Habari Muhimu Zilizotufikia

Habari Muhimu Zilizotufikia

Uzuri, furaha na hisia njema

Mokhtar-300x198

Uisilamu ni dini ya ustaarabu na upendo, dini ya furaha na maelezo yake na njia zake zote zinathibitisha hili na hata kurani tukufu na hadithi za mtume (rehma na amani zimshukie juu yake) pia zinathibitisha hili. Mwenyezi Mungu anasema katika kurani { Na nyama hoa amekuumbieni. Katika hao mna vifaa vya kutia joto, na manufaa mengineyo, na baadhi yao mnawala. 6. Na wanakupeni furaha pale mnapo warudisha jioni na mnapo-   wapeleka malishoni asubuhi.}

 Na anasema pia { Ambaye amekufanyieni ardhi kuwa tandiko, na akakupitishieni humo njia, na akakuteremshieni kutoka mbinguni maji. Na kwa hayo tukatoa namna mbali mbali za mimema.} na kuendelea kusema { na tukaiotesha mimea mizuri ya kila namna.} {, na akakuteremshieni maji kutoka mbinguni, na kwa hayo tukaziotesha bustani zenye kupendeza? Nyinyi hamna uwezo wa kuiotesha miti yake. Je! Yupo mungu pamoja na Mwenyezi Mungu? Bali hao ni watu walio potoka.} na kusema pia {17. Je! Hawamtazami ngamia jinsi alivyo umbwa?18. Na mbingu jinsi ilivyo inuliwa?19. Na milima jinsi ilivyo thibitishwa?20. Na ardhi jinsi ilivyo tandazwa?} na anasema pia { Huoni tafauti yoyote katika uumbaji wa Mwingi wa Rehema.}ama kuhusu mbingu zilizo juu anasema { na tumezipamba kwa wenye kuangalia.} { Na kwa hakika tumeipamba mbingu ya karibu kwa mataa,}

Kurani tukufu imetuamrisha kujipamba kwa mapambo mazuri na tuchukue mapambo yetu kila tuendapo misikitini (tusalipo). Mwenyezi Mungu anasema { Enyi wanaadamu! Chukueni pambo lenu kwenye kila pahala wakati wa ibada, na kuleni, na kunyweni na wala msifanye ubadhirifu. Kwa hakika Yeye hapendi wanao fanya israfu 32. Sema: Ni nani aliye harimisha pambo la Mwenyezi Mungu alilo watolea waja wake, na vilivyo vizuri katika riziki. Sema hivyo ni kwa walio amini katika uhai wa duniani, na Siku ya Kiyama vitakuwa vyao wao tu. Namna hivi tunazieleza Ishara kwa watu wanao jua.} Na Mtume (rehma na amani zimshukie juu yake) aliposema: “ haingii peponi mtu mwenye chembe ndogo ya kiburi (dharau). Mtu mmoja akasema: “kuna mtu hupendelea nguo yake iwe nzuri na viatu vizuri.” Mtume akasema: “ Mwenyezi Mungu ni mzuri hupenda uzuri, kiburi ni kukana ukweli na kudharau watu.” (muslim). Na sayidna Mughira bin Shuuba (Mungu awie radhi) alipomueleza kuwa yeye amemchumbia mwanamke, mtume (rehma na amani zimshukie juu yake) akamwambia: “mwangalie kwani itapelekea kudumu kati yenu.” (Tirmidhiy).

Mtume (rehma na amani zimshukie alikuwa kipenda uzuri, na alilingania pia uso wa bashasha akasema: “jambo jema lolote usilidharau hata kama utakutana na mwenzio basi iwe kwa uso wa bashasha.” (Muslim). Na  kusema kuwa kuingiza furaha kwa watu ni kitu kimuwekacho mtu karibu na Mwenyezi Mungu akasema: “ mwenye kuingiza furaha katika nyoyo ya muisilamu basi ni haki ya Mwenyezi Mungu kumridhisha siku ya kiyama.” Na akasema “ amali zipendwazo sana na Mwenyezi Mungu ni furaha uiingizayo kwa muisilamu.” Na akawataka masahaba zake kuvaa nguo nzuri wakati wanapokutana na katika sherehe na minasaba

Pamoja na kuwa uzuri wa kweli haupo katika mandhari ya muonekano na uzuri wa vitu lakini unavuka mipaka zaidi nao ni uzuri tabia na mwuonekano. Mustafa Saadiq Rafii (Mungu amrehemu) anasema: “ mwanamke mbora ni yule mwenye sura nzuri kama tabia zake na akili yake ikawa uzuri wake wa tatu. Mwanamke huyu akiwa na mwanamke mwenye kuendana nae basi atamfurahisha na kumfurahisha na kumfurahisha. Mshairi anasema

Mtu iwapo hajalaumiwa kwa heshima yake

Basi nguo yoyote aivaayo huwa nzuri

Tunaelewa kuwa kidogo huwa ni kingi

Nikasema kuwa ukarimu huona kidogo

Sikudhurika kwa kidogo na jirani yetu

aliye mwema ni mwenye nguvu

na jirani mwenye wengi ni  dhalili

Inatulazimu sote kujipamba kwa tabia za kiisilamu katika muonekano wetu, mazingira yetu, mashule yetu, vhuo vyetu, bustanini mwetu, matembezini mwetu na katika sehemu zote. Na wala tusifanye yenye kuondosha  furaha na ucheshi.

Na katika alama kubwa sana za ucheshi na ziletazo furaha ni neno zuri lililo jema, sayidna Umar bin Khatab (Mungu amwie radhi) alipita kwa watu waliokuwa wakiota moto akachukia kuwasalimia kwa kusema “amani iwe juu yenu enyi watu wa motoni” isipokuwa akasema”  amani iwe kwenu enyi watu wa kivulini”. Na kama ulivyotulingania uisilamu kuwa tuchague majina yenye maana nzuri na kujiepusha na majina mabaya yasiyoendana na hisia za kiutu, kwani kurani imetuamrisha kufanya kila lililo zuri na jema na kusema kila lililo jema. Mwenyezi Mungu anasema { nasemeni na watu kwa wema,} Albaqara 83. Na akasema { Waambie waja wangu waseme maneno mazuri,} Israa 53. Basi kauli mbiu yetu ni “hisia njema na uzuri”. Hisia nzuri ni kigezo cha kujua uzuri na kuueneza kwa waliotuzunguka katika wanajamii.

Mfano mzuri wa kugawanya mali ya zaka

Hapana shaka kuwa iwapo zaka itagaiwa kama itakiwavyo kisheria basi itaziba pengo  kubwa la mahitajio ya mafakiri na wenye shida sana na masilahi ya taifa zima. Pindi nafsi za matajiri na  wenye uwezo wakifanya  ukarimu na kutenda wajibu wao wa kuwalisha wenye njaa, kuwavesha wasio na nguo, kuwatibu wagonjwa, kuwasaidia wenye kuhitaji na kutoa mchango wa kuboresha na kudumisha kwa  taifa basi ni lazima nchi ibadilike. Na hapatakuwa na raia ambaye atakuwa anahitajia na kuomba, imamu Ali (mwenyezi Mungu amwie radhi) anasema: “Hakika ya Mwenyezi Mungu Mtukufu amegawa chakula cha masikini katika mali za matajiri, na katu masikini hatokuwa na njaa isipokuwa tajiri atakuwa ameshiba, na akipatikana masikini mwenye njaa, tambua kuwa pana tajiri dhalimu na hakutoa haki ya Mwenyezi Mungu katika mali yake, na hakutekeleza wajibu wake kwa upande wa jamii yake.”

Na iwapo (tajiri) ataekeza vitega uchumi kwa njia sahihi kwa ajili ya masilahi ya taifa lake jambo hili litapelekea  kuinuka kwa taifa letu zuri kama itakiwavyo. Bali pia huenda manufaa yakaenea katika nchi nyengine nyingi za kimasikiniambazo nasi tunahitajika kuzisaidia kwa mfano wa nchi za mto wa Nile ambazo inatubidi kuwa na mawasiliano nazo na kusaidiana kielimu, kitamaduni, kimanufaa na kiutu kwa kiwango cha kiserikali na cha kiraia na kwa taasisi zake za kitaifa ambazo tunaweza kufanya vitega uchumi vikubwa na imara katika nchi hizi na nyenginezo katika nchi za Afrika zilizo na umasikini, kama ni mojawapo ya mbinu na himaya ya usalama wa raia wetu. Na kwa jambo hili kuna mifano mingi inyoshukuriwa kwa upande wa taasisi za kiraia.

Zaka ni haki ya lazima katika mali

Nasisitiza juu ya ukweli, na wa kwanza ni: hakika ya zaka ni hali ya lazima katika mali na ni nguzo kuu kati ya nguzo za kiisilamu mfano wa sala na funga bila ya kutafautiana, na Sayidna Abdallah Ibn Abbas (Mwenyezi Mungu awawie radhi) amesema: “Vitu vitatu ndani ya kurani tukufu vimeteremshwa kwa kuambatanishwa sambamba na vitu vitatu (vyengine) kimoja wapo hakikubaliwi bila ya chengine, navyo neno lake Mwenyezi Mungu “Mtiini Mwenyezi Mungu na Mtiini Mtume wake.” Na neno lake, “Na Simamisheni sala na toeni zaka” mwenye kuacha kutoa zaka pamoja na kuwa anajua kama ni lazima basis ala yake haitomnufaisha kitu mbele ya Mwenyezi Mungu. Na neno lake, “na unishukuru mimi na wazazi wako wawili na kwangu ni marejeo.” Asiyewashukuru wazazi wake wawili kwa wema wao na matendo mazuri yao basi pia hatomshukuru Mwenyezi Mungu. Mwenyezi Mungu anasema kuhusu wanaoweka hazina za mali na kujizuia na utoaji wa zaka {Na wanao kusanya dhahabu na fedha, wala hawazitumii katika Njia yaMwenyezi Mungu, wabashirie khabari ya adhabu iliyo chungu. 35. Siku zitapo tiwa moto katika Moto wa Jahannamu, nakwazo vikachomwa vipaji vya nyuso zao na mbavu zao namigongo yao, wakaambiwa: Haya ndiyo mlio jilimbikia nafsi zenu, basi onjeni mliyo kuwamkilimbika. }

Jambo la pili: hakika uisilamu umetoa wito wa kutoa sadaka kwa wingi, Mwenyezi Mungu Mtukufu anasema     { Mfano wa wanao tumia mali zao katika Njia yaMwenyezi Mungu ni kama mfano wa punje moja iliyochipuza mashuke saba. Katika kila shuke zimo punjemia. Na Mwenyezi Mungu humzidishia amtakaye, naMwenyezi Mungu ni Mwenye wasaa na Mwenye kujua.} ( Surat Albaqarah.Aya,261). Na Mtume (rehma na amani zimshukie juu yake anasema) “ mali haipungui kwa kutoa sadaka.” Na anasema: “sadaka bora ni ile uitaoyo hali ya kuwa ni mzima kabisa, unataraji utajiri na kuogopa umasikini, usiicheleweshe hadi pale roho inafikia kooni kasha ndio unasema, Fulani apewe hiki na Fulani hiki na ilikuwa kwa Fulani (hiki) na ilikuwa kwa Fulani (hiki).” Na pia anaendelea kusema: “hakuna siku isipokuwa malaika wawili huita na mmoja wao husema “ewe Mola mpe kila atoe (mpe) ziada, ewe Mola mpe kila ajizuiaye uharibifu.”  Na anasema  Mwenyezi Mungu Mtukufu:{  Angalieni! Nyinyi mnaitwa mtumie katika njia ya Mwenyezi Mungu, na wapo katika nyinyi wanao fanya ubakhili. Na anaye fanya ubakhili basi anajifanyia ubakhili mwenyewe. Na Mwenyezi Mungu si mhitaji, na nyinyi ndio wahitaji. Na mkigeuka atawaleta watu wengine badala yenu, nao hawatakuwa kama nyinyi}. ( Surat Mhammad,Aya 38)  .

Huondosha na kutibu mwanya:

   Hapana shaka kuwa mwanya  utakuwa ima katika vyombo (taasisi)  vyenye kutoa zaka au vyenye kupokea zaka au vyombo vyenye kuunganisha na sawa iwe ni mtu, jumuiya au taasisi.

Mwanya unaopatikana kupitia vyombo vitoavyo zaka itakuwa ima kwa kutotoa hiyo zaka kabisa, au kwa kuipunja au itakuwa inatolewa lakini si kwa umakini kwa wahusika wake.

Hivyo basi, ni wajibu kuzingatia katika hutuba za dini juu ya ulazima wa kutoa zaka na umuhimu wake na madhambi makubwa ayapatayo mwenye kuzuia kutoa zaka mbele ya Mwenyezi Mungu, pamoja na kusisitiza ya kuwa tajiri hatoepukana na dhima yake kwa kuitoa mali yake kiholela. Na baadhi ya wasomi wa elimu ya sheria wameona ya kuwa iwapo tajiri amempa mali yake kwa anayedhania kuwa ni masikini kasha akaja kuelewa kuwa si masikini basi itamlazimu kutoa tena zaka. Ni wajibu wake ahakikishe kuwa anatoa kwa mujibu wa sheria na kwa amana na kwa uchunguzi na kwa vyombo vya kisheria ambavyo hupewa zaka ili dhima yake iondoke mbele ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, na ili zaka yake ilete matunda mazuri ambayo yanapatikana kwa utoaji wa zaka.

Na mwanya upatikanao kwa upande wa mpokeaji, unakuja kutokana na udhaifu wa ugawaji kwa baadhi ya wenye nia mbaya za kutaka kujilimbikizia mali kwa njia yoyote hata kama ni kwa kulaghai. Ni wajibu wetu kuwakumbusha muongozo sahihi wa kiisilamu na utu wa kibinaadamu ambao unakataza kwa mwenye uwezo  kulaghaia na kujidhalilisha. Mtume (rehma na amani zimshukie juu yake) anasema “haifai kuomba isipokuwa kwa Yule mwenye ufakiri uliopindukia mipaka, au mwenye madeni makubwa, au mwenye damu ya maumivu ”.  Na anasema; “Mwombaji ni kama pambo ambalo mtu hujipambia usoni mwake, akitaka huliacha usoni mwake na akitaka huliondoa.” Na ima Ali (radhi za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake) anasema;

Ni afadhali kubeba kima cha jabali * kuliko kufadhiliwa na watu

Watu hunambia kazi ni aibu * nami huwambia “aibu ni kuomba watu”

Na mtume wetu (rehma na amani zimshukie juu yake) anasema “ katika mambo ambayo watu waliyapata kutokokana na maneno ya utume ya mwanzoni ni kuwa, usipokuwa na haya basa fanya utakacho.”

Lazima tuhakikishe ya kuwa uisilamu umekataza kuomba pasi na sababu ya msingi, na mtu mwenye heshima hawezi kuishusha nafsi yake kwa kuomba, na mkono wa juu (utaoa) wa juu ni bora kuliko wa chini (usiotoa). Pamoja na kuhakikisha umuhimu wa kufanya kazi na thamani yake na msisitizo wa uisilamu juu ya kazi. Na kuweka wazi ya kuwa anayekwenda mbio kwa ajili ya wajane na masikini ni sawa na apiganiaye jihadi katika njia ya Mwenyezi Mungu, na mbora wa watu ni Yule alaye kwa mkono wake na si kwa kuomba kwa wengine.

Ama kwa upande wa mwanya wa tatu:  ni ukusanyaji na ugawaji, pamoja na imani yetu kwa baadhi ya taasisi za kijamii kuwa zinapunguza mzigo mkubwa kwa mafakiri na wasi na uwezo sawa kwa upande wa kuwapa mahitajio kwa kupitia vitega uchumi na hasa kwa upande wa matibabu, isipokuwa nionavyo kuwa taasisi hizi zinahitaji yafuatayo:-

  1. View chini ya uangalizi wa vyombo vya kiserikali, na vyombo hivi viwe vinafutilia na kuchunguza ipasavyo, na kuwe na uwazi wa kutangaza uwezo wake, mahitajio yake na mafao yake pamoja na kuwaongoza katika utendaji wa kiidara kadiri wawezavyo.
  2. Kuwe na ramani ya wazi juu ya taasisi hizi, na upeo wake wa kijiografia na  utendaji wake, ili ijulikane mipaka yake na kikomo chake na isije ikatokezea kupatikana uzembe kwa baadhi ya sehemu pengine zingelikuwa zinahitaji msada mkubwa zaidi.
  3. Kuwe na idara ambayo itashughulikia taasisi hizi kwa mfano Wizara ya Ushirikiano wa jamii. Kuwe na kiunganishi chenye kuwaunganisha watoaji na wapokeaji na taasisi za kijamii kwa mwelekeo wake wa kijiografia au mwelekeo wa kihuduma, ili pia wahusika wajulikane na iepukane kutowafikia walengwa halisi wanaohitajia zaka.
  4. Malengo na madhumuni yawe wazi yajulikane kwa wote, au kila chombo au jumuiya ijulikane ina dhumuni gani iwapo ni kuwalisha wasio na uwezo au kuwatibu wagonjwa, kulipia madeni ya watu, nahyo haya ni miongoni mwa malengo wanayoyaendea mbio Wizara ya Wakfu ya Misri.

Mfano mzuri wa kugawanya mali ya zaka

Mokhtar-Gomaa-216x300

Hapana shaka kuwa iwapo zaka itagaiwa kama itakiwavyo kisheria basi itaziba pengo  kubwa la mahitajio ya mafakiri na wenye shida sana na masilahi ya taifa zima. Pindi nafsi za matajiri na  wenye uwezo wakifanya  ukarimu na kutenda wajibu wao wa kuwalisha wenye njaa, kuwavesha wasio na nguo, kuwatibu wagonjwa, kuwasaidia wenye kuhitaji na kutoa mchango wa kuboresha na kudumisha kwa  taifa basi ni lazima nchi ibadilike. Na hapatakuwa na raia ambaye atakuwa anahitajia na kuomba, imamu Ali (mwenyezi Mungu amwie radhi) anasema: “Hakika ya Mwenyezi Mungu Mtukufu amegawa chakula cha masikini katika mali za matajiri, na katu masikini hatokuwa na njaa isipokuwa tajiri atakuwa ameshiba, na akipatikana masikini mwenye njaa, tambua kuwa pana tajiri dhalimu na hakutoa haki ya Mwenyezi Mungu katika mali yake, na hakutekeleza wajibu wake kwa upande wa jamii yake.”

Na iwapo (tajiri) ataekeza vitega uchumi kwa njia sahihi kwa ajili ya masilahi ya taifa lake jambo hili litapelekea  kuinuka kwa taifa letu zuri kama itakiwavyo. Bali pia huenda manufaa yakaenea katika nchi nyengine nyingi za kimasikiniambazo nasi tunahitajika kuzisaidia kwa mfano wa nchi za mto wa Nile ambazo inatubidi kuwa na mawasiliano nazo na kusaidiana kielimu, kitamaduni, kimanufaa na kiutu kwa kiwango cha kiserikali na cha kiraia na kwa taasisi zake za kitaifa ambazo tunaweza kufanya vitega uchumi vikubwa na imara katika nchi hizi na nyenginezo katika nchi za Afrika zilizo na umasikini, kama ni mojawapo ya mbinu na himaya ya usalama wa raia wetu. Na kwa jambo hili kuna mifano mingi inyoshukuriwa kwa upande wa taasisi za kiraia.

Zaka ni haki ya lazima katika mali

Nasisitiza juu ya ukweli, na wa kwanza ni: hakika ya zaka ni hali ya lazima katika mali na ni nguzo kuu kati ya nguzo za kiisilamu mfano wa sala na funga bila ya kutafautiana, na Sayidna Abdallah Ibn Abbas (Mwenyezi Mungu awawie radhi) amesema: “Vitu vitatu ndani ya kurani tukufu vimeteremshwa kwa kuambatanishwa sambamba na vitu vitatu (vyengine) kimoja wapo hakikubaliwi bila ya chengine, navyo neno lake Mwenyezi Mungu “Mtiini Mwenyezi Mungu na Mtiini Mtume wake.” Na neno lake, “Na Simamisheni sala na toeni zaka” mwenye kuacha kutoa zaka pamoja na kuwa anajua kama ni lazima basis ala yake haitomnufaisha kitu mbele ya Mwenyezi Mungu. Na neno lake, “na unishukuru mimi na wazazi wako wawili na kwangu ni marejeo.” Asiyewashukuru wazazi wake wawili kwa wema wao na matendo mazuri yao basi pia hatomshukuru Mwenyezi Mungu. Mwenyezi Mungu anasema kuhusu wanaoweka hazina za mali na kujizuia na utoaji wa zaka {Na wanao kusanya dhahabu na fedha, wala hawazitumii katika Njia yaMwenyezi Mungu, wabashirie khabari ya adhabu iliyo chungu. 35. Siku zitapo tiwa moto katika Moto wa Jahannamu, nakwazo vikachomwa vipaji vya nyuso zao na mbavu zao namigongo yao, wakaambiwa: Haya ndiyo mlio jilimbikia nafsi zenu, basi onjeni mliyo kuwamkilimbika. }

Jambo la pili: hakika uisilamu umetoa wito wa kutoa sadaka kwa wingi, Mwenyezi Mungu Mtukufu anasema     { Mfano wa wanao tumia mali zao katika Njia yaMwenyezi Mungu ni kama mfano wa punje moja iliyochipuza mashuke saba. Katika kila shuke zimo punjemia. Na Mwenyezi Mungu humzidishia amtakaye, naMwenyezi Mungu ni Mwenye wasaa na Mwenye kujua.} ( Surat Albaqarah.Aya,261). Na Mtume (rehma na amani zimshukie juu yake anasema) “ mali haipungui kwa kutoa sadaka.” Na anasema: “sadaka bora ni ile uitaoyo hali ya kuwa ni mzima kabisa, unataraji utajiri na kuogopa umasikini, usiicheleweshe hadi pale roho inafikia kooni kasha ndio unasema, Fulani apewe hiki na Fulani hiki na ilikuwa kwa Fulani (hiki) na ilikuwa kwa Fulani (hiki).” Na pia anaendelea kusema: “hakuna siku isipokuwa malaika wawili huita na mmoja wao husema “ewe Mola mpe kila atoe (mpe) ziada, ewe Mola mpe kila ajizuiaye uharibifu.”  Na anasema  Mwenyezi Mungu Mtukufu:{  Angalieni! Nyinyi mnaitwa mtumie katika njia ya Mwenyezi Mungu, na wapo katika nyinyi wanao fanya ubakhili. Na anaye fanya ubakhili basi anajifanyia ubakhili mwenyewe. Na Mwenyezi Mungu si mhitaji, na nyinyi ndio wahitaji. Na mkigeuka atawaleta watu wengine badala yenu, nao hawatakuwa kama nyinyi}. ( Surat Mhammad,Aya 38)  .

Huondosha na kutibu mwanya:

   Hapana shaka kuwa mwanya  utakuwa ima katika vyombo (taasisi)  vyenye kutoa zaka au vyenye kupokea zaka au vyombo vyenye kuunganisha na sawa iwe ni mtu, jumuiya au taasisi.

Mwanya unaopatikana kupitia vyombo vitoavyo zaka itakuwa ima kwa kutotoa hiyo zaka kabisa, au kwa kuipunja au itakuwa inatolewa lakini si kwa umakini kwa wahusika wake.

Hivyo basi, ni wajibu kuzingatia katika hutuba za dini juu ya ulazima wa kutoa zaka na umuhimu wake na madhambi makubwa ayapatayo mwenye kuzuia kutoa zaka mbele ya Mwenyezi Mungu, pamoja na kusisitiza ya kuwa tajiri hatoepukana na dhima yake kwa kuitoa mali yake kiholela. Na baadhi ya wasomi wa elimu ya sheria wameona ya kuwa iwapo tajiri amempa mali yake kwa anayedhania kuwa ni masikini kasha akaja kuelewa kuwa si masikini basi itamlazimu kutoa tena zaka. Ni wajibu wake ahakikishe kuwa anatoa kwa mujibu wa sheria na kwa amana na kwa uchunguzi na kwa vyombo vya kisheria ambavyo hupewa zaka ili dhima yake iondoke mbele ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, na ili zaka yake ilete matunda mazuri ambayo yanapatikana kwa utoaji wa zaka.

Na mwanya upatikanao kwa upande wa mpokeaji, unakuja kutokana na udhaifu wa ugawaji kwa baadhi ya wenye nia mbaya za kutaka kujilimbikizia mali kwa njia yoyote hata kama ni kwa kulaghai. Ni wajibu wetu kuwakumbusha muongozo sahihi wa kiisilamu na utu wa kibinaadamu ambao unakataza kwa mwenye uwezo  kulaghaia na kujidhalilisha. Mtume (rehma na amani zimshukie juu yake) anasema “haifai kuomba isipokuwa kwa Yule mwenye ufakiri uliopindukia mipaka, au mwenye madeni makubwa, au mwenye damu ya maumivu ”.  Na anasema; “Mwombaji ni kama pambo ambalo mtu hujipambia usoni mwake, akitaka huliacha usoni mwake na akitaka huliondoa.” Na ima Ali (radhi za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake) anasema;

Ni afadhali kubeba kima cha jabali * kuliko kufadhiliwa na watu

Watu hunambia kazi ni aibu * nami huwambia “aibu ni kuomba watu”

Na mtume wetu (rehma na amani zimshukie juu yake) anasema “ katika mambo ambayo watu waliyapata kutokokana na maneno ya utume ya mwanzoni ni kuwa, usipokuwa na haya basa fanya utakacho.”

Lazima tuhakikishe ya kuwa uisilamu umekataza kuomba pasi na sababu ya msingi, na mtu mwenye heshima hawezi kuishusha nafsi yake kwa kuomba, na mkono wa juu (utaoa) wa juu ni bora kuliko wa chini (usiotoa). Pamoja na kuhakikisha umuhimu wa kufanya kazi na thamani yake na msisitizo wa uisilamu juu ya kazi. Na kuweka wazi ya kuwa anayekwenda mbio kwa ajili ya wajane na masikini ni sawa na apiganiaye jihadi katika njia ya Mwenyezi Mungu, na mbora wa watu ni Yule alaye kwa mkono wake na si kwa kuomba kwa wengine.

Ama kwa upande wa mwanya wa tatu:  ni ukusanyaji na ugawaji, pamoja na imani yetu kwa baadhi ya taasisi za kijamii kuwa zinapunguza mzigo mkubwa kwa mafakiri na wasi na uwezo sawa kwa upande wa kuwapa mahitajio kwa kupitia vitega uchumi na hasa kwa upande wa matibabu, isipokuwa nionavyo kuwa taasisi hizi zinahitaji yafuatayo:-

  1. View chini ya uangalizi wa vyombo vya kiserikali, na vyombo hivi viwe vinafutilia na kuchunguza ipasavyo, na kuwe na uwazi wa kutangaza uwezo wake, mahitajio yake na mafao yake pamoja na kuwaongoza katika utendaji wa kiidara kadiri wawezavyo.
  2. Kuwe na ramani ya wazi juu ya taasisi hizi, na upeo wake wa kijiografia na  utendaji wake, ili ijulikane mipaka yake na kikomo chake na isije ikatokezea kupatikana uzembe kwa baadhi ya sehemu pengine zingelikuwa zinahitaji msada mkubwa zaidi.
  3. Kuwe na idara ambayo itashughulikia taasisi hizi kwa mfano Wizara ya Ushirikiano wa jamii. Kuwe na kiunganishi chenye kuwaunganisha watoaji na wapokeaji na taasisi za kijamii kwa mwelekeo wake wa kijiografia au mwelekeo wa kihuduma, ili pia wahusika wajulikane na iepukane kutowafikia walengwa halisi wanaohitajia zaka.
  4. Malengo na madhumuni yawe wazi yajulikane kwa wote, au kila chombo au jumuiya ijulikane ina dhumuni gani iwapo ni kuwalisha wasio na uwezo au kuwatibu wagonjwa, kulipia madeni ya watu, nahyo haya ni miongoni mwa malengo wanayoyaendea mbio Wizara ya Wakfu ya Misri.

Haki ya mwanamke katika kurithi na maisha mazuri

Mokhtar-300x198

Kadhia ya urithi ni moja kati ya kadhia kubwa sana amabazo mtume wetu (rehma na amani zimshukie juu yake) ameisisitiza katika hotuba yake ya kuagana aliposema: “hakika Mwenyezi mungu amempa kila mweye haki amempa haki yake, tambueni kuwa hakuna wasia kwa anaerithi.” (Ibn Majah). Naye Mwenyezi Mungu ameweka wazi mafungu ya wanaorithi na suala hili hakumuachia yeyote katika viumbe vyake, akasema {11. Mwenyezi Mungu anakuusieni juu ya watoto wenu:Fungu la mwanamume ni kama fungu la wanawake wawili.Na ikiwa wanawake zaidi ya wawili, basi watapata thuluthi mbili za alichokiacha maiti. Lakini akiwa mtoto mwanamke ni mmoja, basi fungu lake ni nusu. Na wazazi wake wawili, kila mmoja wao apate sudusi ya alichokiacha, ikiwa anaye  mtoto. Akiwa hana mtoto, na wazazi wake wawili wamekuwa ndio warithi wake, basi mama yake atapata thuluthi moja. Na akiwa anao ndugu, basi mama yake atapata sudusi. Haya ni baada ya kutolewa alicho usia au kulipa deni. Baba zenu na watoto wenu, nyinyi  hamjui ni nani baina yao aliye karibia zaidi kwenu kwa manufaa. Hiyo ni Sharia iliyotoka kwa Mwenyezi Mungu. Bila ya shaka Mwenyezi Munguni Mjuzi na Mwenye hikima.}.

Na haikuishia hapo kutaja mafungu tu, lakini pia kurani tukufu imetaja na adhabu kali mno kwa kila atakaefanya dhuluma katika haki hizi, akasema Mwenyezi Mungu mtukufu, {13. Hiyo ni mipaka ya Mwenyezi Mungu. Na anaye mt’ii Mwenyezi Mungu na Mtume wake, Yeye atamtia katika Pepo zipitazo mito kati yake, wadumu humo. Na huko ndiko kufuzu kukubwa.

  1. Na anaye muasi Mwenyezi Mungu na Mtume wake, na akaipindukia mipaka yake, (Mwenyezi Mungu) atamtia Motoni adumu humo, na atapata adhabu ya kudhalilisha.}. Na ikawakemea watu majahili kwa kule kula kwao mali za baadhi ya warithi bila ya haki, akasema {Sivyo hivyo! Bali nyinyi hamuwakirimu mayatima, 18. Wala hamhimizani kulisha masikini; 19. Na mnakula urithi kwa ulaji wa pupa, 20. Na mnapenda mali pendo la kupita kiasi. 21. Sivyo hivyo! Itakapo vunjwa ardhi vipande vipande, 22. Na akaja Mola wako Mlezi na Malaika safu safu, 23. Na ikaletwa Jahannamu siku hiyo, siku hiyo mtu atakumbuka! Lakini kukumbuka huko kutamfaa nini? 24. Atasema: Laiti ningeli jitangulizia kwa uhai wangu! 26. Wala hatafunga yeyote kama kufunga kwake. 25. Basi siku hiyo hataadhibu yeyote namna ya kuadhibu kwake.}. Na mtume wetu (rehma na amani zimshukie juu yake) anasema “mwenye kukata mirathi ambayo mwenyezi Mungu na Mtume wake wamefaradhisha, basi Mwenyezi Mungu atamkatia urithi wake peponi.”

Na inasimuliwa kuwa kuna mtu alimnyima mtoto wake wa kike mirathi, akangoja hadi muda wa kufariki (kwa mzazi wake) na kukutana na Mola wake, alipoingizwa sehemu ya kuoshwa (naye mtoto wa kike) akaingia, akawa anamwangalia na kusema: “ewe Mola wangu hakika unaelewa kuwa ameninyima baadhi ya neema za dunia name nakuomba umnyime neema za akhera.”

Kasha kitendo cha kuwanyima wanawake urithi huenda ikawa kinasababishwa na tabia ovu au tamaduni na mila zilizopitwa na wakati ambazo hazina asili yoyote katika sheria, na kama kwamba Yule anayemnyima mwengine na kumpa mwengine anadhani ya kuwa amefanya jambo la masilahi kwa anayestahiki na kwa siye stahiki kwa Mola wa viumbe vyote, muumbaji wa kila kitu na Mbora wa mahakimu, na kama kwamba (anayegawa mirathi kwa dhuluma) anasema ndani ya moyo wake: “mgao wa Mwenyezi Mungu haunipendezi” au “mimi nitagawa vizuri zaidi kuliko hata Mwenyezi Mungu” –Mungu atuepushe mbali- kwani angelikuwa ni muumini wa kweli na kuamini kuwa mgao wa mwenyezi Mungu ni bora na wa haki basi mtu huyu asingelifadhilisha mwengine na kumuacha mwengine.

Ama kuhusu mwanamke kwa ujumla sawa awe ni dada,mke, mtoto wa kike au yeyote, ieleweke kuwa dini yetu imekataza kuwadhulumu na kupunja haki zao, bali ikasema kuwa uadilifu kwao na kwa watoto wa kiume ni njia nzuri ya kupata radhi za Mwenyezi Mungu na kupata pepo yake, mtume (rehma na amani zimshukie juu yake) anasema: “Yeyote atakaekuwa na mwanamke na akawa hajamzika akiwa haina wla hakumdhulumu ْna wala mzazi wake hakumpendelea zaidi ya mwengine (kamfanyia usawa) basi Mwenyezi Mungu atamuingiza peponi.” Na katika hadithi hii kuna maana kubwa na ufasaha wa hali ya juu kabisa kwani mtume amesema “yeyote” ambayo inamaanisha mjumuiko na pia akasema “mwanamke” na wala hakusema  “mtoto wa kike” kwa sababu mwanamke inakusanya jinsia ya kike sawa awe mtoto, dada,mtoto wa kike  n.k.

Na mtume (Rehma na amani zimshukie juu yake) ameusia kuwakirimu na kuwatendea wema wanawake katika nyanya zote, kwani katika hadithi kudisiy ambayo imepokewa na mtume (rehma na amani zimshukie juu yake) kutoka kwa Mola mtukufu anasema: “Niridhisheni kupitia madhaifu wawili, mwanamke na yatima.” Na mtume (rehma na amani zimshukie juu yake anasema: “mwenye kuwa na watoto wa kike watatu, akawa na subira kwao, akawalisha, na kuwavisha kwa kipato chake, basi hao watakuwa kwake ni kinga ya moto siku ya kiama.” Na katika mapokezi mengine, mwenye kuwa na watoto wakike wawili au ndugu wa kike wawili. Na katika mapokezi mengine pia inasisitiza hata kama atakuwa na mtoto wa kike mmoja tu akamfundisha na kumpa malezi mema atakuwa kwake ni kinga ya moto siku ya kiama. Na alipokuwa mzee mmoja amekaa pamoja na mtume (rehma na amani zimshukie juu yake) akaja mtoto wake wa kiume,akamchukua na kumbusu na kumuweka mapajani mwake, kasha baadae akaja mtoto wake wa kike akamchukua na kumuweka ubavuni mwake, mtume (rehma na amani zimshukie juu yake) akasema: “ unaonaje lau kama ungeliwafanyia uadilifu”. Hapa anakusudia kama ulivyomuweka mtoto wa kiume mapajani ilibidi pia ufanye hivyo hivyo kwa mtoto wa kike kwa kumuweka kwenye paja jengine.

Ingawa kwa wakati tulionao tunaona aina tafauti za utenganishaji usiohitajika, ndani ya nyumba moja ya familia kwa baadhi ya watu, mtoto wa kiume huwa ni bora kuliko  wa kike, na katika sekta ya elimu hushughulikiwa zaidi wavulana kuliko wasichana, kwenye mirathi –ambayo tunatoa tolea lake- ima atakuwa hapewi kabisa au atapewa lakini kwa kuridhisha tu (na si kama haki yake), nalo ni jambo lisilokubalika hata kidogo hiyo ni aina ya kumkandamiza na kutumia mabavu au unyanyasaji. Ita utakavyo isipokuwa kinachohitajika ni mirathi ya haki kwa ajili ya kumfuata sheria ya uadilifu wa Mwenyezi Mungu na kwa ugawaji kama ambavyo sheria, haki, uadilifu inavyotaka.