Habari Muhimu Zilizotufikia

Maana ya Matendo Mema na Matendo Maovu

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote, anaesema katika Qurani tukufu:

{مَّنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ أَسَاءَ فَعَلَيْهَا وَمَا رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيدِ}
Anaye tenda mema basi anajitendea mwenyewe nafsi yake, na mwenye kutenda uovu basi ni juu ya nafsi yake vile vile; wala Mola wako Mlezi si mwenye kuwadhulumu waja.
Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu yeye pekee asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana Wetu na Mtume wetu Muhammad Ni Mja na Mjumbe wake, anaesema katika Hadithi aliyoipokea kutoka kwa Mola Wake Mtukufu: …enyi Waja wangu, hakika ni matendo yenu ninayoyahesabia kwa ajili yenu kisha nitakulipeni kutokana na matendo hayo, na atakayeikuta heri basi amhimidi Mwenyezi Mungu Mtukufu, na atakayekuta kinyume na hivyo basi asimlaumu yoyote isipokuwa nafsi yake mwenyewe.
Ewe Mola weyu Mlezi tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote na kila mwenye kuwafuata kwa wema mpaka Siku ya Malipo.

Na baada ya Utangulizi huu:
Mwenyezi Mungu Mtukufu amemtukuza mwanadamu, na akamuumba kwa mikono yake na akamuumba kwa uzuri wa maumbile akiwa amenyooka, kisha akampulizia roho yake, na akamtofautisha kwa kumpa akili, na akawasujudisha Malaika kwake, kisha akakudhalilishieni vilivyomo ndani ya Ulimwengu huu, na akakufanyenyi muwe bora zaidi kuliko viumbe vyake vingi, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي ءَادَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ في الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِّنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلاً}
Na hakika tumewatukuza wanaadamu, na tumewapa vya kupanda nchi kavu na baharini, na tumewaruzuku vitu vizuri vizuri, na tumewafadhilisha kwa fadhila kubwa kuliko wengi miongoni mwa tulio waumba.

Hayo ni kwa kuwa Mwanadamu ameibeba Amana nzito iliyotangazwa kwa Mbingu, Ardhi na Majabali na vyote vikakataa kuibeba na Mwenyezi Mungu Mtukufu akavionea huruma; hii ni amana ya kubeba majukumu ambayo yanapelekea Kuhangaika na Kufanya kazi kwa bidii, na kuijenga Ardhi pamoja na kutekeleza Ibada za Faradhi. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلَاةُ فَانتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَابْتَغُوا مِن فَضْلِ اللَّهِ وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}.
Na itakapo kwisha Sala, tawanyikeni katika nchi mtafute fadhila za Mwenyezi Mungu, na mkumbukeni Mwenyezi Mungu kwa wingi ili mpate kufanikiwa.

Kwa hiyo, mwislamu anatakiwa ajue Kuwa kila anachokifanya katika maisha yake katika matendo basi kitakuwa katika mizani ya Mema yake au mabaya yake. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَه * وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَه}
Basi anaye tenda chembe ya wema, atauona! Na anaye tenda chembe ya uovu atauona!

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُّحْضَرًا وَمَا عَمِلَتْ مِن سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَهَا وَبَيْنَهُ أَمَدًا بَعِيدًا وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ}
Siku ambayo kila nafsi itakuta mema iliyo yafanya yamehudhurishwa, na pia ubaya ilio ufanya. Itapenda nafsi lau kungekuwako masafa marefu baina ya ubaya huo na yeye. Na Mwenyezi Mungu anakuhadharisheni naye. Na Mwenyezi Mungu ni Mpole kwa waja wake.

Na maana ya kazi inajumuisha: Kila kitu anachokifanya Mwanadamu, kiwe ni kauli au kitendo. Na Kitendo chochote chema sharti lake kiwe ni kwa ajili ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, na mtendaji atende kikamilifu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ}
Nao hawakuamrishwa kitu ila wamuabudu Mwenyezi Mungu kwa kumtakasia Dini, wawe waongofu, na washike Sala, na watoe Zaka. Na hiyo ndiyo Dini madhubuti.

Na anasema Mtume wetu S.A.W: Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu anapenda pindi mmoja wenu anapofanya kazi basi aitekeleze ipasavyo.
Hakuna Shaka yoyote kwamba maana ya tendo jema katika Uislamu ni pana mno, na inakusanya yale aliyoyafaradhisha Mwenyezi Mungu Mtukufu katika Ibada kama vile; Sala, Kufunga, Zaka, Hija na nyingine nyingi mfano wa hizo, nazo ni katika misingi, Ibada ambazo mwislamu lazima azitekeleze. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا وَاعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}
Enyi mlio amini! Rukuuni na msujudu, na muabuduni Mola wenu Mlezi, na tendeni mema, ili mfanikiwe.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ}
Na shikeni Sala, na toeni Zaka, na mt’iini Mtume, ili mpate kurehemewa.

Na anasema Mtume wetu S.A.W: Usafi ni sehemu ya Imani, na kusema Alhamdu lillah hujaza mizani, na kusema: Subhaanallah walhamdu lillaahi hujaza eneo la baina ya mbingu na ardhi, na Sala ni Nuru, na Sadaka ni alama ya Wema, na Subira ni mwangaza, na Qurani ni hoja yako au dhidi yako, Watu wote wataondoka kwa hivyo basi kuna anayeuza nafsi yake na kisha akaikomboa na kuipa uhuru, au akaiangamiza.
(الطُّهُورُ شَطْرُ الإِيمَانِ ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ تَمْلأُ الْمِيزَانَ ، وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ تَمْلآنِ – أَوْ تَمْلأُ – مَا بَيْنَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ ، وَالصَّلاَةُ نُورٌ ، وَالصَّدَقَةُ بُرْهَانٌ ، وَالصَّبْرُ ضِيَاءٌ ، وَالْقُرْآنُ حُجَّةٌ لَكَ أَوْ عَلَيْكَ ، كُلُّ النَّاسِ يَغْدُو ، فَبَائِعٌ نَفْسَهُ ، فَمُعْتِقُهَا ، أَوْ مُوبِقُهَا).

Na katika matendo Mema ambayo mwislamu anapaswa ajipambe nayo, ni: Ukweli, kauli nzuri, kusalimia Watu, na mengine mengi yanayomfanya mwanadamu awe anajongeleka na anawajongelea wenzake. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{وَقُلْ لِعِبَادِي يَقُولُوا الَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{لَا خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْوَاهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلَاحٍ بَيْنَ النَّاسِ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا}
Hakuna kheri katika mengi ya wanayo shauriana kwa siri, isipo kuwa kwa yule anaye amrisha kutoa sadaka, au kutenda mema, au kupatanisha baina ya watu. Na mwenye kufanya hayo kwa kutaka radhi ya Mwenyezi Mungu, basi tutakuja mpa ujira mkubwa.

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{هُوَ أَنشَأَكُم مِّنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا}
Yeye ndiye aliye kuumbeni katika ardhi, na akakuwekeni humo.

Na hii inathibitisha kwamba wanaojishughulisha na kilimo, viwanda na biashara wana malipo makubwa zaidi kwa Kiwango cha juhudi wanazozitumia katika kazi zao pamoja na viwanda ambavyo ndio msingi wa maisha kama vile viwanda vya chuma cha pua. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{وَأَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ}
Na tumeteremsha chuma chenye nguvu nyingi na manufaa kwa watu.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{فَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِ أَنِ اصْنَعِ الْفُلْكَ بِأَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا}
Tukampa wahyi: Unda jahazi mbele ya macho yetu na uwongozi wetu!

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu katika utengenezaji wa mavazi:
{وَمِنْ أَصْوَافِهَا وَأَوْبَارِهَا وَأَشْعَارِهَا أَثَاثًا وَمَتَاعًا إِلَى حِينٍ}
Na kutokana na sufi zao na manyoya yao na nywele zao mnafanya matandiko na mapambo ya kutumia kwa muda.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{وَجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيلَ تَقِيكُمُ الْحَرَّ وَسَرَابِيلَ تَقِيكُمْ بَأْسَكُمْ }
na amekufanyieni maskani milimani, na amekufanyieni nguo za kukingeni na joto lenu.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu katika utengenezaji wa ngozi:
{وَجَعَلَ لَكُمْ مِنْ جُلُودِ الأَنْعَامِ بُيُوتًا تَسْتَخِفُّونَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ إِقَامَتِكُمْ}
…na amekujaalieni kutokana na ngozi za wanyama nyumba mnazo ziona nyepesi wakati wa safari zenu na wakati wa kutua kwenu.

Matendo mema hayaishii katika kuwanufaisha Watu tu bali yanakusanywa pia manufaa kwa wanyama na vitu vingine vyote. Mtume S.A.W, alipo pita mbele ya ngamia anaeteseka na akasema: Mcheni Mwenyezi Mungu Mtukufu katika Wanyama hawa wafugwao, basi wapandeni kwa Wema na muwaachie kwa Wema.
Na anasema Mtume Wetu S.A.W: Mtu mmoja alipokuwa akitembea njiani alikuta tawi moja lenye miba likiwa njiani akaliondosha na kisha akamshukuru Mwenyezi Mungu Mtukufu, na Mwenyezi Mungu Mtukufu akamsamehe madhambi yake.
Na Mtume Wetu S.A.W, anasema: nimemuona Mtu akigeuka geuka peponi kwa sababu ya mti alioukata akiwa njiani, mti huo ulikuwa unawaudhi Watu.
Na upande wa matendo mabaya, ni yale yote yanayomuudhi Mwenyezi Mungu Mtukufu, na yanamtoa mtu katika wigo wa kuwa utengenezaji kuelekea katika uharibifu, na akawa mtu huyo anaanza kujiweka mbali na Utiifu wa faradhi na kufanya yanayo katazwa na machafu kama vile kuwatendea ubaya wazazi wawili na kuzishambulia mali na heshima za Watu, na katika hayo: Mtu anajitoa katika majukumu yake kwa familia yake, na kuzembea katika kuwatunza watoto wake na kutowapa malezi bora. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا}
Enyi mlio amini! Jilindeni nafsi zenu na ahali zenu na Moto…

Na anasema Mtume Wetu S.A.W: Inamtosha mtu kupata madhambi kwa kuwatelekeza wale anaowalea na kuwalisha.

Na miongoni mwa matendo maovu ni: Ufisadi ardhini, na kueneza fikra angamizi na vumi za uongo, na kuwatishia usalama Watu walio na amani. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{وَلاَ تُفْسِدُوا فِي الأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاحِهَا}
Wala msifanye uharibifu katika nchi baada ya kuwa imekwisha tengenezwa.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الأَرْضِ فَسَادًا أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلافٍ أَوْ يُنفَوْا مِنَ الأَرْضِ ذَلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنيَا وَلَهُمْ فِي الآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ}
Basi malipo ya wale wanao mpiga vita Mwenyezi Mungu na Mtume wake na wakawania kufanya uchafuzi katika nchi, ni kuuwawa, au kusalibiwa, au kukatwa mikono yao na miguu yao kwa mabadilisho, au kutolewa nchi. Hii ndiyo hizaya yao katika dunia; na katika Akhera watapata adhabu kubwa.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{وَلا تَبْغِ الْفَسَادَ فِي الأَرْضِ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ}
Na wala usitafute kufanya ufisadi katika ardhi. Hakika Mwenyezi Mungu hawapendi mafisadi.

Na anasema Mtume Wetu S.A.W: Mbora wenu ni yule ambaye Kheri yake inatarajiwa, na Shari yake inazuilika, na Mshari wenu ni yule ambaye Kheri yake haitarajiwi na watu hawasalimiki na Shari yake.
Na katika hilo katika hilo: Kuleta madhara barabarani. Kufanya hivyo ni Madhambi makubwa mno, ambapo anasema Mtume S.A.W: Hakuna kujidhuru au kuwadhuru watu wengine. Na anasema Mtume S.A.W: Mtu yoyote atakaye waudhi waislamu njiani basi laana yao itamwajibikia.
Na kuna mambo yansyopandikiza chuki baina ya Watu na kuwasababishia maudhi katika hali na mali zao, kama vile: Kuteta, kusengenya, Umbea na Utani uliopindukia, Kuitana majina mabaya, Kutukana na kutoa maneno machafu, na mengine mengi yaliyokatazwa na Uislamu na yanakinzana na Tabia za Kiislamu na Maumbile yaliyosalimika na mienendo yenye hadhi na ya kistaarabu. Anasema Mtume wetu S.A.W: Hakika Mtu ninayemchukia sana miongoni mwenu ni wale wenye kutembea na kusambaza maneno kwa Watu, wanaowatenganisha ndugu walio pamoja na wanaopendana
المُلْتَمِسُونَ لِلْبُرّاءِ العَنَتَ) .
Ninaisema kauli yangu hii na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu anisamehe mimi na akusameheni Nyinyi.
* * *
Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote, na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu yeye pekee asiye na mshirika wake na ninashuhudia ya kwamba Bwana Wetu na Mtume wetu ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola Mlezi tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote na kila atakayewafuata mpaka siku ya Kiama.

Ndugu zangu Waislamu:
Hakika kila amali anayoifanya mja humrejea yeye mwenyewe Duniani na Akhera. Na katika matunda ya amali njema ni: Maisha mazuri Duniani na Akhera, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}
Mwenye kutenda mema, mwanamume au mwanamke, naye akawa ni Muumini, tutamhuisha maisha mema; na tutawapa ujira wao kwa bora ya waliyo kuwa wakiyatenda.

Na miongoni mwake: Ni kuendelea na Malipo baada ya kufariki Dunia. Anasema Mtume wetu S.A.W: Mambo saba Malipo yake huendelea kwa mja akiwa kaburini mwake: Atakayeifundisha elimu, au akauchimbua mto, au akachimba kisima, au akapanda mtende, au akajenga msikiti, au akarithisha Msahafu, au akaacha mtoto atakayemwombea msamaha kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu baada ya kufa kwake.
Na kwa hayo mambo saba kuna kusamehewa madhambi ya mja na kuyageuza yakawa Mema yake. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَحْسَنَ الَّذِي كَانُوا يَعْمَلُونَ}
Na walio amini na wakatenda mema, kwa yakini tutawafutia makosa yao, na tutawalipa bora ya waliyo kuwa wakiyatenda.

Na miongoni mwake: Malipo Makubwa, na kuwa karibu na Manabii, Wasema kweli na Mashahidi, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{ إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ كَانَتْ لَهُمْ جَنَّاتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلًا}
Hakika wale walio amini na wakatenda mema mashukio yao yatakuwa kwenye Pepo za Firdausi.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا}
Na wenye kumt’ii Mwenyezi Mungu na Mtume, hao wa pamoja na wale alio waneemesha Mwenyezi Mungu miongoni mwa Manabii, na Masiddiqi, na Mashahidi, na Watu wema. Na uzuri ulioje kuwa pamoja na watu hao!

Kwa kuwa matendo mema yana malipo yake, na matendo mabaya pia yana athari zake ambazo zinamwangukia muhusika wake Duniani na Akhera, na miongoni mwake ni: Upotofu na Mzubao na Kuchanganyikiwa. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{أَفَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَنًا فَإِنَّ اللهَ يُضِلُّ مَنْ يَشَاءُ وَيَهْدِي مَنْ يَشَاءُ}
Je! Yule aliye pambiwa a’mali zake mbaya na akaziona ni njema – basi hakika Mwenyezi Mungu humwacha akapotea amtakaye, na humwongoa amtakaye. Na miongoni mwake: Maisha yenye mgongano na yasioyotulizana, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكًا}
Na atakaye jiepusha na mawaidha yangu, basi kwa yakini atapata maisha yenye dhiki…

Na miongoni mwake: Ni mwelekeo mbaya siku ya Kiama. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَى ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًا}
Hakika wanao kula mali ya mayatima kwa dhulma, hapana shaka yoyote wanakula matumboni mwao moto, na wataingia Motoni.

Na Mtume S.A.W, anasema: Mtu yoyote atakayechukua kitu chochote ardhini ambacho sio haki yake basi atadidimizwa nacho siku ya Kiama mpaka ardhi ya saba.
Basi ubora ulioje wa sisi kushikamana na kila jambo zuri lenye manufaa, na tujiepushe na kila jambo baya lenye madhara, na tukausiana na tukashirikiana katika Haki. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:
{وَالْعَصْرِ * إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ * إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ}
Ninaapa kwa zama! Hakika binaadamu bila ya shaka yumo katika khasara, Ila wale walio amini, na wakatenda mema, na wakausiana kwa haki, na wakausiana kusubiri.

Ewe Mola Wetu tunakuomba utujaaliwe tuwe watenda mema, tuyaache mabaya, tuwapende masikini, na uturuzuku moyo mkunjufu wa Imani na Kukubaliwa Dua, na uilinde Nchi yetu na kila jambo baya, na uzilinde Nchi zote Duniani.

Sunna Tukufu ya Mtume S.A.W, na Nafasi yake katika Sheria

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote, anaesema katika Kitabu chake Kitukufu:

{وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ}

Na anacho kupeni Mtume chukueni, na anacho kukatazeni jiepusheni nacho. Na mcheni Mwenyezi Mungu. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mkali wa kuadhibu.

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, yeye pekee asiye na mshirika wake. Na ninashuhudia ya kwamba Bwana Wetu na Mtume wetu Muhammad Ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola Wetu Mlezi tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake na kila mwenyekuwafuata, Mpaka Siku ya Malipo.

Na baada ya Utangulizi huu:

Mwenyezi Mungu Mtukufu ameituma Mitume yake na Manabii A.S, kwa lengo la kuwaongoza Watu, na kuwashika mikono yao ili wawatoe kwenye giza na kuwapeleka katika nuru, na kuwatoa katika njia ya kuangamia na kuwapeleka njia ya Wokovu na Kufuzu, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ}

Kwa hakika tuliwatuma Mitume wetu kwa dalili waziwazi, na tukateremsha Kitabu pamoja nao na Mizani, ili watu wasimamie uadilifu.

Kisha Mwenyezi Mungu Mtukufu akazikamilisha risala zote kupitia Mtume wetu Muhammad, S.A.W, akaja Mtume S.A.W, kama asemavyo Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا * وَدَاعِيًا إِلَى اللَّهِ بِإِذْنِهِ وَسِرَاجًا مُنِيرًا}

Ewe Nabii! Hakika Sisi tumekutuma uwe shahidi na mbashiri na mwonyaji, Na mwitaji kumwendea Mwenyezi Mungu kwa idhini yake, na taa yenye kutoa nuru.

Kwa Ujumbe wa mwisho unaokamilisha kila kitu, unaofaa zama zozote na sehemu yoyote. Na akamteremshia Qurani tukufu kitabu kilichoandaliwa vyema na muujiza. Hakufikiri na batili kwa upande wowote, kisha Mtume S.A.W, akateremshiwa Wahyi wa Sunna tukufu inayokitafsiri Kitabu cha Mwenyezi Mungu Mtukufu, na kukisherehesha ipasavyo, mbapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وما ينطِقُ عَنِ الهَوَى * إنْ هُوَ إلاّ وَحْيٌ يُوحَى}

Wala hatamki kwa matamanio. Hayakuwa haya ila ni ufunuo ulio funuliwa.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَأَنزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ}

Nasi tumekuteremshia wewe Ukumbusho ili uwabainishie watu yaliyo teremshwa kwao, wapate kufikiri.

Na anasema Mtume wetu S.A.W: Tambueni kwamba Mimi nimepewa Qurani na Mfano wake pamoja na hiyo Qurani.

Na mwenye kukizingatia kitabu cha Mwenyezi Mungu Mtukufu anakuta kwamba Mwenyezi Mungu Mtukufu amekusanya baina ya maamrisho yake na maamrisho ya Mtume wake S.A.W, katika zaidi ya sehemu moja: anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ}

Enyi mlio amini! Muitikieni Mwenyezi Mungu na Mtume anapo kuitieni jambo la kukupeni uzima wa milele.

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu ameambatanisha baina ya kumridhia yeye na kumridhia Mtume S.A.W, katika kauli yake yeye aliyetukuka:

{وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَقُّ أَنْ يُرْضُوهُ إِنْ كَانُوا مُؤْمِنِينَ}.

hali ya kuwa wanao stahiki zaidi kuridhishwa ni Mwenyezi Mungu na Mtume wake, lau kama wao ni Waumini.

Vilevile Mwenyezi Mungu Mtukufu ameambatanisha kumtii yeye na kumtii Mtume wake S.A.W. anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ}

Mwenye kumtii Mtume basi ndio amemtii Mwenyezi Mungu.

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu ameujaalia Utiifu ukawa ni sababu ya Rehma. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ}

Na mt’iini Mwenyezi Mungu na Mtume ili mpate kurehemewa.

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ}

…na mtiini Mtume ili mpate kurehemewa.

Na utiifu huu unapatikana kwa kuifuata Sunna ya Mtume S.A.W. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}.

Sema: Ikiwa nyinyi mnampenda Mwenyezi Mungu basi nifuateni mimi, Mwenyezi Mungu atakupendeni na atakufutieni madhambi yenu. Na Mwenyezi Mungu ni Mwenye kufuta madhambi na Mwenye kurehemu.

Wanachuoni wa Uma wamekubaliana Wote juu ya Hadithi tukufu za Mtume Wetu S.A.W, kuwa ni hoja. Na kwamba Hadithi ni chanzo kikuu cha pili cha Sheria baada ya Qurani tukufu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَأَنزَلَ اللَّهُ عَلَيْكَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ وَكَانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ عَظِيمًا}

Na Mwenyezi Mungu amekuteremshia Kitabu na hikima na amekufundisha uliyo kuwa huyajui. Na fadhila za Mwenyezi Mungu zilizo juu yako ni kubwa. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَاذْكُرْنَ مَا يُتْلَى فِي بُيُوتِكُنَّ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ وَالْحِكْمَةِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ لَطِيفًا خَبِيرًا}

Na kumbukeni yasomwayo majumbani mwenu katika Aya za Mwenyezi Mungu na hekima. Kwa hakika Mwenyezi Mungu ni Mjuzi wa mambo ya siri, na Mwenye khabari.

Na Sunna tukufu inakusanya: Maneno yake Mtume S.A.W, Vitendo vyake, na kuyakubali kwake yanayofanyika mbele yake. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{لَّقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَن كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا}

Hakika nyinyi mnayo ruwaza njema kwa Mtume wa Mwenyezi Mungu kwa anaye mtaraji Mwenyezi Mungu na Siku ya Mwisho, na akamkumbuka Mwenyezi Mungu sana.

Na hii ni katika hali zake zote S.A.W. kutoka kwa Abdullahi bin Amri R.A, amesema: Mimi nilikuwa nikiandika kila kitu ninachokisikia kutoka kwa Mtume S.A.W, na kutaka Kukihifadhi kichwani, basi Makureshi wakanizuia nisifanye hivyo, na wakasema: unaandika kila kitu unachokisikia kutoka kwa Mtume S.A.W, na Mtume S.A.W, anazungumza akiwa katika hali ya kuridhika na katika hali ya ghadhabu? Nikajizuia kufanya hivyo. Kisha nikayasema Maneno haya kwa Mtume S.A.W, akaashiria kwa mkono wake kwenye mdomo Wake, na akasema: Andika, na ninaapa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu ambaye nafsi yangu iko mikononi mwake hakitoki kwa kwake isipokuwa Ukweli.

Kwa hiyo Qurani tukufu Ndio Chimbuko kuu la kwanza la Sheria, na Sunna ya Mtume wetu S.A.W, iliyosalia ni Chimbuko kuu la pili la Sheria, ambapo Sunna inaisherehesha, inaofafanua na kutafsiri yaliyomo ndani ya Qurani tukufu, kwani Mtume S.A.W ndiye anayejua zaidi kilichokusudiwa na Mwenyezi Mungu Mtukufu katika Kitabu chake, na jinsi Mtume anavyopitisha hukumu, na hukumu zake kuhusu Maamuzi ya Mwenyezi Mungu Mtukufu na hekima zake. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

يَتَكَلَّمُ فِي الرِّضَا وَالْغَضَبِ ؟

{وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَن يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ}

Haiwi kwa Muumini mwanamume wala Muumini mwanamke kuwa na khiari katika jambo, Mwenyezi Mungu na Mtume wake wanapo kata shauri katika jambo lao.

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}

La! Naapa kwa Mola wako Mlezi! Hawataamini mpaka wakufanye wewe ndiye muamuzi katika yale wanayo khitalifiana, kisha wasione uzito katika nyoyo zao juu ya hukumu utayo toa, na wanyenyekee kabisa.

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِّنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنبِطُونَهُ مِنْهُمْ}

Na linapo wafikia jambo lolote lilio khusu amani au la kitisho wao hulitangaza. Na lau kuwa wangeli lipeleka kwa Mtume na kwa wenye mamlaka kati yao, wale wanao chunguza wangeli lijua.

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu ametutahadharisha kuhusu mwenye kwenda kinyume na Amri ya Mtume S.A.W. anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَن تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ يُصِيبَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}.

Basi nawatahadhari wanao khalifu amri yake, usije ukawapata msiba au ikawapata adhabu chungu..

Na hakika Sunna ya Mtume wetu S.A.W, ameyafafanua mengi yaliyomo ndani ya Qurani kwa kufungika. Kwa mfano imekuja Amri ya Mwenyezi Mungu Mtukufu ikituamrisha tuswali na tutoe Zaka ikiwa imefungua, akasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ}

Na shikeni Sala, na toeni Zaka.

Kwa hiyo, tunawezaje kuzisimamisha Nguzo za Uislamu ambazo ni Sala, Zaka, na Hija, bila ya Sunna ya Mtume S.A.W, kuweka wazi? Ambapo Mtume S.A.W, ameyabainisha hayo, akasema: Salini kama mnavyoniona Mimi ninavyosali. Akaweka wazi jinsi ya kuisali Sala kwa Vitendo vyake yeye mwenyewe. Na anasema: Utakaposimama kwa ajili ya kusali basi useme Allahu Akbar, kisha utasoma kiasi kidogo cha Qurani tukufu ulichonacho, kisha utarukuu mpaka utulizane ukiwa umerukuu, kisha utasimama na kunyooka, Kisha utasujudu mpaka utulizane ukiwa umesujudu, kisha nyakuka mpaka utulizane ukiwa umeketi, na ufanye hivyo katika Sala yako yote. Na katika Zaka, Sunna ya Mtume S.A.W, imeyabainisha mengi kuhusu vitengo vyake na akafafanua viwango vyake, na vilevile Kuhusu Hija, anasema Mtume wetu S.A.W: Jifunzeni kutoka kwangu ibada zenu za Hija.

Na alipokuja Mtu mmoja kwa Imraani bin Huswaini R.A, na akamwambia: Hizi Hadithi mnazozihadithia na mkaiacha Qurani, ni Hadithi gani hizi?  Akamwambia: Unaonaje kama wewe na wenzako mngeileta Qurani tukufu mngelijuaje kuwa Sala ya Adhuhuri iko hivi na vile? Na Sala ya Alasiri iko hivi na vile, na wakati wake ni huu au ule? Na sala ya Magharibi iko hivi na vile? Na Kisimamo cha Arafa na kurusha vijiwe ni hivi na vile…?

Sunna ya Mtume S.A.W, pia imepambanua aya zinazohitaji ufafanuzi katika Qurani tukufu na pia Sunna inaweza kukiwekea mipaka maalumu kisichokuwa na mipaka, na kwa ajili hiyo, imefungamanisha Wasia na theluthi moja ya Mali, na Mrithi kutokuwa na Wasia.  Kutoka kwa Saad bin Waqaas R.A, amesema: Mtume S.A.W, alikuwa ananitembelea mimi nilipokuwa mgonjwa nilipokuwa Maka. Nikamwambia kwamba mimi nina Mali je ninaweza kuusia mali yangu yote? Akasema Mtume: Hapana. Nikasema: Nusu ya mali yangu je? Akasema Mtume: Hapana. Nikasema: Je theluthi moja? Akasema: Theluthi moja tu. Na theluthi moja ni nyingi, unapowaacha warithi wako wanajitosheleza ni bora zaidi kuliko kuwaacha wakiwa masikini wanawaomba omba Watu wengine…

Sunna imebainisha vilivyo ya kwamba Wasia hauwi kwa Warithi, ambapo Mtume S.A.W, anasema: Mrithi hana Wasia. Sunna imebainisha pia uharamu wa kuwakusanya kindoa mwanamke na shangazi yake au mwanamke na mama yake mdogo. Anasema Mtume wetu S.A.W: Mwanamke haolewi pamoja na Shangazi yake au Mama yake Mdogo.

Ninaisema kauli yangu hii na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu msamaha kwa ajili yangu na yenu.

*     *      *

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote. Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, yeye pekee asiye na mshirika wake. Na ninashuhudia ya kwamba Bwana Wetu na Mtume wetu Muhammad Ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola Wetu Mlezi tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake na kila mwenyekuwafuata, Mpaka Siku ya Malipo.

Ndugu zangu Waislamu:

Na sisi tukiwa tunaisisitizia nafasi muhimu ya Sunna na kuwa kwake Hoja na vilevile nafasi yake katika Sheria, hakika sisi – wakati huo huo – tunatofautisha kwa Uwazi baina ya zile Sunna za Ibada mbali mbali, na yaliyomo katika matendo ya mila na desturi ambazo hubadilika kwa kubadilika zama na sehemu, na mila na desturi za Watu ni kama zile zinazohusiana na mavazi, njia za usafiri na mengine mengi ambayo yanarejea katika mazoea ya Watu, kwa hivyo kila zama zina mila na desturi zake ambazo ni tofauti na zilizokuwa kabla yake. Na haiingii akilini kusema kwamba Watu walazimishwe mila na desturi fulani safarini au vazi fulani au chakula fulani kwa hoja ya kumfuata Mtume S.A.W. kwani marejeo ya mila na desturi ni katika vile walivyozoea Watu na ambavyo vinaendana na wakati pamoja na mazingira yao, na havikiuki yaliyo thabiti katika Sheria ya Uislamu.

Na Imamu Shafi alipohesabia kuwa kofia au kitambaa cha kufunika kichwa ni katika vitu vya lazima kwa mwenye Maadili Mema, hiyo ilitokana na kuchunga hali ya mazingira yake na zama zake, na leo hakuna utata katika hilo; kwani mila na desturi pamoja na mwonjo vyote havilipingi jambo hili.

Tunathibitisha ya kwamba maadui wakubwa zaidi wa Sunna ni wa aina mbili: aina ya kwanza: Ni wale wanaojitajirisha kupitia Dini na ambao wanaipotosha na wao hutumia sehemu za Maandiko zilizocheza kwa ajili ya malengo yao maalumu, wakamwaga damu na kubomoa kwa jina la Dini na wanajihesabia kwamba wao wanatengeneza vilivyo, ila ukweli ni kwamba Dini haina uhusiano wowote na Watu hawa, na hawa ndio wale aliotuonya Mtume S.A.W, katika kauli yake: Wameangamia wenye kujikweza katika Dini. Akakariri maneno haya mara tatu. Na kutoka kwa Omar bin Khatwaab, R.A, kwamba Mtume S.A.W, amesema: Hakika jambo la kutisha zaidi ninaloliogopa juu ya Uma Wangu ni kila Mnafiki mwenye ulimi wenye maneno mazuri na ya kuvutia.

Na aina ya pili: ni wale ambao hawajachukua wao wenyewe Nuru ya Elimu na nyenzo zake, na Mtume S.A.W, amebainisha hatari ya Watu hawa akasema: Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu haondoshi elimu kwa kuipokonya kwa Wanachuoni katika waja wake, lakini huiondosha elimu kwa kuwaondosha Wanachuoni, mpaka asibakishwe hata mwana huoni mmoja, na hapo ndipo Watu wanapowafanya wajinga kuwa viongozi wao, wakaulizwa maswali na wakafutu Masuala mbalimbali bila ya kuwa na elimu, wakapotoka na kupotosha.

Kwa hiyo, Sunna ya Mtume S.A.W, haina hatia yoyote ya misimamo mikali inayojiengua na Usamehevu wa Uislamu na Mfumo wake. Na misimamo mikali inakanushwa kikamilifu na Sheria ambapo Mtume S.A.W, anasema: Mtu aliyeketi katika kiti chake anakaribia kuzungumza kwa Hadithi yangu mimi, anasema: baina yangu mimi na nyinyi ni Kitabu cha Mwenyezi Mungu Mtukufu, tutakachokikuta ndani yake kilicho halali nasi tutakihalalisha, na kitakachokuwa ndani yake ni Haramu na Sisi tunakiharamisha. Hakika mambo yalivyo ni kwamba alichokiharamisha Mtume S.A.W, ni sawa na alichokiharamisha Mwenyezi Mungu Mtukufu.

Hakika kujikweza kidini na kupindukia ni Ukali ulio mbali na Usamehevu wa Uislamu na Mfumo wake, na ni kuidhulumu Sunna ya Mtume S.A.W kwa kiasi kikubwa mno, Sunna ambayo inapangika na kuratibika kwa kila mpangilio na uratibu na Makusudio Makuu ya Qurani tukufu, na kwa kuyaelewa Makusudio yake tutakuwa tumesimama katika Makusudio Makuu ya Dini yetu tukufu, na bila ya shaka huu ndio Uadilifu Kamili, Rehma Kamili, Usamehevu Kamili, Uwepesishaji Kamili, na Utu Kamili. Na Wanachuoni hapo zamani na hivi sasa, wanakubaliana kwamba kila kitakachoyafikia Malengo haya Makubwa ni katika Undani wa Uislamu, na mtu  hagongani nayo isipokuwa atakuwa  anagongana na Uislamu na Malengo na Makusudio yake.

Na hapo ndipo unapokuja mchango wa Wanachuoni wabobezi katika kunyoosha makosa ya Watu wa upotofu na ukengeukaji ambapo anasema Mtume wetu S.A.W: Elimu hii hubebwa na waadilifu wa kila wanaowafuatia wakawakanusha wapotovu wenye kudai Kuwa wana elimu, na kuwakanusha wajinga wenye kutafsiri watakavyo, na upotoshaji wa wenye misimamo mikali.

Hakika sisi tuna haja ya kuifahamu Sunna ya Mtume wetu S.A.W, kupitia Makusudio yake Makuu na Malengo yake, na tusiwe wang’ang’anizi tusiokubali kubadilika tukang’ang’ania uwazi wa Maandiko bila ya kufahamu kwa kina peo zake na Makusudio yake, na hili kinapatikana kwa kuyasoma Makusudio yake ya zama hizi ya Sunna ya Mtume S.A.W, inayoendana na uhalisia wa zama hizi na mapya yanayojitokeza na kuisogeza Sunna kwa Watu. Na huu ndio ubunifu unaolinganiwa na Sunna iliyo twaharika, ambapo anasema Mtume Wetu S.A.W: Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu anauletea Uma huu Katika kila miaka mia moja Mtu atakayeleta ubunifu wa Dini yao.

Ewe Mola Wetu Mlezi tunakuomba utuwafikishe tukijue kitabu chako Kitukufu na Sunna ya Mtume wako S.A.W, na tunakuomba utufundishe yanayotunufaisha, na utunufaishe kwa elimu uliyotufundisha, na Uzilinde Nchi zetu na Nchi zote Duniani.

Amin.

Jinsi Quran inavyoyatunza Maadili Mema ya Kitabia

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote anaesema katika Qurani tukufu:

{إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا كَبِيرًا}

Hakika hii Qur’ani inaongoa kwenye ya yaliyo nyooka kabisa, na inawabashiria Waumini ambao wanatenda mema ya kwamba watapata malipo makubwa.

 

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu yeye pekee asiye na mshirika wake na ninashuhudia ya kwamba Bwana Wetu na Mtume wetu Muhammad ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola Wetu Mlezi tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote na kila mwenye kuwafuata kwa wema mpaka Siku ya Malipo.

 

Na baada ya Utangulizi huu:

Ndugu zangu Waislamu, hakika pande mbalimbali za Utukufu wa Qurani tukufu hazina kikomo cha idadi na hazihesabiki. Qurani tukufu ni kamba ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, isiyokatika, na ni ukumbusho wenye hekima, na ni Nuru iangazayo na ni Njia iliyonyooka ambayo haijongelewi na upotoshaji na wala haifikiwi na kilichobadilika kwa upande wowote na wala Wanachuoni hawatosheki nayo, wala haichoshwi na wingi wa kujibu,  na maajabu yake hayamaliziki, atakayesema kwa kuitumia Qurani atakuwa msema kweli,  na atakayeifanyia kazi Qurani atalipwa, na atakayehukumu kwa Qurani atakuwa mwadilifu, na atakayeilingania ataongozwa katika Njia iliyonyooka. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ}

Na tumekuteremshia Kitabu hiki kinacho bainisha kila kitu, na ni uwongofu, na rehema, na bishara kwa Waislamu.

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{مَا فَرَّطْنَا فِي الْكِتَابِ مِنْ شَيْءٍ}

Hatukupuuza Kitabuni kitu chochote. Kisha kwa Mola wao Mlezi watakusanywa.

 

Na katika pande mbalimbali za Utukufu wa Qurani tukufu ni utunzaji wake wa Ujenzi wa Kimaadili katika Maisha ya kila mtu na ya Mataifa kupitia Mfumo wa Maadili na Misingi na Mizizi iliyopangika ya mienendo ya Kiutu ambayo inaiasisi Jamii iliyofungamana yenye nafsi zilizo safi na nyoyo zilizotakata, wenyewe wanatangamana na kushirikiana wao kwa wao kwa ukweli, Uaminifu, Kuhurumiana, na Uadilifu, na kila mmoja wao anamwamini mwenzake kwa Sunna ya Watu Kuhitilafiana kibinadamu, kuishi kwa amani, kumheshimu mwingine na kuhangaikia ujenzi wa Dunia kwa Dini, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ}

Enyi watu! Hakika Sisi tumekuumbeni kutokana na mwanamume na mwanamke. Na tumekujaalieni kuwa ni mataifa na makabila ili mjuane. Hakika aliye mtukufu zaidi kati yenu kwa Mwenyezi Mungu ni huyo aliye mchamngu zaidi katika nyinyi. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mwenye kujua, Mwenye khabari.

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَا يَزَالُونَ مُخْتَلِفِينَ * إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ…}

Na Mola wako Mlezi angeli penda ange wafanya watu wote wakawa umma mmoja. Lakini hawaachi kukhitalifiana,

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا}

Yeye ndiye aliye kuumbeni katika ardhi, na akakuwekeni humo.

 

Na Mzingativu wa Aya za Quran tukufu anatambua kwa yakini kwamba Maadili mazuri ya Kitabia yanayolinganiwa na Qurani tukufu sio aina moja katika aina nyingi za burudani ambayo inaweza kuachwa, au kuifanyia kazi katika mazingira fulani pasi na mengine, bali ni mkusanyiko wa Maadili yenye thamani ya Kitabia yaliyo thabiti ambayo hayabadiliki kwa kubadilika zama na hayawi tofauti kwa tofauti ya sehemu, na hakuna dalili nzuri zaidi kuliko ile ya kwamba Maadili haya ya Kitabia yalikuwa mfumo wa Maisha alioufanyia kazi Mtume S.A.W, na akauhimiza na kuulingania. Na Mama wa Waumini, Bi Aisha R.A, alipoulizwa kuhusu Tabia za Mtume wetu S.A.W, hakumjibu muulizaji kwa sentensi yenye mkusanyiko wa aina mbalimbali za Tabia, bali jibu lake lilikuwa Qurani tukufu, kutoka kwa Saad bin Hisham, katika kauli yake Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَإِنَّكَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِيمٍ}

Na hakika wewe una tabia tukufu.

Amesema: Nilimuuliza Bi Aisha R.A, nikasema: Ewe Mama wa Waumini, ninaomba unielewe Tabia za Mtume S.A.W. Akasema: Hakika ya Tabia za Mtume S.A.W, zilikuwa Qurani tukufu.

Na katika maelekezo ya Bi Aisha R.A, kwa muulizaji wake kuna hakikisho la kuwa Qurani yote ikiwemo Akida zote, Sheria na Ibada, vyote hivyo kimsingi ni wito wenye nguvu wa kumjenga Mtu Kitabia na kwa ukamilifu. Na Mtume S.A.W, alikuwa ruwaza njema ya Ujenzi huu katika Mambo yote yanayoyahusu Maisha yake.

Na miongoni mwa Maadili Mema yaliyo Muhimu ni: Ni kuuheshimu Utu wa Mtu na kuilinda heshima yake na kutomdharau. Na hii ni Amri ya Mwenyezi Mungu Mtukufu iliyomo katika kitabu chake kitukufu kwa ajili ya muumini, ili Muumini huyu aweze kuiepusha nafsi yake na kila kinachoziudhi hisia za Watu, kama vile dharau na Utani, na dhana mbaya.

Na miongoni mwa Maadili Mema ni kuuheshimu Utu wa Mtu, na kuiheshimu heshima yake na kutomdharau na kumpuuza. Na hii ni Amri ya Mwenyezi Mungu Mtukufu iliyomo Msahafuni kwa waumini Wote kwamba kila mmoja ajiepushe na kila kitu kinachoweza kuwaudhi wengine kihisia, kama vile dharau na Utani, na kuwadhania vibaya. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّن قَوْمٍ عَسَى أَن يَكُونُوا خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِّن نِّسَاءٍ عَسَى أَن يَكُنَّ خَيْرًا مِّنْهُنَّ  وَلَا تَلْمِزُوا أَنفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ وَمَن لَّمْ يَتُبْ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ}

Enyi mlio amini! Wanaume wasiwadharau wanaume wenzao, wala wanawake wasiwadharau wanawake wenzao. Huenda hao wakawa bora kuliko wao. Wala msivunjiane hishima, wala msiitane kwa majina ya kejeli. Ni uovu kutumia jina baya baada ya kwisha amini. Na wasio tubu, hao ndio wenye kudhulumu.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا يَغْتَب بَّعْضُكُم بَعْضًا أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَن يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوهُ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَّحِيمٌ}

 Enyi mlio amini! Jiepusheni na dhana nyingi, kwani baadhi ya dhana ni dhambi. Wala msipelelezane, wala msisengenyane nyinyi kwa nyinyi. Je! Yupo katika nyinyi anaye penda kuila nyama ya nduguye aliye kufa? Mnalichukia hilo! Na mcheni Mwenyezi Mungu. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mwenye kupokea toba, Mwenye kurehemu.

Qurani tukufu inaamrisha usafi wa moyo na kusalimia mtu na kila aina ya Mambo mabaya na chuki, na kutomdhania mtu yoyote ubaya. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{لَّوْلَا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بِأَنفُسِهِمْ خَيْرًا وَقَالُوا هَذَا إِفْكٌ مُّبِينٌ}

Kwa nini mlipo sikia khabari hii, wanaume Waumini na wanawake Waumini hawakuwadhania wenzao mema, na kusema: Huu ni uzushi dhaahiri?

Na katika Maadili ambayo Qurani tukufu imeyapa umuhimu wa kuimarisha mizizi yake ni: Maadili ya Ushirikiano, Kupeana, na Kuhurumiana. Qurani tukufu imeiamrisha Jamii kwa matabaka yake yote, iwe na Ushirikiano kwa Wema na Uchamungu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ}

Na saidianeni katika wema na uchamngu. Wala msisaidiane katika dhambi na uadui. Na mcheni Mwenyezi Mungu. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mkali wa kuadhibu.

 

Kwa hiyo, Ushirikiano baina ya Watu, ni moja kati ya elementi za Nchi kuwa na nguvu, na kuleta Usalama wa Kijamii kwa wananchi wake. Kila mtu ana mahitaji yake anayoyahangaikia ili ayapate. Na anajitahidi kuyafikia. Na Moyo wa kuleana unapoongezeka katika Jamii, basi Jamii hiyo hutulizana katika kuyaelekeza mahitaji hayo, bali huharakisha katika kunyanyua thamani ya Kuleana katika Jamii kwa Kiwango cha juhudi na nguvu zake.

 

Anasema Mshairi:

       Watu wao kwa wao, wawe waarabu au waajemi

                                 wanatumikiana na hata kama hawahisi hivyo.

 

Mtume S.A.W, ameelekeza thamani ya Kushirikiana  katika Hadithi nyingi, ambapo anasema: Mfano wa Waumini katika kupendana kwao, Kuhurumiana kwao na kuoneana upole, ni kama mwili mmoja, ambapo kiungo kimoja kinapojisikia maumivu basi mwili mzima huugulia kwa kukesha na homa kali.

Na anasema Mtume wetu S.A.W: Muislamu Ndugu yake ni Mwislamu mwenzie, hamdhulumu, na hamwachi adhuriwe. Na yoyote atakaye msaidizi nduguye Mwislamu katika haja yake, basi Mwenyezi Mungu Mtukufu atamsaidia yeye katika haja yake. Na atakayemwondoshea tatizo, Mwenyezi Mungu Mtukufu atamwondoshea tatizo katika matatizo Siku ya Kiama. Na atakayemsitiri Mwislamu, Mwenyezi Mungu Mtukufu atamsitiri siku ya Kiama.

 

Na miongoni mwa Maadili yenye thamani kubwa ni Thamani ya Kufikiri na kuitumia Akili. Mwenyezi Mungu Mtukufu amewaamrisha Waja wake kufikiri uumbwaji wa Mbingu na Ardhi, na akawasifu wenye kufikiri, akasema S.W:

{إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآيَاتٍ لِأُولِي الْأَلْبَابِ * الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَذَا بَاطِلًا سُبْحَانَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ}

Hakika katika kuumbwa mbingu na ardhi na kukhitalifiana usiku na mchana ziko Ishara kwa wenye akili. Ambao humkumbuka Mwenyezi Mungu wakiwa wima na wakikaa kitako na wakilala, na hufikiri kuumbwa mbingu na ardhi, wakisema: Mola wetu Mlezi! Hukuviumba hivi bure. Subhanaka, Umetakasika! Basi tukinge na adhabu ya Moto.

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{أَوَلَمْ يَنْظُرُواْ فِي مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ والأَرْضِ}

Je, hawatazami ufalme wa mbingu na ardhi…

 

Na ametufungulia sisi milango ya kuzingatia na kufikiria, anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{اللَّهُ الَّذِي رَفَعَ السَّمَوَاتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا}

Mwenyezi Mungu aliye ziinua mbingu bila ya nguzo mnazo ziona

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{ قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ جَعَلَ اللَّهُ عَلَيْكُمُ النَّهَارَ سَرْمَدًا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ مَنْ إِلَهٌ غَيْرُ اللَّهِ يَأْتِيكُمْ بِلَيْلٍ تَسْكُنُونَ فِيهِ أَفَلَا تُبْصِرُونَ}

Sema: Mwaonaje, Mwenyezi Mungu angeli ufanya mchana umekukalieni moja kwa moja mpaka Siku ya Kiyama, mungu gani asiye kuwa Mwenyezi Mungu ataye kuleteeni usiku mkapumzika humo? Basi je, hamwoni?

 

Vilevile Mwenyezi Mungu Mtukufu ametuamrisha kufikiri katika Nafsi, akasema:

{أَوَلَمْ يَتَفَكَّرُواْ في أَنفُسِهِمْ}

Je! Hawajifikirii nafsi zao?

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَفِي الْأَرْضِ آيَاتٌ لِلْمُوقِنِينَ * وَفِي أَنْفُسِكُمْ أَفَلَا تُبْصِرُونَ}

Na katika ardhi zipo Ishara kwa wenye yakini. Na pia katika nafsi zenu – Je! Hamwoni?

 

Kwa hiyo, Quran tukufu inatufungulia mlango wa kufikiri katika kila kinachomnufaisha mwanadamu, na kufikiri huko ni ibada ambayo Maswahaba wa Mtume S.A.W, radhi za Mwenyezi Mungu Mtukufu ziwafikie Wote, waliijua vilivyo na wakalitambulia lengo lake. Anasema Abu Dardaau R.A: hairefuki fikra ya Muumini kamwe isipokuwa huwa ameifahamu, na huwa hafahamu isipokuwa atakuwa anajua, na haelewi isipokuwa atakuwa ameifanyia kazi.

 

Na miongoni mwa Maadili Mema ni: Maadili ya kuzungumza, na kuwaheshimu Wengine. Aya nyingi za Qurani tukufu zinauongoza Uma, bali zinauongoza Utu Wote kuelekea katika umuhimu wa mazungumzo katika Maisha ya Watu. Mazungumzo ni njia aliyoiridhia Mwenyezi Mungu Mtukufu kama Mfumo wa Mitume katika kufikisha ujumbe wake kwa Watu; na huo ndio Uislamu unaoamini Uhuru wa Itikadi. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ}

Hapana kulazimisha katika Dini. Kwani Uwongofu umekwisha pambanuka na upotofu.

 

Tunamwona Mtume Nuhu A.S, akizungumza na Watu wake katika hali miongoni mwa hali mbalimbali za Maisha yake Marefu ya Kulingania, anasema:

{..يَا قَوْمِ أَرَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَآتَانِي رَحْمَةً مِنْ عِنْدِهِ فَعُمِّيَتْ عَلَيْكُمْ أَنُلْزِمُكُمُوهَا وَأَنْتُمْ لَهَا كَارِهُونَ} .

Enyi watu mnanionaje kama nitakuwa katika ubainifu kutoka kwa Mola Wangu Mlezi, imenijia rehma kutoka kwake na ukafunikwa kwenu

 

Huyu ni Mtume wetu Ibrahim A.S, akitoa hoja kwa Mfalme Maliepotoka, katika mazungumzo ya kiakili ambayo Quran tukufu inatutengenezea picha hiyo kwa kauli yake Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِي حَاجَّ إِبْرَاهِيمَ فِي رَبِّهِ أَنْ آتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ إِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّيَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ قَالَ أَنَا أُحْيِي وَأُمِيتُ قَالَ إِبْرَاهِيمُ فَإِنَّ اللَّهَ يَأْتِي بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِي كَفَرَ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ}

Hukumwona yule aliye hojiana na Ibrahim juu ya Mola wake Mlezi kwa sababu Mwenyezi Mungu alimpa ufalme? Ibrahim alipo sema: Mola wangu ni yule ambaye huhuisha na kufisha. Yeye akasema: Mimi pia nahuisha na kufisha. Ibrahim akasema: Mwenyezi Mungu hulichomozesha jua mashariki, basi wewe lichomozeshe magharibi. Akafedheheka yule aliye kufuru; na Mwenyezi Mungu hawaongoi watu madhaalimu.

 

Na kwa Mfumo huo huo, Mtume Wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, Mtume Muda A.S, aliufuata katika mazungumzo yake na Firauni, na katika hili, anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{قَالَ فِرْعَوْنُ وَمَا رَبُّ الْعَالَمِينَ * قَالَ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا إِنْ كُنْتُمْ مُوقِنِينَ * قَالَ لِمَنْ حَوْلَهُ أَلَا تَسْتَمِعُونَ* قَالَ رَبُّكُمْ وَرَبُّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ * قَالَ إِنَّ رَسُولَكُمُ الَّذِي أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ لَمَجْنُونٌ * قَالَ رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَمَا بَيْنَهُمَا إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ * قَالَ لَئِنِ اتَّخَذْتَ إِلَهًا غَيْرِي لَأَجْعَلَنَّكَ مِنَ الْمَسْجُونِينَ}

Firauni akasema: Na nani huyo Mola Mlezi wa walimwengu wote? Akasema: Ndiye Mola Mlezi wa mbingu na ardhi, na viliomo baina yao, ikiwa nyinyi ni wenye yakini. (Firauni) akawaambia walio mzunguka: Hamsikilizi? (Musa) akasema: Ndiye Mola wenu Mlezi, na Mola Mlezi wa baba zenu wa kwanza. (Firauni) akasema: Hakika huyu Mtume wenu aliye tumwa kwenu ni mwendawazimu. (Musa) akasema: Ndiye Mola Mlezi wa Mashariki na Magharibi na viliomo baina yao, ikiwa nyinyi mnatia akilini. (Firauni) akasema: Ukimfuata mungu mwengine asiye kuwa mimi, basi bila ya shaka nitakufunga gerezani.

 

Hakika Quran tukufu katika kuweka misingi imara ya Thamani ya Mazungumzo, ni wito wa kumea kwa Utu, na kumuheshimu mwingine bila ya kujali rangi, dini au jinsia yake, na kuupiga vita mtazamo wa upande mmoja na wa kibaguzi na kujikweza, ambapo Quran tukufu inamlindia Mwanadamu Utukufu wake kwa ajili ya Utu na sio kwa ajili ya kitu kingine chochote. Na imeikiri asili yake moja bila kujali tofauti zozote za Watu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا}

Na hakika tumewatukuza wanaadamu, na tumewapa vya kupanda nchi kavu na baharini, na tumewaruzuku vitu vizuri vizuri, na tumewafadhilisha kwa fadhila kubwa kuliko wengi miongoni mwa tulio waumba.

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالا كَثِيرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالأرْحَامَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا}

Enyi watu! Mcheni Mola wenu Mlezi aliye kuumbeni kutokana na nafsi moja, na akamuumba mkewe kutoka nafsi ile ile. Na akaeneza kutokana na wawili hao wanaume na wanawake wengi. Na tahadharini na Mwenyezi Mungu ambaye kwaye mnaombana, na jamaa zenu. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mwenye kuwaangalieni

 

Ninaisema kauli yangu hii na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu anisamehe mimi na akusameheni Nyinyi.

أ

* * *

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote. Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu yeye pekee asiye na mshirika wake na ninashuhudia ya kwamba Bwana Wetu na Mtume wetu Muhammad ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola Wetu Mlezi tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote na kila mwenye kuwafuata kwa wema mpaka Siku ya Malipo.

 

Ndugu zangu Katika Uislamu:

Miongoni mwa Maadili yenye thamani kubwa Kimaadili ambayo Quran tukufu inayolingana ni: Kuidhibiti Nafsi na kuzuia Hasira. Inajulikana kwamba Mwanadamu katika Maisha haya hasalimiki na kukumbana na baadhi ya hali au matukio ambayo yanaweza kumkasirisha na kuchochea hasira zake; Na nafsi ya mtu inaguswa na kuathirika kwa yale inayoyasikia na inayoyaona. Na kuna maandiko mengi yamekuja katika Quran tukufu ambayo yanalingania kuidhibiti nafsi na kuzuia Hasira, na yanalingania mwenendo wa kupeana mikono kama ni njia ya kusameheana. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَسَارِعُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ}

Na yakimbilieni maghfira ya Mola wenu Mlezi, na Pepo ambayo upana wake ni mbingu na ardhi, iliyo wekwa tayari kwa wachamngu. Ambao hutoa wanapo kuwa na wasaa na wanapo kuwa na dhiki, na wanajizuia ghadhabu, na wasamehevu kwa watu; na Mwenyezi Mungu huwapenda wafanyao wema.

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلَا يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ أَنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبَى وَالْمَسَاكِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا أَلَا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}

Na wale katika nyinyi wenye fadhila na wasaa wasiape kutowapa jamaa zao na masikini na walio hama kwa Njia ya Mwenyezi Mungu. Na wasamehe, na waachilie mbali. Je! Nyinyi hampendi Mwenyezi Mungu akusameheni? Na Mwenyezi Mungu ni Mwenye kusamehe Mwenye kurehemu.

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ وَمَا يُلَقَّاهَا إِلاَّ الَّذِينَ صَبَرُوا وَمَا يُلَقَّاهَا إِلاَّ ذُو حَظٍّ عَظِيمٍ}

Mema na maovu hayalingani. Pinga uovu kwa lilio jema zaidi. Hapo yule ambaye baina yako naye pana uadui atakuwa kama rafiki jamaa wa kukuonea uchungu. Lakini hawapewi wema huu ila wanao subiri, wala hawapewi ila wenye bahati kubwa.

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{فَمَنْ عَفَا وَأَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ}

 Lakini mwenye kusamehe, na akasuluhisha, basi huyo malipo yake yapo kwa Mwenyezi Mungu.

 

Na katika Maadili yenye thamani: ni kuwasuluhisha Watu waliogombana. Wingi ulioje wa aya za Quran tukufu zinazolingania na kuwaamrisha kuwapatanisha Watu! Na zinawabashiria wenye kuwapatanisha watu, kwamba wana wao malipo makubwa mno. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{لاَ خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْوَاهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلاَحٍ بَيْنَ النَّاسِ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ مَرْضَاةِ اللَّهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا}

Hakuna kheri katika mengi ya wanayo shauriana kwa siri, isipo kuwa kwa yule anaye amrisha kutoa sadaka, au kutenda mema, au kupatanisha baina ya watu. Na mwenye kufanya hayo kwa kutaka radhi ya Mwenyezi Mungu, basi tutakuja mpa ujira mkubwa.

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{فَمَنْ خَافَ مِنْ مُوصٍ جَنَفًا أَوْ إِثْمًا فَأَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ}

Na mwenye kumkhofia muusiaji kwenda kombo au kupata dhambi akasuluhisha baina yao, basi hatakuwa na dhambi. Hakika Mwenyezi Mungu ni Msamehevu na Mwenye kurehemu.

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ اليَتَامَى، قُلْ إِصْلاَحٌ لَهُمْ خَيْرٌ، وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ المُفْسِدَ مِنَ المُصْلِحِ، وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}

Na wanakuuliza juu ya mayatima. Sema: Kuwatengenezea ndio kheri. Na mkichanganyika nao basi ni ndugu zenu; na Mwenyezi Mungu anamjua mharibifu na mtengenezaji. Na Mwenyezi Mungu angeli penda angeli kutieni katika udhia. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mwenye nguvu na Mwenye hekima.

 

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu anaesema Kweli, ametoa onyo kali kwa wenye kuvuruga baina ya Watu, akasema:

{وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللهَ عَلَى مَا فِي قَلْبِهِ وَهُوَ أَلَدُّ الْخِصَامِ * وَإِذَا تَوَلَّى سَعَى فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ وَاللهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ * وَإِذَا قِيلَ لَهُ اتَّقِ اللهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْإِثْمِ فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ}

Na katika watu yupo yule ambaye maneno yake kwa maisha ya kidunia hukufurahisha; naye humshuhudisha Mwenyezi Mungu kwa yaliyomo moyoni mwake, na hali yeye ndiye mkubwa wa ugomvi. Na anapo tawala hufanya juhudi katika nchi kwa kufisidi humo na kuteketeza mimea na viumbe. Na Mwenyezi Mungu hapendi ufisadi.

Ni kwa kiasi gani sisi tuna haja ya kushikamana na Maadili yenye thamani ya Kitabia yaliyolinganiwa na Uislamu katika Kitabu cha Mwenyezi Mungu Mtukufu, na Mtume wetu S.A.W, akayatekeleza, mpaka tufikie Kiwanga cha Ustaarabu na Maendeleo na Ustawi, walichokifikia Mababu zetu. Anasema Msemaji mwenye Hekima:

 

Hakika ya Mataifa yaliendelea kuwepo kwa Tabia zao njema.

             Na zilipowatoweka Tabia zao njema na wao pia walitoweka.

 

Ewe Mola Mlezi tunakuomba utuongoze tuzifikie Tabia zilizo njema zaidi, na hakuna wa kutuongoza kuelekea katika Tabia zilizo njema zaidi isipokuwa wewe, tunakuomba utuepushe na Tabia mbaya vna hakuna wa kutuepusha isipokuwa wewe. Tunakuomba uzilinde Nchi zetu na wananchi wake, na Majeshi yake ya Ulinzi na ya Usalama, na uturuzuku Usalama na Amani, sisi na Nchi zote Duniani.

Matunda ya Imani

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote anaesema katika Qurani tukufu:

{إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمَانِهِمْ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الأَنْهَارُ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ}

Hakika walio amini na wakatenda mema, Mola wao Mlezi atawaongoa kwa sababu ya Imani yao. Itakuwa inapita mito kati yao katika Mabustani yenye neema.

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana Wetu na Mtume wetu Muhammad Ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola Wetu Mlezi tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na jamaa zake na Maswahaba wake na kila mwenyekuwafuata kwa wema mpaka Siku ya Mwisho. 

Na baada ya utangulizi huo.

Hakika Miongoni mwa neema za Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa waja wake ni kujaalia kile tendo jema analolifanya mja kuwa na faida yake nzuri. Na katika matendo bora yenye kumnufaisha mtu au jamii ni kumwamini Mwenyezi Mungu Mtukufu. Na Mtume wetu S.A.W, amebainisha ukweli wa Imani ambayo inatakiwa iwepo katika moyo wa Muumini, na hilo lilitokea pale Jiburilu A.S, alipomuuliza Mtume S.A.W, kuhusu Imani akasema: … ni kumwamini Mwenyezi Mungu, na Malaika wake, na vitabu vyake, na Mitume wake na Siku ya Mwisho, na kuamini Kasari Kheri na Shari yake. Akasema Jiburilu: Umesema kweli.

Kwa hiyo, Imani sio maneno matupu yatamkwayo kwa ulimi, bali ni Itikadi ndani ya Moyo wa Mja, na kukiri kwa ulimi na kutenda kwa viungo vya mwili mzima. Kwa hiyo Imani ya kweli ni ile iliyotulizana Moyoni na inasadikiwa na vitendo kwa kufuata Amri za Mwenyezi Mungu Mtukufu na kujiepusha na Makatazo yake.

Na imamu Hasanil Basriy Mola amrehemu, alipoulizwa: Je wewe ni Muumini? Akasema: Imani iko ya aina mbili; kama wewe unaniulizia Kumuamini  Mwenyezi Mungu Mtukufu, na Malaika wake, na Vitabu vyake, na Mitume wake na Pepo, na Kufufuliwa, na Kuhesabiwa, mimi ninaamini hivyo, na ikiwa unaniuliza kuhusu kauli ya Mwenyezi Mungu Mtukufu anaposema:

{إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَاناً وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ * الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ * أُولَئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقّاً}

Hakika Waumini ni wale ambao anapo tajwa Mwenyezi Mungu nyoyo zao hujaa khofu, na wanapo somewa Aya zake huwazidisha Imani, na wakamtegemea Mola wao Mlezi. Hao ambao wanashika Sala na wanatoa katika yale tunayo waruzuku. Hao kweli ndio Waumini. Wao wana vyeo, na maghfira, na riziki bora, kwa Mola wao Mlezi. 

Basi ninaapa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu sijui kama mimi ni miongoni mwao au hapana.

Kwa hiyo Imani ya kweli ni ile iliyojaa Moyoni na kuulizana humo na athari yake yenye nguvu ikaonekana moyoni na akilini, na kwa Mtu mmoja mmoja na kwa Jamii nzima. Na miongoni mwa matunda yake ni kwamba Imani hurithisha Tabia njema, kwani Imani na Amana viko pamoja na havitengani.

Anasema Mtume wetu S.A.W: Asiyekuwa na Imani haaminiki na hana Dini mtu aliyetekeleza ahadi zake.

 يقول الحق سبحانه: {وَمَن يُؤْمِن بِاللَّهِ يَهْدِ قَلْبَهُ}

Na mwenye kumuamini Mwenyezi Mungu huuongoa moyo wake. 

Na anasema Mtume wetu S.A.W: Linashangaza Jambo la Muumini; hakika jambo lake lote ni Kheri tupu na haiwi hivyo kwa Mtu yoyote isipokuwa kwa Muumini, anapofikwa na jambo la kufurahisha hushukuru, na anapofikwa na jambo la kuchukiza huvumilia ikawa kufanya hivyo ni Kheri kwake.

Na miongoni mwake: Hakika Imani humlinda mwenye nayo kutokana na kufanya mambo yanayoangamiza. Anasema Mtume wetu S.A.W: Mzinifu hazini wakati anazini hali ya kuwa muumini. Na wala hanywi pombe wakati anakunywa pombe hali ya kuwa muumini. Na wala haibi wakati anaiba hali ya kuwa muumini. Na wala hanyang’anyi kitu cha kunyang’anywa, Watu wakamnyanyulia macho kwa kitu hicho hicho wakati anakipora hali ya kuwa yeye ni muumini.

Vile vile muumini wa kweli huiepusha nafsi yake na kila kitu kinachowaudhi Watu kihisia kama vile kuwafanyia masihara au kuwatania na kuwadhania vibaya. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّن قَوْمٍ عَسَى أَن يَكُونُوا خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِّن نِّسَاءٍ عَسَى أَن يَكُنَّ خَيْرًا مِّنْهُنَّ  وَلَا تَلْمِزُوا أَنفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ وَمَن لَّمْ يَتُبْ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ}

Enyi mlio amini! Wanaume wasiwadharau wanaume wenzao, wala wanawake wasiwadharau wanawake wenzao. Huenda hao wakawa bora kuliko wao. Wala msivunjiane hishima, wala msiitane kwa majina ya kejeli. Ni uovu kutumia jina baya baada ya kwisha amini. Na wasio tubu, hao ndio wenye kudhulumu. 

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا يَغْتَب بَّعْضُكُم بَعْضًا أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَن يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوهُ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَّحِيمٌ}

Enyi mlio amini! Jiepusheni na dhana nyingi, kwani baadhi ya dhana ni dhambi. Wala msipelelezane, wala msisengenyane nyinyi kwa nyinyi. Je! Yupo katika nyinyi anaye penda kuila nyama ya nduguye aliye kufa? Mnalichukia hilo! Na mcheni Mwenyezi Mungu. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mwenye kupokea toba, Mwenye kurehemu. 

Kwa hiyo Imani ya kweli hurithisha Amani ya Moyo. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{لَّوْلَا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بِأَنفُسِهِمْ خَيْرًا وَقَالُوا هَذَا إِفْكٌ مُّبِينٌ}

Kwa nini mlipo sikia khabari hii, wanaume Waumini na wanawake Waumini hawakuwadhania wenzao mema, na kusema: Huu ni uzushi dhaahiri?

 

Na katika matunda ya Imani: Ni Uungaji mkono kutoka kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu na Ushindi: Kwani Imani ya kweli humfanya Mja awe pamoja na Mwenyezi Mungu Mtukufu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَأَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُؤْمِنِينَ}

Kwani hakika Mwenyezi yu pamoja na Waumini. 

Na Kuwa pamoja kunakokusudiwa hapa ni Nusura Usaidizi na Uungaji mkono. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن تَنصُرُوا اللَّهَ يَنصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ } 

Enyi mlio amini! Mkimnusuru Mwenyezi Mungu naye atakunusuruni na ataithibitisha miguu yenu. 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{ إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهَادُ}

Hakika bila ya shaka Sisi tunawanusuru Mitume wetu na walio amini katika uhai wa duniani na siku watapo simama Mashahidi. 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu.

{وَكَانَ حَقًّا عَلَيْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِينَ}

Na ilikuwa ni haki juu yetu kuwanusuru Waumini. 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{الَّذِينَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُواْ لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِيمَاناً وَقَالُواْ حَسْبُنَا اللّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ * فَانقَلَبُواْ بِنِعْمَةٍ مِّنَ اللّهِ وَفَضْلٍ لَّمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَاتَّبَعُواْ رِضْوَانَ اللّهِ وَاللّهُ ذُو فَضْلٍ عَظِيمٍ}

Walio ambiwa na watu: Kuna watu wamekukusanyikieni, waogopeni! Hayo yakawazidishia Imani, wakasema: Mwenyezi Mungu anatutosha, naye ni mbora wa kutegemewa. Basi wakarudi na neema na fadhila za Mwenyezi Mungu. Hapana baya lilio wagusa, na wakafuata yanayo mridhi Mwenyezi Mungu. Na Mwenyezi Mungu ni Mwenye fadhila kuu. 

Na katika matunda ya Imani ni Mwenyezi Mungu Mtukufu kupandikiza upendo wa Mja katika mtoto za Viumbe, mpaka ukawaona Waumini wa Kweli wakihurumiana na Kuwa wapole wao kwa wao na wanajiongezea na bila kuogopana. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدًّا}

Hakika walio amini na wakatenda mema Arrahmani Mwingi wa Rehema atawajaalia mapenzi. 

Mja anapompokea Mola Wake Mlezi kwa Moyo wa Muumini mkweli, Mola Wake Mlezi na Mtukufu huzipokea nyoyo za Waumini. Katika Hadithi Qudsiy anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu: Mwenyezi Mungu Mtukufu anapompenda mja, humwita Jiburilu na kumwambia: Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu anampenda fulani basi umpende, na Jiburilu humpenda, na akanadi kwa Waja wa Mbinguni: Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu anampenda fulani, basi nanyi mpendeni. Basi Waja wa Mbinguni nao wakampenda. Kisha anaandikiwa yeye Kukubalika hapa hapa Ardhini.

Na katika Hadithi Qudsiy nyingine, Mwenyezi Mungu Mtukufu anasema: Mja Wangu anaendelea kujikurubisha kwangu kwa sala za Sunna mpaka nikampenda, na ninapompenda Mimi huwa masikio anayosikia kwayo na macho yake anayoona kwayo, na mkono anaoutumia na mguu anaoutembelea na kama angeniuliza kitu chochote ningempa na kama angeliniomba nimkinge na mabaya ningemkinga.

Na miongoni mwa Faida, ni kwamba Imani ni sababu ya kuondoshewa matatizo na balaa pamoja na ugumu wowote. Anasema Mtume wetu S.A.W: Je nikujulisheni pindi mmoja wenu anapofikwa na janga au tatizo lolote miongoni mwa matatizo ya Dunia aombe na aombe kwayo na Mwenyezi Mungu Mtukufu atamwondoshea matatizo hayo? Akaambiwa: ndio. Akaisoma dua ya Dhu Nuun:

{لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنْ الظَّالِمِينَ}

Hapana mungu isipo kuwa Wewe Subhanaka Uliye takasika. Hakika mimi nilikuwa miongoni mwa wenye kudhulumu. 

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَنَجَّيْنَاهُ مِنَ الْغَمِّ وَكَذَلِكَ نُنجِي الْمُؤْمِنِينَ}

Basi tukamwitikia na tukamwokoa kutokana na dhiki. Na hivyo ndivyo tunavyo waokoa Waumini. 

Na hayo ni kwa Waumini wote kwa ujumla.

Ninaisema kauli yangu hoi na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu anisamehe mimi na nyinyi. 

* * *

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote. Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana Wetu na Mtume wetu Muhammad Ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola Wetu Mlezi tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na jamaa zake na Maswahaba wake wote na kila mwenye kuwafuata mpaka Siku ya Malipo.

Ndugu zangu Waislamu:

Hakika miongoni mwa Matunda mazuri zaidi ya kuwa na Imani, ni kwamba Imani huleta Usalama na Amani Kijamii. Muumini wa kweli anapokuwa na Imani ya kweli moyoni mwake huwa chanzo cha Usalama, Matumaini na Utulivu. Na Watu wanasalimika wao na roho zao na mali zao. Anasema Mtume wetu S.A.W: Mwislamu ni yule ambaye Waislamu wamesalimika na Ulimi na Mkono wake, na Muumini wa kweli ni yule anayeaminiwa na Watu kwa mali na heshima zao.   

Kwa hiyo, sio katika Maadili ya Muumini kuwatisha Waumini au kuwafanyia uadui, hata kama wangelikuwa sio Waislamu. Anasema Mtume wetu S.A.W: Mtu yoyote atakayemuua mtu aliye chini ya mikataba nasi, basi hatainusa harufu ya Pepo, na hakika harufu ya Pepo inapatikana umbali wa miaka arubaini.

Na Mtume wetu S.A.W, ameweka wazi kwa kuukana ukamilifu wa Imani kwa yule anayemuudhi jirani yake au anayelala hali ya kuwa jirani yake ana njaa na yeye anajua kuwa jirani yake ana njaa, akasema S.A.W: Ninaapa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu hawi muumini wa kweli, Ninaapa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu hawi muumini wa kweli, Ninaapa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu hawi muumini wa kweli. Ikasema: ni nani huyo ewe Mjumbe wa Mwenyezi Mungu Mtukufu? Akasema: Ni yule ambaye Jirani yake hasalimiki na Shari zake.

Na anasema Mtume wetu S.A.W: Atakuwa hajaniamini Mimi yule atakaelala hali ya kuwa ameshiba na jirani yake ana njaa, na yuko karibu yake na yeye anajua kuwa jirani yake ana njaa.

Kwa hiyo, Imani ya kweli ni ile inayofanywa muhusika awe mtu wa kufanya mema yenye kheri nyingi na kuwasaidia wengine, na Imani ya kweli ndiyo inayo nyoosha maadili ya Mtu mwenye Imani hiyo na athari zake kuonekana katika Mwenendo wake na vitendo vyake vyote na mihangaiko yake yote ya Duniani, na jinsi anavyoshirikiana na viumbe wote wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, kwa kuwaonea huruma Watu, Wanyama na Vitu kwa ajili ya kupata radhi za Mwenyezi Mungu Mtukufu, yeye pekee. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْكِينًا وَيَتِيمًا وَأَسِيرًا * إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزَاءً وَلَا شُكُورًا}. 

Anasema msemaji:

Imani inapopotea basi hakuna usalama,

                                 na hakuna Dunia kwa asiyeihuisha Dini

Na mwenyekuridhika na maisha bila ya Dini

                           Basi ameyafanya maangamizi yawe mwenza. 

Na hakika zawadi iliyo bora zaidi ya kumwamini Mwenyezi Mungu Mtukufu ni malipo makubwa na Pepo, Siku ya Mwisho ambavyo Mwenyezi Mungu Mtukufu amewaandalia waja wake waliomwamini. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 { إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُم بِإِيمَانِهِمْ تَجْرِي مِن تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ}

Hakika walio amini na wakatenda mema, Mola wao Mlezi atawaongoa kwa sababu ya Imani yao. Itakuwa inapita mito kati yao katika Mabustani yenye neema. 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ}

Na wabashirie walio amini na wakatenda mema kwamba watapata mabustani yapitayo mito kati yake… 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ}

Na wale walio amini na wakatenda mema, hao ndio watu wa Peponi, humo watadumu. 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا}

Hakika wale walio amini na wakatenda mema – hakika Sisi hatupotezi ujira wa anaye tenda mema. 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ كَانَتْ لَهُمْ جَنَّاتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلًا * خَالِدِينَ فِيهَا لَا يَبْغُونَ عَنْهَا حِوَلًا}

Hakika wale walio amini na wakatenda mema mashukio yao yatakuwa kwenye Pepo za Firdausi. Watadumu humo; hawatataka kuondoka. 

Na katika Hadithi Qudsiy, kwamba Mwenyezi Mungu Mtukufu anasema: Nimewaandalia waja Wangu wema kile ambacho macho hayajawahi kukiona, wala masikio hayajawahi kukisikia, na wala hakijawahi kufikirika katika nafsi ya mwanadamu, kisha Mtume S.A.W, akasoma:

{ فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ }

Nafsi yoyote haijui waliyo fichiwa katika hayo yanayo furahisha macho – ni malipo ya yale waliyo kuwa wakiyatenda. 

Tunapaswa sisi tuwe na uhakika wa Imani kiitikadi, kivitendo, na kwa kauli, na kupelekea kuenea kwa hali ya Kuhurumiana, kushirikiana, Kuwa Wakweli, kuwa na Haya, Kuishi kwa furaha, Kutosheka, na kujiepusha na uongo, udanganyifu, Hiana, Kusengenya, Umbea, Uzinzi, Dhuluma, na kushambulia heshima za Watu, na tunapaswa kuzilinda heshima za Nafsi zetu, na mali kuzipa haki yake, na Mataifa kuyapa fadhila na hadhi yake. 

Ewe Mwenyezi Mungu Mtukufu, tunakuomba uipendezeshe Imani katika nyoyo zetu, na usifanye nyoyo zetu ziuchukie ukafiri, Ufuska, na Uasi, na utujaalie tuwe ni wenye kuongoka, uzilinde Nchi zetu na Nchi zote Duniani.