Habari Muhimu Zilizotufikia

Habari Muhimu Zilizotufikia

Hatari ya Vumi na kujenga Mzinduko wa Bandia

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu, anaesema katika Kitabu chake Kitukufu

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا * يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِيمًا}

Enyi mlio amini! Mcheni Mwenyezi Mungu na semeni maneno ya sawasawa. Apate kukutengenezeeni vitendo vyenu na akusameheni madhambi yenu. Na anaye mt’ii Mwenyezi Mungu na Mtume wake, bila ya shaka amefanikiwa mafanikio makubwa.

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana wetu na Mtume wetu Muhammad S.A.W, ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola wetu Mlezi tunakuomba umswalie, umrehemu na umbariki Mtume wetu na Jamaa zake na Maswahaba wake na kila atakayewafuata hadi siku ya Malipo. Na baada ya utangulizi huu:

Hakika mapambano baina ya haki na batili ni ya tangu zamani, tangu kuwepo kwa mwanadamu, na yanaendelea mpaka siku Mwenyezi Mungu atakapoamua kuichukua Dunia na vilivyomo ndani yake, na kwamba miongoni mwa njia za wazi za watu wa batili katika mapambano yao na watu wa haki: ni utengenezaji wa Vumi na kuzieneza baina ya watu.

Na katika mambo yasiyokuwa na shaka ndani yake ni kwamba Neno ni amana na ni jukumu kubwa, liwe nia kusomwa, la kusikilizwa au la kuonekana. Na Vumi si lolote isipokuwa ni neon linaloenea baina ya watu, na hutolewa na watu wenye maradhi ya moyo, au mamlaka, au hata shirika, ambayo yote yanako chini ya nguvu za shari ambazo zinafanya kazi zake kwa siri, na husambazwa Vumi hizo kwa midomo bila ya kuwa na uthibitisho wowote, au kubaini ukweli wake, na huziathiri vibaya akili na nafsi za watu, na hueneza fikra zake za kubomoa na itikadi zake chafu, na jamii ikabadilika na kuwa katika hali ya wasi wasi na shaka, bali na usalama ukatoweka, na kujiamini baina ya watu kukadhoofika,. Kisha unauona Uma ulio mmoja unashukiana wenyewe kwa wenyewe, na kila mmoja anamfanyia hiayana mwenzake; na kwa hivyo amesema Mtume wetu S.A.W: Inamtosha mtu kuwa mwongo kwa kuzungumzia kila analolisikia. Kwa hivyo ikiwa kulizungumzia kila analolisikia mtu ni aina miongoni mwa aina za uongo na mtu huadhibiwa kwa kufanya hivyo, tena adhabu kali kweli kweli, itakuwaje basi kwa mtu anayeyazungumzia yale ambayo hajayaona au kuyasikia?

Uislamu umechukua msimamo mkali juu ya Vumi na wanaozieneza, na ukauzingatia mwenendo huu kuwa unaenda kinyume na Tabia Nzuri, na Maadili Mema yaliyoletwa na Sheria ya uislamu, na hiyo ni pale ulipowaamrisha wafuasi wake kuulinda Ulimi kutokana na kuyaingilia mambo yanayoeneza fitina na kuibua migongano katika Jamii, na ukawaamrisha wawe wakweli katika wanayoyasema, na kuzilinda ndimi zao na kuthibitisha kila kinachoyafikia masikio yao mpaka wasiwe wao ni sababu ya kueneza fitina, na kuiharibu Jamii, na kuzivuruga heshima zao. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ}

Enyi mlio amini! Mcheni Mwenyezi Mungu, na kuweni pamoja na wakweli.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{مَا يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ}

Hatamki neno ila karibu yake yupo mwangalizi tayari.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا}

Wala usiyafuate usiyo na ujuzi nayo. Hakika masikio, na macho, na moyo – hivyo vyote vitaulizwa.

Na katika Hadithi ya Muadh bin Jabal R.A, baada ya Mtume S.A.W, kumbainishia Mambo ya Farahdhi ya Uislamu, na milango ya Heri, alimwambia: na ukitaka nitakujulisha kichwa na Jambo na Nguzo yake na Kilele chake, akasema Muadha: Ndio ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu. Akasema S.A.W: Ama kichwa na Jambo lenu ni Uislamu, na Nguzo ya Jambo lenu ni Swala, na Kilele chake ni Jihadi katika njia ya Mwenyezi Mungu, na ukitaka nitakueleza jambo zito kuliko yote hayo. Akasema Muadhi: ni kipi hicho ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu? Akasema: akaelekeza kidole chake kwenye Mdomo wake, kisha akasema: kisha nikamwambia: ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu, Je hakika sisi tunazingatiwa kwa yale tuyasemayo kwa midomo yetu? Akasema: Ndio. Na siku ya Kiama watu watavutwa kwa pua zao na kutupiwa katika moto wa Jahanamu kwa sababu ya machumo ya midomo yao!

Hakika ya usambazaji wa Vumi na utangazaji wake ni mwenendo wa Wanafiki katika kuyafikia malengo yao ya kuutikisa usalama, na kuulenga Umoja wa Uma, na kuudhoofisha ukuaji wa Uchumi wake, na kuuvuruga utulivu na amani yake, na pia kueneza hali ya kuvunjika moyo na kukata tama na kuwa na fikra hasi ndani ya nyoyo za wananchi kwa ujumla, na vijana kwa sifa maalumu. Na Qurani Tukufu imewaita watu wa aina hii kuwa ni waenezao fitna; kwani jina hili linakusudiwa kwalo kujiingiza katika habari mbaya na fitina ambazo lengo lake ni kuzua migongano mikali katika Jamii. Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ الْمُنَافِقُونَ وَالَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَالْمُرْجِفُونَ فِي الْمَدِينَةِ لَنُغْرِيَنَّكَ بِهِمْ ثُمَّ لَا يُجَاوِرُونَكَ فِيهَا إِلَّا قَلِيلًا}

Kama wanafiki na wale wenye maradhi nyoyoni mwao, na waenezao fitna katika Madina hawatoacha, basi kwa yakini tutakusalitisha juu yao, kisha hawatakaa humo karibu yako ila muda mchache tu.

Kwa hivyo, Vumi ni moja ya njia za Vita ambayo hata Mtume S.A.W hakusalimika nazo. Na hakika Mtume S.A.W, alipambana na Washirikina kwa sababu ya wao kueneza Vumi ambazo lengo lake ni kuvuruga ulinganiaji wake na kuiharibu sura ya ulinganiaji huo, na wakaeneza uongo baina ya watu kwamba Mtume S.A.W, ni mchawi! Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَقَالَ الْكَافِرُونَ هَذَا سَاحِرٌ كَذَّابٌ}

 na makafiri wakasema: Huyu ni mchawi, mwongo.

Na kwa upotovu wakadai kuwa Mtume alikuwa Mshairi na Mwendawazimu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُو آلِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَجْنُونٍ}

Na wakisema: Hivyo sisi tuiache miungu yetu kwa ajili ya huyu mtunga mashairi mwendawazimu?

Na wakati mwingine walieneza vumi kwamba Mtume S.A.W, ni kuhani, na Mwenyezi Mungu Mtukufu akawajibu kwa kusema:

{إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ * وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَاعِرٍ قَلِيلًا مَا تُؤْمِنُونَ * وَلَا بِقَوْلِ كَاهِنٍ قَلِيلًا مَا تَذَكَّرُونَ * تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِينَ}.

Kwa hakika hii ni kauli iliyoletwa na Mjumbe mwenye heshima. Ni machache sana mnayoyaamini. Wala sio kauli ya mtunga mashairi. Wala sio kauli ya kuhani. Ni machache mnayoyakumbuka. Ni uteremsho utokao kwa Mola Mlezi wa walimwengu wote.

Na katika siku ya Uhudi, Washirikina walieneza uvumi kuwa Mtume S.A.W ameuawa, wakiwa na utashi wa kutaka kuwasambaratisha Waislamu waliomzunguka Mtume, na kudhoofisha nguvu yao, na hivyo safu za waislamu zikatetereka kwa kiwango kikubwa na wakavunjika moyo na baadhi yao kukimbia, huku wengine wakiweka silaha chini na wengine wakaendelea kuwa na Mtume S.A.W.

Na katika siku ya Hamraail Asadi, Washirikina walieneza uvumi kwamba Makureshi wameandaa jeshi kubwa kwa ajili ya kuuvamia Mji wa Madina, na kupambana na Mtume S,A.W, na kuufyeka Uislamu, lakini Waislamu waliendelea kuwa na Mtume S.A.W katika Dini yao wala vumi hizo hazikuwababaisha hata kidogo. Na Mwenyezi Mungu akawasifu kwa kauliyake aliposema:

 {الَّذِينَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِيمَانًا وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ * فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَفَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَاتَّبَعُوا رِضْوَانَ اللَّهِ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَظِيمٍ}.

Walio ambiwa na watu: Kuna watu wamekukusanyikieni, waogopeni! Hayo yakawazidishia Imani, wakasema: Mwenyezi Mungu anatutosha, naye ni mbora wa kutegemewa. Basi wakarudi na neema na fadhila za Mwenyezi Mungu. Hapana baya lilio wagusa, na wakafuata yanayo mridhi Mwenyezi Mungu. Na Mwenyezi Mungu ni Mwenye fadhila kuu.

Na hakika, Maadui wa Uislamu walikusudia hasa kuzua Vumi baada ya Mtume kugeuza Kibla kutoka Baitul Maqdis na kuelekea Baitul Haraam, na Mayahudi wakawa na kiburi cha kushuku usahihi wa kuelekea Baitul Haraam, na wakasema: kama Kibla cha kwanza ndio cha kweli basi kwa hakika nyinyi waislamu mmeitelekeza Haki, na kama Kibla cha kwanza ni batili, basi ibada zenu mlizokwishazifanya zimebatilika. Na kama Muhammad S.A.W, angelikuwa kweli ni Mtume, asingekiacha Kibla cha Mitume waliomtangulia kabla yake, na kukibadilisha kwa kingine, na anachokifanya leo kesho huenda kinyume nacho.

Na wakasema Wanafiki:  Waislamu wana nini hawa, walikuwa na Kibla kisha wakakiacha? na wakasema Washirikina: Hakika Muhammad S.A.W amekumbwa na mzubao katika Dini yake anakaribia kurejea katika Dini yetu na katika Kibla chetu. Lakini Qurani Tukufu imewavurugia mpango wao, na kuharibu vitimbi vyao, na Mwenyezi Mungu Mtukufu akamwambia Mtume wake S.A.W kwa yale wayasemayo Wajinga hawa wote kabla ya kuwatenga na akamwandalia mazingira ya kukigeuza Kibla kwa namna ambayo itazituliza nyoyo za Waumini kuitia nguvu Imani katika nyoyo zao ili walipokee jambo hili tukufu. Na vile vile  katika siku ya Hunainiulienea Uvumi ya kwamba Mtume S.A.W ameuawa, na Mtume S.A.W akasimama  na akasema: Mimi ni Mtume na wala sio uongo, mimi ni mtoto wa Abdil Mutwalib.

Hakika katika kueneza Vumi na kuzitangaza kuna hatari isiyofichika kwa wenye akili, na kupelekea umwagaji wa damu, kufujwa kwa mali ya uma, kuvunjwa kwa heshima za watu, na maisha kuwa na mgongano, na sisi tuna dalili nzuri katika hili kutokana na Mauaji ya Khalifa wa tatu Othman bin Afaan R.A, wahalifu walimzingira kwa sababu ya Vumi tu na habari za uongo zilizovumishwa na  Myahudi, Abdullahi bin Sabai, bali walimzuia kunywa maji na yeye ndiye aliyekinunua kisima cha Ruma kwa mali yake ya halali. Kutoka kwa Naila, mke wa Othman bin Afaan, R.A, amesema: ilipowadia siku aliyouawa Othman, siku ya kabla ya kuuawa kwake alishinda akiwa amefunga, na ulipowadia wakati wa kufungua kinywa, aliwaomba maji ya kunywa na hawakumpa, kisha akalala bila ya kufungua kinywa, na ulipowadia wakati wa kula daku niliwafuata majirani zangu na nikawaomba maji ya kunywa wakanipa kiasi cha maji, nikaja nayo na nikamgusagusa na akaamka, na nikamwambia: Haya hapa maji ya kunywa, akanyanyua kichwa chake na akauangalia wakati wa kuchomoza Alfajiri, kisha akasema: Mimi nimeamka hali ya kuwa nimefunga na kwamba Mtume S.A.W, amenitokea katika sakafu hii akiwa na maji ya kunywa akaniambia: kunywa maji ewe Othman, nikayanywa mpaka kiu kikaniishia, kisha akasema: ongeza tena, nikayanywa mpaka nikashiba, kisha akasema: Hakika watu watakujia kwa wingi dhidi yako, na ikiwa utapambana nao utakuwa umepata ushindi, na ikiwa utawaacha basi utafuturu pamoja nasi. kisha wakamvamia siku hiyo na wakamuua.

Na katika zama zetu hizi, mambo mengi yamebadilika, na uwanda huu mwovu umechukua maumbile  mbali mbali na sura nyingi; kwa kuangalia maendeleo makubwa na  ya kasi yanayoshuhudiwa na ulimwengu, katika njia za mawasiliano na teknolojia, ambapo Uvumi umekuwa ukienea kwa kasi ya ajbu, na kuwasili pia kwa kasi kubwa, Uvumi umekuwa ukiathiri sana, bali umekuwa ni njia miongoni mwa njia zinazotumika katika vita na mitindo yake, Hivi sasa vita sio tena ya upande mmoja wa upeo kwa maana sio upande mmoja wa kijeshi tu, au wa kiusalama tu, au hata wa kiukachero tu kwa mweleweko wa kawaida uliozoeleka wa mifumo ya kizamani ya kiupelelezi, bali mbinu zake zimepevuka kwa upande wa mfumo wake wa kutumia silaha ya Vumi na kugushi Mzinduko ambapo sasa limekuwa ni jambo linalotafitiwa na mafunzo yanatolewa na pande zinazohusika na amabazo zinashukiwa, na huajiriwa kwa ajili hiyo vikosi vya kielektronia pamoja na kutumika kiwango cha juu cha njia za kudhibiti na kushinikiza kisiasa, kiuchumi na kinafsi, na majaribio hatarishi katika kuwachochea wananchi na kuwafanya wawe dhidi ya viongozi wao, na kuchafua nembo za Taifa na Mafanikio yake, na kushuku kila mafanikio na kuyadharau pia, na kuungana kwa Makundi na Nguvu za Kigaidi, na Majaribio ya kutaka kupenya katika Taasisi, na kuibua chokochoko zinazoweza kupelekea mtengano ulioandaliwa na ambao haujawahi kutokea, pamoja na kuyatumia kitaalamu Maelezo na Habari, na kutoa mafunzo kwa baadhi ya njia za kisasa za mawasiliano ya kijamii, bali nyingi katika njia hizo, na kuyatumia matatizo na shida ambazo baadhi ya watu hawawezi kuzivumilia, na kujaribu kuvunja Utashi wa wananchi, na kufanya kazi ya kuvunja heba ya viongozi, na kuwashuku wanachuoni wa kitaifa na nyanja mbali mbali, na kuwaunga mkono wapinzani wao, na kuelekeza risala za vitisho visivyo wazi baadhi ya nyakati, na vilivyo wazi katika nyakati zingine kwa wale wenye kuendelea kushikamana na Misingi yao ya Nia njema kwa nchi zao, kwa kuonesha matokeo ya wale ambao hawakuufuata mkumbo wao na wakajiunga nao katika njama zao ovu, na wakanyanyua bendera ya kusalimu amri na wakanyenyekea kisha kuwanyenyekeza walio nyuma yake.

Jambo lisilokuwa na shaka yoyote ni kwamba, kuendela kuwa na nguvu za kupambana na Mawimbi yote haya Makali ni jambo linalohitaji Akida ya Imani na Uzalendo imara, na kuwa na imani na Mwenyezi Mungu isiyo na mipaka, hayo ni kwa kuwa watu wengi sana huwenda wakawa wanapuuzia yale wayafanyao kwa kushiriki katika baadhi ya habari, au takwimu, au visa bila ya kuthibitisha, au kutafuta ukweli wa vyanzo vyake, na akawa miongoni mwa walioshiriki kuieneza na kuisambaza fitina pamoja na kuichochea. Na ni mara chache sananeno la uongo neno la uongo lisilokuwa na msingi wowote wa ukweli kusemwa na Mja au akaliandika au akashiriki katika neno hilo na kulifikisha mbali ikawa ni sababu ya yeye kuadhibiwa siku ya Kiama. Anasema Mtume wetu S.A.W: Hakika Mja atasema neno katika ridhaa ya Mwenyezi Mungu, bila ya yeye kulizingatia, Mwenyezi Mungu akamnyanyua kwa neno hilo cheo cha juu, na kwamba Mja anaweza akazungumza maneno yanayomchukiza Mwenyezi Mungu Mtukufu, na wala yeye hayazingatii maneno hayo, na Mwenyezi Mungu akamtumbukiza katika Moto wa Jahanamu. Hadithi hii iko katika Swahiihul Bukhari.

Ninayasema maneno yangu haya na ninamwomba Mwenyezi Mungu anisamehe mimi na akusameheni na nyinyi.

*       *       *

Sifa zote ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu, Mola Mlezi wa viumbe vyote, na ninashuhudia kwamba hakuna mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu, yeye pekee asiye na mshirika wake, na ninashuhudia kuwa Bwana wetu Muhammad na Mtume wetu, ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mwenyezi Mungu mswalie, mrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote, na kila atakaewafuata wao mpaka siku ya Malipo.

Ndugu zangu Waislamu.

Uislamu umeweka mfumo uliopangika kwa ajili ya kuilinda jamii kutokana na vumi mbali mbali, na miongoni mwa alama za Mfumo huo:

NI uwajibu wa kuthibitisha habari na kuwa na kutulizana kabla ya kueneza katika jamii. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ}

Enyi mlio amini! Akikujieni mpotovu na khabari yoyote, ichunguzeni, msije mkawasibu watu kwa kuto jua, na mkawa tena wenye kujuta kwa mliyo yatenda.

Na anasema Mtume S.A.W: kufanya mambo kwa utulivu kunatokana na Mwenyezi Mungu, na kufanya mambo kwa haraka hutokana na Shetani. Na anasema Mtume S.A.W: Kufanya Mambo kwa utulivu katika kunatakiwa katika kila jambo isipokuwa katika Kazi ya Akhera.

Kutozikariri Vumi kupitia njia yoyote miongoni mwa njia zinazosomwa, zinazosikilizwa au zinazoonekana; kwani kufanya hivyo ni kuchangia katika kuzitangaza na kuzieneza. Vumi hueneza kwa kasi pale zinapopata ndimi za kuzitajataja, na masikio ya kuzisikiliza, na nafsi zinazozikubali na kuziamini. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِذْ تَلَقَّوْنَهُ بِأَلْسِنَتِكُمْ وَتَقُولُونَ بِأَفْوَاهِكُمْ مَا لَيْسَ لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ وَتَحْسَبُونَهُ هَيِّنًا وَهُوَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيمٌ}.

Mlipo yapokea kwa ndimi zenu na mkasema kwa vinywa vyenu msiyo yajua, na mlifikiri ni jambo dogo, kumbe mbele ya Mwenyezi Mungu ni kubwa.

Anasema Mtume S.A.W: Mtu yoyote anaemwamini Mwenyezi Mungu na Siku ya Mwisho basi aimuudhi jirani yake, na Mtu yoyote anaemwamini Mwenyezi Mungu na Siku ya Mwisho basi amkirimu mgeni wake, na Mtu yoyote anaemwamini Mwenyezi Mungu na Siku ya Mwisho basin a aseme maneno ya heri au anyamaze. 

Na kuwa na Dhana Njema kwa watu na kutoharakisha katika uwatuhumu. nasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {لَوْلَا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بِأَنْفُسِهِمْ خَيْرًا وَقَالُوا هَذَا إِفْكٌ مُبِينٌ}

Kwa nini mlipo sikia khabari hii, wanaume Waumini na wanawake Waumini hawakuwadhania wenzao mema, na kusema: Huu ni uzushi dhaahiri?

Kwa hiyo Muislamu anaamrishwa awe na dhana nzuri kwa watu na ayachukulie yatokayo kwa watu kama ni mazuri; kwani dhana mbaya ni maradhi yaangamizayo na hupelekea mgongano wa maisha, na kueneza Ugomvi baina ya watu. Na Mtume S.A.W, ametukanya juu ya hayo kwa kauli yake aliposema: Jiepusheni na dhana kwa hakika ya dhana ni Mazungumzo ya urongo, na wala msifuaatiliane, na wala msichunguzane, wala msihusudiane, wala msiwekeane majungu, wala msibughudhiane, na muwe Waja wa Mwenyezi Mungu mlio ndugu.

Kuomba msaada kwa wenye uzoefu na wabobezi katika kuyabainisha mambo ya kweli, na kutoharakisha katika kutoa Maamuzi. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu, akitoa wasifu wa Wanafiki:

{وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطَانَ إِلَّا قَلِيلًا}

Na linapo wafikia jambo lolote linaloihusu amani au la kitisho wao hulitangaza. Na lau kuwa wangeli lipeleka kwa Mtume na kwa wenye mamlaka kati yao, wale wanao chunguza wangeli lijua. Na lau kuwa si fadhila ya Mwenyezi Mungu juu yenu na rehema yake mngeli mfuata Shet’ani ila wachache wenu tu.

Kwa maana ya kwamba walikuwa wakiuvizia usalama na utulivu wa Jamii ya Kiraia, na wanaposikia kitu katika habari zinazohusiana na Usalama wa Waislamu na hofu yao waliyoitangaza, au wakaonesha yanayokusudiwa kusambaza mfadhaiko, wasiwasi na mgongano.

Anasema Mtume S.A.W: Mtu yoyote atakaekemea uvunjwaji wa heshima ya ndugu yake, Mwenyezi Mungu atauepusha uso wake na Moto Siku ya Kiama.

Na tutambue ya kwamba Neno ni amana na tutaulizwa mbele ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, Siku ya Kiama.

Sisi sote tutambue ya kwamba maadui zetu wote wanazitumia vita za kizazi cha nne na kizazi cha tano, na vumi pamoja na kupotosha mafanikio yaliyoikiwa, na alama kuu za taifa, na majaribio ya kutaka kuharibu kila kitu cha uma, kama ni njia za kuiangusha nchi yetu na kuidondosha au kuisambaratisha kabisa; kwa ajili ya kuyafikia malengo na makusudio yao. Tunalazimika kutambua ya kwamba mbele yetu kuna vita kali inayoandaliwa dhidi yetu, na vumi ndizo mafuta ya kuwashia moto wake. Kwa hivyo tunalazimika kuhakiki na kuthibitisha ukweli ili tusije tukaangukia katika vitimbi vya maadui zetu. Na tunalazimika kujiamini sisi wenyewe, na katika majeshi yetu ya ulinzi na usalama. Na wala tusiwasikilize maadui wa nchi yetu pamoja na wale wanaofanya kazi ya kutuangusha, au kupunguza mori tulio nao, au hata wale wanaofikiria kutuvunja moyo na kueneza hali ya kukata tamaa baina yetu, na haya yote yanatuhitaji sisi tuwalinde vijana wetu kwa Mzinduko na kwa Uhalisia, pamoja na kutambua ukubwa wa changamoto zinazotuelekea, pamoja na kujaribu kuzitatua.

Ewe Mola wetu tunakuomba uzifanye tabia zetu ziwe nzuri, na uilinde Nchi yetu, na utuwafikishe kwa yale unayoyapenda na kuyaridhia.

Amin.

 *      *       *

 

Alama za Kiburi, Kujikweza na Kuizuia Dini ya Mwenyezi Mungu Mtukufu

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote, anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

     {سَأَصْرِفُ عَنْ آيَاتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَإِنْ يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لا يُؤْمِنُوا بِهَا وَإِنْ يَرَوْا سَبِيلَ الرُّشْدِ لاَ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلاً وَإِنْ يَرَوْا سَبِيلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلاً ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَكَانُوا عَنْهَا غَافِلِينَ}

Nitawatenga na Ishara zangu wale wanao fanya kiburi katika nchi bila ya haki. Na wao wakiona kila Ishara hawaiamini. Wakiiona njia ya uwongofu hawaishiki kuwa ndiyo njia; lakini wakiiona njia ya upotofu wanaishika kuwa ndiyo njia. Hayo ni kwa sababu wamezikanusha Ishara zetu, na wameghafilika nazo.

Na ninashuhudia kuwa hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa Haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, yeye pekee asiye na mshirika wake, Mwenye Nguvu na Mwenye kutoa Maamuzi, na ninashuhudia kuwa Bwana wetu Muhammad ni Mja na Mtume Wake. Ewe Mwenyezi Mungu Mtukufu, tunakuomba umswalie, umrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake, na Maswahaba wake wote.

Na baada ya utangulizi huu:

Hakika mambo yalivyo, Mwisho wa wenye Kiburi ni mbaya sana, Duniani na Akhera, awe mtu mmoja mmoja au Mataifa. Kwani kuangamia kwa Mataifa na Vijiji vilivyo kuwa na Kiburi na ukaidi ni tukio la kawaida hapo zamani, kwa viumbe wa Mwenyezi Mungu Mtukufu na wala hutaona mabadiliko yoyote ya kawaida ya Mwenyezi Mungu Mtukufu au mageuzi.

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {فَأَمَّا عَادٌ فَاسْتَكْبَرُوا فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَقَالُوا مَنْ أَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً  أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّ اللَّهَ الَّذِي خَلَقَهُمْ هُوَ أَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً  وَكَانُوا بِآيَاتِنَا يَجْحَدُونَ * فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيحًا صَرْصَرًا فِي أَيَّامٍ نَّحِسَاتٍ لِّنُذِيقَهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَخْزَى وَهُمْ لَا يُنصَرُونَ }

Ama kina A’di walijivuna katika nchi bila ya haki, na wakasema: Nani aliye kuwa na nguvu kushinda sisi? Kwani wao hawakuona kwamba Mwenyezi Mungu aliye waumba ni Mwenye nguvu kushinda wao? Na wao wakawa wanazikataa Ishara zetu! Basi tuliwapelekea upepo wa kimbunga katika siku za ukorofi, ili tuwaonjeshe adhabu ya kuwahizi katika uhai wa duniani, na bila ya shaka adhabu ya Akhera ina hizaya zaidi, na wala wao hawatanusuriwa.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَكَأَيِّن مِّن قَرْيَةٍ عَتَتْ عَنْ أَمْرِ رَبِّهَا وَرُسُلِهِ فَحَاسَبْنَاهَا حِسَابًا شَدِيدًا وَعَذَّبْنَاهَا عَذَابًا نُّكْرًا* فَذَاقَتْ وَبَالَ أَمْرِهَا وَكَانَ عَاقِبَةُ أَمْرِهَا خُسْرًا}

Na miji mingapi iliyo vunja amri ya Mola wake Mlezi na Mitume wake, basi tuliihisabia hisabu ngumu na tukaiadhibu kwa adhabu kali.Basi ikauonja ubaya wa mambo yake; na mwisho wa mambo yao ilikuwa khasara.

Na kiburi ni dhambi ya Kwanza kabisa kuwahi kutumika katika kumuasi Mwenyezi Mungu Mtukufu, nayo ni pale Mwenyezi Mungu Mtukufu alipowaamrisha Malaika wamsujudie Adamu wakasujudu isipokuwa Ibilisi; anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لآَدَمَ فَسَجَدُوا إِلاَّ إِبْلِيسَ أَبَى وَاسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكَافِرِينَ}.

Na tulipo waambia Malaika: Msujudieni Adam, wakamsujudia wote isipo kuwa Iblisi, alikataa na akajivuna na akawa katika makafiri.

Hakika Watu wenye kiburi watajulikana kwa alama zao za kuchukiza siku ya Mwisho kama walivyokuwa wanajulikana kwayo Duniani.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَنَادَى أَصْحَابُ الأَعْرَافِ رِجَالاً يَعْرِفُونَهُم بِسِيمَاهُمْ قَالُوا مَا أَغْنَى عَنكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ}،

Na hao watu wa Mnyanyukoni watawaita watu wanao wajua kwa alama zao. Watasema: Kujumuika kwenu hakukufaini kitu, wala hicho mlicho kuwa mnafanyia kiburi.

Na kwa ajili hiyo, Uislamu umeonya kuhusu mwisho mbaya wa kiburi, na ukakifanya kiburi kuwa ni mmoja wa milango ya kuwa mbali na Rehma za Mwenyezi Mungu Mtukufu, na akawaonya wenye kiburi kuwa wana wao adhabu iumizayo.

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَاسْتَكْبَرُوا عَنْهَا لاَ تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَلاَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِيَاطِ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُجْرِمِينَ}

Hakika wale wanao zikanusha Ishara zetu na wakazifanyia kiburi hawatafunguliwa milango ya mbingu, wala hawataingia Peponi mpaka apite ngamia katika tundu ya sindano. Na hivi ndivyo tunavyowalipa wakosefu.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُم مُّسْوَدَّةٌ أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَكَبِّرِينَ}

Na Siku ya Kiyama utawaona walio msingizia uwongo Mwenyezi Mungu nyuso zao zimesawijika. Je! Si katika Jahannamu makaazi ya wanaotakabari?

Anasema Mtume S.A.W: Pepo na Moto vilitoa hoja, Moto ukasema: Ndani yangu kuna Majabari na Wenye Kiburi. Pepo ikasema: ndani yangu kuna wanyonge na masikini wao, na Mwenyezi Mungu akatoa hukumu baina ya Moto na Pepo: Hakika ewe Pepo wewe ni rehma yangu ninamuhurumia kwayo nimtakaye, na hakika wewe Moto ni adhabu yangu ninayomuadhibia nimtakaye. Na kila mmoja kati yenu mimi ndiye mwenye kumjaza.

Na anasema Mtume S.A.W: Je nikupeni habari za watu wa Motoni? Wote ni wenye majivuno na kiburi.

Hapana shaka ya kwamba Kiburi ni tabia inaayokaa ndani ya moyo wenye maradhi. Mtu anaweza kuwa na hali mbaya ya kimaisha, anamiliki vitu vichache, na akawa katika wenye kiburi, na anaweza kuwa mtu tajiri aliyetandikiwa Dunia na Mwenyezi Mungu akawa ni katika wanyenyekevu na wenye heshima. Anasema Mtume S.A.W: Haingii peponi mtu mwenye chembe ya Kiburi katika Moyo wake. Akasema Mtu mmoja: Hakika Mtu anapenda nguo zake ziwe nzuri, na viatu vyake vizuri, akasema Mtume S.A.W: Hakika Mwenyezi Mungu ni Mzuri na anaupenda Uzuri. Kiburi ni adui wa Haki na na huwatenga watu. Na ni katika magonjwa yaliyo hatari mno kwa moyo na kwa jamii, ugonjwa ambao unauvunja moyo na unaivunja jamii, na mwenye kiburi ni mwenye kudanganyika moyoni mwake kwa kujikweza kwa wengine kwa kiburi chake. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنْ فِي صُدُورِهِمْ إِلاَّ كِبْرٌ مَا هُمْ بِبَالِغِيهِ}.

Hakika ndani ya vifua vyao hakuna isipokuwa kiburi na wala hicho hawakifikii.

Ingawa kiburi hutulizana na kuuishi moyoni, kuna alama zake zinazojitokeza katika Mwenendo na Mtangamano wa mtu na watu wengine: miongoni mwazo ni: Kupandwa na mori wa Madhambi, na kutoinyenyekea haki. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{…. وَإِذَا قِيلَ لَهُ اتَّقِ اللَّهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْإِثْمِ}

Na anapoambiwa; mwogope Mwenyezi Mungu, hupandwa na mori wa kutenda madhambi…

Kwa hivyo mtu mwenye kiburi na majivuno huvutiwa na majivuno mabaya na kujikweza kwake kuovu kwa kuikana haki, na waka kumlingania katika haki hakumzidishii yeye isipokuwa majivuno na kujikweza, na akaitumbukiza nafsi yake katika maangamizi. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ}

Basi huyo inamtosha Jahannamu. Paovu mno hapo kwa mapumziko.

Na kuna anaetakabari dhidi ya amri ya Mtume S.A.W, na kisha akakutana na malipo ya kiburi na ukaidi wake.

Kutoka kwa Iyasu bin Salamah bin Ak-wau R.A, kwamba baba yake alimsimulia ya kwamba mtu mmoja alikuwa mbele ya Mtume S.A.W, upande wa kushotoni kwake, akasema S.A.W: Kula kwa mkono wako wa kulia, akasema: Siwezi, akasema S.A.W: Unaweza. Hakikumzuia isipokuwa kiburi chake. Akasema: Hakuunyanyua mkono wake na kuupeleka mdomoni. Na miongoni mwa alama hizo ni: kuwabeuwa watu kwa kiburi wakati wa kuangalia.

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu ametukataza kupitia kauli ya Lukmani alipomwambia mwanae:

 {وَلا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلا تَمْشِ فِي الأَرْضِ مَرَحًا إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ}. وَمِنْهَا: الاِخْتِيَالُ فِي الْمَشْيِ: وَيَعْنِي: التَّبَخْتُرَ وَالتَّعَالِيَ فِي الْمِشْيَةِ ، قال تَعَالَى:

wala usiwabeuwe watu, wala usitembee katika ardhi kwa maringo, hakika Mwenyezi Mungu hampendi kila anyejivuna na kujifaharisha.

Na miongoni mwa alama za kiburi ni kutembea kwa maringo: ina maana ya kujivuna na kujikweza wakati unatembea.  Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلاَ تَمْشِ فِي الأَْرْضِ مَرَحًا إِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الأَْرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَال طُولاً كُل ذَلِكَ كَانَ سَيِّئُهُ عِنْدَ رَبِّكَ مَكْرُوهًا}.

Wala usitembee katika ardhi kwa maringo. Hakika wewe huwezi kuipasua ardhi wala kufikia urefu wa milima. Haya yote ubaya wake ni wenyekuchukiza kwa Mola wako Mlezi.

Na katika alama za kiburi ni kuringia mali na neema mbali mbali za Mwenyezi Mungu. Anasema Mtume S.A.W:

Kuna mtu mmoja katika waliokuwa kabla yenu, alitoka akiwa amevaa vazi lake anajigamba kwalo. Mwenyezi Mungu akaiamrisha ardhi ikammeza, nae anajitingisha tingisha ndani ya ardhi mpaka siku ya Kiama. Kwa kuwa kiburi huwa kinakuwa kwa mtu kuringia nguo zake, huwa pia kwa kuringia mashuka na matandiko ya nyumba, kwa kupanda magari, kwa kumiliki majumba ya kifahari kwa njia ya kujigamba nakujionesha kwa watu. Na vile vile kwa mengine mengi katika mali za duniani.

Na miongoni mwa alama za Kiburi ni kujiepusha na kukaa na Mafukara na Wanyonge kwa kuwadharau, kama vile washirikina wanavyojiepusha kukaa na Maswahaba Mafakiri, akina Salman, Suhaibu, na Bilali na wengine wengi R.A, mpaka baadh yao wakasema wakimwambia Mtume S.A.W: Wafukuze hawa watu wanajikweza Mbele yetu. Mwenyezi Mungu Mtukufu akateremsha Wahyi akamwambia Mtume S.A.W:

{وَلاَ تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ}

Wala usiwafukuze wanaomwomba Mola wao asubuhi na jioni kwa kutaka radhi yake.

Na miongoni mwa sura za kujiepusha na watu vile vile: ni Ulinganiaji kuwa kwenye mialiko ya Chakula tu inayoitishwa na Matajiri na kuwaacha mafukara kwa ajili ya kuwadogesha. Anasema Abu Huraira R,A: Chakula kibaya kabisa kuliko vyote ni chakula cha mwaliko, huitwa matajiri na kuachwa masikini. Vile vile katika alama za Kiburi: kujiepusha na utoaji wa salamu au kupeana mikono na walio chini yake mtu kwa cheo au hadhi kama ni njia ya kuwadharau na kuwanyanyasa. Na Mtume S.A.W, alikuwa akianza yeye kutoa salamu kwa mkubwa na mdogo.  Na katika Hadithi ya Mtume S.A.W, Kwamba Mtume S.A.W, alipita kwa wavulana na akawasalimia.

Na miongoni mwa alama za Kiburi pia ni: Kupindukia katika Ugomvi na kuwa mwovu ndani yake, na hakuna hitilafu kwamba ni haramu kwa mwislamu kumuhama nduguye zaidi ya siku tatu; kwa kuwa katika ugomvi kuna kuukata undugu na kuna kuudhi na kuharibu, na kuna kuthibiti onyo la adhabu kali kwa nweye sifa hizi siku ya Mwisho. Anasema Mtume S.A.W:  Mtu yoyote atakaemuhama ndugu yake kwa zaidi ya siku tatu basi ataingia Motoni isipokuwa kwa utukufu wake Mwenyezi Mungu akimuwahi.

Anasema Mtume S.A.W: Haiwi halali kwa Mwislamu kumuhama ndugu yake zaidi ya siku tatu, wanakutana na huyu anamkwepa huyu na huyu namkwepa huyu, na mbora wao ni yule anaeanza kutoa Salamu.

Na anasema Mtume wetu S.A.W: Mambo manne mtu akiwa nayo basi anakuwa mnafiki wa kweli, na mtu atakaekuwa na moja kati ya mambo hayo atakuwa na sehemu ya unafiki mpaka ayaache: Anapoaminiwa hufanya hiyana, na anapozungumza husema uongo, na anapoahidi huvunja ahadi, na anapogombana na mtu huwa mwovu zaidi.

    Kiburi na Kujikweza vilikuwa sababu ya kujizuia kwa wengi miongoni mwa Washirikina katika kuingia Uislamu. Na kuhusu Kauli ya Mwenyezi Mungu, Hakuna mungu yoyote isipokuwa Mwenyezi Mungu; anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّهُمْ كانُوا إِذا قِيلَ لَهُمْ لا إِلهَ إِلاَّ اللَّهُ يَسْتَكْبِرُونَ}

Wao walipokuwa wakiambiwa; Hapana mungu mwingine isipokuwa Mwenyezi Mungu tu, walikuwa wanajivuna.

Wakawa wanakana kuifuata Dini yoyote isipokuwa ya Baba na Mababu zao. Na kwa sababu ya Kiburi,, Mayahudi waliacha kumfuata Mtume Muhammad S.A.W, ingawa walikuwa na yakini juu ya Ukweli wake kuhusu Utume aliokuja nao.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَاءَهُمْ وَإِنَّ فَرِيقًا مِنْهُمْ لَيَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ}

Wale tuliowapa Kitabu wanayajua haya kama wanavyowajua watoto wao; na kuna kikundi katika wao huificha haki na hali ya kuwa wanaijua.

Nae vile vile ndiye aliyewabebesha jukulu wana wa Israili kwa kuwakadhibisha Manabii na kuwaua baadhi yao.

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{أَفَكُلَّمَا جَاءَكُمْ رَسُولٌ بِمَا لاَ تَهْوَى أَنفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ فَفَرِيقاً كَذَّبْتُمْ وَفَرِيقاً تَقْتُلُونَ}.

Basi kila walipokufikieni Mitume kwa yale ambayo hayapendwi na nafsi zenu, mlijivuna; wengine mkawakanusha na wengine mkawaua.

Hakika Kiburi ni sababu inayopelekea kukufuru na kukukadhibisha kwa wenye kukadhibisha katika Mataifa yaliyopita. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَإِنِّي كُلَّما دَعَوْتُهُمْ لِتَغْفِرَ لَهُمْ جَعَلُوا أَصابِعَهُمْ فِي آذانِهِمْ وَاسْتَغْشَوْا ثِيابَهُمْ وَأَصَرُّوا وَاسْتَكْبَرُوا اسْتِكْباراً}

Na mimi kila ninapowalingania ili upate kuwasamehe walijiziba masikio yao kwa vidole vyao, na wakajigubika nguo zao, na wakakamia, na wakatakabari vikubwa mno!

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu kuhusu watu wa Mtume Hud A.S:

{فَأَمَّا عَادٌ فَاسْتَكْبَرُوا فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَقَالُوا مَنْ أَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً}

Ama kina Adi walijivuna katika nchi bila ya haki, na wakasema: Nani aliyekuwa na nguvu kushinda didi?

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu kuhusu watu wa Mtume Swaaleh A.S:

{قَالَ الْمَلأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُواْ مِن قَوْمِهِ لِلَّذِينَ اسْتُضْعِفُواْ لِمَنْ آمَنَ مِنْهُمْ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ صَالِحًا مُّرْسَلٌ مِّن رَّبِّهِ قَالُواْ إِنَّا بِمَا أُرْسِلَ بِهِ مُؤْمِنُونَ * قَالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُواْ إِنَّا بِالَّذِيَ آمَنتُمْ بِهِ كَافِرُونَ}

Waheshimiwa wa kaumu yake wanaojivuna waliwaambia wanaoonewa wenye kuamini miongoni mwao: Je, mnaitakidi ya kwamba Saleh ametumwa na Mola Mlezi wake? Wakasema: Hakika sisi tunayaamini yale aliyo tumwa.Wakasema wale wanao jivuna: Sisi tunayakataa hayo mnayo yaamini.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu kuhusu Watu wa Shuaibu:

(قَالَ الْمَلأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُواْ مِن قَوْمِهِ لَنُخْرِجَنَّكَ يَا شُعَيْبُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ مَعَكَ مِن قَرْيَتِنَا أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَا)

Waheshimiwa waliotakabari katika kaumu yake wakasema: Ewe Shua’ib! Tutakutoa wewe pamoja na wale walio kuamini katika mji wetu, au mrejee katika mila yetu.

Hakika mwisho wa kila Uma wenye Kiburi katika Dini ya Mwenyezi Mungu Mtukufu ni Maangamizi na Hasara kubwa. Ni ubaya ulioje wa Mwisho kama huo na ubaya ulioje wa Mwelekeo.

Hakika tiba bora kwa Mtu mwenye mtihani huu wa Kiburi ni kuutibu Moyo wake, kwa kujijua moyoni mwake akaangalia asili ya kuwepo kwake baada ya kutokuwepo kutokana na udongo, kisha tone la maji, kisha pande la Damu linaloning’inia, kisha pande la nyama, kisha akawa kitu kinachotajwa baada ya kutokuwepo kabisa. Na Mja mwenye kiburi anatakiwa ajue kwamba ataadhibiwa siku ya Malipo kinyume na kusudio lake. Na mtu yoyote atakayekusudia kujikweza na kujigamba dhidi ya wengine, basi Mwenyezi Mungu Mtukufu atamfufua siku ya Kiama akiwa ndiye Dhalili na Mpungufu kuliko wote. Anasema Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, S.A.W: Watu wenye kiburi watafufuliwa siku ya Mwisho mfano wa kitu kisicho na thamani, huku wakiwa na sura za Watu (wanaume), wamegubikwa na udhalili kila sehemu…

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

  {تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِينَ لَا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَلَا فَسَادًا وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ}.

Hayo ndiyo makaazi ya Akhera, tumewafanyia wale wasio taka kujitukuza duniani wala ufisadi. Na mwisho mwema ni wa wachamngu.

Na ninaisema kauli yangu hii na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu anisamehe mimi na akusameheni nyinyi.

***

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu, Mola Mlezi wa viumbe vyote, na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine anayestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, yeye peke yake, na kwamba Bwana wetu Mtume Muhammad S.A.W, ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola wetu tunakuomba umswalie, umrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na MAswahaba wake wote.

Ndugu zangu Waislamu. Hakika miongoni mwa alama za kuizuia Njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu ni kukinzana kwa kauli na vitendo, na kudai kuwa na ukamilifu na kusalimika na kasoro kwa wale wanaozingatia zaidi Umbile na Mwonekano, na wanaupa mwonekano wa Umbile Kipaumbile kisicho na mipaka, hata kama kufanya hivyo ni dhidi ya Uhalisia. Hata kama mwenye Mwonekano huo ni mtu duni kiutu na kimaadili yanayoweza kumfanya awe mfano wa kuigwa ulio na sifa; hivyo ni kwa kuwa mtu mwenye mwonekano wa juu juu mabaye mwenendo wake hauwi ni wenye kuendana na mafundisho ya Uislamu anazingatiwa ni moja ya njia kuu za kubomoa, kuwachukiza watu na kuwazuia na njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, na mfano wa watu hawa ni wale ambao wanathibitishwa na kauli ya Mtume S.A.W aliposema: Hakika miongoni mwenu kuna wanaowakimbiza watu katika Njia ya Mwenyezi Mungu.

Ikiwa Mwonekano ni wa wafuasi wa Dini pamoja na kufatiwa na mtangamano mbaya na watu, au uongo, au kuvunja ahadi, au hiyana, au kula mali za watu kwa njia ya haramu, basi kilichopo hapa ni hatari mno. Bali mwenye tabia hizi anafuata njia ya wanafiki, kama ilivyo hali ya Makundi yaliyotoka katika Misingi ya Dini yakiitumia Dini ya Mwenyezi Mungu kwa masilahi yao, ingawa yenyewe ndiyo yanayoufuga Ugaidi na ndiyo yanayouunga mkono, yakiwa na pupa ya kuziangusha nchi na kuzizorotesha kwa namna ambayo inwarahisishia wao – kwa mujibu wa madai yao – kufika madarakani katika nchi hizo, wanatumia kila aina ya njia huku wakizihalalisha njia zote. Na vile vile mtu yoyote anayeweka mipaka ya kufuata Dini katika mlango wa Ibada na Jitihada ndani ya ibada, pamoja na uelewa potofu wa Dini, na kupindukia katika kukufurisha watu na kubeba silaha pamoja na kutoka kwa ajili ya kupambana na watu, kama ilivyotokea kwa Makhawaarij ambao walikuwa watu wenyekusali sana, kufunga sana kuswali swala za usiku kwa wingi, isipokuwa wao hawakujifunza elimu za Sheria kwa kiwango cha kutosha ambacho kingewazuia kumwaga damu, wakatoka kwa ajili ya kupambana na watu kwa panga zao, na kama wangeliitafuta elimu na wakaipata basi ingewazuia kufanya hivyo

Uislamu ni Dini ya huruma kwa maana zake zote, na kila kinachokuweka mbali na huruma basi kinakuweka mbali na Uislamu. Na zingatio liko katika Mwenendo wa mtu ulionyooka sio kauli tu.

Wanasema wenye busara: hali ya Mtu katika maneno elfu moja ni bora kuliko Maneno elfu moja kwa mtu mmoja.

حَالُ رَجُلٍ فِي أَلْفٍ خَيْرٌ مِنْ كَلامِ أَلْفٍ لِرَجُلٍ .

Ewe Mola wetu Mlezi tunakuomba utuoneshe Haki kama ilivyo na utujaalie tuwe ni wenye kuifuata, na utuoneshe batili kama ilivyo na utujaalie tuwe ni wenye kuepukana nayo.

 

Wajibu wa Mwalimu na Mwanafunzi

Mwenyezi Mungu atawainua walio amini miongoni mwenu, na walio pewa ilimu daraja za juu. Na Mwenyezi Mungu anazo khabari za mnayo yatenda.

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, asiye na Mshirika wake, Mjzu na Mwenye Hekima, na ninashuhudia kwamba Bwana wetu Muhammad S.A.W, ni Mja wake na ni Mjumbe wake. Ewe Mola wetu tunakuomba umswalie, umrehemu na umbariki Mtume wetu, yeye na Jamaa zake, na Maswahaba wake, wenye kung’aa mapaji ya nyuso zao na waliobarikiwa, na kila mwenye kuwafuata mpaka siku ya Malipo.

Na baada ya utangulizi huu:

Sisi tunakaribia kuuanza mwaka mpya wa masomo, na tunamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu, mwaka huu uwe ni wa bidii na jitihada, na kufaulu kwa watoto wetu wote. Jambo lisilokuwa na Shaka ni kwamba Uislamu umeipa Elimu kipaumbele cha hali ya juu, na ukaipa nafasi maalumu kwani elimu ndio uhai wan yoyo za watu, na ni taa ya macho; kwani Elimu kwa mwenye nayo, humfikisha katika nafasi za walio juu kwa daraja, hapa Duniani na kesho Akhera. Na kwa Elimu, mja ana uwezo wa kuunganisha undugu na kujua Halali na Haramu, na Mwenyezi Mungu huyanyanyua mataifa kwa Elimu na kuyafanya yakawa na viongozi na wanachuoni walio bora, ambao tunatakiwa kuzifuata nyayo zao na kuiga vitendo vyao. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

‏‏}قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لاَ يَعْلَمُونَ{

Ati watakuwa sawa wale wanao jua na wale wasio jua?

     Uislamu ulionesha jinsi unavyoijali Elimu na kuisisitizia kwa watu, tangu mwanzoni mwa kuteremka kwa Qurani Tukufu: anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الإِنسَانَ مِنْ عَلَقٍ * اقْرَأْ وَرَبُّكَ الأَكْرَمُ * الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ * عَلَّمَ الإِنسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ}

Soma kwa jina la Mola wako Mlezi aliye umba, Amemuumba binaadamu kwa tone la damu, Soma! Na Mola wako Mlezi ni Karimu kushinda wote! Ambaye amefundisha kwa kalamu. Kamfundisha mtu aliyo kuwa hayajui. Kisha inakuja ishara ya kalamu baada ya hapo, kalamu ambayo ni njia ya kuandikia kuihamishia Elimu; na katika aya hizi kuna mzinduo kwa watu wote juu ya uwazi wa fadhila za Elimu na kuwatia utashi watu katika kuitafuta Elimu na kuihimiza.

Elimu ina nafasi ya juu, na wenye elimu wana hadhi zao za juu mno, na kama si elimu na wanachuoni, basi watu wangepotea. Kwa hivyo, Elimu ni nuru ambayo mtu aliyenayo huuona uhalisia na ukweli wa mambo mbali mbali, na wanachuoni kwa watu ni nyota mbinguni zinazowaongoza. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {أَفَمَن يَعْلَمُ أَنَّمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ أَعْمَى إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُولُو الأَلْبَابِ}

Je! Anaye jua ya kwamba yaliyo teremshwa kwako kutoka kwa Mola wako Mlezi ni Haki ni sawa na aliye kipofu? Wenye akili ndio wanao zingatia.

Mwenyezi Mungu Mtukufu amewagawa watu katika aya hii kwa migawanyiko miwili: Mjuzi na Kipofu; na akakifanya kinyume cha elimu kuwa ni Upofu. Kwahiyo Macho hapa ni Elimu na Maarifa, na wala sio Macho ya kuonea vitu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {فَإِنَّهَا لاَ تَعْمَى الأَبْصَارُ وَلَكِن تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ}

Kwani hakika si macho yanayo pofuka, lakini zinazo pofuka ni nyoyo ziliomo vifuani.

Na kwa hivyo, Qurani Tukufu imeinyanyua Elimu na kuiweka juu, na kuipa jina la Uthibitisho. anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَانٍ أَتَاهُمْ كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ وَعِنْدَ الَّذِينَ آمَنُوا}

Hakika hao wanao bishana katika Ishara za Mwenyezi Mungu bila ya uthibitisho wowote uliyo wajia, ni chukizo kubwa mbele ya Mwenezi Mungu na mbele ya walioamini.

Na Mtume S.A.W, amebainisha nafasi ya Elimu na fadhila zake, akasema: Mtu yoyote atakayesafiri kwa ajili ya kutafuta Elimu, Mwenyezi Mungu atampeleka katika njia ya Pepo. Na kwamba Malaika wanaweza Mbawa zao kwa kumridhia Mtafuta Elimu, na kwamba vilivyomo Mbinguni na Ardhini, Nyangumi katika vina vya Baharini, vinamwombea Msamaha mwenye Elimu kwa Mwenyezi Mungu. Na tofauti ya Fadhila baina ya Mwenye Elimu na Mfanya ibada ni kama ni kama fadhila baina ya Mbala mwezi Usiku wa kuangaza kwake, na sayari zingine, na wanachuoni ni warithi wa Mitume, na Mitume hawakurithisha fedha bali walirithisha Elimu s, na yoyote atakayeichukua elimu basi atakuwa amechukua kitu bora cha kumtosha. Kutoka kwa Abu Dhari R.A: amesema: Anasema Mtume S.A.W: Ewe Abu Dhari, ukienda kufundisha aya moja ya Qurani ni boza zaidi kwako kuliko kuswali rakaa elfu moja.

Na anasema Imamu Ali R.A: Elimu ni bora kuliko Mali; Elimu inakulinda na wewe unailinda Mali, Elimu inaongoza na Mali inaongozwa, na Mali hupungua kwa kuitoa wakati ambapo Elimu huongezeka kwa kuitoa.

Na Elimu ina Maadili Makubwa mno na adamu nzuri ambazo Mwanafunzi na Mwalimu wanapaswa kuwa nazo na wote wanalingana katika hayo. Miongoni mwa muhimu katika hizo ni: Kuwa na nia njema kwa ajili ya Mwenyezi Mungu Mtukufu: Ni wajibu kwa Mwalimu na Mwanafunzi waitafute Elimu kwa ajili ya Mwenyezi Mungu Mtukufu tu, na wajiepushe n aria na kutaka umaarufu. Kwani hakika ya Elimu ina matamanio yaliyojificha na yanapofanikiwa kuingia moyoni, hudhibitiwa na kupenda kujionesha, kutaka kujulikana, na kuwa na utashi wa kuwa kimbele mbele, na huwenda hali hii ikaathiri mwenendo mzima wa mtu huyu mpaka anajikweza mbele za watu. Na Mtume S.A.W ametutahadharisha na yote hayo, akasema: Mtu yoyote atakayeitafuta Elimu kwa lengo la kujionesha kwa wajinga, au kujigamba kwa wanachuoni, au ili watu wamtazame yeye, basi ataingia Motoni.

Na miongoni mwayo ni: Unyenyekevu. Na Maliki alimwandikia Radhiid akasema: Unapoijua elimu yoyote, basi uonekane una elimu hiyo, una utulivu wake, una alama zake, una unyenyekevu wake na upole wake; na kwa ajili hiyo, anasema Omar R.A: Jifunzeni Elimu, na mjifunze utulivu na unyenyekevu kwa elimu hiyo. Kwani Elimu na Kiburi havitulizani pamoja, na wala Elimu haipatikani kwa Maasi, bali hupatikana kwa kutafutwa kwake na uchamungu huongezeka, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 }وَاتَّقُوا اللَّهَ وَيُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ{

Na mcheni Mwenyezi Mungu. Na Mwenyezi Mungu anakufundisheni. Na Mwenyezi Mungu ni Mjuzi wa kila kitu.

Na wanasema wenye busara: Mwenye kuyafanyia kazi aliyojifunza, basi Mwenyezi Mungu Mtukufu: humfundisha Elimu ambayo alikuwa haijui. Kwa hiyo, kuitumia Elimu ni sharti la kuifikia Elimu ya kutoka kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu kuhusu Mja Mwema katika Surat Alkahf:

 }فَوَجَدَا عَبْدًا مِنْ عِبَادِنَا آَتَيْنَاهُ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنَا وَعَلَّمْنَاهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْمًا{ ، وَيَقُولُ سُبْحَانَهُ:

Basi wakamkuta mja katika waja wangu tuliye mpa rehema kutoka kwetu, na tukamfunza mafunzo yaliyo toka kwetu.

Anasema Mweyezi Mungu Mtukufu kuhusu Mtume Suleiman A.S:

 }فَفَهَّمْنَاهَا سُلَيْمَانَ وَكُلاًّ آتَيْنَا حُكْمًا وَعِلْمًا{

Na tukamfahamisha Suleiman. Na kila mmoja wao tulimpa hukumu na elimu.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu kuhusu Bwana wetu Yahaya A.S:

 }يَا يَحْيَى خُذِ الْكِتَابَ بِقُوَّةٍ وَآَتَيْنَاهُ الْحُكْمَ صَبِيًّا وَحَنَانًا مِّن لَّدُنَّا وَزَكَاةً وَكَانَ تَقِيًّا{Ewe Yahaya! Kishike kitabu kwa nguvu! Nasi tulimpa hekima angali mtoto. Na tukampa huruma itokayo kwetu, na utakaso, na akawa mchamungu.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa kauli ya Malaika:

 }سُبْحَانَكَ لاَ عِلْمَ لَنَا إِلاَّ مَا عَلَّمْتَنَا{.

Umetakasika Wewe, Hatuna ujuzi isipokuwa kwa uliyotufunza wewe.

(إِنَّ الْهَدْيَ الصَّالِحَ ، وَالسَّمْتَ الصَّالِحَ ، وَالاقْتِصَادَ ، جُزْءٌ مِنْ خَمْسَةٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ).

Na miongoni mwazo: kujipamba kwa unyenyekevu, ambapo Elimu ina utulivu wake, heba yake, na utukufu wake, na miongoni mwa alama za shime hiyo, ni kuujali mwonekano mzuri, usafi, manukato na kujiepusha na vikao vya mambo ya kipuuzi. Anasema Mtume S.A.W: (……………………………………na uchumi ni sehemu moja ya sehemu ishirini na tano za Utume)

Na mwanachuoni kwa muulizaji ni kama daktari kwa mgonjwa analazimika kuwa mpole kwake na amshike mkono na kumuongoza njia sahihi. Kutoka kwa Muawiya bin Hakiim R.A amesema: Nilipokuwa ninaswali na Mtume S.A.W, mtu mmoja miongoni mwetu akapiga chafya: na mimi nikasema: Mwenyezi Mungu akurehemu, watu wote wakanitupia macho yao, nikasema: Mama yangu wee! Mna nini nyinyi mbona mnaniangalia hivyo? Wakawa wanapiga mikono yao kwenye mapaja yao na nilipowaona wananinyamazisha nikanyamaza. Na Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu S.A.W, alipomaliza kuswali, hakika yeye ni mfano wa mzazi wangu, sijawahi kumuona mwalimu yoyote kabla yake au naada yake mbora wa kufundisha kama yeye S.A.W, Ninaapa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, hajawahi kunitenza nguvu wala kunipiga au hata kunitukana.

Vile vile kuna mambo kadhaa ambayo Mwanafunzi anapaswa ajipambe nayo, na muhimu katika hayo ni:

* Kupupia katika kuitafuta Elimu, na kuendelea kuitafuta bila ya kuhisi uvivu au uzembe. Mwanafunzi hatakiwi kuupoteza muda wake kwa mambo yasiyokuwa na faida. Inasemwa kwamba: huwezi kuipata Elimu kamili kwa kuitumikia kidogo. Na Imamu Shafi Mo;a amrehemu, alipoulizwa: utashi wako wa Elimu ukoje? Akasema: Ninasikia katika kila neon kwa yale ambayo sijawahi kuyasikia, na viungo vyangu vinatamani viwe na masikio ili vineemeke na Elimu hiyo kama yanavyoneemeka masikio yangu. Akaambiwa: unaipupia vipi Elimu? Akasema: kama pupa ya makundi yaliyozuiliwa kukifikia kilele cha ladha ya mali zao. Akaambiwa: Na vipi unaitafuta Elimu? Akasema: kama mama mzazi anavyomtafuta mtoto wake pekee aliyepotea, na hana mtoto mwingine.

* Kumheshimu Mwalimu. Na mwanafunzi asithubutu kujikweza kwa maneno, au kitendo chochote mbele ya Mwalimu wake. Anasema Imamu Shafi Mola amrehemu: nilikuwa ninaufungua kila ukurasa wa Kitabu mbele ya Imamu Maliki Mola amrehemu, kwa utulivu na kwa kumuheshimu yeye; ili asisikie mteremko wa karatasi. Naye Rabiiu Mola amrehemu anasema: Ninaapa kwa Mwenyezi Mungu, kwa kumuheshimu, sijawahi kupatwa na kiu nikayanywa maji huku Imamu Shafi ananiangalia.

Anasema Shaukiy:

Simama kwa Mwalimu na umtukuze

                           Mwalimu anakaribia kuwa Mtume

Hapana shaka kuwa sisi tuna haja zaidi ya kuzipata elimu ambazo zitatusaidia kuijenga Dini yetu kwa kiasi cha mahitaji yetu ya elimu hizo ambazo kwazo Dini yetu itasimama imara. Hatuna muda wa kuupoteza kwa starehe, ambapo mchakato wa utafiti wa kisayansi, Ubunifu na Uvumbuzi, vimekuwa ni wajibu kwa wakati tulio nao, huwenda tukaliwahi Jahazi la Maendeleo, au hata tukafanikiwa kkuwahi kilichotupita katika njia ya kuyaelekea maendeleo. Kwa hiyo ni wajibu kwa kila mmoja wetu kuwa na moyo wa ubunifu, kutangulia, kiu cha maendeleo, au kwa uchache wa makadirio, tuwe angalau na utashi wa Umma wetu kurejea katika zama za Wakubwa zetu miongoni mwetu pamoja na Mababu zetu, ambao walisafiri kwa ajili ya kutafuta Elimu na wakajitahidi katika kuisaka mpaka wakachukua nafasi ya uongozi Duniani kielimu na wakawa wajuzi wa kila fani na sayansi ambazo walibobea ndani yake, na zikawa chimbuko safi la Elimu hizo, na nuru iangazayo mataifa yote ulimwenguni pamoja na staarabu mbali mbali baada yake, na ikawa ni alama yetu.

Tunajenga kama walivyokuwa waliotutangulia

                   Unajenga na unafanya kama walivyofanya wao

Kwa hivyo hapana budi kwa Mwanafunzi na Mwalimu wapambike kwa tabia njema, na matendo yao wote lazima yaendane na maneno yao mpaka jamii iathiriwe na hali hiyo. Umma wetu ulipofungamanisha baina ya Elimu na Maadili mema, uliishi katika hadhi ya juu baina ya Mataifa mbalimbali Duniani. Na ambapo Elimu na Maadili mema vilishamiri kwa kiwango cha juu mno pamoja na Maendeleo ya kiuchumi.

Ninaisema kauli yangu hii, na ninamwomba Mwenyezi Mungu anisamehe mimi pamoja nanyi.

****

Sifa zote ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu, Mola Mlezi wa Viumbe vyote, na rehma na amani ziwe juu ya Mwisho wa Mitume na Manabii, Bwana wetu Muhammad S.A.W, na Jamaa zake, na Maswahaba wake ni kila mwenye kuwafuata mpaka siku ya Malipo.

Ndugu zangu Waislamu:

Hakika Uislamu umeinyanyua juu hadhi ya Elimu na Wanazuoni bila kujali ubobezi wao. Elimu yenye manufaa inakusanya kila elimu ambayo inawanufaisha watu katika mambo ya Dini yao na Mambo ya Dunia yao, na kwa hivyo tunaona kwamba Mwenyezi Mungu Mtukufu anasema: Hakika wamchao Mwenyezi Mungu katika waja wake ni wanazuoni. Imekuja kauli hii ya Mwenyezi Mungu katika kuonesha gumzo la elimu za kimazingira ambapo Mwenyezi Mungu Mtukufu anasema:

 }أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ ثَمَرَاتٍ مُخْتَلِفًا أَلْوَانُهَا وَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ بِيضٌ وَحُمْرٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهَا وَغَرَابِيبُ سُودٌ * وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَابِّ وَالأَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ كَذَلِكَ إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ{

 Huoni kwamba Mwenyezi Mungu ameyateremsha maji kutoka mawinguni na tumeyaotesha matunda yenye rangi mbali mbali. Na katika milima imo mistari myeupena myekundu yenye rangi mbali mbali, na myeusi sana. Na katika watu, na wanyama, na mifugo, pia rangi zao zinakhitalifiana. Kwa hakika wanao mcha Mwenyezi Mungu miongoni mwa waja wake ni wanazuoni. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mwenye nguvu, Mwenye kusamehe. .

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 }إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلاَفِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لآَيَاتٍ لأُولِي الأَلْبَابِ الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَاماً وَقُعُوداً وَعَلَى جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ{

Hakika katika kuumbwa mbingu na ardhi na kuhitalifiana usiku na mchana ziko ishara kwa wenye akili. Ambao humkumbuka Mwenyezi Mungu Mtukufu wakiwa wima na wakikaa kitako na wakilala. Na hufikiri kuumbwa mbingu na ardhi…

Vile vile maana ya Elimu yenye manufaa ni kila kinachowanufaisha watu katika maisha yao ya Duniani na Akhera, katika Elimu za Dini au za Kilugha au za Tiba, Madawa, Fizikia, Kikemia, Anga, Uhandisi, Nishati, na aina zingine mbali mbali za elimu na maarifa yenye manufaa kwa watu. Elimu ni msingi wa Mwananchi Mbunifu na Mvumbuzi mwenye Uzalendo, na dalili ya hayo ni kauli yake Mwenyezi Mungu Mtukufu:

}فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لاَ تَعْلَمُونَ{

Basi waulizeni wenye ukumbusho kama nyinyi hamjui.

Neno kukumbuka lina maana pana zaidi kuliko kuishia katika elimu yenyewe, kwani suala hapa ni lenye kuihusu kila aina ya elimu yenye manufaa. Jambo ambalo halina shaka yoyote ndani yake ni kwamba sisi tunazihitaji mno elimu zote ambazo zinaijenga Duniani yetu kama tunavyohitaji elimu zote ambazo zitaifanya Dini yetu isimame imara.

Na huwenda wajibu wa wakati huu na faradhi yake kwa Wanazuoni wa zama hizi ni kusahihisha Mieleweko na Maana mbali mbali zilizopotoshwa, pamoja na kurekebisha na kusahihisha sura ya Uislamu na Waislamu iliyopo akilini na iliyovurugwa mno, na kufanya kazi ya kueneza Fikra Sahihi ya Uislamu Ulio Sahihi. Tunamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu atujaalie tuwe waaadilifu kwa watu hawa, na atufundishe tusio yajua, na atukumbushe tunayoyasahau, na atujaalie uongofu katika Dini yetu.

 

Miongoni mwa Mafunzo yatokanayo na Hijra ya Mtume S.A.W, ni Ujenzi wa Dola

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu, Mola Mlezi wa Viumbe vyote, anaesema katika Kitabu chake Kitukufu:

{ إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولَئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَتَ اللَّهِ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}

Hakika wale walioamini na wale waliohama na wakapigania Njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, hao ndio wanaotaraji rehema za Mwenyezi Mungu Mtukufu. Na Mwenyezi Mungu Mtukufu ndiye mwenye kusamehe na mwenye kurehemu.

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa hali isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, peke yake asiye na mshirika wake, yeye ndiye, Mfunguzi wa milango ya neema kwa waja wake, na ni Mjuzi, na ninashuhudia ya kuwa Bwana wetu Muhammad, ni mja wake na ni mjumbe wake, mwenye maadili matukufu. Ewe Mwenyezi Mungu Mtukufu mswalie na umrehemu na umbariki yeye na jamaa zake na Maswahaba wake, Wenye kung’aa mapaji ya nyuso zao na waliobarikiwa, na kila mwenyekuwafuata mpaka siku ya Malipo.

Na baada ya utangulizi huu,

Hakika Hijra ya Mtume S.A.W, kutoka Makkah na kuelekea Madina ni tukio la kihistoria lililo kubwa na ambalo limeibadilisha historia ya Binadamu, na sisi tuna haja ya kuyapokea kutoka katika Hijra hiyo, kila aina ya maana ambazo zinaweza kuchangia katika makuzi ya Jamii yetu na kujenga Ustaarabu wake. Hijra hii ilikuwa na inaendelea kuwa ni kitenganishaji kikuu cha baina ya Haki na Batili, na mageuzi mazuri kuelekea katika ujenzi wa Nchi ya kiraia kwa misingi imara ya uadilifu, usawa, uhuru wa kuabudu, ulinzi wa Heshima ya binadamu, na kuweka misingi imara ya Fiqhi ya kuishi kwa pamoja na kwa amani, na kuweka msingi wa maisha ya kibinadamu ya kushirikiana na kuwa na mfungamano wa kijamii baina ya wananchi wa nchi moja na kushiriki katika changamfu za kiuchumi kwa sura zake mbali mbali. Na Mtume S.A.W amejenga nchi kwa misingi mingi na nyenzo za aina mbali mbali, na muhimu miongoni mwazo ni: Ujenzi wa Msikiti: Ujenzi wa Msikiti ulikuwa ndio jambo la kwanza alilolifanya Mtume S.A.W baada tu ya kuwasili Madina; kwa kuwa uhusiano wa binadamu na Mola wake Mlezi ndio kinga ya Usalama wa kila kitu. Kuwa na Dini sahihi ni moja katika ya njia muhimu za ujenzi wa Utu uliokamilika na ambao unajenga na wala haubomoi, na unaimarisha na wala hauharibu. Na kwa kiasi cha kukengeuka na Dini sahihi au kiasi cha ufahamu potovu wa Dini, husababisha mianya katika uundaji wa Utu, kama ambavyo Msikiti una risala yake muhimu ya kielimu na kijamii ambayo inayajenga na kuyaimarisha yaliyo thabiti pamoja na Maadili mema katika Jamii, na kuchangia pia katika kuitumikia jamii hiyo.

Jambo lingine ni ujenzi wa Uchumi: Hakika mambo yalivyo, Uchumi wenye nguvu ni katika Nguzo imara zinazoisaidia nchi, na ni katika misingi yake mikuu ambayo nchi kamwe haiwezi kusimama au kujenga isipokuwa kwayo; kwa hivyo uchumi wenye nguvu na utulivu unaiwezesha nchi kutekeleza majukumu yake ipasavyo, yawe majukuu hayo ni ya ndani au ya kimataifa, ukiongezea na kwamba huleta maisha mazuri kwa wananchi wake. Na pale uchumi wan chi unapodhoofika, basi ufukara huenea pamoja na magonjwa, na maisha kukosa utulivu pamoja na kuzuka kwa migogoro isiyokwisha, na kupelekea kuharibia kwa Tabia za watu na kuongezeka kwa uhalifu wa aina mbali mbali. Na hii huwa ni fursa nzuri kwa maadui wanaozinyemelea nchi, ambao lengo lau kubwa ni kuziangusha na kuingiza machafuko yasiyomalizika.

Mtume S.A.W alikuwa na shime ya kuifanya Jamii ya Madina iwe na nguvu za kiuchumi zinazoiwezesha kutelekeza mahitaji ya wananchi wake, na kujilinda na kutuma ujumbe wa amani na usalama kwa wote na kuujenga ulimwengu ulioletewa Dini ya Uislamu iliyo tukufu. Mtume S.A.W alifanya juhudi pevu ya kuunda soko kubwa la Madina ili liwe chanzo kikuu cha uchumi halali na biashara, ma kituo kikuu cha wakuu wa viwanda na kazi mbali mbali za mikono, na soko hili alilolianzisha Mtume S.A.W, linaitwa soko la Manakha. Kutoka kwa Atwaau bin Yasaar amesema: Mtume S.A.W alipotaka kuanzisha soko la Madina alienda katika soko la Banuu Qainukaa, kisha akaja katika soko la Madina na akapiga kwa miguu yake na akasema: hili ni soko lenu hakuna wa kukunyanyaseni. Maswahaba wakubwa walishiriki katika changamfu mbali mbali za biashara, na hawakukubali kuishi kwa kutegemea misaada ya kifedha kutoka kwa ndugu zao wa Madina. Kutoka kwa Abdulrahman bin Aufi R.A, amesema: Walipoenda wao Madina, Mtume S.A.W aliwaunganisha undugu baina ya Abdulrahman bin Aufi na Saad bin Rabiiu, ambapo alimwambia Abdulrahma: Mimi ni Answaar niliye na mali nyingi mno, ninaweza kuigawa mali yangu mara mbili… akasema: Mwenyezi Mungu akubariki katika watu wako na mali yako. Soko lenu liko wapi?

Kwa hiyo, umma wowote usioweza kumiliki chochote wala kuzalisha chakula chake cha kutosha, nguo zake, madawa yake na silaha zake, basi haujiwezi kwa lolote, na hauna amri, utashi, tamko, hadhi na utukufu wake. Wanasema wenye busara: Mtendee wema umtakae, utakuwa kwake bwana kwake, na jitosheleze na uepuke cha mtu yoyote utakuwa kama yeye, na muhitaji umtakae utakuwa mtumwa wake. Na Dini yetu Tukufu imetufundisha ya kuwa; Mkono ulio juu ni bora kulliko mkono ulio chini, ambapo anasema Mtume S.A.W: Mkono ulio juu ni bora kuliko mkono ulio chini. Na anasema Mtume S.A.W: Mkono unaotoa ndio ulio juu, na mkono unaoomba ndio mkono ulio chini. Na hakuna shaka yoyote kwamba kipimo hiki kinatumika pia kwa Umma, Taasisi mbali mbali, Familia na kwa kila mtu. Kwa hiyo hakuna anayeweza kuukana umuhimu wa mali katika kurahisisha maisha kwa ujumla, na kumuinua kila mtu pamoja na umma, ili kuzifikia njia bora za maisha mazuri, na kupanda ngazi mbali mbali za maendeleo.

Anasema Mshairi, Ahmad Shauki:

Kwa elimu na Mali, watu huujenga ufalme wao

                            Haujengwi ufalme kwa ujinga na umasikini.

Mtume S.A.W ameweka masharti yaliyopangika katika Miamala mbali mbali, na akatuasa tuwe na usamehevu na roho safi katika kuuza na kununua, akasema S.A.W: Mwenyezi Mungu anamrehemu mja msamehevu pale anapouza, anaponunua na anapotoa hukumu. Na akatuamrisha Mtume S.A.W, tuwe wakweli na waaminifu, akasema:  Mfanyabiashara Mkweli, Mwanifu, atakuwa pamoja na Manabii na Mashahidi. Na Mtume S.A.W ameuharamisha ulanguzi akasema: Mtu yoyote atakaefanya ulanguzi wa chakula kwa muda wa siku arubaini basi atakuwa amejiepusha na Mwenyezi Mungu, na Mwenyezi Mungu atakuwa amejiepusha nae. Bali Mtume S.A.W alikuwa yeye mwenyewe akipita pita sokoni na kufuatilia Uuzaji na ununuaji, na alikuwa akiwaelekeza watu kwa yale yanayowanufaisha. Kutoka kwa Abu Huraira R.A, kwamba Mtume S.A.W alipitia katika sehemu ya nafaka iliyowekwa mezani, kisha akaingiza vidole vyake katika nafaka hiyo na kuhisi unyevunyevu akasema S.A.W: Ewe Muuza chakula, hiki ni kitu gani? Akasema: nafaka hii ilinyeeshewa na mvua ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu. Akasema Mtume S.A.W: kwanini usikiweke juu ili watu waone? Kisha akasema S.A.W: mtu yoyote atakaetudanganya sio mwenzetu.

Mkataba wa Madina: Mtume S.A.W alijenga nchi yenye nguvu baada ya Hijra, na akaweka misingi yake katika Mkaraka wa Madina, na Mtume wetu hakuishia katika kuwaunga undugu watu wa Makkaha na wa Madina (Muhajirina na Answaar) kutokana ni hitilafu walizokuwa nazo, bali alihamia katika maana ya kiutu zaidi kupitia uundaji wake wa Waraka wa Madina na amabao unazingatiwa kuwa ni Waraka Bora mno kuwahi kuundwa na binadamu katika Historia ya yote; ambapo ulizipitisha na kuzikubali haki na majukumu kwa watu wote, na na kuweka misingi ya kuishi pamoja kwa amani baina ya wanachi wote kwa upande mmoja, na kati ya Utu kwa upande mwingine, kwa namna inayoufanya waraka huo uwe bora zaidi kihistoria na wa kipekee katika nyaraka za kibinadamu katika Fiqhi ya kuishi pamoja. Na alama ya hayo: ni Mkataba alioupitisha Mtume S.A.W na Mayahudi wa Madina na wengine wao, ambapo aliwapa mayahudi haki zote  za waislamu katika Usalama na amani, uhuru na ulinzi wa pamoja. Na miongoni mwa vipengele muhimu, ni: Mayahudi watoe pamoja na waislamu kama wataendelea kuwa wanashambuliwa, na kwamba mayahudi wa Banu Aufi ni umma ulio pamoja na Waumini, mayahudi wana Dini yao na Waislamu wana Dini yao, watumwa wao na nafsi zao isipokuwa atakaedhulumu au kufanya madhambi. Na ndani ya Waraka huo, kuna kuhakikishiwa uhuru kamili wa Dini, Usalama, Ulinzi wa pamoja dhidi ya adui yoyote anayeishambulia Madina.

    Na hii inamaanisha kuwa nchi ya kiraia katika Uislamu inatosha kwa wote, waislamu na wasio kuwa waislamu. Wote wana haki na majukumu na kila mmoja wao ana juu ya mwingine wajibu kamili. Kwa sharti la kufuata kikamilifu Masharti ya Kijamii yanayozilinda haki za watu wote na Majukumu yao, na katika yaliyo mbele ni: Amani na kutomshambulia mtu, na kutovunja katiba inayopangilia Uhusiano baina ya watu wote.

Hakika mambo yalivyo, kuishi pamoja na kwa amani baina ya watu wote ni faradhi ya kidni, na jambo muhimu kijamii linaloulazimu uhalisia anaouishi mwanadamu. Na haiwezekani kulifikia lengo hili isipokuwa watu wote watakapohisi kuwa wao ni wananchi wan chi moja pekee, wana haki sawa na majukumu yanayolingana, bila ya kuwepo ubaguzi wa aina yoyote iwayo, kwa misingi ya kidini au kikabila au vinginevyo. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ}

Hakuna kulazimisha katika dini kwani uongofu umekwisha pambanuka na upotovu.

Mtume S.A.W na Maswahaba wake waliyatekeleza haya kivitendo na hawakuwahi kumlazimisha mtu yoyote kuingia katika Dini hii ya Mwenyezi Mungu, na hawajawahi kulibomoa kanisa lolote au hekalu au jumba lolote la ibada, bali maeneo yote ya ibada yaliheshimika na kulindwa na waislamu ipasavyo. Ni kwa sababu Uislamu unaulinda Uhuru wa kuabudu wa watu wote, na hakuna yoyote aliye miliki au anaemiliki uwezo wa kubadilisha uaina huu na tofauti hii; kwa kuwa kufanya hivyo ni kinyume na utashi wa Mwenyezi Mungu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا أَفَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ}

Angelitaka Mola wako Mlezi wangeliamini wote waliopo katika ardhi. Je wewe utawalazimisha watu kwa nguvu mpaka wawe waumini?

Kwa hiyo, kuheshimu Itikadi, Haki na Wajibu wa kila mtu, ni nguzo kuu ya ujenzi wa Dola, na ina athari yake ya mfungamano wa mahusiano baina ya Mataifa na Jamii. Kwani kila taifa lina Itikadi yake na Misingi yake inayoheshimiwa na kufuatwa, na kuzingatiwa kuwa ni bora kuliko zingine zozote. Na Uislamu umetukataza kuwafanyia watu wa Dini zingine yale yanayowakashifu wao au Dini zao, kwani Dini zote zimekuja kwa ajili ya kumletea furaha mwanadamu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{ وَلَا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْوًا بِغَيْرِ عِلْمٍ كَذَلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِمْ مَرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ} .

Wala msiwatukane hao wanao waomba badala ya Mwenyezi Mungu, wasije na wao wakamtukana Mwenyezi Mungu kwa jeuri bila ya kujua. Namna hivyo tumewapambia kila umma vitendo vyao. Kisha marejeo yao yatakuwa kwa Mola wao Mlezi, naye atawaambia waliyo kuwa wakiyatenda. Vile vile Uislamu umeweka katika nafsi za wafuasi wake msingi imara wa Wema na Ujirani mwema na wasio kuwa waislamu. Na kuna aya iliyokuja kwa ajili ya kuusisitizia msingi huu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ} .

Mwenyezi Mungu hakukatazeni kuwafanyia wema na uadilifu wale ambao hawakukupigeni vita, wala hawakukutoeni makwenu. Hakika Mwenyezi Mungu huwapenda wafanyao uadilifu.

Uislamu umewaamrisha wafuasi wake kulinda mtangamano mwema na wasiokuwa waislamu na kuchunga hisia zao hata katika maongezi na mijadala, pamoja na kuhimiza maongezi yawekwa yale mambo mazuri zaidi. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلَا تُجَادِلُوا أَهْلَ الْكِتَابِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِلَّا الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ وَقُولُوا آمَنَّا بِالَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَأُنْزِلَ إِلَيْكُمْ وَإِلَهُنَا وَإِلَهُكُمْ وَاحِدٌ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ}

Wala msijadiliane na Watu wa Kitabu ila kwa njia iliyo nzuri kabisa, isipo kuwa wale walio dhulumu miongoni mwao. Na semeni: Tumeyaamini yaliyo teremshwa kwetu na yaliyo teremshwa kwenu. Na Mungu wetu na Mungu wenu ni Mmoja. Na sisi ni wenye kusilimu kwake.

Na kwa ajili hii, Mkataba wa Madina ulikuwa mfano wa kuigwa katika kulinda utukufu wa kibinadamu, mkataba ambao unafanya kazi ya kuungana na kuwa bega kwa bega kitaifa kwa ajili ya ujenzi wa Dolan a kujenga Staarabu mbali mbali, na kuyafikia masilahi ya binadamu wote.

Ninayasema haya, na nimamwomba Mwenyezi Mungu anisamehe mimi na nyinyi.

***

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mola Mlezi wa viumbe vyote. Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, yeye pekee asiye na mshirika wake. Na ninashuhudia ya kwamba Bwana wetu na Mtume wetu Muhammad S.A.W ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola wetu tunakuomba umswalie, umrehemu na umbariki Mtume wetu S.A.W, yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote, na kila atakaemfuata kwa wema hadi siku ya Mwisho.

Na baada ya utangulizi huu,

Hakika Taifa lina thamani kubwa mno na lina hadhi kubwa sana na nafasi ya juu. Kuipenda nchi na kuwa mzalendo kwa nchi yako pamoja na kuilinda ni jambo la kimaumbile ambalo nafsi ya binadamu iliyosalimika imeumbiwa kwalo, na ni wajibu uliowekwa kimsingi na Dini tukufu ya uislamu, na wajibu huu unawajibishwa na Utaifa na Uzalendo. Na Sheria zote za Mwenyezi Mungu zimeuthibitisha. Na Mtume S.A.W, ametoa mifano mingi mikubwa katika kuipenda nchi na kufungamana nayo pamoja na kuwa na uzalendo nayo, ambapo alisema S.A.W wakati alipokuwa katika Hijra yake ya kuelekea Madina, akiisemesha nchi yake ya kwanza ambayo ni Makkah Tukufu: Uzuri wako ulioje wan chi, na Mapenzi yaliyoje kwangu, kama watu wako wasingenitoa basi nisingetoka. Na Mtume S.A.W alipohamia Madina Munawara na kuishi huko, alimwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu amjaalie mapenzi ya kuipenda nchi yake ya pili, na alete Usalama na Amani ndani ya nchi yake hiyo ya pili. Akasema S.A.W: Ewe Mola wetu Mlezi tunakuomba utupe mapenzi ya kuipenda nchi yetu ya pili, ya Madina, kama tunavyoipenda Makkah au zaidi yake.

Hakika uhusiano kati ya Dini na Nchi ni kukamilishana na wala sio wa kukinzana. Na kuzilinda nchi ni moja ya Makusudio Makuu nay a Muhimu ambayo tunapaswa kuyalinda na kuyahifadhi. Na hakuna uchumi tulivu bila ya usalama wa uhakika na endelevu. Na ulinzi wa nchi na kuilinda kwake pamoja na kujitolea, ni kwa ajili ya takwa la kisheria, na ni wajibu wa kitaifa kwa kila anaeishi na kutulizana ndani yak echini ya ardhi ya nchi hiyo na kivuli chake; kwa hivyo kuipenda nchi hakuishii katika hisia na mihemko pekee, bali kunatafirika kivitendo na kwa mwenendo mzuri wenye manufaa kwa kila mtu na kwa Jamii nzima; na kwa ajili hiyo, hapana budi kujitolea kwa ajili ya kuiendeleza nchi huku ikiendelea kuwa na nguvu na yenye kupendwa na wananchi wake.

Hakika uzalendo wa kweli sio tu alama zinazonyanyuliwa juu na watu, au maelezo yanayokaririwa na watu; bali uzalendo wa kweli ni Imani, Mwenendo na kujitolea, uzalendo ni mfumo wa Maisha na hisia zinazotokana na uhai wan chi na changamoto ambazo zinaielekea nchi hiyo, na kuhisi uchungu kwa machungu ya nchi hiyo, na kuwa na furaha kwa kuyafikia matumaini yake na kuwa tayari daima kwa ajili ya kujitolea kwa ajili ya nchi. Kongole kwa wanaume waliokuwa wakweli kwa ahadi walizotoa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, na kujitolea kwa roho zao na nafsi zao katika njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, na kwa ajili ya kuzinyanyua juu nchi zao.

      Ewe Mola wetu Mlezi tunakuomba uilinde nchi yetu, wananchi wake, majeshi yake ya Ulinzi na Usalama, kutokana na kila ovu, na tunakuomba ujibu vitimbi vya wenyekufanya vitimbi, na chuki za wenye chuki, na Husda ya wenye kuhusudu.