Habari Muhimu Zilizotufikia

Alama za Kiburi, Kujikweza na Kuizuia Dini ya Mwenyezi Mungu Mtukufu

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote, anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

     {سَأَصْرِفُ عَنْ آيَاتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَإِنْ يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لا يُؤْمِنُوا بِهَا وَإِنْ يَرَوْا سَبِيلَ الرُّشْدِ لاَ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلاً وَإِنْ يَرَوْا سَبِيلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلاً ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَكَانُوا عَنْهَا غَافِلِينَ}

Nitawatenga na Ishara zangu wale wanao fanya kiburi katika nchi bila ya haki. Na wao wakiona kila Ishara hawaiamini. Wakiiona njia ya uwongofu hawaishiki kuwa ndiyo njia; lakini wakiiona njia ya upotofu wanaishika kuwa ndiyo njia. Hayo ni kwa sababu wamezikanusha Ishara zetu, na wameghafilika nazo.

Na ninashuhudia kuwa hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa Haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, yeye pekee asiye na mshirika wake, Mwenye Nguvu na Mwenye kutoa Maamuzi, na ninashuhudia kuwa Bwana wetu Muhammad ni Mja na Mtume Wake. Ewe Mwenyezi Mungu Mtukufu, tunakuomba umswalie, umrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake, na Maswahaba wake wote.

Na baada ya utangulizi huu:

Hakika mambo yalivyo, Mwisho wa wenye Kiburi ni mbaya sana, Duniani na Akhera, awe mtu mmoja mmoja au Mataifa. Kwani kuangamia kwa Mataifa na Vijiji vilivyo kuwa na Kiburi na ukaidi ni tukio la kawaida hapo zamani, kwa viumbe wa Mwenyezi Mungu Mtukufu na wala hutaona mabadiliko yoyote ya kawaida ya Mwenyezi Mungu Mtukufu au mageuzi.

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {فَأَمَّا عَادٌ فَاسْتَكْبَرُوا فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَقَالُوا مَنْ أَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً  أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّ اللَّهَ الَّذِي خَلَقَهُمْ هُوَ أَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً  وَكَانُوا بِآيَاتِنَا يَجْحَدُونَ * فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيحًا صَرْصَرًا فِي أَيَّامٍ نَّحِسَاتٍ لِّنُذِيقَهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَخْزَى وَهُمْ لَا يُنصَرُونَ }

Ama kina A’di walijivuna katika nchi bila ya haki, na wakasema: Nani aliye kuwa na nguvu kushinda sisi? Kwani wao hawakuona kwamba Mwenyezi Mungu aliye waumba ni Mwenye nguvu kushinda wao? Na wao wakawa wanazikataa Ishara zetu! Basi tuliwapelekea upepo wa kimbunga katika siku za ukorofi, ili tuwaonjeshe adhabu ya kuwahizi katika uhai wa duniani, na bila ya shaka adhabu ya Akhera ina hizaya zaidi, na wala wao hawatanusuriwa.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَكَأَيِّن مِّن قَرْيَةٍ عَتَتْ عَنْ أَمْرِ رَبِّهَا وَرُسُلِهِ فَحَاسَبْنَاهَا حِسَابًا شَدِيدًا وَعَذَّبْنَاهَا عَذَابًا نُّكْرًا* فَذَاقَتْ وَبَالَ أَمْرِهَا وَكَانَ عَاقِبَةُ أَمْرِهَا خُسْرًا}

Na miji mingapi iliyo vunja amri ya Mola wake Mlezi na Mitume wake, basi tuliihisabia hisabu ngumu na tukaiadhibu kwa adhabu kali.Basi ikauonja ubaya wa mambo yake; na mwisho wa mambo yao ilikuwa khasara.

Na kiburi ni dhambi ya Kwanza kabisa kuwahi kutumika katika kumuasi Mwenyezi Mungu Mtukufu, nayo ni pale Mwenyezi Mungu Mtukufu alipowaamrisha Malaika wamsujudie Adamu wakasujudu isipokuwa Ibilisi; anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لآَدَمَ فَسَجَدُوا إِلاَّ إِبْلِيسَ أَبَى وَاسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكَافِرِينَ}.

Na tulipo waambia Malaika: Msujudieni Adam, wakamsujudia wote isipo kuwa Iblisi, alikataa na akajivuna na akawa katika makafiri.

Hakika Watu wenye kiburi watajulikana kwa alama zao za kuchukiza siku ya Mwisho kama walivyokuwa wanajulikana kwayo Duniani.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَنَادَى أَصْحَابُ الأَعْرَافِ رِجَالاً يَعْرِفُونَهُم بِسِيمَاهُمْ قَالُوا مَا أَغْنَى عَنكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ}،

Na hao watu wa Mnyanyukoni watawaita watu wanao wajua kwa alama zao. Watasema: Kujumuika kwenu hakukufaini kitu, wala hicho mlicho kuwa mnafanyia kiburi.

Na kwa ajili hiyo, Uislamu umeonya kuhusu mwisho mbaya wa kiburi, na ukakifanya kiburi kuwa ni mmoja wa milango ya kuwa mbali na Rehma za Mwenyezi Mungu Mtukufu, na akawaonya wenye kiburi kuwa wana wao adhabu iumizayo.

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَاسْتَكْبَرُوا عَنْهَا لاَ تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَلاَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِيَاطِ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُجْرِمِينَ}

Hakika wale wanao zikanusha Ishara zetu na wakazifanyia kiburi hawatafunguliwa milango ya mbingu, wala hawataingia Peponi mpaka apite ngamia katika tundu ya sindano. Na hivi ndivyo tunavyowalipa wakosefu.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُم مُّسْوَدَّةٌ أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَكَبِّرِينَ}

Na Siku ya Kiyama utawaona walio msingizia uwongo Mwenyezi Mungu nyuso zao zimesawijika. Je! Si katika Jahannamu makaazi ya wanaotakabari?

Anasema Mtume S.A.W: Pepo na Moto vilitoa hoja, Moto ukasema: Ndani yangu kuna Majabari na Wenye Kiburi. Pepo ikasema: ndani yangu kuna wanyonge na masikini wao, na Mwenyezi Mungu akatoa hukumu baina ya Moto na Pepo: Hakika ewe Pepo wewe ni rehma yangu ninamuhurumia kwayo nimtakaye, na hakika wewe Moto ni adhabu yangu ninayomuadhibia nimtakaye. Na kila mmoja kati yenu mimi ndiye mwenye kumjaza.

Na anasema Mtume S.A.W: Je nikupeni habari za watu wa Motoni? Wote ni wenye majivuno na kiburi.

Hapana shaka ya kwamba Kiburi ni tabia inaayokaa ndani ya moyo wenye maradhi. Mtu anaweza kuwa na hali mbaya ya kimaisha, anamiliki vitu vichache, na akawa katika wenye kiburi, na anaweza kuwa mtu tajiri aliyetandikiwa Dunia na Mwenyezi Mungu akawa ni katika wanyenyekevu na wenye heshima. Anasema Mtume S.A.W: Haingii peponi mtu mwenye chembe ya Kiburi katika Moyo wake. Akasema Mtu mmoja: Hakika Mtu anapenda nguo zake ziwe nzuri, na viatu vyake vizuri, akasema Mtume S.A.W: Hakika Mwenyezi Mungu ni Mzuri na anaupenda Uzuri. Kiburi ni adui wa Haki na na huwatenga watu. Na ni katika magonjwa yaliyo hatari mno kwa moyo na kwa jamii, ugonjwa ambao unauvunja moyo na unaivunja jamii, na mwenye kiburi ni mwenye kudanganyika moyoni mwake kwa kujikweza kwa wengine kwa kiburi chake. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنْ فِي صُدُورِهِمْ إِلاَّ كِبْرٌ مَا هُمْ بِبَالِغِيهِ}.

Hakika ndani ya vifua vyao hakuna isipokuwa kiburi na wala hicho hawakifikii.

Ingawa kiburi hutulizana na kuuishi moyoni, kuna alama zake zinazojitokeza katika Mwenendo na Mtangamano wa mtu na watu wengine: miongoni mwazo ni: Kupandwa na mori wa Madhambi, na kutoinyenyekea haki. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{…. وَإِذَا قِيلَ لَهُ اتَّقِ اللَّهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْإِثْمِ}

Na anapoambiwa; mwogope Mwenyezi Mungu, hupandwa na mori wa kutenda madhambi…

Kwa hivyo mtu mwenye kiburi na majivuno huvutiwa na majivuno mabaya na kujikweza kwake kuovu kwa kuikana haki, na waka kumlingania katika haki hakumzidishii yeye isipokuwa majivuno na kujikweza, na akaitumbukiza nafsi yake katika maangamizi. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ}

Basi huyo inamtosha Jahannamu. Paovu mno hapo kwa mapumziko.

Na kuna anaetakabari dhidi ya amri ya Mtume S.A.W, na kisha akakutana na malipo ya kiburi na ukaidi wake.

Kutoka kwa Iyasu bin Salamah bin Ak-wau R.A, kwamba baba yake alimsimulia ya kwamba mtu mmoja alikuwa mbele ya Mtume S.A.W, upande wa kushotoni kwake, akasema S.A.W: Kula kwa mkono wako wa kulia, akasema: Siwezi, akasema S.A.W: Unaweza. Hakikumzuia isipokuwa kiburi chake. Akasema: Hakuunyanyua mkono wake na kuupeleka mdomoni. Na miongoni mwa alama hizo ni: kuwabeuwa watu kwa kiburi wakati wa kuangalia.

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu ametukataza kupitia kauli ya Lukmani alipomwambia mwanae:

 {وَلا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلا تَمْشِ فِي الأَرْضِ مَرَحًا إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ}. وَمِنْهَا: الاِخْتِيَالُ فِي الْمَشْيِ: وَيَعْنِي: التَّبَخْتُرَ وَالتَّعَالِيَ فِي الْمِشْيَةِ ، قال تَعَالَى:

wala usiwabeuwe watu, wala usitembee katika ardhi kwa maringo, hakika Mwenyezi Mungu hampendi kila anyejivuna na kujifaharisha.

Na miongoni mwa alama za kiburi ni kutembea kwa maringo: ina maana ya kujivuna na kujikweza wakati unatembea.  Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلاَ تَمْشِ فِي الأَْرْضِ مَرَحًا إِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الأَْرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَال طُولاً كُل ذَلِكَ كَانَ سَيِّئُهُ عِنْدَ رَبِّكَ مَكْرُوهًا}.

Wala usitembee katika ardhi kwa maringo. Hakika wewe huwezi kuipasua ardhi wala kufikia urefu wa milima. Haya yote ubaya wake ni wenyekuchukiza kwa Mola wako Mlezi.

Na katika alama za kiburi ni kuringia mali na neema mbali mbali za Mwenyezi Mungu. Anasema Mtume S.A.W:

Kuna mtu mmoja katika waliokuwa kabla yenu, alitoka akiwa amevaa vazi lake anajigamba kwalo. Mwenyezi Mungu akaiamrisha ardhi ikammeza, nae anajitingisha tingisha ndani ya ardhi mpaka siku ya Kiama. Kwa kuwa kiburi huwa kinakuwa kwa mtu kuringia nguo zake, huwa pia kwa kuringia mashuka na matandiko ya nyumba, kwa kupanda magari, kwa kumiliki majumba ya kifahari kwa njia ya kujigamba nakujionesha kwa watu. Na vile vile kwa mengine mengi katika mali za duniani.

Na miongoni mwa alama za Kiburi ni kujiepusha na kukaa na Mafukara na Wanyonge kwa kuwadharau, kama vile washirikina wanavyojiepusha kukaa na Maswahaba Mafakiri, akina Salman, Suhaibu, na Bilali na wengine wengi R.A, mpaka baadh yao wakasema wakimwambia Mtume S.A.W: Wafukuze hawa watu wanajikweza Mbele yetu. Mwenyezi Mungu Mtukufu akateremsha Wahyi akamwambia Mtume S.A.W:

{وَلاَ تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ}

Wala usiwafukuze wanaomwomba Mola wao asubuhi na jioni kwa kutaka radhi yake.

Na miongoni mwa sura za kujiepusha na watu vile vile: ni Ulinganiaji kuwa kwenye mialiko ya Chakula tu inayoitishwa na Matajiri na kuwaacha mafukara kwa ajili ya kuwadogesha. Anasema Abu Huraira R,A: Chakula kibaya kabisa kuliko vyote ni chakula cha mwaliko, huitwa matajiri na kuachwa masikini. Vile vile katika alama za Kiburi: kujiepusha na utoaji wa salamu au kupeana mikono na walio chini yake mtu kwa cheo au hadhi kama ni njia ya kuwadharau na kuwanyanyasa. Na Mtume S.A.W, alikuwa akianza yeye kutoa salamu kwa mkubwa na mdogo.  Na katika Hadithi ya Mtume S.A.W, Kwamba Mtume S.A.W, alipita kwa wavulana na akawasalimia.

Na miongoni mwa alama za Kiburi pia ni: Kupindukia katika Ugomvi na kuwa mwovu ndani yake, na hakuna hitilafu kwamba ni haramu kwa mwislamu kumuhama nduguye zaidi ya siku tatu; kwa kuwa katika ugomvi kuna kuukata undugu na kuna kuudhi na kuharibu, na kuna kuthibiti onyo la adhabu kali kwa nweye sifa hizi siku ya Mwisho. Anasema Mtume S.A.W:  Mtu yoyote atakaemuhama ndugu yake kwa zaidi ya siku tatu basi ataingia Motoni isipokuwa kwa utukufu wake Mwenyezi Mungu akimuwahi.

Anasema Mtume S.A.W: Haiwi halali kwa Mwislamu kumuhama ndugu yake zaidi ya siku tatu, wanakutana na huyu anamkwepa huyu na huyu namkwepa huyu, na mbora wao ni yule anaeanza kutoa Salamu.

Na anasema Mtume wetu S.A.W: Mambo manne mtu akiwa nayo basi anakuwa mnafiki wa kweli, na mtu atakaekuwa na moja kati ya mambo hayo atakuwa na sehemu ya unafiki mpaka ayaache: Anapoaminiwa hufanya hiyana, na anapozungumza husema uongo, na anapoahidi huvunja ahadi, na anapogombana na mtu huwa mwovu zaidi.

    Kiburi na Kujikweza vilikuwa sababu ya kujizuia kwa wengi miongoni mwa Washirikina katika kuingia Uislamu. Na kuhusu Kauli ya Mwenyezi Mungu, Hakuna mungu yoyote isipokuwa Mwenyezi Mungu; anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّهُمْ كانُوا إِذا قِيلَ لَهُمْ لا إِلهَ إِلاَّ اللَّهُ يَسْتَكْبِرُونَ}

Wao walipokuwa wakiambiwa; Hapana mungu mwingine isipokuwa Mwenyezi Mungu tu, walikuwa wanajivuna.

Wakawa wanakana kuifuata Dini yoyote isipokuwa ya Baba na Mababu zao. Na kwa sababu ya Kiburi,, Mayahudi waliacha kumfuata Mtume Muhammad S.A.W, ingawa walikuwa na yakini juu ya Ukweli wake kuhusu Utume aliokuja nao.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَاءَهُمْ وَإِنَّ فَرِيقًا مِنْهُمْ لَيَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ}

Wale tuliowapa Kitabu wanayajua haya kama wanavyowajua watoto wao; na kuna kikundi katika wao huificha haki na hali ya kuwa wanaijua.

Nae vile vile ndiye aliyewabebesha jukulu wana wa Israili kwa kuwakadhibisha Manabii na kuwaua baadhi yao.

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{أَفَكُلَّمَا جَاءَكُمْ رَسُولٌ بِمَا لاَ تَهْوَى أَنفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ فَفَرِيقاً كَذَّبْتُمْ وَفَرِيقاً تَقْتُلُونَ}.

Basi kila walipokufikieni Mitume kwa yale ambayo hayapendwi na nafsi zenu, mlijivuna; wengine mkawakanusha na wengine mkawaua.

Hakika Kiburi ni sababu inayopelekea kukufuru na kukukadhibisha kwa wenye kukadhibisha katika Mataifa yaliyopita. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَإِنِّي كُلَّما دَعَوْتُهُمْ لِتَغْفِرَ لَهُمْ جَعَلُوا أَصابِعَهُمْ فِي آذانِهِمْ وَاسْتَغْشَوْا ثِيابَهُمْ وَأَصَرُّوا وَاسْتَكْبَرُوا اسْتِكْباراً}

Na mimi kila ninapowalingania ili upate kuwasamehe walijiziba masikio yao kwa vidole vyao, na wakajigubika nguo zao, na wakakamia, na wakatakabari vikubwa mno!

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu kuhusu watu wa Mtume Hud A.S:

{فَأَمَّا عَادٌ فَاسْتَكْبَرُوا فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَقَالُوا مَنْ أَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً}

Ama kina Adi walijivuna katika nchi bila ya haki, na wakasema: Nani aliyekuwa na nguvu kushinda didi?

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu kuhusu watu wa Mtume Swaaleh A.S:

{قَالَ الْمَلأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُواْ مِن قَوْمِهِ لِلَّذِينَ اسْتُضْعِفُواْ لِمَنْ آمَنَ مِنْهُمْ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ صَالِحًا مُّرْسَلٌ مِّن رَّبِّهِ قَالُواْ إِنَّا بِمَا أُرْسِلَ بِهِ مُؤْمِنُونَ * قَالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُواْ إِنَّا بِالَّذِيَ آمَنتُمْ بِهِ كَافِرُونَ}

Waheshimiwa wa kaumu yake wanaojivuna waliwaambia wanaoonewa wenye kuamini miongoni mwao: Je, mnaitakidi ya kwamba Saleh ametumwa na Mola Mlezi wake? Wakasema: Hakika sisi tunayaamini yale aliyo tumwa.Wakasema wale wanao jivuna: Sisi tunayakataa hayo mnayo yaamini.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu kuhusu Watu wa Shuaibu:

(قَالَ الْمَلأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُواْ مِن قَوْمِهِ لَنُخْرِجَنَّكَ يَا شُعَيْبُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ مَعَكَ مِن قَرْيَتِنَا أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَا)

Waheshimiwa waliotakabari katika kaumu yake wakasema: Ewe Shua’ib! Tutakutoa wewe pamoja na wale walio kuamini katika mji wetu, au mrejee katika mila yetu.

Hakika mwisho wa kila Uma wenye Kiburi katika Dini ya Mwenyezi Mungu Mtukufu ni Maangamizi na Hasara kubwa. Ni ubaya ulioje wa Mwisho kama huo na ubaya ulioje wa Mwelekeo.

Hakika tiba bora kwa Mtu mwenye mtihani huu wa Kiburi ni kuutibu Moyo wake, kwa kujijua moyoni mwake akaangalia asili ya kuwepo kwake baada ya kutokuwepo kutokana na udongo, kisha tone la maji, kisha pande la Damu linaloning’inia, kisha pande la nyama, kisha akawa kitu kinachotajwa baada ya kutokuwepo kabisa. Na Mja mwenye kiburi anatakiwa ajue kwamba ataadhibiwa siku ya Malipo kinyume na kusudio lake. Na mtu yoyote atakayekusudia kujikweza na kujigamba dhidi ya wengine, basi Mwenyezi Mungu Mtukufu atamfufua siku ya Kiama akiwa ndiye Dhalili na Mpungufu kuliko wote. Anasema Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, S.A.W: Watu wenye kiburi watafufuliwa siku ya Mwisho mfano wa kitu kisicho na thamani, huku wakiwa na sura za Watu (wanaume), wamegubikwa na udhalili kila sehemu…

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

  {تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِينَ لَا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَلَا فَسَادًا وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ}.

Hayo ndiyo makaazi ya Akhera, tumewafanyia wale wasio taka kujitukuza duniani wala ufisadi. Na mwisho mwema ni wa wachamngu.

Na ninaisema kauli yangu hii na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu anisamehe mimi na akusameheni nyinyi.

***

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu, Mola Mlezi wa viumbe vyote, na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine anayestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, yeye peke yake, na kwamba Bwana wetu Mtume Muhammad S.A.W, ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola wetu tunakuomba umswalie, umrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na MAswahaba wake wote.

Ndugu zangu Waislamu. Hakika miongoni mwa alama za kuizuia Njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu ni kukinzana kwa kauli na vitendo, na kudai kuwa na ukamilifu na kusalimika na kasoro kwa wale wanaozingatia zaidi Umbile na Mwonekano, na wanaupa mwonekano wa Umbile Kipaumbile kisicho na mipaka, hata kama kufanya hivyo ni dhidi ya Uhalisia. Hata kama mwenye Mwonekano huo ni mtu duni kiutu na kimaadili yanayoweza kumfanya awe mfano wa kuigwa ulio na sifa; hivyo ni kwa kuwa mtu mwenye mwonekano wa juu juu mabaye mwenendo wake hauwi ni wenye kuendana na mafundisho ya Uislamu anazingatiwa ni moja ya njia kuu za kubomoa, kuwachukiza watu na kuwazuia na njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, na mfano wa watu hawa ni wale ambao wanathibitishwa na kauli ya Mtume S.A.W aliposema: Hakika miongoni mwenu kuna wanaowakimbiza watu katika Njia ya Mwenyezi Mungu.

Ikiwa Mwonekano ni wa wafuasi wa Dini pamoja na kufatiwa na mtangamano mbaya na watu, au uongo, au kuvunja ahadi, au hiyana, au kula mali za watu kwa njia ya haramu, basi kilichopo hapa ni hatari mno. Bali mwenye tabia hizi anafuata njia ya wanafiki, kama ilivyo hali ya Makundi yaliyotoka katika Misingi ya Dini yakiitumia Dini ya Mwenyezi Mungu kwa masilahi yao, ingawa yenyewe ndiyo yanayoufuga Ugaidi na ndiyo yanayouunga mkono, yakiwa na pupa ya kuziangusha nchi na kuzizorotesha kwa namna ambayo inwarahisishia wao – kwa mujibu wa madai yao – kufika madarakani katika nchi hizo, wanatumia kila aina ya njia huku wakizihalalisha njia zote. Na vile vile mtu yoyote anayeweka mipaka ya kufuata Dini katika mlango wa Ibada na Jitihada ndani ya ibada, pamoja na uelewa potofu wa Dini, na kupindukia katika kukufurisha watu na kubeba silaha pamoja na kutoka kwa ajili ya kupambana na watu, kama ilivyotokea kwa Makhawaarij ambao walikuwa watu wenyekusali sana, kufunga sana kuswali swala za usiku kwa wingi, isipokuwa wao hawakujifunza elimu za Sheria kwa kiwango cha kutosha ambacho kingewazuia kumwaga damu, wakatoka kwa ajili ya kupambana na watu kwa panga zao, na kama wangeliitafuta elimu na wakaipata basi ingewazuia kufanya hivyo

Uislamu ni Dini ya huruma kwa maana zake zote, na kila kinachokuweka mbali na huruma basi kinakuweka mbali na Uislamu. Na zingatio liko katika Mwenendo wa mtu ulionyooka sio kauli tu.

Wanasema wenye busara: hali ya Mtu katika maneno elfu moja ni bora kuliko Maneno elfu moja kwa mtu mmoja.

حَالُ رَجُلٍ فِي أَلْفٍ خَيْرٌ مِنْ كَلامِ أَلْفٍ لِرَجُلٍ .

Ewe Mola wetu Mlezi tunakuomba utuoneshe Haki kama ilivyo na utujaalie tuwe ni wenye kuifuata, na utuoneshe batili kama ilivyo na utujaalie tuwe ni wenye kuepukana nayo.

 

Wajibu wa Mwalimu na Mwanafunzi

Mwenyezi Mungu atawainua walio amini miongoni mwenu, na walio pewa ilimu daraja za juu. Na Mwenyezi Mungu anazo khabari za mnayo yatenda.

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, asiye na Mshirika wake, Mjzu na Mwenye Hekima, na ninashuhudia kwamba Bwana wetu Muhammad S.A.W, ni Mja wake na ni Mjumbe wake. Ewe Mola wetu tunakuomba umswalie, umrehemu na umbariki Mtume wetu, yeye na Jamaa zake, na Maswahaba wake, wenye kung’aa mapaji ya nyuso zao na waliobarikiwa, na kila mwenye kuwafuata mpaka siku ya Malipo.

Na baada ya utangulizi huu:

Sisi tunakaribia kuuanza mwaka mpya wa masomo, na tunamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu, mwaka huu uwe ni wa bidii na jitihada, na kufaulu kwa watoto wetu wote. Jambo lisilokuwa na Shaka ni kwamba Uislamu umeipa Elimu kipaumbele cha hali ya juu, na ukaipa nafasi maalumu kwani elimu ndio uhai wan yoyo za watu, na ni taa ya macho; kwani Elimu kwa mwenye nayo, humfikisha katika nafasi za walio juu kwa daraja, hapa Duniani na kesho Akhera. Na kwa Elimu, mja ana uwezo wa kuunganisha undugu na kujua Halali na Haramu, na Mwenyezi Mungu huyanyanyua mataifa kwa Elimu na kuyafanya yakawa na viongozi na wanachuoni walio bora, ambao tunatakiwa kuzifuata nyayo zao na kuiga vitendo vyao. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

‏‏}قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لاَ يَعْلَمُونَ{

Ati watakuwa sawa wale wanao jua na wale wasio jua?

     Uislamu ulionesha jinsi unavyoijali Elimu na kuisisitizia kwa watu, tangu mwanzoni mwa kuteremka kwa Qurani Tukufu: anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الإِنسَانَ مِنْ عَلَقٍ * اقْرَأْ وَرَبُّكَ الأَكْرَمُ * الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ * عَلَّمَ الإِنسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ}

Soma kwa jina la Mola wako Mlezi aliye umba, Amemuumba binaadamu kwa tone la damu, Soma! Na Mola wako Mlezi ni Karimu kushinda wote! Ambaye amefundisha kwa kalamu. Kamfundisha mtu aliyo kuwa hayajui. Kisha inakuja ishara ya kalamu baada ya hapo, kalamu ambayo ni njia ya kuandikia kuihamishia Elimu; na katika aya hizi kuna mzinduo kwa watu wote juu ya uwazi wa fadhila za Elimu na kuwatia utashi watu katika kuitafuta Elimu na kuihimiza.

Elimu ina nafasi ya juu, na wenye elimu wana hadhi zao za juu mno, na kama si elimu na wanachuoni, basi watu wangepotea. Kwa hivyo, Elimu ni nuru ambayo mtu aliyenayo huuona uhalisia na ukweli wa mambo mbali mbali, na wanachuoni kwa watu ni nyota mbinguni zinazowaongoza. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {أَفَمَن يَعْلَمُ أَنَّمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ أَعْمَى إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُولُو الأَلْبَابِ}

Je! Anaye jua ya kwamba yaliyo teremshwa kwako kutoka kwa Mola wako Mlezi ni Haki ni sawa na aliye kipofu? Wenye akili ndio wanao zingatia.

Mwenyezi Mungu Mtukufu amewagawa watu katika aya hii kwa migawanyiko miwili: Mjuzi na Kipofu; na akakifanya kinyume cha elimu kuwa ni Upofu. Kwahiyo Macho hapa ni Elimu na Maarifa, na wala sio Macho ya kuonea vitu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {فَإِنَّهَا لاَ تَعْمَى الأَبْصَارُ وَلَكِن تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ}

Kwani hakika si macho yanayo pofuka, lakini zinazo pofuka ni nyoyo ziliomo vifuani.

Na kwa hivyo, Qurani Tukufu imeinyanyua Elimu na kuiweka juu, na kuipa jina la Uthibitisho. anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَانٍ أَتَاهُمْ كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ وَعِنْدَ الَّذِينَ آمَنُوا}

Hakika hao wanao bishana katika Ishara za Mwenyezi Mungu bila ya uthibitisho wowote uliyo wajia, ni chukizo kubwa mbele ya Mwenezi Mungu na mbele ya walioamini.

Na Mtume S.A.W, amebainisha nafasi ya Elimu na fadhila zake, akasema: Mtu yoyote atakayesafiri kwa ajili ya kutafuta Elimu, Mwenyezi Mungu atampeleka katika njia ya Pepo. Na kwamba Malaika wanaweza Mbawa zao kwa kumridhia Mtafuta Elimu, na kwamba vilivyomo Mbinguni na Ardhini, Nyangumi katika vina vya Baharini, vinamwombea Msamaha mwenye Elimu kwa Mwenyezi Mungu. Na tofauti ya Fadhila baina ya Mwenye Elimu na Mfanya ibada ni kama ni kama fadhila baina ya Mbala mwezi Usiku wa kuangaza kwake, na sayari zingine, na wanachuoni ni warithi wa Mitume, na Mitume hawakurithisha fedha bali walirithisha Elimu s, na yoyote atakayeichukua elimu basi atakuwa amechukua kitu bora cha kumtosha. Kutoka kwa Abu Dhari R.A: amesema: Anasema Mtume S.A.W: Ewe Abu Dhari, ukienda kufundisha aya moja ya Qurani ni boza zaidi kwako kuliko kuswali rakaa elfu moja.

Na anasema Imamu Ali R.A: Elimu ni bora kuliko Mali; Elimu inakulinda na wewe unailinda Mali, Elimu inaongoza na Mali inaongozwa, na Mali hupungua kwa kuitoa wakati ambapo Elimu huongezeka kwa kuitoa.

Na Elimu ina Maadili Makubwa mno na adamu nzuri ambazo Mwanafunzi na Mwalimu wanapaswa kuwa nazo na wote wanalingana katika hayo. Miongoni mwa muhimu katika hizo ni: Kuwa na nia njema kwa ajili ya Mwenyezi Mungu Mtukufu: Ni wajibu kwa Mwalimu na Mwanafunzi waitafute Elimu kwa ajili ya Mwenyezi Mungu Mtukufu tu, na wajiepushe n aria na kutaka umaarufu. Kwani hakika ya Elimu ina matamanio yaliyojificha na yanapofanikiwa kuingia moyoni, hudhibitiwa na kupenda kujionesha, kutaka kujulikana, na kuwa na utashi wa kuwa kimbele mbele, na huwenda hali hii ikaathiri mwenendo mzima wa mtu huyu mpaka anajikweza mbele za watu. Na Mtume S.A.W ametutahadharisha na yote hayo, akasema: Mtu yoyote atakayeitafuta Elimu kwa lengo la kujionesha kwa wajinga, au kujigamba kwa wanachuoni, au ili watu wamtazame yeye, basi ataingia Motoni.

Na miongoni mwayo ni: Unyenyekevu. Na Maliki alimwandikia Radhiid akasema: Unapoijua elimu yoyote, basi uonekane una elimu hiyo, una utulivu wake, una alama zake, una unyenyekevu wake na upole wake; na kwa ajili hiyo, anasema Omar R.A: Jifunzeni Elimu, na mjifunze utulivu na unyenyekevu kwa elimu hiyo. Kwani Elimu na Kiburi havitulizani pamoja, na wala Elimu haipatikani kwa Maasi, bali hupatikana kwa kutafutwa kwake na uchamungu huongezeka, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 }وَاتَّقُوا اللَّهَ وَيُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ{

Na mcheni Mwenyezi Mungu. Na Mwenyezi Mungu anakufundisheni. Na Mwenyezi Mungu ni Mjuzi wa kila kitu.

Na wanasema wenye busara: Mwenye kuyafanyia kazi aliyojifunza, basi Mwenyezi Mungu Mtukufu: humfundisha Elimu ambayo alikuwa haijui. Kwa hiyo, kuitumia Elimu ni sharti la kuifikia Elimu ya kutoka kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu kuhusu Mja Mwema katika Surat Alkahf:

 }فَوَجَدَا عَبْدًا مِنْ عِبَادِنَا آَتَيْنَاهُ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنَا وَعَلَّمْنَاهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْمًا{ ، وَيَقُولُ سُبْحَانَهُ:

Basi wakamkuta mja katika waja wangu tuliye mpa rehema kutoka kwetu, na tukamfunza mafunzo yaliyo toka kwetu.

Anasema Mweyezi Mungu Mtukufu kuhusu Mtume Suleiman A.S:

 }فَفَهَّمْنَاهَا سُلَيْمَانَ وَكُلاًّ آتَيْنَا حُكْمًا وَعِلْمًا{

Na tukamfahamisha Suleiman. Na kila mmoja wao tulimpa hukumu na elimu.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu kuhusu Bwana wetu Yahaya A.S:

 }يَا يَحْيَى خُذِ الْكِتَابَ بِقُوَّةٍ وَآَتَيْنَاهُ الْحُكْمَ صَبِيًّا وَحَنَانًا مِّن لَّدُنَّا وَزَكَاةً وَكَانَ تَقِيًّا{Ewe Yahaya! Kishike kitabu kwa nguvu! Nasi tulimpa hekima angali mtoto. Na tukampa huruma itokayo kwetu, na utakaso, na akawa mchamungu.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa kauli ya Malaika:

 }سُبْحَانَكَ لاَ عِلْمَ لَنَا إِلاَّ مَا عَلَّمْتَنَا{.

Umetakasika Wewe, Hatuna ujuzi isipokuwa kwa uliyotufunza wewe.

(إِنَّ الْهَدْيَ الصَّالِحَ ، وَالسَّمْتَ الصَّالِحَ ، وَالاقْتِصَادَ ، جُزْءٌ مِنْ خَمْسَةٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ).

Na miongoni mwazo: kujipamba kwa unyenyekevu, ambapo Elimu ina utulivu wake, heba yake, na utukufu wake, na miongoni mwa alama za shime hiyo, ni kuujali mwonekano mzuri, usafi, manukato na kujiepusha na vikao vya mambo ya kipuuzi. Anasema Mtume S.A.W: (……………………………………na uchumi ni sehemu moja ya sehemu ishirini na tano za Utume)

Na mwanachuoni kwa muulizaji ni kama daktari kwa mgonjwa analazimika kuwa mpole kwake na amshike mkono na kumuongoza njia sahihi. Kutoka kwa Muawiya bin Hakiim R.A amesema: Nilipokuwa ninaswali na Mtume S.A.W, mtu mmoja miongoni mwetu akapiga chafya: na mimi nikasema: Mwenyezi Mungu akurehemu, watu wote wakanitupia macho yao, nikasema: Mama yangu wee! Mna nini nyinyi mbona mnaniangalia hivyo? Wakawa wanapiga mikono yao kwenye mapaja yao na nilipowaona wananinyamazisha nikanyamaza. Na Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu S.A.W, alipomaliza kuswali, hakika yeye ni mfano wa mzazi wangu, sijawahi kumuona mwalimu yoyote kabla yake au naada yake mbora wa kufundisha kama yeye S.A.W, Ninaapa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, hajawahi kunitenza nguvu wala kunipiga au hata kunitukana.

Vile vile kuna mambo kadhaa ambayo Mwanafunzi anapaswa ajipambe nayo, na muhimu katika hayo ni:

* Kupupia katika kuitafuta Elimu, na kuendelea kuitafuta bila ya kuhisi uvivu au uzembe. Mwanafunzi hatakiwi kuupoteza muda wake kwa mambo yasiyokuwa na faida. Inasemwa kwamba: huwezi kuipata Elimu kamili kwa kuitumikia kidogo. Na Imamu Shafi Mo;a amrehemu, alipoulizwa: utashi wako wa Elimu ukoje? Akasema: Ninasikia katika kila neon kwa yale ambayo sijawahi kuyasikia, na viungo vyangu vinatamani viwe na masikio ili vineemeke na Elimu hiyo kama yanavyoneemeka masikio yangu. Akaambiwa: unaipupia vipi Elimu? Akasema: kama pupa ya makundi yaliyozuiliwa kukifikia kilele cha ladha ya mali zao. Akaambiwa: Na vipi unaitafuta Elimu? Akasema: kama mama mzazi anavyomtafuta mtoto wake pekee aliyepotea, na hana mtoto mwingine.

* Kumheshimu Mwalimu. Na mwanafunzi asithubutu kujikweza kwa maneno, au kitendo chochote mbele ya Mwalimu wake. Anasema Imamu Shafi Mola amrehemu: nilikuwa ninaufungua kila ukurasa wa Kitabu mbele ya Imamu Maliki Mola amrehemu, kwa utulivu na kwa kumuheshimu yeye; ili asisikie mteremko wa karatasi. Naye Rabiiu Mola amrehemu anasema: Ninaapa kwa Mwenyezi Mungu, kwa kumuheshimu, sijawahi kupatwa na kiu nikayanywa maji huku Imamu Shafi ananiangalia.

Anasema Shaukiy:

Simama kwa Mwalimu na umtukuze

                           Mwalimu anakaribia kuwa Mtume

Hapana shaka kuwa sisi tuna haja zaidi ya kuzipata elimu ambazo zitatusaidia kuijenga Dini yetu kwa kiasi cha mahitaji yetu ya elimu hizo ambazo kwazo Dini yetu itasimama imara. Hatuna muda wa kuupoteza kwa starehe, ambapo mchakato wa utafiti wa kisayansi, Ubunifu na Uvumbuzi, vimekuwa ni wajibu kwa wakati tulio nao, huwenda tukaliwahi Jahazi la Maendeleo, au hata tukafanikiwa kkuwahi kilichotupita katika njia ya kuyaelekea maendeleo. Kwa hiyo ni wajibu kwa kila mmoja wetu kuwa na moyo wa ubunifu, kutangulia, kiu cha maendeleo, au kwa uchache wa makadirio, tuwe angalau na utashi wa Umma wetu kurejea katika zama za Wakubwa zetu miongoni mwetu pamoja na Mababu zetu, ambao walisafiri kwa ajili ya kutafuta Elimu na wakajitahidi katika kuisaka mpaka wakachukua nafasi ya uongozi Duniani kielimu na wakawa wajuzi wa kila fani na sayansi ambazo walibobea ndani yake, na zikawa chimbuko safi la Elimu hizo, na nuru iangazayo mataifa yote ulimwenguni pamoja na staarabu mbali mbali baada yake, na ikawa ni alama yetu.

Tunajenga kama walivyokuwa waliotutangulia

                   Unajenga na unafanya kama walivyofanya wao

Kwa hivyo hapana budi kwa Mwanafunzi na Mwalimu wapambike kwa tabia njema, na matendo yao wote lazima yaendane na maneno yao mpaka jamii iathiriwe na hali hiyo. Umma wetu ulipofungamanisha baina ya Elimu na Maadili mema, uliishi katika hadhi ya juu baina ya Mataifa mbalimbali Duniani. Na ambapo Elimu na Maadili mema vilishamiri kwa kiwango cha juu mno pamoja na Maendeleo ya kiuchumi.

Ninaisema kauli yangu hii, na ninamwomba Mwenyezi Mungu anisamehe mimi pamoja nanyi.

****

Sifa zote ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu, Mola Mlezi wa Viumbe vyote, na rehma na amani ziwe juu ya Mwisho wa Mitume na Manabii, Bwana wetu Muhammad S.A.W, na Jamaa zake, na Maswahaba wake ni kila mwenye kuwafuata mpaka siku ya Malipo.

Ndugu zangu Waislamu:

Hakika Uislamu umeinyanyua juu hadhi ya Elimu na Wanazuoni bila kujali ubobezi wao. Elimu yenye manufaa inakusanya kila elimu ambayo inawanufaisha watu katika mambo ya Dini yao na Mambo ya Dunia yao, na kwa hivyo tunaona kwamba Mwenyezi Mungu Mtukufu anasema: Hakika wamchao Mwenyezi Mungu katika waja wake ni wanazuoni. Imekuja kauli hii ya Mwenyezi Mungu katika kuonesha gumzo la elimu za kimazingira ambapo Mwenyezi Mungu Mtukufu anasema:

 }أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ ثَمَرَاتٍ مُخْتَلِفًا أَلْوَانُهَا وَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ بِيضٌ وَحُمْرٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهَا وَغَرَابِيبُ سُودٌ * وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَابِّ وَالأَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ كَذَلِكَ إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ{

 Huoni kwamba Mwenyezi Mungu ameyateremsha maji kutoka mawinguni na tumeyaotesha matunda yenye rangi mbali mbali. Na katika milima imo mistari myeupena myekundu yenye rangi mbali mbali, na myeusi sana. Na katika watu, na wanyama, na mifugo, pia rangi zao zinakhitalifiana. Kwa hakika wanao mcha Mwenyezi Mungu miongoni mwa waja wake ni wanazuoni. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mwenye nguvu, Mwenye kusamehe. .

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 }إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلاَفِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لآَيَاتٍ لأُولِي الأَلْبَابِ الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَاماً وَقُعُوداً وَعَلَى جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ{

Hakika katika kuumbwa mbingu na ardhi na kuhitalifiana usiku na mchana ziko ishara kwa wenye akili. Ambao humkumbuka Mwenyezi Mungu Mtukufu wakiwa wima na wakikaa kitako na wakilala. Na hufikiri kuumbwa mbingu na ardhi…

Vile vile maana ya Elimu yenye manufaa ni kila kinachowanufaisha watu katika maisha yao ya Duniani na Akhera, katika Elimu za Dini au za Kilugha au za Tiba, Madawa, Fizikia, Kikemia, Anga, Uhandisi, Nishati, na aina zingine mbali mbali za elimu na maarifa yenye manufaa kwa watu. Elimu ni msingi wa Mwananchi Mbunifu na Mvumbuzi mwenye Uzalendo, na dalili ya hayo ni kauli yake Mwenyezi Mungu Mtukufu:

}فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لاَ تَعْلَمُونَ{

Basi waulizeni wenye ukumbusho kama nyinyi hamjui.

Neno kukumbuka lina maana pana zaidi kuliko kuishia katika elimu yenyewe, kwani suala hapa ni lenye kuihusu kila aina ya elimu yenye manufaa. Jambo ambalo halina shaka yoyote ndani yake ni kwamba sisi tunazihitaji mno elimu zote ambazo zinaijenga Duniani yetu kama tunavyohitaji elimu zote ambazo zitaifanya Dini yetu isimame imara.

Na huwenda wajibu wa wakati huu na faradhi yake kwa Wanazuoni wa zama hizi ni kusahihisha Mieleweko na Maana mbali mbali zilizopotoshwa, pamoja na kurekebisha na kusahihisha sura ya Uislamu na Waislamu iliyopo akilini na iliyovurugwa mno, na kufanya kazi ya kueneza Fikra Sahihi ya Uislamu Ulio Sahihi. Tunamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu atujaalie tuwe waaadilifu kwa watu hawa, na atufundishe tusio yajua, na atukumbushe tunayoyasahau, na atujaalie uongofu katika Dini yetu.

 

Miongoni mwa Mafunzo yatokanayo na Hijra ya Mtume S.A.W, ni Ujenzi wa Dola

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu, Mola Mlezi wa Viumbe vyote, anaesema katika Kitabu chake Kitukufu:

{ إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولَئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَتَ اللَّهِ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}

Hakika wale walioamini na wale waliohama na wakapigania Njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, hao ndio wanaotaraji rehema za Mwenyezi Mungu Mtukufu. Na Mwenyezi Mungu Mtukufu ndiye mwenye kusamehe na mwenye kurehemu.

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa hali isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, peke yake asiye na mshirika wake, yeye ndiye, Mfunguzi wa milango ya neema kwa waja wake, na ni Mjuzi, na ninashuhudia ya kuwa Bwana wetu Muhammad, ni mja wake na ni mjumbe wake, mwenye maadili matukufu. Ewe Mwenyezi Mungu Mtukufu mswalie na umrehemu na umbariki yeye na jamaa zake na Maswahaba wake, Wenye kung’aa mapaji ya nyuso zao na waliobarikiwa, na kila mwenyekuwafuata mpaka siku ya Malipo.

Na baada ya utangulizi huu,

Hakika Hijra ya Mtume S.A.W, kutoka Makkah na kuelekea Madina ni tukio la kihistoria lililo kubwa na ambalo limeibadilisha historia ya Binadamu, na sisi tuna haja ya kuyapokea kutoka katika Hijra hiyo, kila aina ya maana ambazo zinaweza kuchangia katika makuzi ya Jamii yetu na kujenga Ustaarabu wake. Hijra hii ilikuwa na inaendelea kuwa ni kitenganishaji kikuu cha baina ya Haki na Batili, na mageuzi mazuri kuelekea katika ujenzi wa Nchi ya kiraia kwa misingi imara ya uadilifu, usawa, uhuru wa kuabudu, ulinzi wa Heshima ya binadamu, na kuweka misingi imara ya Fiqhi ya kuishi kwa pamoja na kwa amani, na kuweka msingi wa maisha ya kibinadamu ya kushirikiana na kuwa na mfungamano wa kijamii baina ya wananchi wa nchi moja na kushiriki katika changamfu za kiuchumi kwa sura zake mbali mbali. Na Mtume S.A.W amejenga nchi kwa misingi mingi na nyenzo za aina mbali mbali, na muhimu miongoni mwazo ni: Ujenzi wa Msikiti: Ujenzi wa Msikiti ulikuwa ndio jambo la kwanza alilolifanya Mtume S.A.W baada tu ya kuwasili Madina; kwa kuwa uhusiano wa binadamu na Mola wake Mlezi ndio kinga ya Usalama wa kila kitu. Kuwa na Dini sahihi ni moja katika ya njia muhimu za ujenzi wa Utu uliokamilika na ambao unajenga na wala haubomoi, na unaimarisha na wala hauharibu. Na kwa kiasi cha kukengeuka na Dini sahihi au kiasi cha ufahamu potovu wa Dini, husababisha mianya katika uundaji wa Utu, kama ambavyo Msikiti una risala yake muhimu ya kielimu na kijamii ambayo inayajenga na kuyaimarisha yaliyo thabiti pamoja na Maadili mema katika Jamii, na kuchangia pia katika kuitumikia jamii hiyo.

Jambo lingine ni ujenzi wa Uchumi: Hakika mambo yalivyo, Uchumi wenye nguvu ni katika Nguzo imara zinazoisaidia nchi, na ni katika misingi yake mikuu ambayo nchi kamwe haiwezi kusimama au kujenga isipokuwa kwayo; kwa hivyo uchumi wenye nguvu na utulivu unaiwezesha nchi kutekeleza majukumu yake ipasavyo, yawe majukuu hayo ni ya ndani au ya kimataifa, ukiongezea na kwamba huleta maisha mazuri kwa wananchi wake. Na pale uchumi wan chi unapodhoofika, basi ufukara huenea pamoja na magonjwa, na maisha kukosa utulivu pamoja na kuzuka kwa migogoro isiyokwisha, na kupelekea kuharibia kwa Tabia za watu na kuongezeka kwa uhalifu wa aina mbali mbali. Na hii huwa ni fursa nzuri kwa maadui wanaozinyemelea nchi, ambao lengo lau kubwa ni kuziangusha na kuingiza machafuko yasiyomalizika.

Mtume S.A.W alikuwa na shime ya kuifanya Jamii ya Madina iwe na nguvu za kiuchumi zinazoiwezesha kutelekeza mahitaji ya wananchi wake, na kujilinda na kutuma ujumbe wa amani na usalama kwa wote na kuujenga ulimwengu ulioletewa Dini ya Uislamu iliyo tukufu. Mtume S.A.W alifanya juhudi pevu ya kuunda soko kubwa la Madina ili liwe chanzo kikuu cha uchumi halali na biashara, ma kituo kikuu cha wakuu wa viwanda na kazi mbali mbali za mikono, na soko hili alilolianzisha Mtume S.A.W, linaitwa soko la Manakha. Kutoka kwa Atwaau bin Yasaar amesema: Mtume S.A.W alipotaka kuanzisha soko la Madina alienda katika soko la Banuu Qainukaa, kisha akaja katika soko la Madina na akapiga kwa miguu yake na akasema: hili ni soko lenu hakuna wa kukunyanyaseni. Maswahaba wakubwa walishiriki katika changamfu mbali mbali za biashara, na hawakukubali kuishi kwa kutegemea misaada ya kifedha kutoka kwa ndugu zao wa Madina. Kutoka kwa Abdulrahman bin Aufi R.A, amesema: Walipoenda wao Madina, Mtume S.A.W aliwaunganisha undugu baina ya Abdulrahman bin Aufi na Saad bin Rabiiu, ambapo alimwambia Abdulrahma: Mimi ni Answaar niliye na mali nyingi mno, ninaweza kuigawa mali yangu mara mbili… akasema: Mwenyezi Mungu akubariki katika watu wako na mali yako. Soko lenu liko wapi?

Kwa hiyo, umma wowote usioweza kumiliki chochote wala kuzalisha chakula chake cha kutosha, nguo zake, madawa yake na silaha zake, basi haujiwezi kwa lolote, na hauna amri, utashi, tamko, hadhi na utukufu wake. Wanasema wenye busara: Mtendee wema umtakae, utakuwa kwake bwana kwake, na jitosheleze na uepuke cha mtu yoyote utakuwa kama yeye, na muhitaji umtakae utakuwa mtumwa wake. Na Dini yetu Tukufu imetufundisha ya kuwa; Mkono ulio juu ni bora kulliko mkono ulio chini, ambapo anasema Mtume S.A.W: Mkono ulio juu ni bora kuliko mkono ulio chini. Na anasema Mtume S.A.W: Mkono unaotoa ndio ulio juu, na mkono unaoomba ndio mkono ulio chini. Na hakuna shaka yoyote kwamba kipimo hiki kinatumika pia kwa Umma, Taasisi mbali mbali, Familia na kwa kila mtu. Kwa hiyo hakuna anayeweza kuukana umuhimu wa mali katika kurahisisha maisha kwa ujumla, na kumuinua kila mtu pamoja na umma, ili kuzifikia njia bora za maisha mazuri, na kupanda ngazi mbali mbali za maendeleo.

Anasema Mshairi, Ahmad Shauki:

Kwa elimu na Mali, watu huujenga ufalme wao

                            Haujengwi ufalme kwa ujinga na umasikini.

Mtume S.A.W ameweka masharti yaliyopangika katika Miamala mbali mbali, na akatuasa tuwe na usamehevu na roho safi katika kuuza na kununua, akasema S.A.W: Mwenyezi Mungu anamrehemu mja msamehevu pale anapouza, anaponunua na anapotoa hukumu. Na akatuamrisha Mtume S.A.W, tuwe wakweli na waaminifu, akasema:  Mfanyabiashara Mkweli, Mwanifu, atakuwa pamoja na Manabii na Mashahidi. Na Mtume S.A.W ameuharamisha ulanguzi akasema: Mtu yoyote atakaefanya ulanguzi wa chakula kwa muda wa siku arubaini basi atakuwa amejiepusha na Mwenyezi Mungu, na Mwenyezi Mungu atakuwa amejiepusha nae. Bali Mtume S.A.W alikuwa yeye mwenyewe akipita pita sokoni na kufuatilia Uuzaji na ununuaji, na alikuwa akiwaelekeza watu kwa yale yanayowanufaisha. Kutoka kwa Abu Huraira R.A, kwamba Mtume S.A.W alipitia katika sehemu ya nafaka iliyowekwa mezani, kisha akaingiza vidole vyake katika nafaka hiyo na kuhisi unyevunyevu akasema S.A.W: Ewe Muuza chakula, hiki ni kitu gani? Akasema: nafaka hii ilinyeeshewa na mvua ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu. Akasema Mtume S.A.W: kwanini usikiweke juu ili watu waone? Kisha akasema S.A.W: mtu yoyote atakaetudanganya sio mwenzetu.

Mkataba wa Madina: Mtume S.A.W alijenga nchi yenye nguvu baada ya Hijra, na akaweka misingi yake katika Mkaraka wa Madina, na Mtume wetu hakuishia katika kuwaunga undugu watu wa Makkaha na wa Madina (Muhajirina na Answaar) kutokana ni hitilafu walizokuwa nazo, bali alihamia katika maana ya kiutu zaidi kupitia uundaji wake wa Waraka wa Madina na amabao unazingatiwa kuwa ni Waraka Bora mno kuwahi kuundwa na binadamu katika Historia ya yote; ambapo ulizipitisha na kuzikubali haki na majukumu kwa watu wote, na na kuweka misingi ya kuishi pamoja kwa amani baina ya wanachi wote kwa upande mmoja, na kati ya Utu kwa upande mwingine, kwa namna inayoufanya waraka huo uwe bora zaidi kihistoria na wa kipekee katika nyaraka za kibinadamu katika Fiqhi ya kuishi pamoja. Na alama ya hayo: ni Mkataba alioupitisha Mtume S.A.W na Mayahudi wa Madina na wengine wao, ambapo aliwapa mayahudi haki zote  za waislamu katika Usalama na amani, uhuru na ulinzi wa pamoja. Na miongoni mwa vipengele muhimu, ni: Mayahudi watoe pamoja na waislamu kama wataendelea kuwa wanashambuliwa, na kwamba mayahudi wa Banu Aufi ni umma ulio pamoja na Waumini, mayahudi wana Dini yao na Waislamu wana Dini yao, watumwa wao na nafsi zao isipokuwa atakaedhulumu au kufanya madhambi. Na ndani ya Waraka huo, kuna kuhakikishiwa uhuru kamili wa Dini, Usalama, Ulinzi wa pamoja dhidi ya adui yoyote anayeishambulia Madina.

    Na hii inamaanisha kuwa nchi ya kiraia katika Uislamu inatosha kwa wote, waislamu na wasio kuwa waislamu. Wote wana haki na majukumu na kila mmoja wao ana juu ya mwingine wajibu kamili. Kwa sharti la kufuata kikamilifu Masharti ya Kijamii yanayozilinda haki za watu wote na Majukumu yao, na katika yaliyo mbele ni: Amani na kutomshambulia mtu, na kutovunja katiba inayopangilia Uhusiano baina ya watu wote.

Hakika mambo yalivyo, kuishi pamoja na kwa amani baina ya watu wote ni faradhi ya kidni, na jambo muhimu kijamii linaloulazimu uhalisia anaouishi mwanadamu. Na haiwezekani kulifikia lengo hili isipokuwa watu wote watakapohisi kuwa wao ni wananchi wan chi moja pekee, wana haki sawa na majukumu yanayolingana, bila ya kuwepo ubaguzi wa aina yoyote iwayo, kwa misingi ya kidini au kikabila au vinginevyo. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ}

Hakuna kulazimisha katika dini kwani uongofu umekwisha pambanuka na upotovu.

Mtume S.A.W na Maswahaba wake waliyatekeleza haya kivitendo na hawakuwahi kumlazimisha mtu yoyote kuingia katika Dini hii ya Mwenyezi Mungu, na hawajawahi kulibomoa kanisa lolote au hekalu au jumba lolote la ibada, bali maeneo yote ya ibada yaliheshimika na kulindwa na waislamu ipasavyo. Ni kwa sababu Uislamu unaulinda Uhuru wa kuabudu wa watu wote, na hakuna yoyote aliye miliki au anaemiliki uwezo wa kubadilisha uaina huu na tofauti hii; kwa kuwa kufanya hivyo ni kinyume na utashi wa Mwenyezi Mungu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا أَفَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ}

Angelitaka Mola wako Mlezi wangeliamini wote waliopo katika ardhi. Je wewe utawalazimisha watu kwa nguvu mpaka wawe waumini?

Kwa hiyo, kuheshimu Itikadi, Haki na Wajibu wa kila mtu, ni nguzo kuu ya ujenzi wa Dola, na ina athari yake ya mfungamano wa mahusiano baina ya Mataifa na Jamii. Kwani kila taifa lina Itikadi yake na Misingi yake inayoheshimiwa na kufuatwa, na kuzingatiwa kuwa ni bora kuliko zingine zozote. Na Uislamu umetukataza kuwafanyia watu wa Dini zingine yale yanayowakashifu wao au Dini zao, kwani Dini zote zimekuja kwa ajili ya kumletea furaha mwanadamu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{ وَلَا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْوًا بِغَيْرِ عِلْمٍ كَذَلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِمْ مَرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ} .

Wala msiwatukane hao wanao waomba badala ya Mwenyezi Mungu, wasije na wao wakamtukana Mwenyezi Mungu kwa jeuri bila ya kujua. Namna hivyo tumewapambia kila umma vitendo vyao. Kisha marejeo yao yatakuwa kwa Mola wao Mlezi, naye atawaambia waliyo kuwa wakiyatenda. Vile vile Uislamu umeweka katika nafsi za wafuasi wake msingi imara wa Wema na Ujirani mwema na wasio kuwa waislamu. Na kuna aya iliyokuja kwa ajili ya kuusisitizia msingi huu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ} .

Mwenyezi Mungu hakukatazeni kuwafanyia wema na uadilifu wale ambao hawakukupigeni vita, wala hawakukutoeni makwenu. Hakika Mwenyezi Mungu huwapenda wafanyao uadilifu.

Uislamu umewaamrisha wafuasi wake kulinda mtangamano mwema na wasiokuwa waislamu na kuchunga hisia zao hata katika maongezi na mijadala, pamoja na kuhimiza maongezi yawekwa yale mambo mazuri zaidi. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلَا تُجَادِلُوا أَهْلَ الْكِتَابِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِلَّا الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ وَقُولُوا آمَنَّا بِالَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَأُنْزِلَ إِلَيْكُمْ وَإِلَهُنَا وَإِلَهُكُمْ وَاحِدٌ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ}

Wala msijadiliane na Watu wa Kitabu ila kwa njia iliyo nzuri kabisa, isipo kuwa wale walio dhulumu miongoni mwao. Na semeni: Tumeyaamini yaliyo teremshwa kwetu na yaliyo teremshwa kwenu. Na Mungu wetu na Mungu wenu ni Mmoja. Na sisi ni wenye kusilimu kwake.

Na kwa ajili hii, Mkataba wa Madina ulikuwa mfano wa kuigwa katika kulinda utukufu wa kibinadamu, mkataba ambao unafanya kazi ya kuungana na kuwa bega kwa bega kitaifa kwa ajili ya ujenzi wa Dolan a kujenga Staarabu mbali mbali, na kuyafikia masilahi ya binadamu wote.

Ninayasema haya, na nimamwomba Mwenyezi Mungu anisamehe mimi na nyinyi.

***

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mola Mlezi wa viumbe vyote. Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, yeye pekee asiye na mshirika wake. Na ninashuhudia ya kwamba Bwana wetu na Mtume wetu Muhammad S.A.W ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola wetu tunakuomba umswalie, umrehemu na umbariki Mtume wetu S.A.W, yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote, na kila atakaemfuata kwa wema hadi siku ya Mwisho.

Na baada ya utangulizi huu,

Hakika Taifa lina thamani kubwa mno na lina hadhi kubwa sana na nafasi ya juu. Kuipenda nchi na kuwa mzalendo kwa nchi yako pamoja na kuilinda ni jambo la kimaumbile ambalo nafsi ya binadamu iliyosalimika imeumbiwa kwalo, na ni wajibu uliowekwa kimsingi na Dini tukufu ya uislamu, na wajibu huu unawajibishwa na Utaifa na Uzalendo. Na Sheria zote za Mwenyezi Mungu zimeuthibitisha. Na Mtume S.A.W, ametoa mifano mingi mikubwa katika kuipenda nchi na kufungamana nayo pamoja na kuwa na uzalendo nayo, ambapo alisema S.A.W wakati alipokuwa katika Hijra yake ya kuelekea Madina, akiisemesha nchi yake ya kwanza ambayo ni Makkah Tukufu: Uzuri wako ulioje wan chi, na Mapenzi yaliyoje kwangu, kama watu wako wasingenitoa basi nisingetoka. Na Mtume S.A.W alipohamia Madina Munawara na kuishi huko, alimwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu amjaalie mapenzi ya kuipenda nchi yake ya pili, na alete Usalama na Amani ndani ya nchi yake hiyo ya pili. Akasema S.A.W: Ewe Mola wetu Mlezi tunakuomba utupe mapenzi ya kuipenda nchi yetu ya pili, ya Madina, kama tunavyoipenda Makkah au zaidi yake.

Hakika uhusiano kati ya Dini na Nchi ni kukamilishana na wala sio wa kukinzana. Na kuzilinda nchi ni moja ya Makusudio Makuu nay a Muhimu ambayo tunapaswa kuyalinda na kuyahifadhi. Na hakuna uchumi tulivu bila ya usalama wa uhakika na endelevu. Na ulinzi wa nchi na kuilinda kwake pamoja na kujitolea, ni kwa ajili ya takwa la kisheria, na ni wajibu wa kitaifa kwa kila anaeishi na kutulizana ndani yak echini ya ardhi ya nchi hiyo na kivuli chake; kwa hivyo kuipenda nchi hakuishii katika hisia na mihemko pekee, bali kunatafirika kivitendo na kwa mwenendo mzuri wenye manufaa kwa kila mtu na kwa Jamii nzima; na kwa ajili hiyo, hapana budi kujitolea kwa ajili ya kuiendeleza nchi huku ikiendelea kuwa na nguvu na yenye kupendwa na wananchi wake.

Hakika uzalendo wa kweli sio tu alama zinazonyanyuliwa juu na watu, au maelezo yanayokaririwa na watu; bali uzalendo wa kweli ni Imani, Mwenendo na kujitolea, uzalendo ni mfumo wa Maisha na hisia zinazotokana na uhai wan chi na changamoto ambazo zinaielekea nchi hiyo, na kuhisi uchungu kwa machungu ya nchi hiyo, na kuwa na furaha kwa kuyafikia matumaini yake na kuwa tayari daima kwa ajili ya kujitolea kwa ajili ya nchi. Kongole kwa wanaume waliokuwa wakweli kwa ahadi walizotoa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, na kujitolea kwa roho zao na nafsi zao katika njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, na kwa ajili ya kuzinyanyua juu nchi zao.

      Ewe Mola wetu Mlezi tunakuomba uilinde nchi yetu, wananchi wake, majeshi yake ya Ulinzi na Usalama, kutokana na kila ovu, na tunakuomba ujibu vitimbi vya wenyekufanya vitimbi, na chuki za wenye chuki, na Husda ya wenye kuhusudu.

Maana ya Kuhama baina ya zama zilizotangulia na sasa

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola wa viumbe vyote, anaesema katika Kitabu chake Kitukufu:

 {إِلَّا تَنْصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللَّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ الَّذِينَ كَفَرُوا ثَانِيَ اثْنَيْنِ إِذْ هُمَا فِي الْغَارِ إِذْ يَقُولُ لِصَاحِبِهِ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِ وَأَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِينَ كَفَرُوا السُّفْلَى وَكَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}

Ikiwa nyinyi hamtamnusuru Mtume, basi Mwenyezi Mungu alikwisha mnusuru walipo mtoa walio kufuru, naye ni wa pili katika wawili walipo kuwa katika pango, naye akamwambia sahibu yake: Usihuzunike. Hakika Mwenyezi Mungu yu pamoja nasi. Mwenyezi Mungu akamteremshia utulivu wake, na akamuunga mkono kwa majeshi msiyo yaona, na akalifanya neno la walio kufuru kuwa chini, na Neno la Mwenyezi Mungu kuwa ndilo juu. Na Mwenyezi Mungu ndiye Mwenye nguvu Mwenye hikima.

Na ninashuhudia kuwa hakuna mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, peke yake asiye na mshirika wake, na ninashuhudia kuwa Bwana Wetu na Mtume wetu Muhammad S.A.W, ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mwenyezi Mungu Mtukufu, Mswalie, marehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake na kila mwenyekuufuata mwongozo wake kwa wema mpaka siku ya Malipo.

Na baada ya utangulizi huu,

Maudhi yalipoongezeka dhidi ya Maswahaba wa Mtume S.A.W, huko Makkah, Mtume aliwaidhinisha Maswahaba mwaka wa tano tangu apewe utume, wahamie Uhabeshi, akisema: Hakika katika Ardhi ya Uhabeshi kuna mfalme asiyemdhulumu yoyote kwake, basi nendeni katika nchi yake, mpaka Mwenyezi Mungu atakapokuleteeni faraja na njia ya kutoka katika hali mliyonayo. Baadhi ya Maswahaba wakatoka na kuelekea Uhabeshi. Mpaka wakafika katika ardhi ya nchi hiyo, na wakaishi katika makazi bora zaidi, na wakiwa katika ujirani mwema, na wakawa na usalama wa Dini yao, na wakamwabudu Mola wao Mlezi, mpaka wakafikiwa na habari ya kwama watu wa Makkah wameingina katika Uislamu, wakaamua kurejea kwa mara nyingine nyumbani kwao. Na walioikuta hali iko tofauti na walivyoisikia, na wakakumbana na maudhi kwa mara nyingine tena, Mtume S.A.W akawaidhinisha tena wahamie Uhabeshi kwa mara ya pili, na katika Wahamiaji wa Uhabeshi alikuwepo Bwana wetu Jafari bin Abi Twalib R.A, katika safu ya mbele.

Makuraishi walipojua kuwa wahamaji hao wako katika amani, heshima na ulinzi pembezoni mwa mfalme mwadilifu, wakataka kuwarejesha kwa mara nyingine, wakamtuma mjumbe wao kwa mfamle Najashi wa uhabeshi wakimtaka awasalimishe kwao, akasema: Hapana kwa kweli, ninaapa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, sitawasalimisha watu waliokimbilia katika nchi yangu, na wakachagua kuwa pembezoni mwangu na pembezoni mwa wengine, mpaka niwaite na niwasikilize, kisha Jafari bin Abu Twalib akasimama R.A, ili ayarudi madai ya Makuraishi na uzushi wao, akasema: Ewe Mfalme, Sisi tulikuwa watu tunaoabudu masanamu, na tunakula nyamafu na tunahalisha yaliyo haramu, na tunafanya machafu ya uzinzi, na tunaukata undugu, na tunawatendea uovu majirani zetu, na mwenye nguvu katika sisi anamdhulumu mnyonge, tulikuwa hivyo. Mpaka Mwenyezi Mungu Mtukufu akatuletea Mtume miongoni mwetu, tunaijua nasaba yake, ukweli na uaminifu wake, utu wake, akatulingania kwa ajili ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, ili tumpwekeshe yeye na tuachane na vile tulivyokuwa tukiviabudu sisi na baba zetu kinyume na Mwenyezi Mungu Mtukufu, kama vile Mawe na Masanamu, na akatuamrisha tuwe wakweli katika maneno yetu na kufikisha amana, na kuunganisha undugu, na kuwa na ujirani mwema, na kujiepusha na yaliyoharamishwa na pia umwagaji damu, na akatuzuia kufanya uzinzi, kusema uongo na kula mali ya yatima, na kuwasingizia uzinifu wanawake wema,, na akatuamrisha tumuabudu Mwenyezi Mungu Mtukufu peke yake bila kumshirikisha na kitu chochote, na akatuamrisha tuswali, tutoe zaka, na tufunge. Bwana wetu Jafari R.A akazungumzia vitu vingi kuhusu Uislamu kisha akasema: tukamwamini, na tukamfuata kwa yale aliyokuja nayo, tukamwabudu Mwenyezi Mungu Mtukufuna hatukumshirikisha na kitu chochote, na tukayaharamisha yale aliyotuharamishia, na tukayahalalisha yale aliyotuhalalishia na watu wetu wakatufanyia uadui, wakatuadhibu na wakatufitini ili tuiache dini yetu, waturejeshe katika kuyaabudu masanamu badala ya kumwabudu Mwenyezi Mungu Mtukufu, na tuhalalishe yale tuliokuwa tunayahalisha katika machafu, na walipotutenza nguvu na wakatudhulumu na kutufanyia mazito, na wakatuwekea vizuizi baina yetu na Dini yetu, tuliamua kutoka na kukimbilia katika nchi yako, na tukakuchagua wewe tukawaacha wengine, na tukawa na utashi wa kuwa karibu yako, na tukawa na matumaini ewe Mfalme kwamba hatutadhulumiwa kwako. Mfalme Najashi akasema: Je una chochote katika alivyokuja navyo kutoka kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu? Akamsomea mwanzo wa surat Maryam, Mfalme Najashi akalia mpaka ndevu zake zikaloana kwa machozi, na Maaskofu wake nao pia wakalia pale waliposikia kile walichosomewa katika Qurani Tukufu, kisha Mfalme Najashi akasema: hakika haya, ninaapa kwa Mwenyezi Mungu kuwa ni maneno ya Mwenyezi Mungu aliyokuja nayo Mtume Isa A.S, nendeni, ninaapa sitakusalimisheni kwao kamwe.

Hakika mzingativu wa kina katika Hijra mbili kuelekea Uhabeshi atatambua vyema ya kwamba Kuhama kwa Waislamu wa mwanzo hakukua kutoka katika nchi ya Ukafiri kuelekea katika nchi ya Imani, kwani asili ya jambo hili ni ulinzi wa nchi na kutoziacha chini ya mikono ya Mabeberu au maadui, bali uhamiaji huu wa kuelekea Uhabeshi ulikuwa ni kutoka katika nchi ya hofu na kuelekea katika nchi ya Amani, kwani Mfalme Najashi kwa wakati huo hakuwa mwislamu, lakini alikuwa kiongozi mwadilifu anayewapa usalama watu wanaokuwa karibu yake kwa Dini zao, Mali zao, na Nafsi zao, na kwa ajili hii, anasemwa kwamba Mwenyezi Mungu Mtukufu huinusuru nchi yenye uadilifu hata kama ni ya kikafiri, na huiacha nchi yenye dhuluma hata kama ni ya kiislamu. Kwa hivyo Mlfame anaweza kudumu pamoja na kuwa ni kafiri lakini hawezi kudumu akiwa ni mwenye kudhulumu. Kwa upande wa nchi yenye kudhulumu, haiwezi kudumu hata kama inaongozwa na kiongozi mwislamu.   Na Mtume wetu S.A.W amempa Imamu mwadilifu, naasi ya juu, na cheo kikubwa siku ya Kiama kwa kuwa kwake miongoni mwa watu saba ambao Mwenyezi Mungu Mtukufu atawafunika na kivuli cha Arshi yake Siku ambayo hakutakuwa na kivuli isipokuwa kivuli chake. Kwa hivyo, kwa uadilifu wake jamii yote inatengemaa na kwa ufisadi wa kiongozi, jamii yote inaharibika.

Na pindi Mwenyezi Mungu Mtukufu alipomwidhinisha Mtume wake S.A.W, kuhamia Madina Munawarah Mtume S.A.W alitoka akiwa anaungwa mkono na Mwenyezi Mungu Mtukufu, kwani uhamaji huo ulikuwa mageuzi makubwa mazuri ya kulijenga Dola la Uislamu, na kulifikia lengo la kuishi pamoja na kuwa ndugu, na kuleta umoja,ili Mtume S.A.W afanikiwe kuufikisha ujumbe wa Mola wake Mlezi kwa walimwengu wote, na kwa hayo, anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِلاَّ تَنصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللَّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ الَّذِينَ كَفَرُواْ ثَانِيَ اثْنَيْنِ إِذْ هُمَا فِي الْغَارِ إِذْ يَقُولُ لِصَاحِبِهِ لاَ تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا فَأَنزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِ وَأَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَّمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِينَ كَفَرُواْ السُّفْلَى وَكَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}

Ikiwa nyinyi hamtamnusuru Mtume, basi Mwenyezi Mungu alikwisha mnusuru walipo mtoa walio kufuru, naye ni wa pili katika wawili walipo kuwa katika pango, naye akamwambia sahibu yake: Usihuzunike. Hakika Mwenyezi Mungu yu pamoja nasi. Mwenyezi Mungu akamteremshia utulivu wake, na akamuunga mkono kwa majeshi msiyo yaona, na akalifanya neno la walio kufuru kuwa chini, na Neno la Mwenyezi Mungu kuwa ndilo juu. Na Mwenyezi Mungu ndiye Mwenye nguvu Mwenye hikima.

Na katika mwaka wa Nane wa atangu kuhamia Madina, Mwenyezi Mungu Mtukufu anampa ushindi Mtume wake kwa kuifungua Makkah, ushindi wa wazi. Na watu wanaingia katika Dini ya Mwenyezi Mungu Mtukfu makundi kwa makundi, na maana ya Hijra inabadilika kutoka katika maana yake finyu na kuelekea katika maana mbali mbali ukaribisho mpana usio na mipaka na ambao unakusanya pande zote za maisha. Baada ya ufunguzi wa Makkah, Hijra ya kutoka katika nchi kuelekea nchi nyingine ilifikia ukingoni baada ya kuwa Uhamaji ni takwa la wakati wa unyonge, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا فَأُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيرًا}

Hakika Malaika watawaambia wale ambao wamewafisha nao wamejidhulumu nafsi zao: Mlikuwa vipi? Watasema: Tulikuwa tunaonewa. Watawaambia: Kwani ardhi ya Mwenyezi Mungu haikuwa na wasaa wa kuhamia humo? Basi hao makaazi yao ni Jahannamu, nayo ni marejeo mabaya kabisa.

Hukumu ya Hijra au Uhamaji, ilibadilika baada ya Ufunguzi wa Makkah, kwa tamko lake Mtume S.A.W: Hakuna Hijra baada ya Ufunguzi wa Makkah, lakini kuna Jihadi na Nia.

Na aliposilimu Swafwaan bin Umayyah, akaambiwa huku akiwa katika maeneo ya juu ya Makkah: kwamba Mtu ambaye hakuhama hana Dini, akasema: Sifiki nyumbani kwangu mbapa niende Madina, na akaenda Madina, na kumwendea Bwana wetu Abaas bin Abdul Mutwalib R.A, kisha akaelekea kwa Mtume S.A.W, na akasema: Ni kipi kilichokuleta ewe Abu Wahab? Akasema: inasemekana: kuwa hana Dini asiyehama. Mtume S.A.W akasema: Ewe Abu Wahbi, rejea nyumbani kwako Makkah na kimbilieni katika Dini yenu. Hakika Hijrah imemalizika, lakini Jihadi na Nia bado vipo. Na anasema Mtume S.A.W: Mwislamu ni yule ambaye Waislamu wenzake wamesalimika na Ulimi wake na Mikono yake, na Mhamaji ni yule aliyeyahama yale aliyoyakataza Mwenyezi Mungu Mtukufu.

ingawa uhamaji wa kieneo, kutoka Makkah kwenda Madina umemalizika kwa Ufunguzi wa Makkah, maana zote nzuri za uhamaji bado zinaendelea kuwepo, nazo tunalazimika kuzitilia mkazo. Mtume S.A.W ametuwekea Misingi ya kwamba Uhamaji wa kweli ni mageuzi mazuri kuelekea katika ubora zaidi na uzuri kama vile mageuzi ya kutoka katika Ukosefu wa ajira na Uzembe kuelekea katika Bidii, Kazi na Utendaji wa uhakika, na kutoka katika kujipenda, uchoyo na Kasumba ya Kijahili, kuelekea katika kuwapendelea wengine na kuleta undugu wa kibinadamu ulio wa kweli, na kuamini uwepo wa wengine, na haki ya kibinadamu ya kujichagulia, na uhuru wa kuabudu, na mahusiano ya ujirani mwema, na kufanya kazi ya ujenzi wa Mwanadamu kiimani, kielimu, kifikra, kimwenendo, kitabia, kiuchumi na kijamii, kwa ujenzi ulio salama na wenye misingi imara, inayoijenga nchi na kutengeneza Staarabu, na inaleta masilahi ya kiutu kwa wote, na kuulinda utukufu wa ubinadamu, kama binadamu.

Hakika Maana sahihi ya Hijrah (Uhamaji) inaelekea kwamba Uhamaji usiomalizika katika zama zote ni mabadiliko ya kutoka katika Ujinga na kuelekea katika Elimu, kutoka katika Upotovu na kuelekea katika Uongofu, na kutoka katika Tabia chafu kuelekea katika Tabia njema, na kutoka katika Ufisadi na kuelekea katika Ubora na Ubora zaidi, kwa namna ambayo inachangia ujenzi wa Ustaarabu na Ulimwengu, kwa kuwa Dini yetu ni Dini ya Ujenzi na Uimarishaji wa Ulimwengu wote. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا}

Yeye ndiye aliye kuumbeni katika ardhi, na akakuwekeni humo.

Kwa hiyo Umma wetu ni Umma wa kazi na wala sio Umma wa uzembe. Huu ni Umma wa kujenga sio kubomoa au kuharibu. Ni Umma wa Ustaarabu. Na kamwe kuchelewa kimaendeleo hakujawahi kuwa moja ya alama za Umma huu. Kwa hivyo, ni juu ya kila Mwislamu kuipenda Dini yake na kujigamba kwayo, na atende kwa ajili ya kuinyanyua Dni yake, na utukufu wa nchi yake, mbali na kila aina ya ukengeukaji, upotoshaji, na siasa kali, kama vile kuhamia kwenye makundi ya kigaidi kwa fikra potovu ya kupigania jihadi ya wongo,  chini ya bendera za uwongo, au kama vile uhamiaji kinyume cha sheria  ambao hupelekea kuangamia, au kudhalilishwa na kunyanyasika, na ambao humfanya mtu kuwa mkosa kisheria na mwenyekupata madhambi kidini; kwa kuwa heshima ya nchi ni kama vile ilivyo heshima ya nyumba, na kama ambavyo haijuzu kuingia nyumbani kwa mtu isipokuwa kwa idhini yake, vile vile haijuzu kuingia nchi yoyote isipokuwa kwa njia za kisheria zilizokubaliwa na nchi zote, na pia kama ambavyo mtu hapendi mtu kupenya na kuingia katika nchi yake au aingine kinyume na njia za kisheria zinazotambulika, basi na yeye pia analazimika asifanye hivyo kwa nchi nyingine.

Ninaisema kauli yangu hii na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu anisamehe mimi na akusameheni nyinyi.

*        *        *

Sifa zote ni zake Mwenyezi Mungu Mola Mlezi wa walimwengu wote. Na ninashuhudia na kukiri kuwa hakuna mungu mwingine yoyote anayestahiki kuabudiwa isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, hana mshirika wake, na ninakiri na kushuhudia kuwa Bwana wetu Muhammad na Mtume wetu, ni Mja wake na Mjumbe wake. Ewe Mola wetu msalie, mrehemu na umbariki yeye, na Jamaa zake, na Maswahaba wake wote, na kila atakayewafuata kwa wema hadi siku ya Malipo.

Ndugu zangu Waislamu.

Hatuachi kukumbuka katika Mnasaba huu mzuri kwamba Mwezi wa Mwenyezi Mungu Mtukufu ambao ni mwezi wa Muharram ni mmoja kati ya miezi mitakatifu, na husuniwa kufunga zaidi ndani yake kwa ujumla. Anasema Mtume S.A.W: Swala iliyo bora baada ya Swala za Faradhi ni Swala inayoswaliwa usiku wa manane. Na Swaumu iliyo bora baada ya ile ya mwezi wa Ramadhani ni ile ya Mwezi wa Mwenyezi Mungu wa Muharram, na Siku ya Ashura kwa sifa maalumu; kwa kauli yake Mtume S.A.W: Funga siku ya Ashura huwa ninatarajia kwa Mwenyezi Mungu anisamehe Mwaka wa kabla yake. Mtume S.A.W alipoenda Madina aliwakuta Mayahudi wakiifunga siku ya Ashura na akasema: Ni siku gani hii? Wakasema: Hii ni siku ya nzuri, hii ni siku ambayo Mwenyezi Mungu Mtukufu aliwaokoa wana wa Israeli kutokana na adui yao na Musa akaifunga. Mtume akasema: basi mimi nina haki zaidi kwa Musa kuliko nyinyi. Kisha akaifunga na akaamrisha ifungwe. Anasema bin Abas R.A: Mtume S.A.W alipofunga siku ya Ashura na akaamrisha ifungwe, wakasema: Ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu, hakika mambo yalivyo hii nisiku inayotukuzwa na Mayahudi na Manaswara, akasema S.A.W: Pindi utakapowadia mwaka ujao,  – kwa utashi wake Mwenyezi Mungu – tutaifunga siku ya tisa. Kwa maana ya siku ya tisa nay a kumi. Kwa hivyo basi katika Sunna ni kufunga siku ya kumi ya mwezi wa Muharram, na ukamilifu wake na utimilifu wake ni kufunga tarehe tisa na kumi za mwezi wa Muharam.

Tunamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu atuwafikishe kwa yale ayapendayo na kuyaridhia, na aujaalie Mwaka Mpya wa Hijiriya uwe mwaka wa Kheri na Baraka na nusura na Ushindi kwa nchi yetu na pia kwa nchi zote za Waislamu.