwa kitu chochote nilichokiacha kwanini nilikiacha?

Mtume alikuwa vile vile mfano wa kuigwa wa uzuri wa kutangamana na Maswahaba wake. Mtume alikuwa akishirikiana nao katika furaha na huzuni zao na anamtafuta yoyote aliyepotea katika wao na anamtembelea mgonjwa miongoni mwao na anayajali mambo yao, na anazichunga hisia zao katika masuala ya Maisha yao. Kutoka kwa Simaki bin Harbi R.A, amesema: Nilimwambia Jabir bin Samurah R.A, amesema: Je ulikuwa unaketi na Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu S.A.W? Akasema: Akasema: Ndio. Mara nyingi sana. Alikuwa hasimami katika mswala wake anaouswalia katika swala ya Asubuhi mpaka Jua linapochomoza, na linapochomoza tu husimama. Na walikuwa wanazungumza, wakigusia zama za Ujahili kisha wanacheka, na Mtume S.A.W, anatabasamu. 

Ninaisema kauli yangu hii na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu anisamehe mimi na nyinyi.

* * *

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote. Na ninashuhudia kuwa hakuna Mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa Haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, yeye pekee asiye na mshirika wake. Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana wetu na Mtume wetu Muhammad S.A.W, ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola wetu Mlezi tunakuomba umswalie, umrehemu na umbariki Mtume wetu na Jamaa zake na Maswahaba wake na kila atakayewafuata hadi siku ya Malipo.

Ndugu zangu Waislamu:

Kwa kuwa Mtume S.A.W, alikuwa Ruwaza njema, kivitendo, kwa kuutekeleza Uislamu Sahihi katika Utu na Ubinadamu wake yeye Mwenyewe, alikuwa pia Ruwaza njema kwa Ukati na Uadilifu wake. Mtu yoyote mwenye kuzizingatia Hukumu za Sheria ya Uislamu aliyoilingania Mtume S.A.W, ataona Mfumo wa Uadilifu na Ukati wa Wazi Katika nyanja zote. Anasema Mama wa Waumini, Bi Aisha R.A: Mtume S.A.W, hajawahi kuchagulishwa baina ya Mambo Mawili isipokuwa alichaguliwa kilicho chepesi (kati ya viwili hivyo), kama kitu hicho hakina dhambi yoyote, na kama kitu hicho kingelikuwa na dhambi yoyote basi Mtume aliwa wa kwanza kuwa mbali nacho. Na anasema Mtume S.A.W: Hakika Dini ya Uislamu ni nyepesi, na hakuna yoyote mwenye kuikazia isipokuwa humshinda.

Basi saidianeni katika kufunika kasoro zenu, sogeleaneni, na mpeane habari njema na msaidiane katika ghadwa na rauha na sehemu ya dalja   

 بِالْغَدْوَةِ وَالرَّوْحَةِ، وَشَيْءٍ مِنَ الدُّلْجَةِ).

،التآسي

Na kwa ajili ya kuhifadhi Uwastani huu, Mtume S.A.W, ametutahadharisha na kila aina ya kujikweza katika Dini, na akamzuia yoyote katika Maswahaba wake R.A, kwa anaepindukia katika ufuasi wa Dini

Anasema Mtume S.A.W: Enyi Watu: Jiepusheni na kujikweza katika Dini, hakika kujikweza Kidini kuliwangamiza waliokuwa kabla yenu.

Ukubwa ulioje wa hitajio letu la kujiliwaza na Mtume S.A.W, na kuufuata Uongofu wake, na kufuata nyayo zake katika kueneza risala ya nuru ya ba Uongofu iliyo safi kama alivyoiteremsha Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa Viumbe vyote, kwa ulaini, na upole, na urafiki, na kwa mjongeleano wa nyoyo, kwani risala ya Uislamu ndio Uadilifu kamili, ni Huruma Kamili, Usamehevu kamili, Manufaa kamili, na ni Utu Kamili. 

 Ewe Mola wetu Mlezi, tunakuomba uturuzuku kukupenda wewe, na kumpenda Mtume wako, S.A.W, na kila kazi inayotukurubisha katika kukupenda wewe na Uijaalie Nchi yetu iwe na Amani na Usalama, na isalimike kwa usalama, pamoja na Nchi zote Duniani.

Huu ndio Uislamu

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu, anaesema katika Kitabu chake Kitukufu.

{وَمَنْ أَحْسَنُ دِينًا مِمَّنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ وَاتَّبَعَ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَاتَّخَذَ اللَّهُ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلًا}

Na nani aliye bora kwa dini kuliko yule aliye usilimisha uso wake kwa Mwenyezi Mungu, naye akawa mwema, na anafuata mila ya Ibrahim mwongofu? Na Mwenyezi Mungu alimfanya Ibrahim kuwa ni rafiki mwendani.

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana wetu na Mtume wetu Muhammad S.A.W, ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola wetu Mlezi tunakuomba umswalie, umrehemu na umbariki Mtume wetu na Jamaa zake na Maswahaba wake na kila atakayewafuata hadi siku ya Malipo. Na baada ya utangulizi huu:

Na baada ya autanguli huu,

Hakika Uislamu wa kweli ni kujisalimisha kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, na kumtii, na kumfuata yeye Mtukufu, na upendo, kufuata, na kumuiga Mtume wetu S.A.W, na kuwa na tabia njema, na kuwa mnyenyekevu,  na nafsi iliyo safi, na kuwa na uso mkunjufu katika kuonana na watu wote, na ulaini na upole, na uzuri pamoja na Ulimwengu wote, na kujenga na kuinua ujenzi miji, na ustaarabu na maendeleo miji, Uislamu ni mfumo wa maisha wanayoishi wafuasi wake katika harakati zao na utulivu wao na vitendo vyao vyote.

Hakika ya Uislamu, ni dini inayolingania Marekebisho na Utengemavu, na ujenzi wa Dunia kwa Dini, na wala sio kuibomoa Dunia kwa jina la Dini, na Dini ya Kiislamu inalingania Huruma, Usalama na Amani kwa Ulimwengu wote, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَ}

Nasi hatukukutuma ila uwe ni Rehema kwa walimwengu wote.

Hakika ya mwenye kuzingatia Nguzo za Uislamu zilizotajwa katika Hadithi ya Jiburilu A.S, alipomuuliza Mtume S.A.W, akisema: Ewe Muhammad, niambie kuhusu Uislamu, Mtume S.A.W, akasema: (Uislamu ni kukiri kwa Moyo na kushuhudia kwa ulimi kwamba hakuna mungu mwingine apasae kuambudiwa isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu. Na kwamba Muhammad ni Mtume wa Mwenyezi Mungu, na ukasimamisha Sala tano, na ukatoa Zaka, na ukafunga Mwezi wa Ramadhani, na ukahiji Makkah kama utaweza kufanya hivyo…), atatambua kwamba huchangia kuujenga utu wa mtu uwe sawa. Mtu anapoamini kuwa Mwenyezi Mungu ni Mmoja na hana mshirika wake, na kwamba Bwana wetu Muhammad S.A.W, ni Mja wake na ni Mtume wake, atahangaikia kuifanyia kazi shahada hii kwa kumtii Mwenyezi Mungu Mtukufu na kumnyenyekea, Mola wa viumbe vyote, akawa anafuata Maamrisho yake, na akajiepusha na Makatazo yake, na akasimama katika mipaka yake, na wala hayapuuzii yale aliyokalifishwa, na wala hahitaji kisichokuwa chake, vile vile anajitahidi katika kumfuata Mtume S.A.W, na kutangamana na watu kama vile Mtume alivyotangamana nao; kwa upole, huruma, unyenyekevu na ulaini.

Hakika Sala ndio Nguzo Kuu miongoni mwa Nguzo za Uislamu, na matunda yake humrejea mja huyu, kwa kumzuia na maovu na yaliyokatazwa, kuwa na msimamo katika njia ya Mwenyezi Mungu, na anaishi Mwislamu kwa amani na salama yeye na nafsi yake pamoja na Jamii yote kwa ujumla. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{اتْلُ مَا أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنَ الْكِتَابِ وَأَقِمِ الصَّلَاةَ إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنكَرِ وَلَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ}

SOMA uliyo funuliwa katika Kitabu, na ushike Sala. Hakika Sala inazuilia mambo machafu na maovu. Na kwa yakini kumdhukuru Mwenyezi Mungu ndilo jambo kubwa kabisa. Na Mwenyezi Mungu anayajua mnayoyatenda.

Na utoaji Zaka kuna pande za kiimani na za kiutu; kwani zaka huinyoosha nafsi isiambatane zaidi na mali, mpaka mtu atambue kwamba Mali ni njia na wala sio lengo kuu la binadamu, na zaka pia ni mlango wa ushirikiano baina ya watu, kuhurumiana, kutoa, kujitoa, kuitoa nafsi, kuwapendelea wengine na wala sio kujipendelea, au kuwa bahili na mgumu wa kutoa. Kwani Muumini ni msamehevu, mtoaji na mkarimu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu katika kuwasifu Maanswaar (Maswahaba wa Madina) R.A:

{وَالَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالْإِيمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هَاجَرَ إِلَيْهِمْ وَلَا يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمْ حَاجَةً مِمَّا أُوتُوا وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ وَمَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}.

Na walio na maskani zao na Imani yao kabla yao, wanawapenda walio hamia kwao, wala hawaoni choyo katika vifua vyao kwa walivyo pewa (Wahajiri), bali wanawapendelea kuliko nafsi zao, ingawa wao wenyewe ni wahitaji. Na mwenye kuepushwa uchoyo wa nafsi yake, basi hao ndio wenye kufanikiwa.

Na vile vile Saumu, hii udhibiti maadili ya Mwislamu na kumfanya adumu katika katika kumwogopa Mwenyezi Mungu Mtukufu na humzoesha mvumilivu na subira na kuiimarisha Nafsi yake na kuiweka zaidi kwa kuiepusha na kila kinachomkasirisha Mwenyezi Mungu Mtukufu: Mtume wetu Muhammad S.A.W, anasema: Saumu ni Kinga, na inapokuwa siku ya kufunga ya mmoja wenu, basi asitoe maneno machafu, wala asifoke foke, na iwapo mtu atamtukana au akamfanyia ugomvi, basi na aseme: Hakika mimi ni mtu niliyefunga.

 Na anasema Mtume S.A.W: Asiyeacha Uongo na kuutumia, basi hana yeye kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu haja yoyote ile ya kuacha chakula chake na kinywaji chake.

Vile vile Hija ni uwajibikaji wa kimwenendo na kimaadili kabla ya Hija, wakati wa Hija na baada ya kumaliza Idada zote za Hija. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَّعْلُومَاتٌ فَمَن فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي الْحَجِّ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ يَعْلَمْهُ اللَّهُ وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى وَاتَّقُونِ يَا أُولِي الْأَلْبَابِ}

Hija ni miezi maalumu. Na anaye kusudia kufanya Hija katika miezi hiyo, basi asiseme maneno machafu wala asifanye vitendo vichafu wala asibishane katika Hija. Na kheri yoyote mnayo ifanya Mwenyezi Mungu anaijua. Na jitengezeeni zawadi. Na hakika bora ya zawadi ni uchamngu. Na nicheni Mimi, enyi wenye akili!

Kutoka kwa Abu Huraira R.A, amesema: Nimemsikia Mtume S.A.W, anasema: Mtu yoyote atakayehiji kwa ajili ya Mwenyezi Mungu Mtukufu na akawa hajatoa maneno machafu, na wala hajafanya uovu wowte, basi atarejea kama siku alivyozaliwa na mama yake (kwa kutokuwa na kosa hata moja).

 Na hivi ndivyo ilivyo. Nguzo zote za Uislamu zina athari zinazoleta na kheri, Usalama na Amani zake kwa Jamii yote.

Hakika mtu anaeuangalia undani wa Dini yetu tukuzwa, atatambua ya kwamba hii ni Dini ya Tabia njema, na ni ujumbe uliokuja kutimiza Tabia hizi njema, ambapo anasema Mtume S.A.W: (Hakika mimi nimetumwa ili nije kukamilisha Tabia njema), ambapo Ukweli, Utekelezaji wa ahadi, Uaminifu, Wema, na kuunga undugu

Utoaji, ukarimu, Uokozi, Utu, Utambuzi, kujipamba na wema, na kuzuia maudhi kwa wengine, na kumnusuru mwenye matatizo, na kumwokoa mwenye kuomba uokovu, na kuwafariji wenye kukumbwa na matatizo, na kuwa mpole kwa wanyama, basi huo utakuwa Uislamu ulio sahihi na ndilo lengo lake kuu.

Katika jambo lisilo na shaka ni kwamba Kuujua Uislamu wenyewe, na kuzijua siri za ujumbe wake wa Usamehevu, na kusimama kidete katika Makusudio yake Makuu na Malengo yake Makuu, na kuyatekeleza yote kwa kuangazia mapya ya zama hizi, yanazingatiwa kuwa ni katika mambo ya lazima kwa ajili ya kupambana na changamoto za kisasa, na kuyazuia Makundi ya Kigaidi na ya Misimamo mikali, na kuizingira fikra iliyokengeuka na kuvunja mzunguko wake dumavu na uliojifunga, na Ufahamu mbaya, na Ufinyu wa peo, na kutoka katika Ufinyu huu kuelekea katika Ulimwengu unaokukribisha zaidi, mpana na ulio mwepesi, komavu na wenye mzinduko zaidi, na kuona na kuujua undani wa kitu, kwa ajili ya kuyafikia masilahi mapana ya nchi na Waja, na kusambaza Maadili ya Kibinadamu ambayo yanaleta usalama na amani, usalama, utulivu na furaha kwa binadamu wote.

Hakika miongoni mwa mambo ya wajibu mno na yaliyo muhimu zaidiambayo kila Mwislamu anapaswa kuyafanya ni kuwadhihirishia watu wote Utukufu wa Dini ya Uislamu ili ulimwengu mzima utambue kuwa Uislamu ni Dini ya Amani na inalingani Amani na inaiheshimu amani. Amani ni jina miongoni mwa Majina ya Mwenyezi Mungu Mtukufu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ}

Yeye ndiye Mwenyezi Mungu ambaye hapana mungu isipo kuwa Yeye tu. Mfalme, Mtakatifu, Mwenye salama.

Na salamu ya Kiislamu ni Amani, na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقَى إِلَيْكُمُ السَّلَامَ لَسْتَ مُؤْمِنًا}

Wala msimwambie anayekutoleeni salamu; wewe sio Muumini

Na Maamkizi ya watu wa Peponi ni Salamu kwa maana ya amani, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَالْمَلَائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِم مِّن كُلِّ بَابٍ سَلَامٌ عَلَيْكُم بِمَا صَبَرْتُمْ  فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ}

Na Malaika wanawaingilia katika kila mlango. (Wakiwaambia) Assalamu Alaikum! Amani iwe juu yenu, kwa sababu ya mlivyo subiri! Basi ni mema mno malipo ya Nyumba ya Akhera.

Na ilikuwa moja kati ya Dua zake Mtume S.A.W, baada ya kila Sala:

 (اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلاَمُ ، وَمِنْكَ السَّلاَمُ ، تَبَارَكْتَ يا ذَا الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ).

Ewe Mola wangu, wewe ni Amani, na amani inatoka kwako, umetukuka ewe Mwenye Utukuzo na Ukarimu.

Hakika Uislamu ni Dini inayoilinda heshima ya binadamu, inazuia kuteta na kusengenya uhasidi na kubaguana, kudharauliana na maudhi ya aina yoyote iwayo; iwe kwa kauli, kwa kitendo au hata kwa ishara, au hata kwa kudokezea, ambapo anasema Msema Kweli, Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّن قَوْمٍ عَسَى أَن يَكُونُوا خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِّن نِّسَاءٍ عَسَى أَن يَكُنَّ خَيْرًا مِّنْهُنَّ وَلَا تَلْمِزُوا أَنفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ وَمَن لَّمْ يَتُبْ فَأُولَئكَ هُمُ الظَّالِمُون}

Enyi mlio amini! Wanaume wasiwadharau wanaume wenzao, wala wanawake wasiwadharau wanawake wenzao. Huenda hao wakawa bora kuliko wao. Wala msivunjiane heshima, wala msiitane kwa majina ya kejeli. Ni uovu kutumia jina baya baada ya kuamini. Na wasio tubu, hao ndio wenye kudhulumu.

Na anasema Mtume wetu S.A.W: Mtu yoyote atakaemnyooshea nduguye chuma, hakika Malaika humlaani mpaka anapoacha kufanya hivyo, hata kama mtu huyo atakuwa ni nduguye wa mama mmoja na baba mmoja.

Na Mtume S.A.W, ametukataza Kupiga na kuchora usoni, na alipomwona mnyama amepigwa chapa usoni, akasema S.A.W: Mwenyezi Mungu amlaani aliyempiga chapa mnyama huyo usoni.

Na Mtume S.A.W, alipoulizwa kuhusu mwanamke anaefunga na kusali lakini anamuudhi jirani yake, akasema S.A.W: Huyo ni wa Motoni. Na anasema Mtume S.A.W: Mtu yoyote anayemwamini Mwenyezi Mungu Mtukufu na Siku ya Mwisho, basi asimuudhi Jirani yake, na mtu yoyote anayemwamini Mwenyezi Mungu na Siku ya Mwisho basi amkirimu Mgeni wake, na yoyote anayemwamini Mwenyezi Mungu na Siku ya Mwisho, basi aseme maneno mazuri au anyamaze.

Ninaisema kauli yangu hii, na ninamwomba Mwenyezi Mungu anisamehe mimi na akusameheni na nyinyi. 

* * *

Sifa zote ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu, Mola Mlezi wa viumbe vyote, na ninashuhudia kwamba hakuna mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu, yeye pekee asiye na mshirika wake, na ninashuhudia kuwa Bwana wetu Muhammad na Mtume wetu, ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mwenyezi Mungu mswalie, mrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote, na kila atakaewafuata wao mpaka siku ya Malipo.

Ndugu zangu Waislamu.

Mtume S.A.W, aliijenga misingi imara ya Mafunzo ya Uislamu wenye Usamehevu, na Tabia zake Njema, na Maadili Mema na Mazuri katika nyoyo za Maswahaba wake mpaka ukawa huo ndio Mfumo wa Maisha yao wanayoyaishi na kutangamana kwayo na watu wengine wote. Tunamwona Swahaba huyu, Jafar bin Abu Twaalib R.A, anasimama mbele ya Mfalme Najashi – Mfalme wa Uhabeshi, ambayo ni Ethiopia kwa sasa – akiweka wazi moja katika Maadili haya mema ya Uislamu, na hizo Tabia zake Njema kwa uweledi wa hali ya juu, na maneno ya kuaminika, anasema: Ewe Mfalme, sisi tulikuwa taifa la watu wa zama za Ujinga, tunayaabudu Masanamu, tunakula Mizoga, tunafanya Uzinzi, tunauvunja undugu, tunamtendea uovu ujirani, na Mwenye Nguvu anmmaliza Mnyonge miongoni mwetu, na tulikuwa hivyo hivyo mpaka Mwenyezi Mungu Mtukufu, akatuletea Mtume miongoni mwetu, tunaijua nasaba yake, ukweli wake, uaminifu wake, Tabia yake njema, akatulingania tuelekee kkwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, ili tumpwekeshe, tumuabudu, na tujivule nay ale yote tuliokuwa tukiyaabudu sisi na baba zetu kinyume na Mwenyezi Mungu Mtukufu, kama vile Mawe na Masanamu, na akatuamrisha tuseme ukweli, tufikishe amana, tuunge undugu, tuwe na ujirani mwema, tuyaache yaliyoharamishwa na tusiuane, na akatuzuia uzinzi na Maneno ya uongo, na kula mali ya yatima, na kuwatuhumu uzinzi wanawake walioolewa, na akatuamrisha tumuabudu Mwenyezi Mungu Mtukufu aliye peke yake, na wala tusimshirikishe na kitu chochote, na akatuamrisha kusali, kutoa Zaka, kufunga…

Kwa hivyo, Mwislamu wa kweli hadanganyi, hagushi, hafanyi uhaini, Mwislamu wa kweli ni yule ambaye Waislamu wenzake wamesalimika na Ulimi wake na mkono wake. Na Muumini wa kweli ni yule ambaye watu wote wamesalimika damu zao, heshima zao, Mali zao, na nafsi zao, Mwislamu wa kweli ni yule ambaye Tabia njema za Kiislamu huonekana wazi kwake, haiwafikii watu kutoka kwake isipokuwa kheri na wema, na kama tungelitaka kuweka maana halisi na ya kweli ya Mwislamu wa kweli na tusingeipata maana nzuri kuliko au ile jumuishi zaidi aliyoitoa Mtume S.A.W, kwamba: Mwislamu ni yule ambaye Watu wote wamesalimika kwa Ulimi wake na Mkono wake, ambapo anasema S.A.W: Je niwaambieni ni nani Muumini wa kweli? Ni yule ambaye watu wote wamemwamini kwa Mali zao na Nafsi zao, na Mwislamu ni yule ambaye watu wote wamesalimika kwa Ulimi wake na Mkono wake, na Mpiganaji wa Jihadi ni yule mwenyekupambana na nafsi yake katika kumtii Mwenyezi Mungu Mtukufu, na Mhamaji (Muhaajir) ni yule aliyoyahama Makosa na Madhambi yake.

Hakika risala ya Uislamu ni risala ya Ubinadamu, Hekima, Usamehevu, Huruma, Moyo mpana, Na ukubalifu, ni risala inayowakusanya watu na sio kuwatenganisha na kuwasambaratisha, Uislamu ni Uadilifu kamili, huruma kamili, usamehevu kamili, uwepesishaji kamili, utu kamili, na kila kila kinachozifikia maana hizi zenye hadhi ya juu nazo zimo ndani ya Uislamu, na mtu yoyote anayegongana au kujigonganisha na maana hizi zote; hakika mtu huyo atakuwa anajigonganisha na Uislamu, Malengo na Makusudio yake Makuu.

Ewe Mola wetu tuongoze katika Tabia zilizo bora zaidi, kwani hakuna wa kutuongoza katika Tabia bora zaidi isipokuwa wewe, na tunakuomba utuepushe na utukinge na tabia mbaya kwani hakuna wa kutuepusha na tabia mbaya isipokuwa wewe, na tunakuomba uzilinde nchi zetu na wananchi wake na majeshi yake ya ulinzi na ya usalama, na uyakinge na jambo baya, ewe Mpole wa wapole.

Kumtaja Mwenyezi Mungu Mtukufu na Athari yake katika Kuinyoosha Nafsi ya Mwanadamu

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu, anaesema katika Kitabu chake Kitukufu

{الَّذِينَ آمَنُوا وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ اللَّهِ أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ}

Wale walio amini na zikatua nyoyo zao kwa kumkumbuka Mwenyezi Mungu. Hakika kwa kumkumbuka Mwenyezi Mungu ndio nyoyo hutua!

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana wetu na Mtume wetu Muhammad S.A.W, ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola wetu Mlezi tunakuomba umswalie, umrehemu na umbariki Mtume wetu na Jamaa zake na Maswahaba wake na kila atakayewafuata hadi siku ya Malipo.

Na baada ya Utangulizi huu:

Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu amewaamrisha waja Wake wamtaje kwa wingi na akawaahidi Malipo Makubwa kwa kumtaja yeye.

Na akasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْرًا كَثِيرًا * وَسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَأَصِيلًا}

Enyi mlio amini! Mdhukuruni Mwenyezi Mungu kwa wingi wa kumdhukuru… Na mtakaseni asubuhi na jioni.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَالذَّاكِرِينَ اللَّهَ كَثِيرًا وَالذَّاكِرَاتِ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ مَغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِيمًا}

…na wanao mtaja Mwenyezi Mungu kwa wingi wanaume na wanawake, Mwenyezi Mungu amewaandalia msamaha na ujira mkubwa.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَانًا وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ *الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ *أُولَئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَهُمْ دَرَجَاتٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَمَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ}

Hakika Waumini ni wale ambao anapo tajwa Mwenyezi Mungu nyoyo zao hujaa khofu, na wanapo somewa Aya zake huwazidishia Imani, na wakamtegemea Mola wao Mlezi. Hao ambao wanashika Sala na wanatoa katika yale tunayo waruzuku. Hao kweli ndio Waumini. Wao wana vyeo, na maghfira, na riziki bora, kwa Mola wao Mlezi.

Mtume S.A.W, amesisitiza Uma uzidishe kumtaja Mwenyezi Mungu Mtukufu, na kuuasa kwa jambo hili. Anasema Mtume S.A.W: Je niwaelezeni habari za matendo yenu? Na yaliyo bora zaidi kwa Mola wenu? Na yaliyo na daraja la juu kwenu, na bora zaidi kwenu kuliko kutoa Dhahabu na Fedha na ni bora zaidi kwenu kuliko kukutana na adui zenu na mkazipiga shingo zao na wao wakazipiga shingo zenu? Wakasema: ndio ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu. Akasema S.A.W: Ni kumtaja Mwenyezi Mungu Mtukufu.

Na alipokuja mtu kwa Mtume S.A.W, akasema: Ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu hakika Sheria za Kiislamu zimekuwa nyingi mno kwangu mimi, basi niambie katika hizo jambo ambalo nitalishikilia zaidi, akasema S.A.W: Ulimi wako uendelee kuwa mbichi kwa kumtaja Mwenyezi Mungu Mtukufu.

Hakika kumtaja Mwenyezi Mungu Mtukufu ni ibada yenye daraja kubwa, nyepesi kuifanya, fadhila zake ni nyingi na hazihesabiki, kwa yale yaliyopokelewa katika kubainisha fadhila zake, na utukufu wa daraja lake, nia yale yaliyokuja kutoka kwa Abu Saidil Khudriy R.A, amesema: Muawiya alikiendea kikao cha mduara msikitini akasema: ni kipi kilichokukalisheni hapa? Wakasema: tumeketi ili tumtaje Mwenyezi Mungu Mtukufu. Hakuna kilichokukalisheni hapa isipokuwa Mwenyezi Mungu? Wakasema: Tunaapa kwa Mwenyezi Mungu hakijatukalisha isipokuwa hicho hicho. Akasema Muawiya R.A: hakika mimi sikuapisheni kwa kuwatuhumu, na hakuwa yoyote mwenye nafasi kama yangu kuliko Mtume S.A.W, mwenye maneno machache kutoka kwake kuliko mimi, na kwamba Mtume S.A.W, alikiendela kikao cha maswahaba wake akawauliza: Ni kipi kilichowakalisheni hapa? Wakasema: tumekaa kwa ajili ya kumtaja Mwenyezi Mungu Mtukufu na tunamuhimidi kwa kutuongoza katika Uislamu, na akatujaalia neema yake. Akasema Mtume S.A.W: Hakuna kilichokukalisheni hapa isipokuwa Mwenyezi Mungu? Wakasema: Tunaapa kwa Mwenyezi Mungu hakuna kilichotukalisha hapa isipokuwa hicho hicho tu. Akasema Mtume S.A.W: hakika mimi sikukuapisheni kwa kukutuhumuni, lakini mambo yalivyo, amenijia Jiburilu na akaniambia mimi kwamba Mwenyezi Mungu Mtukufu anajigamba kwa Malaika kwa kuwa na nyinyi.

Na kumtaja Mwenyezi Mungu Mtukufu ni uhai wa Moyo, na ni maneno yampendezayo mno Mwenyezi Mungu Mtukufu. Kutoka kwa Abu Musa R.A, amesema kwamba Mtume S.A.W: anasema: Mfano wa yule anayemtaja Mola wake Mlezi na yule asiyemtaja Mola wake Mlezi ni mfano wa aliye Hai na Maiti. Na katika tamko jingine la Muslim kwamba Mtume S.A.W, anasema: Mfano wa nyumba ambayo ndani yake anatajwa Mwenyezi Mungu Mtukufu na nyumba ambayo hatajwi Mwenyezi Mungu Mtukufu, ni mfano wa aliye Hai na Maiti.

Na kutoka kwa Abu Dhari R.A, kwamba Mtume S.A.W, alimtembelea siku moja, na akasema: Ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu, unaona ni maneno gani yanayopendwa zaidi na Mwenyezi Mungu? Akasema S.A.W: aliyowachagulia Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa Malaika wake:

(سُبْحَانَ رَبِّي وَبِحَمْدِهِ، سُبْحَانَ رَبِّي وَبِحَمْدِهِ)

Ametakasika Mola wangu Mlezi na kuhimidiwa ni kwake, Ametakasika Mola wangu Mlezi na kuhimidiwa ni kwake.

Na kutoka kwa Samuratu bin Jundabi, amesema: Amesema Mtume S.A.W: Maneno yapendwayo mno na Mwenyezi Mungu ni manne:

(سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، وَاللهُ أَكْبَرُ، لَا يَضُرُّكَ بِأَيِّهِنَّ بَدَأْتَ).

Ametakasika Mwenyezi Mungu, na Sifa zote njema za Mwenyezi Mungu, na hakuna mungu mwingine isipokuwa Mwenyezi Mungu, na Mwenyezi Mungu ni Mkubwa.

Na hakuna ubaya kwa kuanza na uradi wowote kati ya hizo nne.

Anasema Mtume wetu S.A.W: …wametangulia Mufariduuna. Maswahaba wakamuuliza: ni akina nani hao Mufariduuna ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu? Akasema: Ni wale wamtajao Mwenyezi Mungu kwa wingi, wanawake na wanaume.

Na kwa ajili hiyo, kumtaja Mwenyezi Mungu Mtukufu kulikuwa wasia wa Mtume S.A.W, kwa Bwana wetu Muadh R.A, ambapo Mtume S.A.W, alimwambia siku moja: Ewe Muadh hakika mimi ninaapa kwa Mwenyezi Mungu ninakupenda. Akasema Muadh kwa baba yangu na mama yangu ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu, ninaapa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu na mimi ninakupenda. Akasema: Ninakuusia ewe Muadh, kamwe usiache kusema kila baada ya Sala: Ewe Mola wangu nisaidie mimi niweke kukutaja wewe na kukushukuru wewe na uzuri wa kukuabudu wewe.

Hakika kumtaja Mwenyezi Mungu Mtukufu ni ibada inayoamlazimu Mja katika hali zake zote. Na Mwislamu anaamrishwa kuitekeleza ibada hii kila wakati na katika hali yoyote awayo.

Na ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآيَاتٍ لِّأُولِي الْأَلْبَابِ* الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِهِمْ}،

Hakika katika kuumbwa mbingu na ardhi na kukhitalifiana usiku na mchana ziko Ishara kwa wenye akili, Ambao humkumbuka Mwenyezi Mungu wakiwa wima na wakikaa kitako na wakilala…

Maisha yote ya Mwislamu ni kumtaja Mwenyezi Mungu katika Ibada zake na katika matendo yake. Sala yote kwa ujumla ni utajo wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَأَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِكْرِي}

…na ushike Sala kwa ajili ya kunikumbuka Mimi…

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَأَقِمِ الصَّلَاةَ إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَلَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ}

…na ushike Sala. Hakika Sala inayazuia mambo machafu na maovu. Na kwa yakini kumdhukuru Mwenyezi Mungu ndilo jambo kubwa kabisa…

Kwa maana: Hakika Sala ndani yake kuna makusudio mawili matukufu; La kwanza: Ni kwamba Sala humzuia mtu kufanya mambo machafu na maovu, na Lengo la pili: Ni Utajo wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, na la pili: ambalo ni Kumtaja Mwenyezi Mungu Mtukufu ni jambo kubwa na tukufu mno.

Na Mtume S.A.W, alituwekea nyiradi nyingi ambazo Mwislamu anapaswa kuzipupia. Kutoka kwa Abu Huraira R.A, amesema: Mtume S.A.W, alikuwa pindi anapoamka husema:

(اللَّهُمَّ بِكَ أَصْبَحْنَا ، وَبِكَ أَمْسَيْنَا ، وَبِكَ نَحْيَا ، وَبِكَ نَمُوتُ ، وَإِلَيْكَ النُّشُورُ)

Ewe Mola wetu kwa ajili yako wewe tumepambazzukiwa, na kwa ajili yako pamekuchwa, na kwa ajili yako tunaishi, na kwa ajili yako tutakufa na kwako tunafufuliwa na kukusanywa. 

Na panapokuchwa alikuwa anasema:

(اللَّهُمَّ بِكَ أَمْسَيْنَا ، وَبِكَ أَصْبَحْنَا ، وَبِكَ نَحْيَا ، وَبِكَ نموت ، وإليك المصير)

Ewe Mola wangu kwa ajili yako pamekuchwa, na kwa ajili yako pametupambazukia, na kwa ajili yako tunaishi, na kwa ajili yako tunakufa, na kwako tutarejea. 

Na Mtume S.A.W, amesema: Mtu yoyote atakaesema:

(اللَّهُمَّ مَا أَصْبَحَ بِي مِنْ نِعْمَةٍ أَوْ بِأَحَدٍ مِنْ خَلْقِكَ فَمِنْكَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ ، لَكَ الْحَمْدُ وَلَكَ الشُّكْرُ)

Ewe Mola wangu sikupambaukiwa mimi nikawa na neema yoyote au kwa yoyote katika viumbe vyako isipokuwa ni kutoka kwako wewe peke yako usiye na Mshirika wako, wewe ndiwe wa kuhimidiwa na wewe ndiwe wa kushukuriwa. 

Atakuwa ametekeleza shukurani zake za siku hiyo kwa Mola wale Mlezi. Na atakefanya mfano wa hivyo panapokuchwa basi atakuwa ametekeleza shukurani za usiku huo kwa Mola wake Mlezi. Na uzuri ulioje wa mtu anayeianza siku yake kwa kumtaja Mwenyezi Mungu Mtukufu, na akaimaliza siku yake pia kwa kumtaja Mwenyezi Mungu, naye baina ya nyiradi hizo akawa anadumu katika kumtaja Mola wake Mlezi.

Vile vile kuna nyiradi zisemwazo wakati wa kutoka nyumbani na wakati wa kuingia nyumbani ambapo Mtume S.A.W, anasema: Mtu yoyote atakaesema urasi huu wakati anatoka nyumbani kwake:

(بِسْم اللَّهِ توكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ ، وَلا حوْلَ وَلا قُوةَ إلاَّ بِاللَّهِ)

Kwa jina la Mwenyezi Mungu Mtukufu mimi ninamtegemea Mwenyezi Mungu, hakuna hila wauwezo isipokuwa kutoka kwa Mwenyezi Mungu. 

Basi ataambiwa na Malaika: Umeongoka, na uzuiliwa na shari, na umekingwa na mabaya, na pia Shetani atajiepusha nae. Na kutoka kwa Umu Salama R.A, amesema: Mtume S.A.W, hajawahi kutoka nyumbani kwangu kamwe isipokuwa aliinyanyua mikono yake mbinguni na kisha akasema:

(اللَّهُم اني أعوذُ بِكَ أن أَضِلَّ أو أُضَلَّ، أو أَزلَّ أو أُزَلَّ، أو أَظْلِمَ أو أُظلَمَ، أو أجهَل أو يُجْهَل عَلىَّ).

Ewe Mola wangu hakika mimi ninajikinga kwako na kumpoteza mtu au kupotezwa, kuingia katika dhambi au kumwingiza mtu, kudhulumu au kumdhulumiwa, kutenda vitendo viovu au kumtendea mtu vitendo kiovu.  

Na katika Uradi wa kuingia nyumbani, anasema Mtume S.A.W: Mtu anapoingia nyumbani kwake basin a aseme:

اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَ الْمَوْلَجِ ، وَخَيْرَ الْمَخْرَجِ ، بِسْمِ اللَّهِ وَلَجْنَا ، وَبِسْمِ اللَّهِ خَرَجْنَا ، وَعَلَى اللَّهِ رَبِّنَا تَوَكَّلْنَا

Ewe Mola wangu ninakuomba kheri za kuingia nyumbani kwangu na kheri za kutoka nyumbani kwangu, kwa jina la Mwenyezi Mungu tumeingia na kwa jina la Mwenyezi Mungu tumetoka, na kwa Mwenyezi Mungu Mola wetu Mlezi tunamtegemea. 

Kisha awasalimie watu wake.

Na anasema Mtume S.A.W: Hivi miongoni mwenu mtu anashindwaje kujichumia kila siku mema elfu moja? Muulizaji akamuuliza katika walioketi nae: Vipi mmoja wetu anaweza kujichumia mema elfu moja? Akasema S.A.W: Amsabihi Mwenyezi Mungu mara mia moja, ataandikiwa mema elfu moja, au atafutiwa madhambi elfu moja.

Pia kuna nyiradi zitumiwazo wakati wa kula na kunywa kama vile kusema Bismi lllaahi unapoanza kula, na kusema Alhamdulillahi unapomaliza kula.

Kutoka kwa Omar bin Abii Salamah R.A, amesema: Nilikuwa kijana katika malezi ya Mtume S.A.W, na mkono wangu ulikuwa unakosea kosea katika sahani ya chakula, Mtume S.A.W, akasema: Ewe mvulana, Mtaje Mwenyezi Mungu, na ule kwa mkono wako wa kulia, na ule upande wako. Na Mtume S.A.W, alikuwa anapomaliza kula chakula husema:

(الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا ، وَسَقَانَا ، وَجَعَلَنَا مُسْلِمِينَ).

Ninamshukuru Mwenyezi Mungu ambaye ametulish, na akatunywesha na akatujaalia sisi tukawa ni miongoni mwa Waislamu.

Mtume S.A.W, ametuwekea utaratibu wa kumtaja Mwenyezi Mungu Mtukufu wakati tunapoingia Sokoni na akatuwekea wazi ukubwa wa malipo ya kufanya hivyo, akasema S.A.W: Mtu yoyote atakaesema wakati anaingia Sokoni:

(لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ ، يُحْيِي وَيُمِيتُ ، وَهُوَ حَيٌّ لَا يَمُوتُ ، بِيَدِهِ الْخَيْرُ كُلُّهُ ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ).

Hapana mungu mwingine isipokuwa Mwenyezi Mungu, yeye pekee asiye na mshirika wake, Ufalme wote ni wake na yeye ndiye wa kuhimidiwa, anahuisha na anafisha, naye Ndiye aliye Hai na asiyekufa, Mikononi mwake kuna kheri zote, naye juu ya kila kitu ni Mweza.

Basi Mwenyezi Mungu atamwandikia mema  milioni moja, na atamfutia makosa milioni moja, na atamjengea nyumba milioni moja Peponi. 

Mwislamu vile vile anapaswa kumtaja Mwenyezi Mungu anapokiona kitu kinachomfurahisha, na aseme:

Maa Shaa Allah! Hakuna nguvu zozote isipokuwa kutoka kwa Mwenyezi Mungu.

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{ولولا إذ دخلت جنتك قلت ما شاء الله لا قوة إلا بالله}

Na lau kuwa ulipoingia kitaluni kwako ungelisema: Mashaallah! Alitakalo Mwenyezi Mungu huwa! Hapana nguvu ila kwa Mwenyezi Mungu.

Ma vile vile wakati anapowaona watu wenye mitihani, Mwislamu anatakiwa kumhimidi Mwenyezi Mungu Mtukufu kimoyo moyo. Anasema Mtume Wetu S.A.W: Mtu yoyote atakaemwona mtu aliyepewa mtihani na akasema:

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي عَافَانِي مِمَّا ابْتَلَاكَ بِهِ ، وَفَضَّلَنِي عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقَ تَفْضِيلًا)

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu ambaye amenipa afya njema na amekutahini kwayo ewe Mja wake, na akanipendelea mimi juu ya vingi miongoni mwa viumbe vyake kwa kunipendelea.

Basi ataepushwa na balaa hilo mtu yoyote awae.

Pia Muumini huwa anarejea kwa Mola wake Mlezi kwa kumtaja kwa wingi anapofikwa na balaa lolote. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَذَا النُّونِ إِذ ذَّهَبَ مُغَاضِبًا فَظَنَّ أَن لَّن نَّقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادَى فِي الظُّلُمَاتِ أَن لَّا إِلَهَ إِلَّا أَنتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنتُ مِنَ الظَّالِمِينَ * فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَنَجَّيْنَاهُ مِنَ الْغَمِّ وَكَذَلِكَ نُنجِي الْمُؤْمِنِينَ}

Na Dhun-Nun alipoondoka akiwa ameghadhibika, na akadhani ya kwamba hatutakuwa na uwezo juu yake. Basi aliita katika giza: Hapana mungu isipo kuwa Wewe Subhaanaka Uliye takasika. Hakika mimi nilikuwa miongoni mwa wenye kudhulumu. Basi tukamwitikia na tukamwokoa kutokana na dhiki. Na hivyo ndivyo tunavyowaokoa Waumini.

Na Mtume S.A.W anatuambia tunapofikwa na mitihani na balaa tuseme:

 (لاَ إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ العَظِيمُ الحَلِيمُ ، لاَ إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ رَبُّ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ ، وَرَبُّ العَرْشِ العَظِيمِ) .

Hakuna mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu na Mpole. Hakuna mungu mwingine isipokuwa Mwenyezi Mungu Mola Mlezi wa Mbingu na Ardhi, na Mola Mlezi wa Arshi Tukufu.

Hizi ni jumla ya njia za kumtaja Mwenyezi Mungu Mtukufu zlizowekwa na Mtume S.A.W, na yoyote atakaejizoesha na akaendelea nazo, zitakuwa kwake ni mwongozo na zitamwokoa na  hali ya kughafilika, na zitamuepushia na kumkinga na Shetani. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابًا مُتَشَابِهًا مَثَانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ ذَلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ}

Mwenyezi Mungu ameteremsha Hadithi nzuri kabisa, Kitabu chenye kufanana na kukaririwa; husisimua kwacho ngozi za wenye kumkhofu Mola wao Mlezi. Kisha ngozi zao na nyoyo zao hulainika kwa kumkumbuka Mwenyezi Mungu. Huo ndio uwongofu wa Mwenyezi Mungu, na kwa huo humwongoa amtakaye. Na ambaye ameachwa na Mwenyezi Mungu kupotea, basi hapana wa kumwongoa.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَاذْكُرْ رَبَّكَ فِي نَفْسِكَ تَضَرُّعًا وَخِيفَةً وَدُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ وَلَا تَكُنْ مِنَ الْغَافِلِينَ}

Na mkumbuke Mola wako Mlezi katika nafsi yako kwa unyenyekevu na khofu, na bila ya kupiga kelele kwa kauli, asubuhi na jioni. Wala usiwe miongoni wwa walio ghafilika.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَمَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمَنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطَانًا فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ}.

Anaye yafanyia upofu maneno ya Mwingi wa Rehma, tunamwekea Shet’ani kuwa ndiye rafiki yake.

Ninaisema kauli yangu hii na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu anisamehe mimi na akusameheni nyinyi.

*        *        *

Sifa zote ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu, Mola Mlezi wa viumbe vyote, na ninashuhudia kwamba hakuna mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu, yeye pekee asiye na mshirika wake, na ninashuhudia kuwa Bwana wetu Muhammad na Mtume wetu, ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mwenyezi Mungu mswalie, mrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote, na kila atakaewafuata wao mpaka siku ya Malipo.

Ndugu zangu Waislamu:

Hakika kumtaja Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa Maswahaba kulikuwa ni mfumo wa Maisha yao waliotekeleza kivitendo, jamii yao ikawa imejengeka kwa kumwogopa Mwenyezi Mungu Mtukufu na kujiepusha na kuchupa mipaka yake, na kutokana na hali hiyo, ndivyo ilivyo jitokeza wakati wa Bwana wetu Abu Bakar R.A, alipompa Ukadhi Bwana wetu Omar bin Khatwaab R.A, na Bwana wetu Omar akakaa Mwaka mzima hakuna mtu yoyote anaemfuata kwa lolote, na hapo ndipo alipomtaka Bwana wetu Abu Bakar R.A, amwachishe kazi hiyo ya Ukadhi. Abu Bakar R.A, akasema: Ewe Omar unataka kuacha kazi kutokana na Uzito unaoupata? Omar R.A, akasema: Hapana ewe Khalifa wa Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu; Milionini hakuna haja ya kuwapo kwangu kama Kadhi kwa Waumini, kila mmoja miongoni mwao anazijua haki zake, na wala hahitaji zaidi ya hivyo, na kila mmoja anaujua wajibu wake na hapuuzi katika kuutekeleza kwake, kila mmoja wao anampendelea ndugu yake kile anachokipenda yeye mwenyewe, na mmoja wao anapotoweka wao humtafuta, na anapoumwa wao humtembelea, na anapofilisika wao humuinua, na anapohitaji wao humsaidia, na anapofikwa na msiba wao humhani na kuomboleza nae na humliwaza, Dini yao ni Kunasihiana, na Tabia zao ni Kuamrishana Mema na Kukatazana Mabaya. Wagombanie nini? Wagombanie nini?

Hakika Mja Mwislamu anapozoea kumtaja Mwenyezi Mungu Mtukufu moyoni mwake na ulimi wake uyakariri kisha viungo vyake vikayatekeleza, basi nafsi yake itakuwa na msimamo wa kuendelea Kumtaja Mwenyezi Mungu Mtukufu na atazipata radhi zake na atambariki katika riziki yake na atamkunjuli huzuni zake na  nafsi yake itajawa na Utulivu na Upole.

Ewe Mwenyezi Mungu Mtukufu, tunakuomba utujaalie tuwe ni wenye kukutaja kwa wingi, kukushukuru, na kukuabudu wewe uzuri wa kuabudu, na tunakuomba uzilinde Nchi zetu na uzijaalie ziwe na Usalama, Amani na Maisha bora.