:

Fiqhi (Elimu) ya Ujenzi wa Mataifa

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mola Mlezi wa Viumbe vyote, asemaye katika Kitabu chake Kitukufu:

{وَتَعَاوَنُوا عَلَى البِرِّ وَالتَّقْوَى وَلاَ تَعَاوَنُوا عَلَى الإِثْمِ والعُدْوَانِ}

Na saidianeni katika wema na uchamngu. Wala msisaidiane katika dhambi na uadui.

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana wetu na Mtume wetu Muhammad S.A.W, ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola wetu Mlezi tunakuomba umswalie, umrehemu na umbariki Mtume wetu na Jamaa zake na Maswahaba wake na kila atakayewafuata hadi siku ya Malipo.

Na baada ya Utangulizi huu:

Hakuna shaka yoyote kwamba Mataifa yote na wakazi wake yanataka kujijenga yawe na nguvu na utulivu, kwa kila aina ya nguvu na nyenzo zilizopo, ili kuyafikia malengo yake, na kuzijenga nchi ni elimu inayohitaji uzoefu na utambuzi na kuyajua mazingira na changamoto zake ipasavyo. Na kuna toauti kubwa baina ya Fiqhi ya Watu na Makundi na Fiqhi ya Ujenzi wa Mataifa na utashi wake katika ulimwengu wenye kasi ya Mabadiliko na Mageuzi ambao haujui isipokuwa lugha ya Mikusanyiko na Jumuiya Mbali mbali za kisiasa, kiuchumi na kitamaduni, na Mikusanyiko hiyo na Jumuiya hizo zinaendeshwa kwa misingi, sheria na mikataba ya kimataifa ambayo mwenye akili ukiongezea na nchi yoyote haiwezi kuipuuza au kutoitekeleza au kwenda sambamba na uhalisia wa hali ilivyo.

Kwa hivyo, nchi nil indo, nchi ni usalama, nchi ni kujiamini, nchi ni utulivu, nchi ni mfumo wa uendeshaji, nchi ni taasisi mbali mbali, nchi ni ujenzi wa kifikra, kisiasa, kiuchumi, kimfumo na kisheria, na bila ya nchi hakuna kinachokuwepo isipokuwa machafuko.

Na miongoni mwa njia za ujenzi wan chi: ni kuziimarisha taasisi zake, na kutanguliza sheria, nchi ya yenye Katiba, nchi yenye uadilifu. Na hili linamtaka kila mmoja aheshimu sheria za nchi na mifumo yake, na kufuata sheria za barabarani na masharti yake, na kutozikwepa na kwenda kinyume cha barabara, au kuongeza kasi, au mambo mengine mengi ambayo yanazingatiwa kuwa ni ukiukaji wa haki za barabarani, na haki za watu. Na Mwenyezi Mungu Mtukufu anasema:

{وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ وَأَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ}

wala msijitie kwa mikono yenu katika maangamizo. Na fanyeni wema. Hakika Mwenyezi Mungu huwapenda wafanyao wema.

Na anasema Mtume wetu S.A.W: Hakuna kujidhuru au kumdhuru mtu mwingine.

Kuulinda mfumo wan chi na kuuheshimu kunachangia ujenzi wan chi yenye nguvu na iliyo tulivu; kwani hapana budi kwa kila jamii iwe na misingi na sheria zake zinazoongoza mwenendo wa kila mtu, na kumlindia haki zake, na kumuwajibisha ndani ya jamii hiyo kila mtu atekeleze wajibu wake. Na bila ya kuuheshimu Mfumo wa nchi na kuufuata, na kutanguliza Sheria, nchi haziwezi kutulia au kuwa na uadilifu.

Hakika kuheshimu Sheria na kuzifuata kunazingatiwa ni katika njia muhimu mno za kujwnga nchi. Sheria ni ulinzi wa kila mwananchi, kwani haiingii akilini jamii kuendelea kuwa na utulivu bila ya kuheshimu sheria za nchi. Hapana budi kila mmja abebe jukumu lake ili kuyafikia masilahi ya taifa ambayo Jamii nzima itayavuna matunda yake. Anasema Mtume S.A.W: Nyinyi nyote ni wachunga na nyonte mtaulizwa kuhusu mnaowachunga. Imamu ni mchunga na ataulizwa kuhusu wale anaowachunga. Na mwanaume ni mchunga wa watu wake naye ni mwenye kuulizwa kuhusu anaowachunga. Na mwanamke ni mchunga katika nyumba ya mume wake na ataulizwa kuhusu anaowachunga. Na mtumishi ni mchunga wa mali ya mkuu wake na ataulizwa kuhusu anachokichunga…

Kwa hiyo, Jamii yenye kuyabeba majukumu yake ni jamii yenye mshikamano, na kila mmoja anazitambua haki za mwingine, na anamuheshimu mwingine. Tunahitaji kwa kiwango kikubwa kuheshimu Mfumo wan chi na kuzifuata Sheria zake, na kuchunga haki za wengine, ili uadilifu utawale na jamii ineemeke kwa usalama, amani na utulivu. Na tunaiona nchi yetu ikiwa katika nafasi isiyostahiki kati ya nchi zote Duniani.

Na miongoni mwa njia za ujenzi wa Mataifa: Ni Ujenzi wa Uchumi. Hii ni katika nguzo muhimu sana za Msingi ambazo nchi haiwezi kujengwa au kusimama isipokuwa kwazo. Uchumi wenye nguvu huziwezesha nchi kutekeleza majukumu yake ya ndani na ya nje, na kuwaandalia maisha mazuri wananchi wake. Na uchumi wa nchi unapodhoofika basi umasikini huenea pamoja na magonjwa mbali mbali, na maisha yakakosa utulivu, maadili yakavurugika na kuongezeka kwa uhalifu, na ikawa ni fursa pana kwa maadui wanaozinyemelea nchi zilizo katika hali hiyo, ambao lengo lao ni kuziangusha na kuingiza ndani yake machafuko yasiyokwisha. Kwa hiyo, Mataifa yasiyozalisha nyenzo zake za kimsingi huwa mzigo kwa mengine, na hukosa kauli na uhuru wa maamuzi.

Hakika uchumi wenye nguvu katika nchi huziwezesha nchi hizo kuheshimiwa na nchi zingine; kwa hiyo, Uislamu unajali mali kwa kuwa mali ni uti wa mgongo wa Maisha, na maisha hayawezi kuendelea isipokuwa kwa mali. Na ujenzi wa Nchi kiuchumi unahitaji utendaji bora na uzalisha mwingi. Hakuna taifa lolote linaloinukia, au taasisi yoyote, au familia yoyote isipokuwa kwa kufanya kazi ipasavyo. Kinachohitajika sio kazi tu, bali utekelezaji kamilifu na kuongeza uzalishaji ambao unakuwa na mrejesho mzuri wa kiuchumi kwa wananchi wote. Na Mwenyezi Mungu Mtukufu ametuasa juu ya kufanya kazi Duniani, akasema:

{فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلَاةُ فَانْتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}

Na itakapo kwisha Sala, tawanyikeni katika nchi mtafute fadhila za Mwenyezi Mungu, na mkumbukeni Mwenyezi Mungu kwa wingi ili mpate kufanikiwa.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِي مَنَاكِبِهَا وَكُلُوا مِنْ رِزْقِهِ وَإِلَيْهِ النُّشُورُ }

Yeye ndiye aliye idhalilisha ardhi kwa faida yenu, basi tembeeni katika pande zake, na kuleni katika riziki zake. Na kwake Yeye ndio kufufuliwa.

Na Mtume S.A.W, anakizingatia chakula kizuri anachokila mtu ni kile anachokichuma kwa mikono yake na kwa bidii yake, ambapo anasema S.A.W: Mtu hajawahi kula chakula chenye kheri kamwe kuliko kile kinachotokana na kazi ya mikono yake. Na kwamba Mtume wa Mwenyezi Mungu Daudi A.S, alikuwa anakula kutokana na kazi ya mikono yake.

Na anasema Mtume S.A.W: Mtu yoyote atakaeshinda mchana kutwa akiwa ni mwenyekuitegemea kazi ya mikono yake miwili atakuwa ameshinda muda wote huo hali ya kuwa amesamehewa madhambi yake.

Na katika wito wa uzalishaji, anasema Mtume S.A.W: iwapo Kiama kitasimama na katika mkono wa mmoja wenu kuna mche, na ikiwa ataweza kuupanda mche huo kabla hajasimama mpaka aupande basin a aupande.

Na anasema Mtume S.A.W: Hakuna Muislamu yoyote anaepanda mbegu yoyote au akalima zao lolote, kisha ndege au mwanadamu au mnyama yoyote akala kutokana na kazi hiyo, ispokuwa Muislamu huyo huandikiwa kwa kitendo hicho ametoa sadaka.

Kwa hiyo, kwa kazi na uzalishaji, ardhi huhuishwa na Mataifa hujengwa, na Mtu huilinda heshima na hadhi yake.

Na miongoni mwa njia za ujenzi wa Mataifa ni: Mzinduko wa Kitamaduni, Kidini, Kifira na Kielimu. Hakika kukosekana kwa Mzinduko au kudhoofika kwake, hakuwezi kuchangia ujenzi wan chi yenye nguvu na utulivu, na kwa hivyo hapana budi kuinua kiwango cha mzinduko kwa watu wote ili kila mmoja wao aujue wajibu wake na azijue haki zake.

Na haya yanapatikana kwa kuunda Mzinduko na Silika pamoja na Mwenendo wa watu wote kupitia Malezi ya Tabia, Utamaduni wenye manufaa, na kupambana na Ujinga. Kwa hiyo, ni wajibu wa taasisi zote za Dola kuwa bega kwa bega kwa ajili ya ujenzi wa Mzinduko wa Kitamaduni, Kidini, Kifikra na Kielimu ambao utawawezesha watu wote kutambua kiwango cha changamoto zinazoielekea Dola yao na jinsi ya kupambana nazo pamoja na kupambana na vumi na kuzitokomeza kabla hazijaathiri, na kutofuata maneno ya uzushi na ya uongo pamoja na vumi zinazolenga kupotosha ambazo zinajaribu kuiathiri nchi yetu.

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ}

Enyi mlio amini! Akikujieni mpotovu na khabari yoyote, ichunguzeni, msije mkawasibu watu kwa kuto jua, na mkawa tena wenye kujuta kwa mliyo yatenda.

Vile vile tunatakiwa tuwe macho na wenyekuzinduka, na tuwaidhike kwa wengine, na tunufaike kutokana na majaribio ya Maisha na kila aina ya uzoefu, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا خُذُوا حِذْرَكُمْ}

Enyi mlio amini! Chukueni hadhari yenu!

Na anasema Mtume wetu S.A.W: Muumini hagongwi na nyoka kwenye shimo moja mara mbili.

Na tunapaswa tutambue ya kwamba ujenzi wa nchi na Kuilinda ni amana juu yetu sote, kila mmoja katika Nyanja zake, pamoja na kuthibitisha kwetu kwamba Ujenzi hautimii kwa mikono wa Wabomoaji. Kama asemavyo Mshairi:

   Ni lini ujenzi wa nyumba utakamilika

                             Ikiwa unaijenga na mwingine anaibomoa.

Na anasema Mtume wetu S.A.W: Mnusuru nduguyo aliyedhulumu au aliyedhulumiwa. Mtu mmoja akasema: Ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu.

Ninamnusuru anapokuwa ni mwenyekudhulumiwa, je waonaje ikiwa ni mwenyekudhulumu? Nitamnuduru vipi? Akasema: Unamzuia kufanya dhuluma, kwani kufanya hivyo ndio kumnusuru.

Kwa hivyo kila mmoja wetu kwa mujibu wa majukumu yake, anatakiwa amzuie kila mwenye kutoka nje ya umoja wa kitaifa au kuyadhuru masilahi ya Taifa, Mzazi amzuie mwanae, Na kaka amzuie nduguye, na Rafiki amzuie rafiki yake, na tusiwe sisi sote na fikra hasi tusiojua yanayotokea katika mazingira yetu. Anasema Mtume S.A.W:  Msiwe wafuasi, wanaosema: Ikiwa watu watafanya wema na sisi tutafanya wema, na ikiwa watu watadhulumu na sisi tutafanya dhuluma, lakini zitulizeni nafsi zenu, ikiwa watu watu watafanya vizuri na nyinyi mfanye vizuri, na ikiwa watu watadhulumu basi nyinyi msidhulumu.

Anasema Mtume S.A.W:

Mfano wa Mwenye kusimama katika Mipaka ya Mwenyezi Mungu Mtukufu na yule mwenyekuivuka ni kama mfano wa watu waaliopiga kura ya kuingia katika jahazi, baadhi yao wakapata nafasi za juu na wengine wakabata nafazi za chini ya jahazi hilo. Waliokuwa chini ya Jahazi hilo, wakawa pindi wanapotaka kutafuta maji ya kunywa huwaendea walio juu na kuwaambia: mnaonaje kama sisi tukiitoboa sehemu yetu ya chini kwa kuitoboa na bila ya kuawaudhi walio juu yetu itakuwaje? Ikiwa walio juu watawaacha walio chini walitoboe Jahazi basi wote wataangamia, na ikiwa watawazuia basi wote wataokoka.

Haitoshi Mtu kuwa mwema yeye mwenyewe, bali uhakika wa mambo ni kwamba Fiqhi ya Kipindi maalumu inahitaji  kuvuka kipindi cha wema na kuelekea katika kipindi cha Marekebisho,

             ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {لَا خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْوَاهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلَاحٍ بَيْنَ النَّاسِ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا}

Hakuna kheri katika mengi ya wanayo shauriana kwa siri, isipo kuwa kwa yule anaye amrisha kutoa sadaka, au kutenda mema, au kupatanisha baina ya watu. Na mwenye kufanya hayo kwa kutaka radhi ya Mwenyezi Mungu, basi tutakuja mpa ujira mkubwa.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَمَا كَانَ رَبُّكَ لِيُهْلِكَ الْقُرَى بِظُلْمٍ وَأَهْلُهَا مُصْلِحُونَ}

Wala hakuwa Mola wako Mlezi wa kuihiliki miji kwa dhulma tu na hali watu wake ni watenda mema.

Marekebisho ndio njia ya Mitume na Manabii, na kwayo hujengwa Mataifa, Na kuulinda Umoja, Nguvu na Mshikamano pamoja na Mfungamano wake, ili Watu waishi kwa amani na nia safi, hakuna migogoro wala mgawanyiko, machafuko, ugaidi wala ufisadi ardhini kwa kuua au kusababisha uharibifu wowote.

Ninaisema kauli yangu hii, Ninamwomba Mwenyezi Mungu anisamehe mimi na akusameheni nyinyi.

*      *      *

Sifa zote ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu, Mola Mlezi wa viumbe vyote, na ninashuhudia kwamba hakuna mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu, yeye pekee asiye na mshirika wake, na ninashuhudia kuwa Bwana wetu Muhammad na Mtume wetu, ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mwenyezi Mungu mswalie, mrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote, na kila atakaewafuata wao mpaka siku ya Malipo.

Ndugu zangu Waislamu.

Na miongoni mwa njia za kuijenga nchi na kuilinda ni: Ujenzi wa Kijamii. Uislamu unahimiza sana nguvu za mifungamano na mahusiano ya kijamii baina ya watu wote katika jamii, na kuwa bega kwa bega pamoja na kuhurumiana kwa watu wa jamii moja, na kutowasababishia watu wengine madhara, kutokana na kauli ya Mtume S.A.W aliposema:

Hawi muumini wa kweli yoyote kati yenu mpaka ampendelee ndugu yake kile anachokipenda yeye.

Na anasema Mtume S.A.W: Ninaapa hawi muumini wa kweli, Ninaapa hawi muumini wa kweli, ninaapa hawi muumini wa kweli: Pakasemwa: Ni nani huyo ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu? Akasema: ni yule ambaye jirani yake hasalimiki kwa mabaya yake.

Na anasema Mtume S.A.W: Hawi ni mwenyekuniamini mimi yule atakayelala akiwa ameshiba na hali ya kuwa anajua kwamba jirani yake wa karibu ana njaa.

Na miongoni kwa alama za Ujenzi wa Kijamii ni: Mshikamano wa Kifamilia unaoilinda familia yote. Familia ndio jingo la kwanza ambalo ndani yake hujengekeka ngome ya Jamii. Familia ndiyo inayobeba jukumu la kuwalinda chipukizi na kuwalea pamoja na kuwakuza kimwili na kiakili. Na chini ya kivuli cha familia, hupatikana hisia za Upendo na huruma pamoja na kuleana. Na katika familia yenye mshikamano, huzalika upendo mzuri na mambo mema, na huenea hali ya kupendana lakini hata hivyo haiishii hapo tu, kwani familia ina majukumu yake kwa watoto wake. Anasema Mtume S.A.W: Inamtosha mtu kupata madhambi kwa kuwatelekeza anaowalea.

Na je? Kuna upotevu wowote mkubwa kuliko kuwaacha wanao wa kuwazaa wawe katika mazingira hatarishi ya fikra potoshi au makundi yaliyopotoka bila ya kutekeleza wajibu wako kwao katika kuwakuzia mzinduko wa kifikra na changamoto zinazotuzunguka, pia tuwakumbushe daima wajibu wao kwa nchi yao, kwani kuipenda nchi kunarithisha upendo kwa wote.

يقول شوقي :

نقــوم على الحماية ما حيينــا *** ونعهــد بالتمـام إلى بنينــا

وفيك نموت مصر كما حيينــا *** ويبقى وجهك المفدى حيًّـا

Na miongoni mwa njia za ujenzi wa nchi ni: kuinua viwango vya Maadili mema ya kitabia na kimwenendo. Mataifa na staarabu ambazo hazijengwi kwa Maadili ya Kitabia yanakuwa legelege, na staarabu zake zinakuwa legelege zaidi bali huwa zinabeba sababu za kuanguka kwake katika msingi wa ujenzi wake na sababu za kusimama kwake. Kwani Tabia njema humuinulia muislamu daraja za imani na huongeza uzito wa mizani yake wakati wa kupimwa. Anasema Mtume S.A.W: Hakuna kitu kilicho kizito zaidi katika mizani ya mja muumini siku ya Kiama kuliko Tabia njema, na kwamba Mwenyezi Mungu Mtukufu anamchukia Mwovu aliyepindukia katika uovu wake.

Mtume S.A.W alipoulizwa kuhuku kinachowaingiza watu Peponi kwa wingi ni kitu gani? Akasema: Ni kumcha Mwenyezi Mungu Mtukufu na Tabia njema. Na Mtume S.A.W ameihesabia Tabia njema kama ni kigezo cha ukamilifu wa Imani au upungufu wake, akasema: Waumini wenye Imani iliyokamilika ni wabora wao kitabia.

Hakika mwenyekujipamba na Tabia njema hukingwa na na Machafu pamoja na Maneno mabaya yaangamizayo. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْأَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ}

Na mfano wa neno ovu ni kama mti muovu, ulio ng’olewa juu ya ardhi. Hauna uimara.

Tunamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu atuongoze tuelekee katika Tabia zilizo bora zaidi, na Maneno Mazuri, na atudumishie sisi neema ya Usalama, Amani na Utulivu, na ailinde nchi yetu na watu wake, na nchi zote Ulimwenguni kutokana na uovu na jambo lolote baya.

Nafasi ya Mashahidi, na kujitolea kwa ajili ya Nchi

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mola Mlezi wa viumbe vyote, anaesema katika Kitabu chake Kitukufu:

{ولا تقولوا لمن يقتل في سبيل الله أموات بل أحياء ولكن لا تشعرون}

Wala msiseme kuwa wale walio uwawa katika Njia ya Mwenyezi Mungu ni maiti; bali hao ni wahai, lakini nyinyi hamtambui.

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana wetu na Mtume wetu Muhammad S.A.W, ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola wetu Mlezi tunakuomba umswalie, umrehemu na umbariki Mtume wetu na Jamaa zake na Maswahaba wake na kila atakayewafuata hadi siku ya Malipo.

Na baada ya utangulizi huu:

Hakika wanachi wa Misri katika siku hizi, wanasherehekea moja kati ya kumbukumbu zao muhimu sana za kudumu katika historia ya nchi yao na ni siki miongoni mwa masiku ya Mwenyezi Mungu Mtukufu ambayo yeye Mwenyezi Mungu amewapa Wamisri Ushindi na urejeshaji wa Ardhi yao pamoja na heshima, hakika huu ni uadhimishaji wa ushindi wa tarehe sita mwezi wa Oktoba mwaka wa 1973 – sawa na tarehe 10 mwezi wa Ramadhani mwaka wa 1393 – na tukio hili kubwa ambalo mwanajeshi wa Misri ameandika kutokana na tukio hili maana ya juu za Ushindi, Kujitolea, Uhanga, na tukio hili limedhihirisha jinsi mwanajeshi wa Kimisri alivyo kimaumbile kwa Imani yake kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, na imani yake ya kupata ushindi wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, na ukweli wake na nafsi yake, na nguvu za kuazimia kwake na utashi alionao katika kulifikia lengo lake na muradi wake.

Wakati malengo yanapokuwa na hadhi ya juu, na Makusudio Matukufu, na Peo nzuri; hakika kujitoa Muhanga hapana budi kuwa na thamani ya hali ya juu, na wala hakuna kilicho ghali zaidi, au chenye thamani ya juu zaidi kuliko kuitoa nafsi muhanga kwa kutaka kufa shahidi katika njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu. Mtu huitoa roho yake kwa ajili kwa ajili ya kuilinda Dini yake, ardhi yake, heshima yake, na kuilinda heshima ya nchi yake na matukufu yake. Ili ajipatie nafasi ya juu ambayo ni nafasi ya kufa Shahidi.

Hakika nafasi ya Kifo cha Shahidi ni tunu na tuzo ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, anampa tunu hiyo ampendaye baada ya Manabii, na Wasema Kweli. Anasema Mwenyezi Mungu:

{وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا}

Na wenye kumt’ii Mwenyezi Mungu na Mtume, hao wa pamoja na wale alio waneemesha Mwenyezi Mungu miongoni mwa Manabii, na Masiddiqi, na Mashahidi, na Watu wema. Na uzuri ulioje kuwa pamoja na watu hao!

Chaguo la Mwenyezi Mungu Mtukufu kumteua Mtu ili awe Shahidi ni katika Dalili za juu za ridhaa yake Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa Mtu huyo. Je? Kuna daraja la juu kabisa zaidi hili! Na Qurani imelidokeza jambo hili kwa kauli yake Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَيَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَدَاءَ}

na awateuwe miongoni mwenu mashahidi.

Kwani Shahidi ameitoa nafsi yake kwa ajili ya njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, kwa kumridhisha Mola wale Mlezi na kwa ajili ya kuilinda nchi yake, na akaipendelea Akhera kuliko Dunia na akawa juu zaidi na akayashinda matamanio yake na matashi yake pia, na akaingia katika mapambano makali kwa kujitoa yeye mwenyewe kwa ajili ya Dini yake na Nchi yake. Pongezi kwa Shahidi kupata nafasi hii iliyobarikiwa, na faida ya mauzo yake. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقَاتِلُونَ  فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ وَالْقُرْآنِ }

Hakika Mwenyezi Mungu amenunua kwa Waumini nafsi zao na mali zao kwa kuwa wao watapata Pepo wanapigana kwa ajili ya njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, wanaua na wanauawa hii ni ahadi ya MWenyezi Mungu amejilazimisha kwa haki katika Taurati na Injili na Qurani.

Uzuri ulioje wa sifa nzuri kama hii ya malipo ya Pepo! Katika Hadithi ya Mtume S.A.W, kwamba Umu Rabiiu binti Baraau nae ni Mama Harith bin Suraaqah, alimjia Mtume S.A.W, na akasema: Ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, hebu nihadithia kuhusu Haaritha? – Na Harithah alikuwa ameuawa siku ya Badri, alipigwa mkuki bila kujulikana aliyempiga mkuki huo vitani – Ikiwa yuko peponi nitavumilia, na ikiwa kinyume na hivyo nitajitahidi juu yake kwa kumlilia. Mtume S.A.W. akasema:  Ewe Mama Haarithah, Hakika yeye yuko katika Pepo za Peponi, na kwamba mwanao amejipatia Pepo ya Firdausi ya juu mno.

Hakika Shahidi wa kweli ni yule aliyejitolea kwa nia njema kwa ajili ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, na akajitoa kwa ajili ya njia yake, na akaitoa nafsi yake na akawa mkweli kwa hilo ili neno la Mwenyezi Mungu Mtukufu liwe juu. Na kwa ajili ya kuilinda ardhi ya nchi yake na kuinyanyua bendera ya nchi hiyo. Kutoka kwa Abuu Musa R.A, amesema: Mtu mmoja alimjia Mtume S.A.W, na akasema: Mtu anapigana vita kwa ajili ya ngawira, na mtu anapigana vita kwa ajili ya kukumbukwa, na mtu anapigana ili nafasi yake ionekane, ni nani yuko katika njia ya Mwenyezi Mungu? Akasema Mtume S.A.W: Mtu yoyote atakaepigana ili neno la Mwenyezi Mungu liwe juu, basi mtu huyo yuko katika njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu.

Shahidi wa kweli vile vile: ni mtu ambaye haukubali udhalili kwa hali zake zote, na anapinga kudhalilishwa na kupuuzwa, na anapambana na kila anaejaribu kushambulia mali zake au chochote anachokimili. Kutoka kwa Abu Hurairah R.A: alisema: Mtu mmoja alimjia Mtume S.A.W, akasema: Ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu: Je unaonaje kama atakuja Mtu anataka kuchukua mali yangu? Akasema Mtume S.A.W: Usimpe mali yako. Je unaonaje ikiwa atapigana na mimi? Akasema Mtume S.A.W: pigana nae. Akasema yule Mtu: Je unaonaje ikiwa Mtu huyo ataniua? Akasema Mtume S.A.W: wewe ni Shahidi. Akasema yule Mtu: Je unaonaje ikiwa mimi nitamuua? Akasema Mtume S.A.W: Yeye ni wa Motoni.

Na shahidi wa kweli: ni yule anaeitetea ardhi yake, heshima yake au nchi yake. Kwa hivyo, kuitetea nchi yako, au heshima yako kwa Mwislamu ni haki kama vile ilivyo Haki ya kuitetea Nafsi, Dini au Mali; kwa kuwa Dini lazima iwe na Nchi inayoibeba na kuilinda. Kutoka kwa Saad bin Zaid R.A, anasema: Mtume S.A.W, anasema: Mtu yoyote atakayeuawa kwa ajili ya Mali yake basi yeye ni Shahidi, na Mtu yoyote atakayeuawa kwa jili ya watu wake basi mtu huyo ni Shahidi, na Mtu yoyote atakayeuawa kwa ajili ya Dini yake basi huyo ni Shahidi. Na mtu atakayeilinganisha maana ya Shahada kwa mtu kuitoa muhanga nafsi yake katika njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, katika kila hali inayohitaji ndani yake utetezi wa Dini kwa ajili ya kulinyanyua juu neno la Mwenyezi Mungu Mtukufu, na kwa ajili ya Ardhi ili ailinde na kujibu mshambulizi dhidi yake atakuwa anapigana jihadi; kwani kuipenda nchi ni sehemu ya imani. Kongole kwa wale wote waliokufa mashahidi katika vita vya kupita na kuelekea katika njia ya Milele, haowee ndio ambao Damu yao tukufu imemwagika kwa ajili ya Nchi tukufu iliyo safi, na roho zao zikapanda kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, na wakafuzu radhi zake, na Neema ambayo amewaahidi Mwenyezi Mungu Mtukufu kwayo, na tunamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu atujaalie sisi tuwe miongoni mwa Mashahidi. Na Mashahidi wanaoipigania njia ya Mwenyezi Mungu wana wao matunda matukufu. Na miongoni mwayo ni aliyoyasema Mwenyezi Mungu Mtukufu katika Qurani Tukufu kwamba Mashahidi wako hai kwa Mola wao wanaruzukiwa, anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ * فَرِحِينَ بِمَا آَتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَيَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْ أَلَّا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ * يَسْتَبْشِرُونَ بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَفَضْلٍ وَأَنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِينَ}

Wala kabisa usiwadhanie walio uliwa katika Njia ya Mwenyezi Mungu kuwa ni maiti. Bali hao ni wahai, wanaruzukiwa kwa Mola wao Mlezi. Wanafurahia aliyowapa Mwenyezi Mungu kwa fadhila yake, na wanawashangilia wale ambao bado hawajajiunga nao, walio nyuma yao, ya kwamba haitakuwa khofu juu yao wala hawatahuzunika. Wanashangilia neema na fadhila za Mwenyezi Mungu, na ya kwamba Mwenyezi Mungu hapotezi ujira wa Waumini.

Mashahidi wako hai na wala hawajafa. Wao wanaruzukiwa kwa Mola wao Mlezi. Na riziki yao inatoka kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu. Wao wanafuraha kwa yale aliyowapa Mola wao Mlezi; ambapo amewapa Pepo ya Milele ambayo ndani yake hakuna kilichowahi kuonwa na macho ya mwanadamu au kusikika kwa masikio ya mwanadamu au hata kuwahi kufikirika katika akili ya mwanadamu, na wao wanapeana habari njema kwa ndugu zao wajao kwao, ambapo hakuna kuhuzunika wala hakuna habari yoyote mbaya au ya kuhuzunisha isipokuwa habari njema tu, na fadhila pamoja na neema za kila aina. Kutoka kwa Jaabir bin Abdillahi R.A, amesema: Mtume S.A.W alikutana name, akaniambia: Ewe Jabir mbona mimi ninakuona wewe una huzuni? Nikasema: Ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, Baba yangu amekufa shahidi, na ameacha watoto na deni. Akasema Mtume S.A.W: Je nikupe habari njema za yaliyomkuta baba yako? Akasema: Ndio ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu: akasema Mtume S.A.W: Mwenyezi Mungu hakuwa kuzungumza na yoyote isipokuwa nyuma ya pazia, na alimpa uhai baba yako na akazungumza nae bila ya pazia baina yao au yoyote kuwa kati yao. Akasema: Ewe Mja wangu, Tamani chochote kwangu na mimi nitakupatia. Akasema: Ewe Mola wangu Mlezi ninakuomba unifufue mimi ili nipigane vita kwa ajili yako kwa mara nyingine tena, Mwenyezi Mungu akamwambia: Hakika Mambo yalivyo neno langu limeshatangulia ya kwamba wao waliokwenda huko hawarejei. Akasema: Ikateremshwa aya hii:

{وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا}.

Wala kabisa usiwadhanie walio uliwa katika Njia ya Mwenyezi Mungu kuwa ni maiti.

Na katika nafasi za Mashahidi: ni kwamba wao kwa mola wao wana mambo sita yamekuja yakiwa yamefafanuliwa ndani ya Hadithi ya Mtume S.A.W, iliyopokelewa na Miqdam  bin Ma-adi Yakrib, R.A, amesema:  anasema Mtume wa Mwenyezi Mungu S.A.W: Shahidi ana mambo sita kwa Mola wake Mlezi, atasamehewa katika kundi la mwanzo, na takiona kiti chake Peponi, na ataepushwa na Moto wa Jahanamu, na ataepushwa na mfadhaiko mkubwa, na tavikwa Taji la Unyenyekevu kichwani mwake, yakuti ya huko ni bora kuliko Dunia na vilivyomo ndani yake, na ataozeshwa Mahurul-aini sabini na mbili, na ataombewa ndugu zake sabini – na katika mapokezi mengine – jamaa zake wote.

Na miongoni mwa aina za makarama ya Mashahidi: -ni mwamba Malaika wanawafunika kivuli kwa mbawa zao. Kutoka kwa Jabir bin Abdillahi R.A, amesema: Baba yangu alipelekwa kwa Mtume S.A.W – kwa maana akiwa Shahidi wa Vita vya Uhudi – na kuwekwa mbele yake, akaiwekwa mikononi mwa Mtume S.A.W, na mimi nikaenda nikamfunua uso wake, na watu wangu wakazinuzia, na Mtume S.A.W akasikia sauti ya kelele, akasema: unalia nini? Usilie, Malaika bado wanaendelea kumwekea kivuli kwa mbawa zao. Na miongoni mwazo: ni kwamba Shahidi katika njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu atakuwa katika kundi la mwanzo linaloingia peponi bila ya hesabu wala adhabu yoyote. Kutoka kwa Abdillahi bin Amru bin Alaaswiy R.A, amesema: Nimemsikia Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu akisema: Hakika Mwenyezi Mungu ataiita Pepo siku ya Kiama, na itakuja ikiwa na mapambo yake na ataiambia: Wako wapi waja wangu waliopigana kwa ajili ya njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, na wakauawa katika njia yangu, na wakanyanyaswa katika njia yangu, na wakapigana jihadi katika njia yangu? Ingieni Peponi bila ya hesabu wala adhabu. Kisha wanakuja Malaika, na wanasema: Ewe Mola wetu Mlezi hakika sisi tunakusabihi wewe usiku na mchana, na tunakutakasia wewe, ni akina nani hao ambao umewapendelea zaidi kuliko sisi? Atasema Mwenyezi Mungu Mtukufu: hao ni wale waliopigana kwa ajili ya njia yangu, na wakanyanyaswa katika njia yangu, basi Malaika wataingia kwao kupitia milango yote na kusema: Amani iwe juu yenu kwa mliyoyavumilia, ni neema iliyoje ya Nyumba mliyoiendea.na miongoni mwazo ni: Kwamba Mashahidi katika Pepo wana makazi bora kabisa kuliko yote. Kutoka kwa Smurata bin Jundabi, R.A, amesema: Anasema Mtume S.A.W: Usiku niliwaona wanaume wawili walinijia na wakanipandisha juu ya Mti, na wakaniingiza ndani ya Nyumba ambayo ni bora kuliko zote, nilizowahi kuziona, wakaniambia: Hakika hii ni nyumba ya Mashahidi. Na kwa haya yote, Mashahidi peke yao ndio wanaopenda kurejea Duniani na akauawa katika njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa mara nyingine, kama ilivyo katika Hadithi ya Anasi R,A, kwamba amesema: Kwamba Mtume S.A.W amesema: Hakuna mtu yoyote anayeingia Peponi kisha akapenda kurejeshwa Duniani, na kwamba yeye kila alichonacho ardhini isipokuwa huutaka Ushahidi, kwani hakika yeye anatamani arejee ardhini, na auawe mara kumi; kwa yale anayoyaona mioni miongoni mwa makarama ya Mwenyezi Mungu Mtukufu. Na katika mapokezi mengine: Kwa jinsi anavyoziona fadhila za kufa Shahidi.

Ninaisema kauli yangu hii na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu anisamehe mimi na nyinyi.

Sifa zote ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu, Mola Mlezi wa viumbe vyote, na ninashuhudia kwamba hakuna mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu, yeye pekee asiye na mshirika wake, na ninashuhudia kuwa Bwana wetu Muhammad na Mtume wetu, ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mwenyezi Mungu mswalie, mrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote, na kila atakaewafuata wao mpaka siku ya Malipo.

Ndugu zangu Waislamu.

Hakika kuyafikia malengo makubwa na kuzipata peo kuu katika maisha haya ya Duniani kunahitaji kujitolea kwa kiwango cha juu kinachoendana na Dunia, na kwamba hapana shaka yoyote kwamba Malengo yanapokuwa Makubwa na Makusudio yakawa na hadhi ya juu na pia kuyafikia Malengo Makuu, kunahitaji kujitolea kwa kiwango cha juu na utukufu wake, na hadhi ya juu ya nafasi zake, na hali hii ni ya kila aliyejitoa Muhanga katika njia ya Mwenyezi Mungu, na katika Dini yake na Nchi yake.

 Na Wajibu wetu sisi kuielekea nchi yetu tukufu na Dini yetu ni kunatuhitaji tuwe ni wenyekujitahidi, kushirikiana na kuwa bega kwa bega sisi sote, ili tuilinde amani yake na kuitetea pia, na kuilinda na kila aina ya maadui wanaoinyemelea, au hatari yoyote inayoitishia, na tuwe sisi macho yayayokesha kwa ajili ya kuulinda uma wetu, na tuwe bega kwa bega sisi sote bila kumbagua yoyote tuwe ngome ya kumzuia yoyote anayejaribu kuwa na nia ya kuichezea nchi yetu, kila mmoja kwa mujibu wa uwezo wake, na kwa mujibu wa kazi ya kila mmoja wetu na majukumu yake.

Pongezi ziwe kwetu sote kwa kuwa na wanajeshi wetu ambao waliungana katika kamba ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, na wakayasadikisha yale waliomuahidi Mwenyezi Mungu Mtukufu, na wakaweza kwa ari yao yenye nguvu, na yakini iliyothibiti na yenye mizizi imara, waipitishe nchi yetu hii pendwa kuelekea katika ujenzi na uimarishaji wake, na kongole kwa Wanajeshi wetu Mashujaa siku walipojipatia Ushindi Mtukufu. Na hakika sisi tuna mchango mwingine ambao ni kuondoka na kuvuka tukielekea eneo  la Maendeleo na Maisha bora, na kufanya kazi  na kuzalisha, ili tuuthibitishie Ulimwengu wote kuwa waliouvuka mpaka wa Ngome na kuivuka na kisha kuvamia ngome nyingine za mashambulizi katika siku tukufu, watoto wao na wajukuu wao wana uwezo wa kuvamia kila lililo gumu katika njia ya kuifikia amani na usalama pamoja na maendeleo na maisha bora kwa idhini ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, na kwamba tuwe safu moja nyuma ya viongozi wetu wa kisiasa Majeshi yetu shupavu na askari polisi wetu wazalendo na taasisi zote za nchi za kitaifa.

Ewe Mola wetu, tunakuomba uilinde Nchi yetu, na uwalinde Watu wake, uidumishe neema ya Amani na Usalama na uiruzuku Utajiri, Maendeleo na Riziki iliyo pana.

Hatari ya Vumi na kujenga Mzinduko wa Bandia

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu, anaesema katika Kitabu chake Kitukufu

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا * يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِيمًا}

Enyi mlio amini! Mcheni Mwenyezi Mungu na semeni maneno ya sawasawa. Apate kukutengenezeeni vitendo vyenu na akusameheni madhambi yenu. Na anaye mt’ii Mwenyezi Mungu na Mtume wake, bila ya shaka amefanikiwa mafanikio makubwa.

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana wetu na Mtume wetu Muhammad S.A.W, ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola wetu Mlezi tunakuomba umswalie, umrehemu na umbariki Mtume wetu na Jamaa zake na Maswahaba wake na kila atakayewafuata hadi siku ya Malipo. Na baada ya utangulizi huu:

Hakika mapambano baina ya haki na batili ni ya tangu zamani, tangu kuwepo kwa mwanadamu, na yanaendelea mpaka siku Mwenyezi Mungu atakapoamua kuichukua Dunia na vilivyomo ndani yake, na kwamba miongoni mwa njia za wazi za watu wa batili katika mapambano yao na watu wa haki: ni utengenezaji wa Vumi na kuzieneza baina ya watu.

Na katika mambo yasiyokuwa na shaka ndani yake ni kwamba Neno ni amana na ni jukumu kubwa, liwe nia kusomwa, la kusikilizwa au la kuonekana. Na Vumi si lolote isipokuwa ni neon linaloenea baina ya watu, na hutolewa na watu wenye maradhi ya moyo, au mamlaka, au hata shirika, ambayo yote yanako chini ya nguvu za shari ambazo zinafanya kazi zake kwa siri, na husambazwa Vumi hizo kwa midomo bila ya kuwa na uthibitisho wowote, au kubaini ukweli wake, na huziathiri vibaya akili na nafsi za watu, na hueneza fikra zake za kubomoa na itikadi zake chafu, na jamii ikabadilika na kuwa katika hali ya wasi wasi na shaka, bali na usalama ukatoweka, na kujiamini baina ya watu kukadhoofika,. Kisha unauona Uma ulio mmoja unashukiana wenyewe kwa wenyewe, na kila mmoja anamfanyia hiayana mwenzake; na kwa hivyo amesema Mtume wetu S.A.W: Inamtosha mtu kuwa mwongo kwa kuzungumzia kila analolisikia. Kwa hivyo ikiwa kulizungumzia kila analolisikia mtu ni aina miongoni mwa aina za uongo na mtu huadhibiwa kwa kufanya hivyo, tena adhabu kali kweli kweli, itakuwaje basi kwa mtu anayeyazungumzia yale ambayo hajayaona au kuyasikia?

Uislamu umechukua msimamo mkali juu ya Vumi na wanaozieneza, na ukauzingatia mwenendo huu kuwa unaenda kinyume na Tabia Nzuri, na Maadili Mema yaliyoletwa na Sheria ya uislamu, na hiyo ni pale ulipowaamrisha wafuasi wake kuulinda Ulimi kutokana na kuyaingilia mambo yanayoeneza fitina na kuibua migongano katika Jamii, na ukawaamrisha wawe wakweli katika wanayoyasema, na kuzilinda ndimi zao na kuthibitisha kila kinachoyafikia masikio yao mpaka wasiwe wao ni sababu ya kueneza fitina, na kuiharibu Jamii, na kuzivuruga heshima zao. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ}

Enyi mlio amini! Mcheni Mwenyezi Mungu, na kuweni pamoja na wakweli.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{مَا يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ}

Hatamki neno ila karibu yake yupo mwangalizi tayari.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا}

Wala usiyafuate usiyo na ujuzi nayo. Hakika masikio, na macho, na moyo – hivyo vyote vitaulizwa.

Na katika Hadithi ya Muadh bin Jabal R.A, baada ya Mtume S.A.W, kumbainishia Mambo ya Farahdhi ya Uislamu, na milango ya Heri, alimwambia: na ukitaka nitakujulisha kichwa na Jambo na Nguzo yake na Kilele chake, akasema Muadha: Ndio ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu. Akasema S.A.W: Ama kichwa na Jambo lenu ni Uislamu, na Nguzo ya Jambo lenu ni Swala, na Kilele chake ni Jihadi katika njia ya Mwenyezi Mungu, na ukitaka nitakueleza jambo zito kuliko yote hayo. Akasema Muadhi: ni kipi hicho ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu? Akasema: akaelekeza kidole chake kwenye Mdomo wake, kisha akasema: kisha nikamwambia: ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu, Je hakika sisi tunazingatiwa kwa yale tuyasemayo kwa midomo yetu? Akasema: Ndio. Na siku ya Kiama watu watavutwa kwa pua zao na kutupiwa katika moto wa Jahanamu kwa sababu ya machumo ya midomo yao!

Hakika ya usambazaji wa Vumi na utangazaji wake ni mwenendo wa Wanafiki katika kuyafikia malengo yao ya kuutikisa usalama, na kuulenga Umoja wa Uma, na kuudhoofisha ukuaji wa Uchumi wake, na kuuvuruga utulivu na amani yake, na pia kueneza hali ya kuvunjika moyo na kukata tama na kuwa na fikra hasi ndani ya nyoyo za wananchi kwa ujumla, na vijana kwa sifa maalumu. Na Qurani Tukufu imewaita watu wa aina hii kuwa ni waenezao fitna; kwani jina hili linakusudiwa kwalo kujiingiza katika habari mbaya na fitina ambazo lengo lake ni kuzua migongano mikali katika Jamii. Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ الْمُنَافِقُونَ وَالَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَالْمُرْجِفُونَ فِي الْمَدِينَةِ لَنُغْرِيَنَّكَ بِهِمْ ثُمَّ لَا يُجَاوِرُونَكَ فِيهَا إِلَّا قَلِيلًا}

Kama wanafiki na wale wenye maradhi nyoyoni mwao, na waenezao fitna katika Madina hawatoacha, basi kwa yakini tutakusalitisha juu yao, kisha hawatakaa humo karibu yako ila muda mchache tu.

Kwa hivyo, Vumi ni moja ya njia za Vita ambayo hata Mtume S.A.W hakusalimika nazo. Na hakika Mtume S.A.W, alipambana na Washirikina kwa sababu ya wao kueneza Vumi ambazo lengo lake ni kuvuruga ulinganiaji wake na kuiharibu sura ya ulinganiaji huo, na wakaeneza uongo baina ya watu kwamba Mtume S.A.W, ni mchawi! Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَقَالَ الْكَافِرُونَ هَذَا سَاحِرٌ كَذَّابٌ}

 na makafiri wakasema: Huyu ni mchawi, mwongo.

Na kwa upotovu wakadai kuwa Mtume alikuwa Mshairi na Mwendawazimu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُو آلِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَجْنُونٍ}

Na wakisema: Hivyo sisi tuiache miungu yetu kwa ajili ya huyu mtunga mashairi mwendawazimu?

Na wakati mwingine walieneza vumi kwamba Mtume S.A.W, ni kuhani, na Mwenyezi Mungu Mtukufu akawajibu kwa kusema:

{إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ * وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَاعِرٍ قَلِيلًا مَا تُؤْمِنُونَ * وَلَا بِقَوْلِ كَاهِنٍ قَلِيلًا مَا تَذَكَّرُونَ * تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِينَ}.

Kwa hakika hii ni kauli iliyoletwa na Mjumbe mwenye heshima. Ni machache sana mnayoyaamini. Wala sio kauli ya mtunga mashairi. Wala sio kauli ya kuhani. Ni machache mnayoyakumbuka. Ni uteremsho utokao kwa Mola Mlezi wa walimwengu wote.

Na katika siku ya Uhudi, Washirikina walieneza uvumi kuwa Mtume S.A.W ameuawa, wakiwa na utashi wa kutaka kuwasambaratisha Waislamu waliomzunguka Mtume, na kudhoofisha nguvu yao, na hivyo safu za waislamu zikatetereka kwa kiwango kikubwa na wakavunjika moyo na baadhi yao kukimbia, huku wengine wakiweka silaha chini na wengine wakaendelea kuwa na Mtume S.A.W.

Na katika siku ya Hamraail Asadi, Washirikina walieneza uvumi kwamba Makureshi wameandaa jeshi kubwa kwa ajili ya kuuvamia Mji wa Madina, na kupambana na Mtume S,A.W, na kuufyeka Uislamu, lakini Waislamu waliendelea kuwa na Mtume S.A.W katika Dini yao wala vumi hizo hazikuwababaisha hata kidogo. Na Mwenyezi Mungu akawasifu kwa kauliyake aliposema:

 {الَّذِينَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِيمَانًا وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ * فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَفَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَاتَّبَعُوا رِضْوَانَ اللَّهِ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَظِيمٍ}.

Walio ambiwa na watu: Kuna watu wamekukusanyikieni, waogopeni! Hayo yakawazidishia Imani, wakasema: Mwenyezi Mungu anatutosha, naye ni mbora wa kutegemewa. Basi wakarudi na neema na fadhila za Mwenyezi Mungu. Hapana baya lilio wagusa, na wakafuata yanayo mridhi Mwenyezi Mungu. Na Mwenyezi Mungu ni Mwenye fadhila kuu.

Na hakika, Maadui wa Uislamu walikusudia hasa kuzua Vumi baada ya Mtume kugeuza Kibla kutoka Baitul Maqdis na kuelekea Baitul Haraam, na Mayahudi wakawa na kiburi cha kushuku usahihi wa kuelekea Baitul Haraam, na wakasema: kama Kibla cha kwanza ndio cha kweli basi kwa hakika nyinyi waislamu mmeitelekeza Haki, na kama Kibla cha kwanza ni batili, basi ibada zenu mlizokwishazifanya zimebatilika. Na kama Muhammad S.A.W, angelikuwa kweli ni Mtume, asingekiacha Kibla cha Mitume waliomtangulia kabla yake, na kukibadilisha kwa kingine, na anachokifanya leo kesho huenda kinyume nacho.

Na wakasema Wanafiki:  Waislamu wana nini hawa, walikuwa na Kibla kisha wakakiacha? na wakasema Washirikina: Hakika Muhammad S.A.W amekumbwa na mzubao katika Dini yake anakaribia kurejea katika Dini yetu na katika Kibla chetu. Lakini Qurani Tukufu imewavurugia mpango wao, na kuharibu vitimbi vyao, na Mwenyezi Mungu Mtukufu akamwambia Mtume wake S.A.W kwa yale wayasemayo Wajinga hawa wote kabla ya kuwatenga na akamwandalia mazingira ya kukigeuza Kibla kwa namna ambayo itazituliza nyoyo za Waumini kuitia nguvu Imani katika nyoyo zao ili walipokee jambo hili tukufu. Na vile vile  katika siku ya Hunainiulienea Uvumi ya kwamba Mtume S.A.W ameuawa, na Mtume S.A.W akasimama  na akasema: Mimi ni Mtume na wala sio uongo, mimi ni mtoto wa Abdil Mutwalib.

Hakika katika kueneza Vumi na kuzitangaza kuna hatari isiyofichika kwa wenye akili, na kupelekea umwagaji wa damu, kufujwa kwa mali ya uma, kuvunjwa kwa heshima za watu, na maisha kuwa na mgongano, na sisi tuna dalili nzuri katika hili kutokana na Mauaji ya Khalifa wa tatu Othman bin Afaan R.A, wahalifu walimzingira kwa sababu ya Vumi tu na habari za uongo zilizovumishwa na  Myahudi, Abdullahi bin Sabai, bali walimzuia kunywa maji na yeye ndiye aliyekinunua kisima cha Ruma kwa mali yake ya halali. Kutoka kwa Naila, mke wa Othman bin Afaan, R.A, amesema: ilipowadia siku aliyouawa Othman, siku ya kabla ya kuuawa kwake alishinda akiwa amefunga, na ulipowadia wakati wa kufungua kinywa, aliwaomba maji ya kunywa na hawakumpa, kisha akalala bila ya kufungua kinywa, na ulipowadia wakati wa kula daku niliwafuata majirani zangu na nikawaomba maji ya kunywa wakanipa kiasi cha maji, nikaja nayo na nikamgusagusa na akaamka, na nikamwambia: Haya hapa maji ya kunywa, akanyanyua kichwa chake na akauangalia wakati wa kuchomoza Alfajiri, kisha akasema: Mimi nimeamka hali ya kuwa nimefunga na kwamba Mtume S.A.W, amenitokea katika sakafu hii akiwa na maji ya kunywa akaniambia: kunywa maji ewe Othman, nikayanywa mpaka kiu kikaniishia, kisha akasema: ongeza tena, nikayanywa mpaka nikashiba, kisha akasema: Hakika watu watakujia kwa wingi dhidi yako, na ikiwa utapambana nao utakuwa umepata ushindi, na ikiwa utawaacha basi utafuturu pamoja nasi. kisha wakamvamia siku hiyo na wakamuua.

Na katika zama zetu hizi, mambo mengi yamebadilika, na uwanda huu mwovu umechukua maumbile  mbali mbali na sura nyingi; kwa kuangalia maendeleo makubwa na  ya kasi yanayoshuhudiwa na ulimwengu, katika njia za mawasiliano na teknolojia, ambapo Uvumi umekuwa ukienea kwa kasi ya ajbu, na kuwasili pia kwa kasi kubwa, Uvumi umekuwa ukiathiri sana, bali umekuwa ni njia miongoni mwa njia zinazotumika katika vita na mitindo yake, Hivi sasa vita sio tena ya upande mmoja wa upeo kwa maana sio upande mmoja wa kijeshi tu, au wa kiusalama tu, au hata wa kiukachero tu kwa mweleweko wa kawaida uliozoeleka wa mifumo ya kizamani ya kiupelelezi, bali mbinu zake zimepevuka kwa upande wa mfumo wake wa kutumia silaha ya Vumi na kugushi Mzinduko ambapo sasa limekuwa ni jambo linalotafitiwa na mafunzo yanatolewa na pande zinazohusika na amabazo zinashukiwa, na huajiriwa kwa ajili hiyo vikosi vya kielektronia pamoja na kutumika kiwango cha juu cha njia za kudhibiti na kushinikiza kisiasa, kiuchumi na kinafsi, na majaribio hatarishi katika kuwachochea wananchi na kuwafanya wawe dhidi ya viongozi wao, na kuchafua nembo za Taifa na Mafanikio yake, na kushuku kila mafanikio na kuyadharau pia, na kuungana kwa Makundi na Nguvu za Kigaidi, na Majaribio ya kutaka kupenya katika Taasisi, na kuibua chokochoko zinazoweza kupelekea mtengano ulioandaliwa na ambao haujawahi kutokea, pamoja na kuyatumia kitaalamu Maelezo na Habari, na kutoa mafunzo kwa baadhi ya njia za kisasa za mawasiliano ya kijamii, bali nyingi katika njia hizo, na kuyatumia matatizo na shida ambazo baadhi ya watu hawawezi kuzivumilia, na kujaribu kuvunja Utashi wa wananchi, na kufanya kazi ya kuvunja heba ya viongozi, na kuwashuku wanachuoni wa kitaifa na nyanja mbali mbali, na kuwaunga mkono wapinzani wao, na kuelekeza risala za vitisho visivyo wazi baadhi ya nyakati, na vilivyo wazi katika nyakati zingine kwa wale wenye kuendelea kushikamana na Misingi yao ya Nia njema kwa nchi zao, kwa kuonesha matokeo ya wale ambao hawakuufuata mkumbo wao na wakajiunga nao katika njama zao ovu, na wakanyanyua bendera ya kusalimu amri na wakanyenyekea kisha kuwanyenyekeza walio nyuma yake.

Jambo lisilokuwa na shaka yoyote ni kwamba, kuendela kuwa na nguvu za kupambana na Mawimbi yote haya Makali ni jambo linalohitaji Akida ya Imani na Uzalendo imara, na kuwa na imani na Mwenyezi Mungu isiyo na mipaka, hayo ni kwa kuwa watu wengi sana huwenda wakawa wanapuuzia yale wayafanyao kwa kushiriki katika baadhi ya habari, au takwimu, au visa bila ya kuthibitisha, au kutafuta ukweli wa vyanzo vyake, na akawa miongoni mwa walioshiriki kuieneza na kuisambaza fitina pamoja na kuichochea. Na ni mara chache sananeno la uongo neno la uongo lisilokuwa na msingi wowote wa ukweli kusemwa na Mja au akaliandika au akashiriki katika neno hilo na kulifikisha mbali ikawa ni sababu ya yeye kuadhibiwa siku ya Kiama. Anasema Mtume wetu S.A.W: Hakika Mja atasema neno katika ridhaa ya Mwenyezi Mungu, bila ya yeye kulizingatia, Mwenyezi Mungu akamnyanyua kwa neno hilo cheo cha juu, na kwamba Mja anaweza akazungumza maneno yanayomchukiza Mwenyezi Mungu Mtukufu, na wala yeye hayazingatii maneno hayo, na Mwenyezi Mungu akamtumbukiza katika Moto wa Jahanamu. Hadithi hii iko katika Swahiihul Bukhari.

Ninayasema maneno yangu haya na ninamwomba Mwenyezi Mungu anisamehe mimi na akusameheni na nyinyi.

*       *       *

Sifa zote ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu, Mola Mlezi wa viumbe vyote, na ninashuhudia kwamba hakuna mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu, yeye pekee asiye na mshirika wake, na ninashuhudia kuwa Bwana wetu Muhammad na Mtume wetu, ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mwenyezi Mungu mswalie, mrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote, na kila atakaewafuata wao mpaka siku ya Malipo.

Ndugu zangu Waislamu.

Uislamu umeweka mfumo uliopangika kwa ajili ya kuilinda jamii kutokana na vumi mbali mbali, na miongoni mwa alama za Mfumo huo:

NI uwajibu wa kuthibitisha habari na kuwa na kutulizana kabla ya kueneza katika jamii. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ}

Enyi mlio amini! Akikujieni mpotovu na khabari yoyote, ichunguzeni, msije mkawasibu watu kwa kuto jua, na mkawa tena wenye kujuta kwa mliyo yatenda.

Na anasema Mtume S.A.W: kufanya mambo kwa utulivu kunatokana na Mwenyezi Mungu, na kufanya mambo kwa haraka hutokana na Shetani. Na anasema Mtume S.A.W: Kufanya Mambo kwa utulivu katika kunatakiwa katika kila jambo isipokuwa katika Kazi ya Akhera.

Kutozikariri Vumi kupitia njia yoyote miongoni mwa njia zinazosomwa, zinazosikilizwa au zinazoonekana; kwani kufanya hivyo ni kuchangia katika kuzitangaza na kuzieneza. Vumi hueneza kwa kasi pale zinapopata ndimi za kuzitajataja, na masikio ya kuzisikiliza, na nafsi zinazozikubali na kuziamini. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِذْ تَلَقَّوْنَهُ بِأَلْسِنَتِكُمْ وَتَقُولُونَ بِأَفْوَاهِكُمْ مَا لَيْسَ لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ وَتَحْسَبُونَهُ هَيِّنًا وَهُوَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيمٌ}.

Mlipo yapokea kwa ndimi zenu na mkasema kwa vinywa vyenu msiyo yajua, na mlifikiri ni jambo dogo, kumbe mbele ya Mwenyezi Mungu ni kubwa.

Anasema Mtume S.A.W: Mtu yoyote anaemwamini Mwenyezi Mungu na Siku ya Mwisho basi aimuudhi jirani yake, na Mtu yoyote anaemwamini Mwenyezi Mungu na Siku ya Mwisho basi amkirimu mgeni wake, na Mtu yoyote anaemwamini Mwenyezi Mungu na Siku ya Mwisho basin a aseme maneno ya heri au anyamaze. 

Na kuwa na Dhana Njema kwa watu na kutoharakisha katika uwatuhumu. nasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {لَوْلَا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بِأَنْفُسِهِمْ خَيْرًا وَقَالُوا هَذَا إِفْكٌ مُبِينٌ}

Kwa nini mlipo sikia khabari hii, wanaume Waumini na wanawake Waumini hawakuwadhania wenzao mema, na kusema: Huu ni uzushi dhaahiri?

Kwa hiyo Muislamu anaamrishwa awe na dhana nzuri kwa watu na ayachukulie yatokayo kwa watu kama ni mazuri; kwani dhana mbaya ni maradhi yaangamizayo na hupelekea mgongano wa maisha, na kueneza Ugomvi baina ya watu. Na Mtume S.A.W, ametukanya juu ya hayo kwa kauli yake aliposema: Jiepusheni na dhana kwa hakika ya dhana ni Mazungumzo ya urongo, na wala msifuaatiliane, na wala msichunguzane, wala msihusudiane, wala msiwekeane majungu, wala msibughudhiane, na muwe Waja wa Mwenyezi Mungu mlio ndugu.

Kuomba msaada kwa wenye uzoefu na wabobezi katika kuyabainisha mambo ya kweli, na kutoharakisha katika kutoa Maamuzi. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu, akitoa wasifu wa Wanafiki:

{وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطَانَ إِلَّا قَلِيلًا}

Na linapo wafikia jambo lolote linaloihusu amani au la kitisho wao hulitangaza. Na lau kuwa wangeli lipeleka kwa Mtume na kwa wenye mamlaka kati yao, wale wanao chunguza wangeli lijua. Na lau kuwa si fadhila ya Mwenyezi Mungu juu yenu na rehema yake mngeli mfuata Shet’ani ila wachache wenu tu.

Kwa maana ya kwamba walikuwa wakiuvizia usalama na utulivu wa Jamii ya Kiraia, na wanaposikia kitu katika habari zinazohusiana na Usalama wa Waislamu na hofu yao waliyoitangaza, au wakaonesha yanayokusudiwa kusambaza mfadhaiko, wasiwasi na mgongano.

Anasema Mtume S.A.W: Mtu yoyote atakaekemea uvunjwaji wa heshima ya ndugu yake, Mwenyezi Mungu atauepusha uso wake na Moto Siku ya Kiama.

Na tutambue ya kwamba Neno ni amana na tutaulizwa mbele ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, Siku ya Kiama.

Sisi sote tutambue ya kwamba maadui zetu wote wanazitumia vita za kizazi cha nne na kizazi cha tano, na vumi pamoja na kupotosha mafanikio yaliyoikiwa, na alama kuu za taifa, na majaribio ya kutaka kuharibu kila kitu cha uma, kama ni njia za kuiangusha nchi yetu na kuidondosha au kuisambaratisha kabisa; kwa ajili ya kuyafikia malengo na makusudio yao. Tunalazimika kutambua ya kwamba mbele yetu kuna vita kali inayoandaliwa dhidi yetu, na vumi ndizo mafuta ya kuwashia moto wake. Kwa hivyo tunalazimika kuhakiki na kuthibitisha ukweli ili tusije tukaangukia katika vitimbi vya maadui zetu. Na tunalazimika kujiamini sisi wenyewe, na katika majeshi yetu ya ulinzi na usalama. Na wala tusiwasikilize maadui wa nchi yetu pamoja na wale wanaofanya kazi ya kutuangusha, au kupunguza mori tulio nao, au hata wale wanaofikiria kutuvunja moyo na kueneza hali ya kukata tamaa baina yetu, na haya yote yanatuhitaji sisi tuwalinde vijana wetu kwa Mzinduko na kwa Uhalisia, pamoja na kutambua ukubwa wa changamoto zinazotuelekea, pamoja na kujaribu kuzitatua.

Ewe Mola wetu tunakuomba uzifanye tabia zetu ziwe nzuri, na uilinde Nchi yetu, na utuwafikishe kwa yale unayoyapenda na kuyaridhia.

Amin.

 *      *       *

 

Alama za Kiburi, Kujikweza na Kuizuia Dini ya Mwenyezi Mungu Mtukufu

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote, anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

     {سَأَصْرِفُ عَنْ آيَاتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَإِنْ يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لا يُؤْمِنُوا بِهَا وَإِنْ يَرَوْا سَبِيلَ الرُّشْدِ لاَ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلاً وَإِنْ يَرَوْا سَبِيلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلاً ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَكَانُوا عَنْهَا غَافِلِينَ}

Nitawatenga na Ishara zangu wale wanao fanya kiburi katika nchi bila ya haki. Na wao wakiona kila Ishara hawaiamini. Wakiiona njia ya uwongofu hawaishiki kuwa ndiyo njia; lakini wakiiona njia ya upotofu wanaishika kuwa ndiyo njia. Hayo ni kwa sababu wamezikanusha Ishara zetu, na wameghafilika nazo.

Na ninashuhudia kuwa hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa Haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, yeye pekee asiye na mshirika wake, Mwenye Nguvu na Mwenye kutoa Maamuzi, na ninashuhudia kuwa Bwana wetu Muhammad ni Mja na Mtume Wake. Ewe Mwenyezi Mungu Mtukufu, tunakuomba umswalie, umrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake, na Maswahaba wake wote.

Na baada ya utangulizi huu:

Hakika mambo yalivyo, Mwisho wa wenye Kiburi ni mbaya sana, Duniani na Akhera, awe mtu mmoja mmoja au Mataifa. Kwani kuangamia kwa Mataifa na Vijiji vilivyo kuwa na Kiburi na ukaidi ni tukio la kawaida hapo zamani, kwa viumbe wa Mwenyezi Mungu Mtukufu na wala hutaona mabadiliko yoyote ya kawaida ya Mwenyezi Mungu Mtukufu au mageuzi.

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {فَأَمَّا عَادٌ فَاسْتَكْبَرُوا فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَقَالُوا مَنْ أَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً  أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّ اللَّهَ الَّذِي خَلَقَهُمْ هُوَ أَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً  وَكَانُوا بِآيَاتِنَا يَجْحَدُونَ * فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيحًا صَرْصَرًا فِي أَيَّامٍ نَّحِسَاتٍ لِّنُذِيقَهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَخْزَى وَهُمْ لَا يُنصَرُونَ }

Ama kina A’di walijivuna katika nchi bila ya haki, na wakasema: Nani aliye kuwa na nguvu kushinda sisi? Kwani wao hawakuona kwamba Mwenyezi Mungu aliye waumba ni Mwenye nguvu kushinda wao? Na wao wakawa wanazikataa Ishara zetu! Basi tuliwapelekea upepo wa kimbunga katika siku za ukorofi, ili tuwaonjeshe adhabu ya kuwahizi katika uhai wa duniani, na bila ya shaka adhabu ya Akhera ina hizaya zaidi, na wala wao hawatanusuriwa.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَكَأَيِّن مِّن قَرْيَةٍ عَتَتْ عَنْ أَمْرِ رَبِّهَا وَرُسُلِهِ فَحَاسَبْنَاهَا حِسَابًا شَدِيدًا وَعَذَّبْنَاهَا عَذَابًا نُّكْرًا* فَذَاقَتْ وَبَالَ أَمْرِهَا وَكَانَ عَاقِبَةُ أَمْرِهَا خُسْرًا}

Na miji mingapi iliyo vunja amri ya Mola wake Mlezi na Mitume wake, basi tuliihisabia hisabu ngumu na tukaiadhibu kwa adhabu kali.Basi ikauonja ubaya wa mambo yake; na mwisho wa mambo yao ilikuwa khasara.

Na kiburi ni dhambi ya Kwanza kabisa kuwahi kutumika katika kumuasi Mwenyezi Mungu Mtukufu, nayo ni pale Mwenyezi Mungu Mtukufu alipowaamrisha Malaika wamsujudie Adamu wakasujudu isipokuwa Ibilisi; anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لآَدَمَ فَسَجَدُوا إِلاَّ إِبْلِيسَ أَبَى وَاسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكَافِرِينَ}.

Na tulipo waambia Malaika: Msujudieni Adam, wakamsujudia wote isipo kuwa Iblisi, alikataa na akajivuna na akawa katika makafiri.

Hakika Watu wenye kiburi watajulikana kwa alama zao za kuchukiza siku ya Mwisho kama walivyokuwa wanajulikana kwayo Duniani.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَنَادَى أَصْحَابُ الأَعْرَافِ رِجَالاً يَعْرِفُونَهُم بِسِيمَاهُمْ قَالُوا مَا أَغْنَى عَنكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ}،

Na hao watu wa Mnyanyukoni watawaita watu wanao wajua kwa alama zao. Watasema: Kujumuika kwenu hakukufaini kitu, wala hicho mlicho kuwa mnafanyia kiburi.

Na kwa ajili hiyo, Uislamu umeonya kuhusu mwisho mbaya wa kiburi, na ukakifanya kiburi kuwa ni mmoja wa milango ya kuwa mbali na Rehma za Mwenyezi Mungu Mtukufu, na akawaonya wenye kiburi kuwa wana wao adhabu iumizayo.

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَاسْتَكْبَرُوا عَنْهَا لاَ تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَلاَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِيَاطِ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُجْرِمِينَ}

Hakika wale wanao zikanusha Ishara zetu na wakazifanyia kiburi hawatafunguliwa milango ya mbingu, wala hawataingia Peponi mpaka apite ngamia katika tundu ya sindano. Na hivi ndivyo tunavyowalipa wakosefu.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُم مُّسْوَدَّةٌ أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَكَبِّرِينَ}

Na Siku ya Kiyama utawaona walio msingizia uwongo Mwenyezi Mungu nyuso zao zimesawijika. Je! Si katika Jahannamu makaazi ya wanaotakabari?

Anasema Mtume S.A.W: Pepo na Moto vilitoa hoja, Moto ukasema: Ndani yangu kuna Majabari na Wenye Kiburi. Pepo ikasema: ndani yangu kuna wanyonge na masikini wao, na Mwenyezi Mungu akatoa hukumu baina ya Moto na Pepo: Hakika ewe Pepo wewe ni rehma yangu ninamuhurumia kwayo nimtakaye, na hakika wewe Moto ni adhabu yangu ninayomuadhibia nimtakaye. Na kila mmoja kati yenu mimi ndiye mwenye kumjaza.

Na anasema Mtume S.A.W: Je nikupeni habari za watu wa Motoni? Wote ni wenye majivuno na kiburi.

Hapana shaka ya kwamba Kiburi ni tabia inaayokaa ndani ya moyo wenye maradhi. Mtu anaweza kuwa na hali mbaya ya kimaisha, anamiliki vitu vichache, na akawa katika wenye kiburi, na anaweza kuwa mtu tajiri aliyetandikiwa Dunia na Mwenyezi Mungu akawa ni katika wanyenyekevu na wenye heshima. Anasema Mtume S.A.W: Haingii peponi mtu mwenye chembe ya Kiburi katika Moyo wake. Akasema Mtu mmoja: Hakika Mtu anapenda nguo zake ziwe nzuri, na viatu vyake vizuri, akasema Mtume S.A.W: Hakika Mwenyezi Mungu ni Mzuri na anaupenda Uzuri. Kiburi ni adui wa Haki na na huwatenga watu. Na ni katika magonjwa yaliyo hatari mno kwa moyo na kwa jamii, ugonjwa ambao unauvunja moyo na unaivunja jamii, na mwenye kiburi ni mwenye kudanganyika moyoni mwake kwa kujikweza kwa wengine kwa kiburi chake. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنْ فِي صُدُورِهِمْ إِلاَّ كِبْرٌ مَا هُمْ بِبَالِغِيهِ}.

Hakika ndani ya vifua vyao hakuna isipokuwa kiburi na wala hicho hawakifikii.

Ingawa kiburi hutulizana na kuuishi moyoni, kuna alama zake zinazojitokeza katika Mwenendo na Mtangamano wa mtu na watu wengine: miongoni mwazo ni: Kupandwa na mori wa Madhambi, na kutoinyenyekea haki. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{…. وَإِذَا قِيلَ لَهُ اتَّقِ اللَّهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْإِثْمِ}

Na anapoambiwa; mwogope Mwenyezi Mungu, hupandwa na mori wa kutenda madhambi…

Kwa hivyo mtu mwenye kiburi na majivuno huvutiwa na majivuno mabaya na kujikweza kwake kuovu kwa kuikana haki, na waka kumlingania katika haki hakumzidishii yeye isipokuwa majivuno na kujikweza, na akaitumbukiza nafsi yake katika maangamizi. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ}

Basi huyo inamtosha Jahannamu. Paovu mno hapo kwa mapumziko.

Na kuna anaetakabari dhidi ya amri ya Mtume S.A.W, na kisha akakutana na malipo ya kiburi na ukaidi wake.

Kutoka kwa Iyasu bin Salamah bin Ak-wau R.A, kwamba baba yake alimsimulia ya kwamba mtu mmoja alikuwa mbele ya Mtume S.A.W, upande wa kushotoni kwake, akasema S.A.W: Kula kwa mkono wako wa kulia, akasema: Siwezi, akasema S.A.W: Unaweza. Hakikumzuia isipokuwa kiburi chake. Akasema: Hakuunyanyua mkono wake na kuupeleka mdomoni. Na miongoni mwa alama hizo ni: kuwabeuwa watu kwa kiburi wakati wa kuangalia.

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu ametukataza kupitia kauli ya Lukmani alipomwambia mwanae:

 {وَلا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلا تَمْشِ فِي الأَرْضِ مَرَحًا إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ}. وَمِنْهَا: الاِخْتِيَالُ فِي الْمَشْيِ: وَيَعْنِي: التَّبَخْتُرَ وَالتَّعَالِيَ فِي الْمِشْيَةِ ، قال تَعَالَى:

wala usiwabeuwe watu, wala usitembee katika ardhi kwa maringo, hakika Mwenyezi Mungu hampendi kila anyejivuna na kujifaharisha.

Na miongoni mwa alama za kiburi ni kutembea kwa maringo: ina maana ya kujivuna na kujikweza wakati unatembea.  Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلاَ تَمْشِ فِي الأَْرْضِ مَرَحًا إِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الأَْرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَال طُولاً كُل ذَلِكَ كَانَ سَيِّئُهُ عِنْدَ رَبِّكَ مَكْرُوهًا}.

Wala usitembee katika ardhi kwa maringo. Hakika wewe huwezi kuipasua ardhi wala kufikia urefu wa milima. Haya yote ubaya wake ni wenyekuchukiza kwa Mola wako Mlezi.

Na katika alama za kiburi ni kuringia mali na neema mbali mbali za Mwenyezi Mungu. Anasema Mtume S.A.W:

Kuna mtu mmoja katika waliokuwa kabla yenu, alitoka akiwa amevaa vazi lake anajigamba kwalo. Mwenyezi Mungu akaiamrisha ardhi ikammeza, nae anajitingisha tingisha ndani ya ardhi mpaka siku ya Kiama. Kwa kuwa kiburi huwa kinakuwa kwa mtu kuringia nguo zake, huwa pia kwa kuringia mashuka na matandiko ya nyumba, kwa kupanda magari, kwa kumiliki majumba ya kifahari kwa njia ya kujigamba nakujionesha kwa watu. Na vile vile kwa mengine mengi katika mali za duniani.

Na miongoni mwa alama za Kiburi ni kujiepusha na kukaa na Mafukara na Wanyonge kwa kuwadharau, kama vile washirikina wanavyojiepusha kukaa na Maswahaba Mafakiri, akina Salman, Suhaibu, na Bilali na wengine wengi R.A, mpaka baadh yao wakasema wakimwambia Mtume S.A.W: Wafukuze hawa watu wanajikweza Mbele yetu. Mwenyezi Mungu Mtukufu akateremsha Wahyi akamwambia Mtume S.A.W:

{وَلاَ تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ}

Wala usiwafukuze wanaomwomba Mola wao asubuhi na jioni kwa kutaka radhi yake.

Na miongoni mwa sura za kujiepusha na watu vile vile: ni Ulinganiaji kuwa kwenye mialiko ya Chakula tu inayoitishwa na Matajiri na kuwaacha mafukara kwa ajili ya kuwadogesha. Anasema Abu Huraira R,A: Chakula kibaya kabisa kuliko vyote ni chakula cha mwaliko, huitwa matajiri na kuachwa masikini. Vile vile katika alama za Kiburi: kujiepusha na utoaji wa salamu au kupeana mikono na walio chini yake mtu kwa cheo au hadhi kama ni njia ya kuwadharau na kuwanyanyasa. Na Mtume S.A.W, alikuwa akianza yeye kutoa salamu kwa mkubwa na mdogo.  Na katika Hadithi ya Mtume S.A.W, Kwamba Mtume S.A.W, alipita kwa wavulana na akawasalimia.

Na miongoni mwa alama za Kiburi pia ni: Kupindukia katika Ugomvi na kuwa mwovu ndani yake, na hakuna hitilafu kwamba ni haramu kwa mwislamu kumuhama nduguye zaidi ya siku tatu; kwa kuwa katika ugomvi kuna kuukata undugu na kuna kuudhi na kuharibu, na kuna kuthibiti onyo la adhabu kali kwa nweye sifa hizi siku ya Mwisho. Anasema Mtume S.A.W:  Mtu yoyote atakaemuhama ndugu yake kwa zaidi ya siku tatu basi ataingia Motoni isipokuwa kwa utukufu wake Mwenyezi Mungu akimuwahi.

Anasema Mtume S.A.W: Haiwi halali kwa Mwislamu kumuhama ndugu yake zaidi ya siku tatu, wanakutana na huyu anamkwepa huyu na huyu namkwepa huyu, na mbora wao ni yule anaeanza kutoa Salamu.

Na anasema Mtume wetu S.A.W: Mambo manne mtu akiwa nayo basi anakuwa mnafiki wa kweli, na mtu atakaekuwa na moja kati ya mambo hayo atakuwa na sehemu ya unafiki mpaka ayaache: Anapoaminiwa hufanya hiyana, na anapozungumza husema uongo, na anapoahidi huvunja ahadi, na anapogombana na mtu huwa mwovu zaidi.

    Kiburi na Kujikweza vilikuwa sababu ya kujizuia kwa wengi miongoni mwa Washirikina katika kuingia Uislamu. Na kuhusu Kauli ya Mwenyezi Mungu, Hakuna mungu yoyote isipokuwa Mwenyezi Mungu; anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّهُمْ كانُوا إِذا قِيلَ لَهُمْ لا إِلهَ إِلاَّ اللَّهُ يَسْتَكْبِرُونَ}

Wao walipokuwa wakiambiwa; Hapana mungu mwingine isipokuwa Mwenyezi Mungu tu, walikuwa wanajivuna.

Wakawa wanakana kuifuata Dini yoyote isipokuwa ya Baba na Mababu zao. Na kwa sababu ya Kiburi,, Mayahudi waliacha kumfuata Mtume Muhammad S.A.W, ingawa walikuwa na yakini juu ya Ukweli wake kuhusu Utume aliokuja nao.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَاءَهُمْ وَإِنَّ فَرِيقًا مِنْهُمْ لَيَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ}

Wale tuliowapa Kitabu wanayajua haya kama wanavyowajua watoto wao; na kuna kikundi katika wao huificha haki na hali ya kuwa wanaijua.

Nae vile vile ndiye aliyewabebesha jukulu wana wa Israili kwa kuwakadhibisha Manabii na kuwaua baadhi yao.

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{أَفَكُلَّمَا جَاءَكُمْ رَسُولٌ بِمَا لاَ تَهْوَى أَنفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ فَفَرِيقاً كَذَّبْتُمْ وَفَرِيقاً تَقْتُلُونَ}.

Basi kila walipokufikieni Mitume kwa yale ambayo hayapendwi na nafsi zenu, mlijivuna; wengine mkawakanusha na wengine mkawaua.

Hakika Kiburi ni sababu inayopelekea kukufuru na kukukadhibisha kwa wenye kukadhibisha katika Mataifa yaliyopita. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَإِنِّي كُلَّما دَعَوْتُهُمْ لِتَغْفِرَ لَهُمْ جَعَلُوا أَصابِعَهُمْ فِي آذانِهِمْ وَاسْتَغْشَوْا ثِيابَهُمْ وَأَصَرُّوا وَاسْتَكْبَرُوا اسْتِكْباراً}

Na mimi kila ninapowalingania ili upate kuwasamehe walijiziba masikio yao kwa vidole vyao, na wakajigubika nguo zao, na wakakamia, na wakatakabari vikubwa mno!

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu kuhusu watu wa Mtume Hud A.S:

{فَأَمَّا عَادٌ فَاسْتَكْبَرُوا فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَقَالُوا مَنْ أَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً}

Ama kina Adi walijivuna katika nchi bila ya haki, na wakasema: Nani aliyekuwa na nguvu kushinda didi?

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu kuhusu watu wa Mtume Swaaleh A.S:

{قَالَ الْمَلأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُواْ مِن قَوْمِهِ لِلَّذِينَ اسْتُضْعِفُواْ لِمَنْ آمَنَ مِنْهُمْ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ صَالِحًا مُّرْسَلٌ مِّن رَّبِّهِ قَالُواْ إِنَّا بِمَا أُرْسِلَ بِهِ مُؤْمِنُونَ * قَالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُواْ إِنَّا بِالَّذِيَ آمَنتُمْ بِهِ كَافِرُونَ}

Waheshimiwa wa kaumu yake wanaojivuna waliwaambia wanaoonewa wenye kuamini miongoni mwao: Je, mnaitakidi ya kwamba Saleh ametumwa na Mola Mlezi wake? Wakasema: Hakika sisi tunayaamini yale aliyo tumwa.Wakasema wale wanao jivuna: Sisi tunayakataa hayo mnayo yaamini.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu kuhusu Watu wa Shuaibu:

(قَالَ الْمَلأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُواْ مِن قَوْمِهِ لَنُخْرِجَنَّكَ يَا شُعَيْبُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ مَعَكَ مِن قَرْيَتِنَا أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَا)

Waheshimiwa waliotakabari katika kaumu yake wakasema: Ewe Shua’ib! Tutakutoa wewe pamoja na wale walio kuamini katika mji wetu, au mrejee katika mila yetu.

Hakika mwisho wa kila Uma wenye Kiburi katika Dini ya Mwenyezi Mungu Mtukufu ni Maangamizi na Hasara kubwa. Ni ubaya ulioje wa Mwisho kama huo na ubaya ulioje wa Mwelekeo.

Hakika tiba bora kwa Mtu mwenye mtihani huu wa Kiburi ni kuutibu Moyo wake, kwa kujijua moyoni mwake akaangalia asili ya kuwepo kwake baada ya kutokuwepo kutokana na udongo, kisha tone la maji, kisha pande la Damu linaloning’inia, kisha pande la nyama, kisha akawa kitu kinachotajwa baada ya kutokuwepo kabisa. Na Mja mwenye kiburi anatakiwa ajue kwamba ataadhibiwa siku ya Malipo kinyume na kusudio lake. Na mtu yoyote atakayekusudia kujikweza na kujigamba dhidi ya wengine, basi Mwenyezi Mungu Mtukufu atamfufua siku ya Kiama akiwa ndiye Dhalili na Mpungufu kuliko wote. Anasema Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, S.A.W: Watu wenye kiburi watafufuliwa siku ya Mwisho mfano wa kitu kisicho na thamani, huku wakiwa na sura za Watu (wanaume), wamegubikwa na udhalili kila sehemu…

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

  {تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِينَ لَا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَلَا فَسَادًا وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ}.

Hayo ndiyo makaazi ya Akhera, tumewafanyia wale wasio taka kujitukuza duniani wala ufisadi. Na mwisho mwema ni wa wachamngu.

Na ninaisema kauli yangu hii na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu anisamehe mimi na akusameheni nyinyi.

***

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu, Mola Mlezi wa viumbe vyote, na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine anayestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, yeye peke yake, na kwamba Bwana wetu Mtume Muhammad S.A.W, ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola wetu tunakuomba umswalie, umrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na MAswahaba wake wote.

Ndugu zangu Waislamu. Hakika miongoni mwa alama za kuizuia Njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu ni kukinzana kwa kauli na vitendo, na kudai kuwa na ukamilifu na kusalimika na kasoro kwa wale wanaozingatia zaidi Umbile na Mwonekano, na wanaupa mwonekano wa Umbile Kipaumbile kisicho na mipaka, hata kama kufanya hivyo ni dhidi ya Uhalisia. Hata kama mwenye Mwonekano huo ni mtu duni kiutu na kimaadili yanayoweza kumfanya awe mfano wa kuigwa ulio na sifa; hivyo ni kwa kuwa mtu mwenye mwonekano wa juu juu mabaye mwenendo wake hauwi ni wenye kuendana na mafundisho ya Uislamu anazingatiwa ni moja ya njia kuu za kubomoa, kuwachukiza watu na kuwazuia na njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, na mfano wa watu hawa ni wale ambao wanathibitishwa na kauli ya Mtume S.A.W aliposema: Hakika miongoni mwenu kuna wanaowakimbiza watu katika Njia ya Mwenyezi Mungu.

Ikiwa Mwonekano ni wa wafuasi wa Dini pamoja na kufatiwa na mtangamano mbaya na watu, au uongo, au kuvunja ahadi, au hiyana, au kula mali za watu kwa njia ya haramu, basi kilichopo hapa ni hatari mno. Bali mwenye tabia hizi anafuata njia ya wanafiki, kama ilivyo hali ya Makundi yaliyotoka katika Misingi ya Dini yakiitumia Dini ya Mwenyezi Mungu kwa masilahi yao, ingawa yenyewe ndiyo yanayoufuga Ugaidi na ndiyo yanayouunga mkono, yakiwa na pupa ya kuziangusha nchi na kuzizorotesha kwa namna ambayo inwarahisishia wao – kwa mujibu wa madai yao – kufika madarakani katika nchi hizo, wanatumia kila aina ya njia huku wakizihalalisha njia zote. Na vile vile mtu yoyote anayeweka mipaka ya kufuata Dini katika mlango wa Ibada na Jitihada ndani ya ibada, pamoja na uelewa potofu wa Dini, na kupindukia katika kukufurisha watu na kubeba silaha pamoja na kutoka kwa ajili ya kupambana na watu, kama ilivyotokea kwa Makhawaarij ambao walikuwa watu wenyekusali sana, kufunga sana kuswali swala za usiku kwa wingi, isipokuwa wao hawakujifunza elimu za Sheria kwa kiwango cha kutosha ambacho kingewazuia kumwaga damu, wakatoka kwa ajili ya kupambana na watu kwa panga zao, na kama wangeliitafuta elimu na wakaipata basi ingewazuia kufanya hivyo

Uislamu ni Dini ya huruma kwa maana zake zote, na kila kinachokuweka mbali na huruma basi kinakuweka mbali na Uislamu. Na zingatio liko katika Mwenendo wa mtu ulionyooka sio kauli tu.

Wanasema wenye busara: hali ya Mtu katika maneno elfu moja ni bora kuliko Maneno elfu moja kwa mtu mmoja.

حَالُ رَجُلٍ فِي أَلْفٍ خَيْرٌ مِنْ كَلامِ أَلْفٍ لِرَجُلٍ .

Ewe Mola wetu Mlezi tunakuomba utuoneshe Haki kama ilivyo na utujaalie tuwe ni wenye kuifuata, na utuoneshe batili kama ilivyo na utujaalie tuwe ni wenye kuepukana nayo.