:

Jinsi Quran inavyoyatunza Maadili Mema ya Kitabia

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote anaesema katika Qurani tukufu:

{إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا كَبِيرًا}

Hakika hii Qur’ani inaongoa kwenye ya yaliyo nyooka kabisa, na inawabashiria Waumini ambao wanatenda mema ya kwamba watapata malipo makubwa.

 

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu yeye pekee asiye na mshirika wake na ninashuhudia ya kwamba Bwana Wetu na Mtume wetu Muhammad ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola Wetu Mlezi tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote na kila mwenye kuwafuata kwa wema mpaka Siku ya Malipo.

 

Na baada ya Utangulizi huu:

Ndugu zangu Waislamu, hakika pande mbalimbali za Utukufu wa Qurani tukufu hazina kikomo cha idadi na hazihesabiki. Qurani tukufu ni kamba ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, isiyokatika, na ni ukumbusho wenye hekima, na ni Nuru iangazayo na ni Njia iliyonyooka ambayo haijongelewi na upotoshaji na wala haifikiwi na kilichobadilika kwa upande wowote na wala Wanachuoni hawatosheki nayo, wala haichoshwi na wingi wa kujibu,  na maajabu yake hayamaliziki, atakayesema kwa kuitumia Qurani atakuwa msema kweli,  na atakayeifanyia kazi Qurani atalipwa, na atakayehukumu kwa Qurani atakuwa mwadilifu, na atakayeilingania ataongozwa katika Njia iliyonyooka. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ}

Na tumekuteremshia Kitabu hiki kinacho bainisha kila kitu, na ni uwongofu, na rehema, na bishara kwa Waislamu.

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{مَا فَرَّطْنَا فِي الْكِتَابِ مِنْ شَيْءٍ}

Hatukupuuza Kitabuni kitu chochote. Kisha kwa Mola wao Mlezi watakusanywa.

 

Na katika pande mbalimbali za Utukufu wa Qurani tukufu ni utunzaji wake wa Ujenzi wa Kimaadili katika Maisha ya kila mtu na ya Mataifa kupitia Mfumo wa Maadili na Misingi na Mizizi iliyopangika ya mienendo ya Kiutu ambayo inaiasisi Jamii iliyofungamana yenye nafsi zilizo safi na nyoyo zilizotakata, wenyewe wanatangamana na kushirikiana wao kwa wao kwa ukweli, Uaminifu, Kuhurumiana, na Uadilifu, na kila mmoja wao anamwamini mwenzake kwa Sunna ya Watu Kuhitilafiana kibinadamu, kuishi kwa amani, kumheshimu mwingine na kuhangaikia ujenzi wa Dunia kwa Dini, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ}

Enyi watu! Hakika Sisi tumekuumbeni kutokana na mwanamume na mwanamke. Na tumekujaalieni kuwa ni mataifa na makabila ili mjuane. Hakika aliye mtukufu zaidi kati yenu kwa Mwenyezi Mungu ni huyo aliye mchamngu zaidi katika nyinyi. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mwenye kujua, Mwenye khabari.

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَا يَزَالُونَ مُخْتَلِفِينَ * إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ…}

Na Mola wako Mlezi angeli penda ange wafanya watu wote wakawa umma mmoja. Lakini hawaachi kukhitalifiana,

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا}

Yeye ndiye aliye kuumbeni katika ardhi, na akakuwekeni humo.

 

Na Mzingativu wa Aya za Quran tukufu anatambua kwa yakini kwamba Maadili mazuri ya Kitabia yanayolinganiwa na Qurani tukufu sio aina moja katika aina nyingi za burudani ambayo inaweza kuachwa, au kuifanyia kazi katika mazingira fulani pasi na mengine, bali ni mkusanyiko wa Maadili yenye thamani ya Kitabia yaliyo thabiti ambayo hayabadiliki kwa kubadilika zama na hayawi tofauti kwa tofauti ya sehemu, na hakuna dalili nzuri zaidi kuliko ile ya kwamba Maadili haya ya Kitabia yalikuwa mfumo wa Maisha alioufanyia kazi Mtume S.A.W, na akauhimiza na kuulingania. Na Mama wa Waumini, Bi Aisha R.A, alipoulizwa kuhusu Tabia za Mtume wetu S.A.W, hakumjibu muulizaji kwa sentensi yenye mkusanyiko wa aina mbalimbali za Tabia, bali jibu lake lilikuwa Qurani tukufu, kutoka kwa Saad bin Hisham, katika kauli yake Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَإِنَّكَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِيمٍ}

Na hakika wewe una tabia tukufu.

Amesema: Nilimuuliza Bi Aisha R.A, nikasema: Ewe Mama wa Waumini, ninaomba unielewe Tabia za Mtume S.A.W. Akasema: Hakika ya Tabia za Mtume S.A.W, zilikuwa Qurani tukufu.

Na katika maelekezo ya Bi Aisha R.A, kwa muulizaji wake kuna hakikisho la kuwa Qurani yote ikiwemo Akida zote, Sheria na Ibada, vyote hivyo kimsingi ni wito wenye nguvu wa kumjenga Mtu Kitabia na kwa ukamilifu. Na Mtume S.A.W, alikuwa ruwaza njema ya Ujenzi huu katika Mambo yote yanayoyahusu Maisha yake.

Na miongoni mwa Maadili Mema yaliyo Muhimu ni: Ni kuuheshimu Utu wa Mtu na kuilinda heshima yake na kutomdharau. Na hii ni Amri ya Mwenyezi Mungu Mtukufu iliyomo katika kitabu chake kitukufu kwa ajili ya muumini, ili Muumini huyu aweze kuiepusha nafsi yake na kila kinachoziudhi hisia za Watu, kama vile dharau na Utani, na dhana mbaya.

Na miongoni mwa Maadili Mema ni kuuheshimu Utu wa Mtu, na kuiheshimu heshima yake na kutomdharau na kumpuuza. Na hii ni Amri ya Mwenyezi Mungu Mtukufu iliyomo Msahafuni kwa waumini Wote kwamba kila mmoja ajiepushe na kila kitu kinachoweza kuwaudhi wengine kihisia, kama vile dharau na Utani, na kuwadhania vibaya. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّن قَوْمٍ عَسَى أَن يَكُونُوا خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِّن نِّسَاءٍ عَسَى أَن يَكُنَّ خَيْرًا مِّنْهُنَّ  وَلَا تَلْمِزُوا أَنفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ وَمَن لَّمْ يَتُبْ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ}

Enyi mlio amini! Wanaume wasiwadharau wanaume wenzao, wala wanawake wasiwadharau wanawake wenzao. Huenda hao wakawa bora kuliko wao. Wala msivunjiane hishima, wala msiitane kwa majina ya kejeli. Ni uovu kutumia jina baya baada ya kwisha amini. Na wasio tubu, hao ndio wenye kudhulumu.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا يَغْتَب بَّعْضُكُم بَعْضًا أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَن يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوهُ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَّحِيمٌ}

 Enyi mlio amini! Jiepusheni na dhana nyingi, kwani baadhi ya dhana ni dhambi. Wala msipelelezane, wala msisengenyane nyinyi kwa nyinyi. Je! Yupo katika nyinyi anaye penda kuila nyama ya nduguye aliye kufa? Mnalichukia hilo! Na mcheni Mwenyezi Mungu. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mwenye kupokea toba, Mwenye kurehemu.

Qurani tukufu inaamrisha usafi wa moyo na kusalimia mtu na kila aina ya Mambo mabaya na chuki, na kutomdhania mtu yoyote ubaya. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{لَّوْلَا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بِأَنفُسِهِمْ خَيْرًا وَقَالُوا هَذَا إِفْكٌ مُّبِينٌ}

Kwa nini mlipo sikia khabari hii, wanaume Waumini na wanawake Waumini hawakuwadhania wenzao mema, na kusema: Huu ni uzushi dhaahiri?

Na katika Maadili ambayo Qurani tukufu imeyapa umuhimu wa kuimarisha mizizi yake ni: Maadili ya Ushirikiano, Kupeana, na Kuhurumiana. Qurani tukufu imeiamrisha Jamii kwa matabaka yake yote, iwe na Ushirikiano kwa Wema na Uchamungu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ}

Na saidianeni katika wema na uchamngu. Wala msisaidiane katika dhambi na uadui. Na mcheni Mwenyezi Mungu. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mkali wa kuadhibu.

 

Kwa hiyo, Ushirikiano baina ya Watu, ni moja kati ya elementi za Nchi kuwa na nguvu, na kuleta Usalama wa Kijamii kwa wananchi wake. Kila mtu ana mahitaji yake anayoyahangaikia ili ayapate. Na anajitahidi kuyafikia. Na Moyo wa kuleana unapoongezeka katika Jamii, basi Jamii hiyo hutulizana katika kuyaelekeza mahitaji hayo, bali huharakisha katika kunyanyua thamani ya Kuleana katika Jamii kwa Kiwango cha juhudi na nguvu zake.

 

Anasema Mshairi:

       Watu wao kwa wao, wawe waarabu au waajemi

                                 wanatumikiana na hata kama hawahisi hivyo.

 

Mtume S.A.W, ameelekeza thamani ya Kushirikiana  katika Hadithi nyingi, ambapo anasema: Mfano wa Waumini katika kupendana kwao, Kuhurumiana kwao na kuoneana upole, ni kama mwili mmoja, ambapo kiungo kimoja kinapojisikia maumivu basi mwili mzima huugulia kwa kukesha na homa kali.

Na anasema Mtume wetu S.A.W: Muislamu Ndugu yake ni Mwislamu mwenzie, hamdhulumu, na hamwachi adhuriwe. Na yoyote atakaye msaidizi nduguye Mwislamu katika haja yake, basi Mwenyezi Mungu Mtukufu atamsaidia yeye katika haja yake. Na atakayemwondoshea tatizo, Mwenyezi Mungu Mtukufu atamwondoshea tatizo katika matatizo Siku ya Kiama. Na atakayemsitiri Mwislamu, Mwenyezi Mungu Mtukufu atamsitiri siku ya Kiama.

 

Na miongoni mwa Maadili yenye thamani kubwa ni Thamani ya Kufikiri na kuitumia Akili. Mwenyezi Mungu Mtukufu amewaamrisha Waja wake kufikiri uumbwaji wa Mbingu na Ardhi, na akawasifu wenye kufikiri, akasema S.W:

{إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآيَاتٍ لِأُولِي الْأَلْبَابِ * الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَذَا بَاطِلًا سُبْحَانَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ}

Hakika katika kuumbwa mbingu na ardhi na kukhitalifiana usiku na mchana ziko Ishara kwa wenye akili. Ambao humkumbuka Mwenyezi Mungu wakiwa wima na wakikaa kitako na wakilala, na hufikiri kuumbwa mbingu na ardhi, wakisema: Mola wetu Mlezi! Hukuviumba hivi bure. Subhanaka, Umetakasika! Basi tukinge na adhabu ya Moto.

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{أَوَلَمْ يَنْظُرُواْ فِي مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ والأَرْضِ}

Je, hawatazami ufalme wa mbingu na ardhi…

 

Na ametufungulia sisi milango ya kuzingatia na kufikiria, anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{اللَّهُ الَّذِي رَفَعَ السَّمَوَاتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا}

Mwenyezi Mungu aliye ziinua mbingu bila ya nguzo mnazo ziona

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{ قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ جَعَلَ اللَّهُ عَلَيْكُمُ النَّهَارَ سَرْمَدًا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ مَنْ إِلَهٌ غَيْرُ اللَّهِ يَأْتِيكُمْ بِلَيْلٍ تَسْكُنُونَ فِيهِ أَفَلَا تُبْصِرُونَ}

Sema: Mwaonaje, Mwenyezi Mungu angeli ufanya mchana umekukalieni moja kwa moja mpaka Siku ya Kiyama, mungu gani asiye kuwa Mwenyezi Mungu ataye kuleteeni usiku mkapumzika humo? Basi je, hamwoni?

 

Vilevile Mwenyezi Mungu Mtukufu ametuamrisha kufikiri katika Nafsi, akasema:

{أَوَلَمْ يَتَفَكَّرُواْ في أَنفُسِهِمْ}

Je! Hawajifikirii nafsi zao?

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَفِي الْأَرْضِ آيَاتٌ لِلْمُوقِنِينَ * وَفِي أَنْفُسِكُمْ أَفَلَا تُبْصِرُونَ}

Na katika ardhi zipo Ishara kwa wenye yakini. Na pia katika nafsi zenu – Je! Hamwoni?

 

Kwa hiyo, Quran tukufu inatufungulia mlango wa kufikiri katika kila kinachomnufaisha mwanadamu, na kufikiri huko ni ibada ambayo Maswahaba wa Mtume S.A.W, radhi za Mwenyezi Mungu Mtukufu ziwafikie Wote, waliijua vilivyo na wakalitambulia lengo lake. Anasema Abu Dardaau R.A: hairefuki fikra ya Muumini kamwe isipokuwa huwa ameifahamu, na huwa hafahamu isipokuwa atakuwa anajua, na haelewi isipokuwa atakuwa ameifanyia kazi.

 

Na miongoni mwa Maadili Mema ni: Maadili ya kuzungumza, na kuwaheshimu Wengine. Aya nyingi za Qurani tukufu zinauongoza Uma, bali zinauongoza Utu Wote kuelekea katika umuhimu wa mazungumzo katika Maisha ya Watu. Mazungumzo ni njia aliyoiridhia Mwenyezi Mungu Mtukufu kama Mfumo wa Mitume katika kufikisha ujumbe wake kwa Watu; na huo ndio Uislamu unaoamini Uhuru wa Itikadi. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ}

Hapana kulazimisha katika Dini. Kwani Uwongofu umekwisha pambanuka na upotofu.

 

Tunamwona Mtume Nuhu A.S, akizungumza na Watu wake katika hali miongoni mwa hali mbalimbali za Maisha yake Marefu ya Kulingania, anasema:

{..يَا قَوْمِ أَرَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَآتَانِي رَحْمَةً مِنْ عِنْدِهِ فَعُمِّيَتْ عَلَيْكُمْ أَنُلْزِمُكُمُوهَا وَأَنْتُمْ لَهَا كَارِهُونَ} .

Enyi watu mnanionaje kama nitakuwa katika ubainifu kutoka kwa Mola Wangu Mlezi, imenijia rehma kutoka kwake na ukafunikwa kwenu

 

Huyu ni Mtume wetu Ibrahim A.S, akitoa hoja kwa Mfalme Maliepotoka, katika mazungumzo ya kiakili ambayo Quran tukufu inatutengenezea picha hiyo kwa kauli yake Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِي حَاجَّ إِبْرَاهِيمَ فِي رَبِّهِ أَنْ آتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ إِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّيَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ قَالَ أَنَا أُحْيِي وَأُمِيتُ قَالَ إِبْرَاهِيمُ فَإِنَّ اللَّهَ يَأْتِي بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِي كَفَرَ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ}

Hukumwona yule aliye hojiana na Ibrahim juu ya Mola wake Mlezi kwa sababu Mwenyezi Mungu alimpa ufalme? Ibrahim alipo sema: Mola wangu ni yule ambaye huhuisha na kufisha. Yeye akasema: Mimi pia nahuisha na kufisha. Ibrahim akasema: Mwenyezi Mungu hulichomozesha jua mashariki, basi wewe lichomozeshe magharibi. Akafedheheka yule aliye kufuru; na Mwenyezi Mungu hawaongoi watu madhaalimu.

 

Na kwa Mfumo huo huo, Mtume Wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, Mtume Muda A.S, aliufuata katika mazungumzo yake na Firauni, na katika hili, anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{قَالَ فِرْعَوْنُ وَمَا رَبُّ الْعَالَمِينَ * قَالَ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا إِنْ كُنْتُمْ مُوقِنِينَ * قَالَ لِمَنْ حَوْلَهُ أَلَا تَسْتَمِعُونَ* قَالَ رَبُّكُمْ وَرَبُّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ * قَالَ إِنَّ رَسُولَكُمُ الَّذِي أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ لَمَجْنُونٌ * قَالَ رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَمَا بَيْنَهُمَا إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ * قَالَ لَئِنِ اتَّخَذْتَ إِلَهًا غَيْرِي لَأَجْعَلَنَّكَ مِنَ الْمَسْجُونِينَ}

Firauni akasema: Na nani huyo Mola Mlezi wa walimwengu wote? Akasema: Ndiye Mola Mlezi wa mbingu na ardhi, na viliomo baina yao, ikiwa nyinyi ni wenye yakini. (Firauni) akawaambia walio mzunguka: Hamsikilizi? (Musa) akasema: Ndiye Mola wenu Mlezi, na Mola Mlezi wa baba zenu wa kwanza. (Firauni) akasema: Hakika huyu Mtume wenu aliye tumwa kwenu ni mwendawazimu. (Musa) akasema: Ndiye Mola Mlezi wa Mashariki na Magharibi na viliomo baina yao, ikiwa nyinyi mnatia akilini. (Firauni) akasema: Ukimfuata mungu mwengine asiye kuwa mimi, basi bila ya shaka nitakufunga gerezani.

 

Hakika Quran tukufu katika kuweka misingi imara ya Thamani ya Mazungumzo, ni wito wa kumea kwa Utu, na kumuheshimu mwingine bila ya kujali rangi, dini au jinsia yake, na kuupiga vita mtazamo wa upande mmoja na wa kibaguzi na kujikweza, ambapo Quran tukufu inamlindia Mwanadamu Utukufu wake kwa ajili ya Utu na sio kwa ajili ya kitu kingine chochote. Na imeikiri asili yake moja bila kujali tofauti zozote za Watu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا}

Na hakika tumewatukuza wanaadamu, na tumewapa vya kupanda nchi kavu na baharini, na tumewaruzuku vitu vizuri vizuri, na tumewafadhilisha kwa fadhila kubwa kuliko wengi miongoni mwa tulio waumba.

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالا كَثِيرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالأرْحَامَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا}

Enyi watu! Mcheni Mola wenu Mlezi aliye kuumbeni kutokana na nafsi moja, na akamuumba mkewe kutoka nafsi ile ile. Na akaeneza kutokana na wawili hao wanaume na wanawake wengi. Na tahadharini na Mwenyezi Mungu ambaye kwaye mnaombana, na jamaa zenu. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mwenye kuwaangalieni

 

Ninaisema kauli yangu hii na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu anisamehe mimi na akusameheni Nyinyi.

أ

* * *

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote. Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu yeye pekee asiye na mshirika wake na ninashuhudia ya kwamba Bwana Wetu na Mtume wetu Muhammad ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola Wetu Mlezi tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na Jamaa zake na Maswahaba wake wote na kila mwenye kuwafuata kwa wema mpaka Siku ya Malipo.

 

Ndugu zangu Katika Uislamu:

Miongoni mwa Maadili yenye thamani kubwa Kimaadili ambayo Quran tukufu inayolingana ni: Kuidhibiti Nafsi na kuzuia Hasira. Inajulikana kwamba Mwanadamu katika Maisha haya hasalimiki na kukumbana na baadhi ya hali au matukio ambayo yanaweza kumkasirisha na kuchochea hasira zake; Na nafsi ya mtu inaguswa na kuathirika kwa yale inayoyasikia na inayoyaona. Na kuna maandiko mengi yamekuja katika Quran tukufu ambayo yanalingania kuidhibiti nafsi na kuzuia Hasira, na yanalingania mwenendo wa kupeana mikono kama ni njia ya kusameheana. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَسَارِعُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ}

Na yakimbilieni maghfira ya Mola wenu Mlezi, na Pepo ambayo upana wake ni mbingu na ardhi, iliyo wekwa tayari kwa wachamngu. Ambao hutoa wanapo kuwa na wasaa na wanapo kuwa na dhiki, na wanajizuia ghadhabu, na wasamehevu kwa watu; na Mwenyezi Mungu huwapenda wafanyao wema.

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلَا يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ أَنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبَى وَالْمَسَاكِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا أَلَا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}

Na wale katika nyinyi wenye fadhila na wasaa wasiape kutowapa jamaa zao na masikini na walio hama kwa Njia ya Mwenyezi Mungu. Na wasamehe, na waachilie mbali. Je! Nyinyi hampendi Mwenyezi Mungu akusameheni? Na Mwenyezi Mungu ni Mwenye kusamehe Mwenye kurehemu.

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ وَمَا يُلَقَّاهَا إِلاَّ الَّذِينَ صَبَرُوا وَمَا يُلَقَّاهَا إِلاَّ ذُو حَظٍّ عَظِيمٍ}

Mema na maovu hayalingani. Pinga uovu kwa lilio jema zaidi. Hapo yule ambaye baina yako naye pana uadui atakuwa kama rafiki jamaa wa kukuonea uchungu. Lakini hawapewi wema huu ila wanao subiri, wala hawapewi ila wenye bahati kubwa.

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{فَمَنْ عَفَا وَأَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ}

 Lakini mwenye kusamehe, na akasuluhisha, basi huyo malipo yake yapo kwa Mwenyezi Mungu.

 

Na katika Maadili yenye thamani: ni kuwasuluhisha Watu waliogombana. Wingi ulioje wa aya za Quran tukufu zinazolingania na kuwaamrisha kuwapatanisha Watu! Na zinawabashiria wenye kuwapatanisha watu, kwamba wana wao malipo makubwa mno. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{لاَ خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْوَاهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلاَحٍ بَيْنَ النَّاسِ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ مَرْضَاةِ اللَّهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا}

Hakuna kheri katika mengi ya wanayo shauriana kwa siri, isipo kuwa kwa yule anaye amrisha kutoa sadaka, au kutenda mema, au kupatanisha baina ya watu. Na mwenye kufanya hayo kwa kutaka radhi ya Mwenyezi Mungu, basi tutakuja mpa ujira mkubwa.

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{فَمَنْ خَافَ مِنْ مُوصٍ جَنَفًا أَوْ إِثْمًا فَأَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ}

Na mwenye kumkhofia muusiaji kwenda kombo au kupata dhambi akasuluhisha baina yao, basi hatakuwa na dhambi. Hakika Mwenyezi Mungu ni Msamehevu na Mwenye kurehemu.

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ اليَتَامَى، قُلْ إِصْلاَحٌ لَهُمْ خَيْرٌ، وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ المُفْسِدَ مِنَ المُصْلِحِ، وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}

Na wanakuuliza juu ya mayatima. Sema: Kuwatengenezea ndio kheri. Na mkichanganyika nao basi ni ndugu zenu; na Mwenyezi Mungu anamjua mharibifu na mtengenezaji. Na Mwenyezi Mungu angeli penda angeli kutieni katika udhia. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mwenye nguvu na Mwenye hekima.

 

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu anaesema Kweli, ametoa onyo kali kwa wenye kuvuruga baina ya Watu, akasema:

{وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللهَ عَلَى مَا فِي قَلْبِهِ وَهُوَ أَلَدُّ الْخِصَامِ * وَإِذَا تَوَلَّى سَعَى فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ وَاللهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ * وَإِذَا قِيلَ لَهُ اتَّقِ اللهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْإِثْمِ فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ}

Na katika watu yupo yule ambaye maneno yake kwa maisha ya kidunia hukufurahisha; naye humshuhudisha Mwenyezi Mungu kwa yaliyomo moyoni mwake, na hali yeye ndiye mkubwa wa ugomvi. Na anapo tawala hufanya juhudi katika nchi kwa kufisidi humo na kuteketeza mimea na viumbe. Na Mwenyezi Mungu hapendi ufisadi.

Ni kwa kiasi gani sisi tuna haja ya kushikamana na Maadili yenye thamani ya Kitabia yaliyolinganiwa na Uislamu katika Kitabu cha Mwenyezi Mungu Mtukufu, na Mtume wetu S.A.W, akayatekeleza, mpaka tufikie Kiwanga cha Ustaarabu na Maendeleo na Ustawi, walichokifikia Mababu zetu. Anasema Msemaji mwenye Hekima:

 

Hakika ya Mataifa yaliendelea kuwepo kwa Tabia zao njema.

             Na zilipowatoweka Tabia zao njema na wao pia walitoweka.

 

Ewe Mola Mlezi tunakuomba utuongoze tuzifikie Tabia zilizo njema zaidi, na hakuna wa kutuongoza kuelekea katika Tabia zilizo njema zaidi isipokuwa wewe, tunakuomba utuepushe na Tabia mbaya vna hakuna wa kutuepusha isipokuwa wewe. Tunakuomba uzilinde Nchi zetu na wananchi wake, na Majeshi yake ya Ulinzi na ya Usalama, na uturuzuku Usalama na Amani, sisi na Nchi zote Duniani.

Matunda ya Imani

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote anaesema katika Qurani tukufu:

{إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمَانِهِمْ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الأَنْهَارُ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ}

Hakika walio amini na wakatenda mema, Mola wao Mlezi atawaongoa kwa sababu ya Imani yao. Itakuwa inapita mito kati yao katika Mabustani yenye neema.

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana Wetu na Mtume wetu Muhammad Ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola Wetu Mlezi tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na jamaa zake na Maswahaba wake na kila mwenyekuwafuata kwa wema mpaka Siku ya Mwisho. 

Na baada ya utangulizi huo.

Hakika Miongoni mwa neema za Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa waja wake ni kujaalia kile tendo jema analolifanya mja kuwa na faida yake nzuri. Na katika matendo bora yenye kumnufaisha mtu au jamii ni kumwamini Mwenyezi Mungu Mtukufu. Na Mtume wetu S.A.W, amebainisha ukweli wa Imani ambayo inatakiwa iwepo katika moyo wa Muumini, na hilo lilitokea pale Jiburilu A.S, alipomuuliza Mtume S.A.W, kuhusu Imani akasema: … ni kumwamini Mwenyezi Mungu, na Malaika wake, na vitabu vyake, na Mitume wake na Siku ya Mwisho, na kuamini Kasari Kheri na Shari yake. Akasema Jiburilu: Umesema kweli.

Kwa hiyo, Imani sio maneno matupu yatamkwayo kwa ulimi, bali ni Itikadi ndani ya Moyo wa Mja, na kukiri kwa ulimi na kutenda kwa viungo vya mwili mzima. Kwa hiyo Imani ya kweli ni ile iliyotulizana Moyoni na inasadikiwa na vitendo kwa kufuata Amri za Mwenyezi Mungu Mtukufu na kujiepusha na Makatazo yake.

Na imamu Hasanil Basriy Mola amrehemu, alipoulizwa: Je wewe ni Muumini? Akasema: Imani iko ya aina mbili; kama wewe unaniulizia Kumuamini  Mwenyezi Mungu Mtukufu, na Malaika wake, na Vitabu vyake, na Mitume wake na Pepo, na Kufufuliwa, na Kuhesabiwa, mimi ninaamini hivyo, na ikiwa unaniuliza kuhusu kauli ya Mwenyezi Mungu Mtukufu anaposema:

{إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَاناً وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ * الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ * أُولَئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقّاً}

Hakika Waumini ni wale ambao anapo tajwa Mwenyezi Mungu nyoyo zao hujaa khofu, na wanapo somewa Aya zake huwazidisha Imani, na wakamtegemea Mola wao Mlezi. Hao ambao wanashika Sala na wanatoa katika yale tunayo waruzuku. Hao kweli ndio Waumini. Wao wana vyeo, na maghfira, na riziki bora, kwa Mola wao Mlezi. 

Basi ninaapa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu sijui kama mimi ni miongoni mwao au hapana.

Kwa hiyo Imani ya kweli ni ile iliyojaa Moyoni na kuulizana humo na athari yake yenye nguvu ikaonekana moyoni na akilini, na kwa Mtu mmoja mmoja na kwa Jamii nzima. Na miongoni mwa matunda yake ni kwamba Imani hurithisha Tabia njema, kwani Imani na Amana viko pamoja na havitengani.

Anasema Mtume wetu S.A.W: Asiyekuwa na Imani haaminiki na hana Dini mtu aliyetekeleza ahadi zake.

 يقول الحق سبحانه: {وَمَن يُؤْمِن بِاللَّهِ يَهْدِ قَلْبَهُ}

Na mwenye kumuamini Mwenyezi Mungu huuongoa moyo wake. 

Na anasema Mtume wetu S.A.W: Linashangaza Jambo la Muumini; hakika jambo lake lote ni Kheri tupu na haiwi hivyo kwa Mtu yoyote isipokuwa kwa Muumini, anapofikwa na jambo la kufurahisha hushukuru, na anapofikwa na jambo la kuchukiza huvumilia ikawa kufanya hivyo ni Kheri kwake.

Na miongoni mwake: Hakika Imani humlinda mwenye nayo kutokana na kufanya mambo yanayoangamiza. Anasema Mtume wetu S.A.W: Mzinifu hazini wakati anazini hali ya kuwa muumini. Na wala hanywi pombe wakati anakunywa pombe hali ya kuwa muumini. Na wala haibi wakati anaiba hali ya kuwa muumini. Na wala hanyang’anyi kitu cha kunyang’anywa, Watu wakamnyanyulia macho kwa kitu hicho hicho wakati anakipora hali ya kuwa yeye ni muumini.

Vile vile muumini wa kweli huiepusha nafsi yake na kila kitu kinachowaudhi Watu kihisia kama vile kuwafanyia masihara au kuwatania na kuwadhania vibaya. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّن قَوْمٍ عَسَى أَن يَكُونُوا خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِّن نِّسَاءٍ عَسَى أَن يَكُنَّ خَيْرًا مِّنْهُنَّ  وَلَا تَلْمِزُوا أَنفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ وَمَن لَّمْ يَتُبْ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ}

Enyi mlio amini! Wanaume wasiwadharau wanaume wenzao, wala wanawake wasiwadharau wanawake wenzao. Huenda hao wakawa bora kuliko wao. Wala msivunjiane hishima, wala msiitane kwa majina ya kejeli. Ni uovu kutumia jina baya baada ya kwisha amini. Na wasio tubu, hao ndio wenye kudhulumu. 

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا يَغْتَب بَّعْضُكُم بَعْضًا أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَن يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوهُ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَّحِيمٌ}

Enyi mlio amini! Jiepusheni na dhana nyingi, kwani baadhi ya dhana ni dhambi. Wala msipelelezane, wala msisengenyane nyinyi kwa nyinyi. Je! Yupo katika nyinyi anaye penda kuila nyama ya nduguye aliye kufa? Mnalichukia hilo! Na mcheni Mwenyezi Mungu. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mwenye kupokea toba, Mwenye kurehemu. 

Kwa hiyo Imani ya kweli hurithisha Amani ya Moyo. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{لَّوْلَا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بِأَنفُسِهِمْ خَيْرًا وَقَالُوا هَذَا إِفْكٌ مُّبِينٌ}

Kwa nini mlipo sikia khabari hii, wanaume Waumini na wanawake Waumini hawakuwadhania wenzao mema, na kusema: Huu ni uzushi dhaahiri?

 

Na katika matunda ya Imani: Ni Uungaji mkono kutoka kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu na Ushindi: Kwani Imani ya kweli humfanya Mja awe pamoja na Mwenyezi Mungu Mtukufu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَأَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُؤْمِنِينَ}

Kwani hakika Mwenyezi yu pamoja na Waumini. 

Na Kuwa pamoja kunakokusudiwa hapa ni Nusura Usaidizi na Uungaji mkono. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن تَنصُرُوا اللَّهَ يَنصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ } 

Enyi mlio amini! Mkimnusuru Mwenyezi Mungu naye atakunusuruni na ataithibitisha miguu yenu. 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{ إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهَادُ}

Hakika bila ya shaka Sisi tunawanusuru Mitume wetu na walio amini katika uhai wa duniani na siku watapo simama Mashahidi. 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu.

{وَكَانَ حَقًّا عَلَيْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِينَ}

Na ilikuwa ni haki juu yetu kuwanusuru Waumini. 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{الَّذِينَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُواْ لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِيمَاناً وَقَالُواْ حَسْبُنَا اللّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ * فَانقَلَبُواْ بِنِعْمَةٍ مِّنَ اللّهِ وَفَضْلٍ لَّمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَاتَّبَعُواْ رِضْوَانَ اللّهِ وَاللّهُ ذُو فَضْلٍ عَظِيمٍ}

Walio ambiwa na watu: Kuna watu wamekukusanyikieni, waogopeni! Hayo yakawazidishia Imani, wakasema: Mwenyezi Mungu anatutosha, naye ni mbora wa kutegemewa. Basi wakarudi na neema na fadhila za Mwenyezi Mungu. Hapana baya lilio wagusa, na wakafuata yanayo mridhi Mwenyezi Mungu. Na Mwenyezi Mungu ni Mwenye fadhila kuu. 

Na katika matunda ya Imani ni Mwenyezi Mungu Mtukufu kupandikiza upendo wa Mja katika mtoto za Viumbe, mpaka ukawaona Waumini wa Kweli wakihurumiana na Kuwa wapole wao kwa wao na wanajiongezea na bila kuogopana. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدًّا}

Hakika walio amini na wakatenda mema Arrahmani Mwingi wa Rehema atawajaalia mapenzi. 

Mja anapompokea Mola Wake Mlezi kwa Moyo wa Muumini mkweli, Mola Wake Mlezi na Mtukufu huzipokea nyoyo za Waumini. Katika Hadithi Qudsiy anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu: Mwenyezi Mungu Mtukufu anapompenda mja, humwita Jiburilu na kumwambia: Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu anampenda fulani basi umpende, na Jiburilu humpenda, na akanadi kwa Waja wa Mbinguni: Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu anampenda fulani, basi nanyi mpendeni. Basi Waja wa Mbinguni nao wakampenda. Kisha anaandikiwa yeye Kukubalika hapa hapa Ardhini.

Na katika Hadithi Qudsiy nyingine, Mwenyezi Mungu Mtukufu anasema: Mja Wangu anaendelea kujikurubisha kwangu kwa sala za Sunna mpaka nikampenda, na ninapompenda Mimi huwa masikio anayosikia kwayo na macho yake anayoona kwayo, na mkono anaoutumia na mguu anaoutembelea na kama angeniuliza kitu chochote ningempa na kama angeliniomba nimkinge na mabaya ningemkinga.

Na miongoni mwa Faida, ni kwamba Imani ni sababu ya kuondoshewa matatizo na balaa pamoja na ugumu wowote. Anasema Mtume wetu S.A.W: Je nikujulisheni pindi mmoja wenu anapofikwa na janga au tatizo lolote miongoni mwa matatizo ya Dunia aombe na aombe kwayo na Mwenyezi Mungu Mtukufu atamwondoshea matatizo hayo? Akaambiwa: ndio. Akaisoma dua ya Dhu Nuun:

{لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنْ الظَّالِمِينَ}

Hapana mungu isipo kuwa Wewe Subhanaka Uliye takasika. Hakika mimi nilikuwa miongoni mwa wenye kudhulumu. 

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَنَجَّيْنَاهُ مِنَ الْغَمِّ وَكَذَلِكَ نُنجِي الْمُؤْمِنِينَ}

Basi tukamwitikia na tukamwokoa kutokana na dhiki. Na hivyo ndivyo tunavyo waokoa Waumini. 

Na hayo ni kwa Waumini wote kwa ujumla.

Ninaisema kauli yangu hoi na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu anisamehe mimi na nyinyi. 

* * *

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote. Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana Wetu na Mtume wetu Muhammad Ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola Wetu Mlezi tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na jamaa zake na Maswahaba wake wote na kila mwenye kuwafuata mpaka Siku ya Malipo.

Ndugu zangu Waislamu:

Hakika miongoni mwa Matunda mazuri zaidi ya kuwa na Imani, ni kwamba Imani huleta Usalama na Amani Kijamii. Muumini wa kweli anapokuwa na Imani ya kweli moyoni mwake huwa chanzo cha Usalama, Matumaini na Utulivu. Na Watu wanasalimika wao na roho zao na mali zao. Anasema Mtume wetu S.A.W: Mwislamu ni yule ambaye Waislamu wamesalimika na Ulimi na Mkono wake, na Muumini wa kweli ni yule anayeaminiwa na Watu kwa mali na heshima zao.   

Kwa hiyo, sio katika Maadili ya Muumini kuwatisha Waumini au kuwafanyia uadui, hata kama wangelikuwa sio Waislamu. Anasema Mtume wetu S.A.W: Mtu yoyote atakayemuua mtu aliye chini ya mikataba nasi, basi hatainusa harufu ya Pepo, na hakika harufu ya Pepo inapatikana umbali wa miaka arubaini.

Na Mtume wetu S.A.W, ameweka wazi kwa kuukana ukamilifu wa Imani kwa yule anayemuudhi jirani yake au anayelala hali ya kuwa jirani yake ana njaa na yeye anajua kuwa jirani yake ana njaa, akasema S.A.W: Ninaapa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu hawi muumini wa kweli, Ninaapa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu hawi muumini wa kweli, Ninaapa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu hawi muumini wa kweli. Ikasema: ni nani huyo ewe Mjumbe wa Mwenyezi Mungu Mtukufu? Akasema: Ni yule ambaye Jirani yake hasalimiki na Shari zake.

Na anasema Mtume wetu S.A.W: Atakuwa hajaniamini Mimi yule atakaelala hali ya kuwa ameshiba na jirani yake ana njaa, na yuko karibu yake na yeye anajua kuwa jirani yake ana njaa.

Kwa hiyo, Imani ya kweli ni ile inayofanywa muhusika awe mtu wa kufanya mema yenye kheri nyingi na kuwasaidia wengine, na Imani ya kweli ndiyo inayo nyoosha maadili ya Mtu mwenye Imani hiyo na athari zake kuonekana katika Mwenendo wake na vitendo vyake vyote na mihangaiko yake yote ya Duniani, na jinsi anavyoshirikiana na viumbe wote wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, kwa kuwaonea huruma Watu, Wanyama na Vitu kwa ajili ya kupata radhi za Mwenyezi Mungu Mtukufu, yeye pekee. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْكِينًا وَيَتِيمًا وَأَسِيرًا * إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزَاءً وَلَا شُكُورًا}. 

Anasema msemaji:

Imani inapopotea basi hakuna usalama,

                                 na hakuna Dunia kwa asiyeihuisha Dini

Na mwenyekuridhika na maisha bila ya Dini

                           Basi ameyafanya maangamizi yawe mwenza. 

Na hakika zawadi iliyo bora zaidi ya kumwamini Mwenyezi Mungu Mtukufu ni malipo makubwa na Pepo, Siku ya Mwisho ambavyo Mwenyezi Mungu Mtukufu amewaandalia waja wake waliomwamini. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 { إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُم بِإِيمَانِهِمْ تَجْرِي مِن تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ}

Hakika walio amini na wakatenda mema, Mola wao Mlezi atawaongoa kwa sababu ya Imani yao. Itakuwa inapita mito kati yao katika Mabustani yenye neema. 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ}

Na wabashirie walio amini na wakatenda mema kwamba watapata mabustani yapitayo mito kati yake… 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ}

Na wale walio amini na wakatenda mema, hao ndio watu wa Peponi, humo watadumu. 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا}

Hakika wale walio amini na wakatenda mema – hakika Sisi hatupotezi ujira wa anaye tenda mema. 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ كَانَتْ لَهُمْ جَنَّاتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلًا * خَالِدِينَ فِيهَا لَا يَبْغُونَ عَنْهَا حِوَلًا}

Hakika wale walio amini na wakatenda mema mashukio yao yatakuwa kwenye Pepo za Firdausi. Watadumu humo; hawatataka kuondoka. 

Na katika Hadithi Qudsiy, kwamba Mwenyezi Mungu Mtukufu anasema: Nimewaandalia waja Wangu wema kile ambacho macho hayajawahi kukiona, wala masikio hayajawahi kukisikia, na wala hakijawahi kufikirika katika nafsi ya mwanadamu, kisha Mtume S.A.W, akasoma:

{ فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ }

Nafsi yoyote haijui waliyo fichiwa katika hayo yanayo furahisha macho – ni malipo ya yale waliyo kuwa wakiyatenda. 

Tunapaswa sisi tuwe na uhakika wa Imani kiitikadi, kivitendo, na kwa kauli, na kupelekea kuenea kwa hali ya Kuhurumiana, kushirikiana, Kuwa Wakweli, kuwa na Haya, Kuishi kwa furaha, Kutosheka, na kujiepusha na uongo, udanganyifu, Hiana, Kusengenya, Umbea, Uzinzi, Dhuluma, na kushambulia heshima za Watu, na tunapaswa kuzilinda heshima za Nafsi zetu, na mali kuzipa haki yake, na Mataifa kuyapa fadhila na hadhi yake. 

Ewe Mwenyezi Mungu Mtukufu, tunakuomba uipendezeshe Imani katika nyoyo zetu, na usifanye nyoyo zetu ziuchukie ukafiri, Ufuska, na Uasi, na utujaalie tuwe ni wenye kuongoka, uzilinde Nchi zetu na Nchi zote Duniani.

Kuwa na Hima ya hali ya juu ndio njia pekee ya kustaarabika kwa Mataifa

Sifa njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote anaesema katika Qurani tukufu:

{سَابِقُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا كَعَرْضِ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ ذَلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ}

Kimbilieni msamaha wa Mola wenu Mlezi, na Pepo ambayo upana wake ni kama upana wa mbingu na ardhi, iliyo wekewa walio muamini Mwenyezi Mungu na Mitume wake. Hiyo ndiyo fadhila ya Mwenyezi Mungu, humpa amtakaye. Na Mwenyezi Mungu ni Mwenye fadhila kuu.

 

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana wetu na Mtume wetu Muhammad Ni Mja na Mjumbe wake.  Ewe Mola Wetu tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na jamaa zake na Maswahaba wake wote na kila atakayewafuata mpaka siku ya Mwisho.

 

Na baada ya Utangulizi huu:

Hakika Dini ya Uislamu kwa Mafundisho yake yenye hadhi ya juu, unahimiza kuwa na hima ya juu, bidii, jitihada na Ujenzi, na unazuia uzembe, uvivu na uharibifu. Na haya yamekuja katika jumbe zote za Mwenyezi Mungu Mtukufu zilizotangulia, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِي صُحُفِ مُوسَى * وَإِبْرَاهِيمَ الَّذِي وَفَّى * أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى * وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى * وَأَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرَى * ثُمَّ يُجْزَاهُ الْجَزَاءَ الْأَوْفَى}

Au hakuambiwa yaliyomo katika Vitabu vya Musa? Na vya Ibrahimu aliye timiza ahadi? Ya kwamba hakika nafsi iliyo beba madhambi haibebi madhambi ya mwengine? Na ya kwamba hatapata mtu ila aliyo yafanya mwenyewe? Na kwamba vitendo vyake vitaonekana? Kisha ndio atalipwa malipo yake kwa ukamilifu.

Na Mtume S.A.W, amekwishabainisha uzito wa kuwa na Hima ya juu, katika kauli yake S.A.W: Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu ni Mkarimu na anaupenda ukarimu na Tabia zilizo njema na anachukia Tabia mbaya.

Na Bwana wetu Omar bin Khatwaab, R.A, anasema: Msiidogeshe Hima yenu, hakika mimi sijawahi kuona kinachozuia tabia njema kuliko uchache wa Hima. Na imesemwa kwamba: miongoni mwa alama za kupevuka kwa akili ni kuwa na Hima ya hali ya juu.

Anasema Abu Twayib Mutanabiy:

 

Sijawahi kuona kitu katika kasoro za Watu

     Kama upungufu wa Wawezao kukamilisha mambo

 

Kuwa na Hima ya hali ya juu hakuishii tu katika nyanja maalumu; bali ni lazima kipatikane katika kila anayoyafanya mwanadamu katika maisha yake, na katika hayo ni: Ibada, Sheria tukufu imehimiza kuharakisha na kushindana katika uwanja wa Ibada, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَسارِعُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ}

Na yakimbilieni maghfira ya Mola wenu Mlezi, na Pepo ambayo upana wake ni mbingu na ardhi, iliyo wekwa tayari kwa wachamngu.

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu, asemae Kweli, amekuwa ya malipo makubwa kwa mwenye kujihangaisha na kufanya bidii katika ibada zake, akasema S.W:

{وَمَنْ أَرَادَ الْآخِرَةَ وَسَعَى لَهَا سَعْيَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَئِكَ كَانَ سَعْيُهُمْ مَشْكُورًا}

Na anaye itaka Akhera, na akazifanyia juhudi a’mali zake, naye ni Muumini, basi hao juhudi yao itakuwa ni ya kushukuriwa.

 

Na Mtume wetu S.A.W, alikuwa mtu mwenye Hima ya hali ya juu katika mambo yote ya maisha yake ikiwemo Ibada. Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu alimsemesha akamwambia:

{يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ * قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا * نِصْفَهُ أَوِ انْقُصْ مِنْهُ قَلِيلًا * أَوْ زِدْ عَلَيْهِ وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا * إِنَّا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا} l

Ewe uliyejifunika. Kesha usiku kucha, ila kidogo tu! Nusu yake, au ipunguze kidogo. Au izidishe – na soma Qur’ani kwa utaratibu na utungo. Hakika Sisi tutakuteremshia kauli nzito.

 

Kwa hiyo, Mtume S.A.W akawa anakesha usiku mpaka miguu yake inavimba. Na alipoulizwa juu ya jambo hilo akasema S.A.W: …kwanini mimi nisiwe Mja mwenyekushukuru?

 Na wingi ulioje wa Mtume S.A.W, kuwahimiza Maswahaba wake na Uma wake juu ya Kuwa na sifa ya kipekee na Hima ya hali ya juu. Anasema Mtume Wetu S.A.W: Mnapomwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu, basi mwombeni Pepo ya Firdausi; kwani hakika hiyo ni Pepo iliyo ya kati, na ya juu katika Pepo, na juu yake kuna Arshi ya Mwenyezi Mungu Mtukufu, na kutoka huko inachimbuka mito ya Peponi.

Na kutoka kwa Tabia bin Kaabi R.A, amesema: Nilikuwa nikilala na Mtume S.A.W, nikamletea chombo chake cha kutawadhia na mahitaji yake, akaniambia: Omba, nikasema: Ninakuomba niwe na wewe Peponi. Akasema: (au kuna kingine kisicho hicho) Nikasema: Ni hicho hicho. Akasema: Nisaidie mimi juu ya nafsi yako kwa wingi wa kusujudu.

Na Hima ya hali ya juu katika Ibada hupelekea uzuri wa kuitekeleza ibada hiyo na kudhihirisha athari yake katika mwenendo wa mtu, na katika tabia yake. Hasemi uongo, hawi mhazini, na wala hadanganyi katika bidhaa (hapigi kunga), na hali mali za Watu kwa njia isiyo ya halali, na kwa hiyo utekelezaji wa Ibada unaenda sambamba na lengo lake, na hapo ndipo unapojitokeza unyoofu ambao ndio msingi wa Dini hoi iliyonyooka.

 

Na miongoni mwa nyanja muhimu za kuwa na Hima ya hali ya juu ni: Elimu. Mtume S.A.W, ametuamrisha tumwombe Mwenyezi Mungu Mtukufu Elimu yenye manufaa ambayo manufaa yake yanarejea kwa viumbe Wote wa Mwenyezi Mungu Mtukufu. Anasema Mtume wetu S.A.W: Mwombeni Mwenyezi Mungu Mtukufu Elimu yenye manufaa, na mjikinge kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu na Elimu isiyo na manufaa.

Na miongoni mwa dua zake Mtume wetu S.A.W, Ewe Mola Wangu, hakika mimi ninajikinga kwako na Elimu..

Kwa hiyo Elimu inayofaa ni silaha ya kweli inayozipa nguvu Nchi, na kwayo Mataifa husonga mbele, na hakuna taifa lolote lililosonga mbele isipokuwa kwa elimu, na hakuna taifa lolote lililochelewa kimaendeleo isipokuwa kwa kuzembea na kuchelewa kwake katika nyanja mbalimbali za elimu.

Na Maswahaba wake Mtume S.A.W, na waliwafuatia R.A, walikuwa na Hima ya hali ya juu katika kutafuta elimu, tunamwona Bwana Wetu Abu Huraira R.A, alikuwa na Hima ya hali ya juu katika kutafuta Hadithi za Mtume S.A.W. Na alikuwa akisema: sikuwa ninashughulishwa na upandaji wa miti jangwani au kuweka mikataba ya biashara sokoni, na kumwacha Mtume S.A.W, bali nilikuwa nilikuwa ninamwomba Mtume S.A.W, neno anifundishe…

Akasema Bin Omar R.A: Ewe Abu Huraira wewe ulikuwa na Mtume S.A.W, zaidi yetu na ulikuwa mjuzi zaidi yetu wa Hadithi za Mtume S.A.W. Na anasema Bwana Wetu Abdullahi bin Abas R.A: …nilikuwa ninaletewa Hadithi kutoka kwa Mtu, ninakuona akiwa anasema, ninatengeneza mto kwa kuweka nguo yangu juu ya mlango wake, na upepo unavumisha mchanga usoni mwangu, kisha anatoka na kuniona na kusema: Ewe Mtoto wa ami yake Mtume, ni kipi kilichokuleta hapa? Si ungenitumia ujumbe mimi nikakujia uliko? Na mimi ninasema: Hapana, mimi nina haki zaidi ya kukujia wewe. Kisha ninamuuliza kuhusu Hadithi.

Nae Ismail bin Yahya amesema: Nimemsikia Shafi Mola amrehemu, anasema: Nimehifadhi Qurani nikiwa mtoto wa miaka saba, na nikahifadhi Kitabu cha Hadithi kiitwacho Muwatwau nikiwa na umri wa miaka kumi, na Imamu Ahmad Mola amrehemu, alikuwa anahifadhi Hadithi laki moja. Na inasemekana pia Imamu Nawawiy alikuwa akihudhuria kwa siku darasa kumi na mbili.

Vilevile Wanachuoni Wetu wa zamani walikuwa na bidii kubwa katika ubebaji wa Amana ya Elimu katika kila nyanja zake, na wakaufikisha Ujumbe kwa Watu ukiwa kama ulivyo, na kwa ajili ya kumridhisha Mwenyezi Mungu Mtukufu na kwa ajili ya kuwanufaisha Watu wote. Wao waliyaorodhesha majina yao na Hima yao ya hali ya juu, kwa kazi yao hiyo, kwa herufi za nuru kwenye kumbukumbu ya Historia. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاءً وَأَمَّا مَا يَنفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ}.

Basi lile povu linapita kama takataka tu basi. Ama kinacho wafaa watu hubakia kwenye ardhi.

 

Na katika nyanja za kuwa na Hima ya hali ya juu ni: Katika Kazi. Sheria tukufu imetangaza uzito wa kazi na kuinyanyua hadhi yake, ambapo Qurani tukufu umefungamanisha baina ya Ibada na Kazi na kujaalia ziambatane. Na katika hili anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلَاةُ فَانتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَابْتَغُوا مِن فَضْلِ اللَّهِ وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيراً لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}

Na itakapo kwisha Sala, tawanyikeni katika nchi mtafute fadhila za Mwenyezi Mungu, na mkumbukeni Mwenyezi Mungu kwa wingi ili mpate kufanikiwa.

 

 

Na hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu amemuahidi Mtu atakaeitekeleza kazi yake ipasavyo, atakuwa na maisha mazuri Duniani na atakuwa na neema ya Makazi mazuri Siku ya Kiama.

 

 Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ}

Mwenye kutenda mema, mwanamume au mwanamke, naye akawa ni Muumini, tutamhuisha maisha mema; na tutawapa ujira wao kwa bora ya waliyo kuwa wakiyatenda.

 

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ كَانَتْ لَهُمْ جَنَّاتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلاً}.

Hakika wale walio amini na wakatenda mema mashukio yao yatakuwa kwenye Pepo za Firdausi.

 

Na hakuna kinachothibitisha zaidi utukufu wa kazi kuliko Mitume A.S, ambao wote walikuwa wanafanya kazi. Adam A.S, Ibrahim A.S, na Luti A.S, walikuwa wakulima. Nuhu A.S, alikuwa fundi seremala, na Idrissa alikuwa fundi cherehani (mshonaji wa nguo), Swalehe A.S, alikuwa mfanyabiashara, na Daudi A.S, alikuwa mhunzi.

 

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلَقَدْ آتَيْنَا دَاوُودَ مِنَّا فَضْلًا يَا جِبَالُ أَوِّبِي مَعَهُ وَالطَّيْرَ وَأَلَنَّا لَهُ الْحَدِيدَ * أَنِ اعْمَلْ سَابِغَاتٍ وَقَدِّرْ فِي السَّرْدِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}

Na tulimpa Daudi fadhila kutoka kwetu, (tukasema): Enyi milima! Karirini kumtakasa Mwenyezi Mungu pamoja naye! Na ndege pia. Na tukamlainishia chuma. (Tukamwambia:) Tengeneza nguo za chuma pana, na kadiria sawa katika kuunganisha. Na tendeni mema. Hakika Mimi nayaona vyema mnayo yatenda.

 

Kwa hiyo thamani ya Mtu hupanda juu kwa kufanya kazi, akaweza kusimamia vizuri kile anachokiweza. Kazi ni bora kuliko kuomba omba Watu. Anasema Mtume S.A.W: Ni bora Mtu akaenda kukata mzigo wa kuni na kuubeba (ili auuze) kuliko kuomba omba mtu, anaweza akampa au akamnyima.

Na haimaanishi tu kazi bali kuifanya kazi hiyo ipasavyo. Anasema Mtume wetu S.A.W: Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu anapenda pindi mmoja wenu anapofanya kazi basi aitekeleze ipasavyo.

Na Mtume S.A.W, alikuwa anapupia kila mtu awe na kazi nzuri inayomnufaisha yeye na wengine. Anasema Mtume wetu S.A.W: Kila Mwislamu ana jukumu la kutoa Sadaka. Wakasema: Ewe Mtume Wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, kama mtu hakupata kitu cha kutoa sadaka je? Akasema: afanye kazi kwa mikono yake ili ajinufaishe yeye mwenyewe na atoe sadaka. Wakasema: Na kama hakupata je? Akasema: amsaidie mwenye shida kubwa. Wakasema: na ikiwa hakuweza kufanya hivyo je? Akasema: basi afanye mema na ajizuie na kila aina ya Shari, kwani kufanya hivyo kwake yeye ni Sadaka. Mtume S.A.W, alihimiza kwa yule aliyeshindwa kufanya kazi ajizuie kuwadhuru Watu na akakifanya kitendo hicho kuwa ni cha kulipwa thawabu kwani yeye atakuwa amewakinga Watu na shari na madhara yake.

Na miongoni mwa daraja za juu za Hima ni: Hima ya kusaida Jamii na kumsaidia mnyonge na kumwokoa mwenye huzuni ya kupoteza mali na kukidhi mahitaji ya wenye kuhitaji, na Ushujaa wa kupambana vitani na Utukufu wa nafsi. Mtu mmoja alienda kwa Mtume S.A.W, akasema: Ewe Mtume Wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, ni nani anapendwa zaidi na Mwenyezi Mungu Mtukufu? Na matendo yepi yanayompendeza zaidi Mwenyezi Mungu Mtukufu? Mtume S.A.W, akasema: Anaependwa zaidi na Mwenyezi Mungu Mtukufu ni yule anaewanufaisha Watu, na katika matendo yanayopendwa zaidi na Mwenyezi Mungu Mtukufu ni kuingiza furaha mwislamu au kumtatulia jambo zito, au kumlipia deni, au kumwondoshea njaa (kumlisha chakula), na ni bora kwangu mimi kutembea na ndugu yangu katika kumtatulia jambo lake kuliko kukaa itikafu katika Msikiti huu. Kwa maana ya msikiti wa Madina kwa muda wa mwezi mmoja. Na yoyote atakayeizuia hasira yake basi Mwenyezi Mungu Mtukufu atamsitiri uchi wake. Na mtu yeyote atakayezuia ghadhabu zake na hata kama angelitaka kuitumia ghadhabu yake hiyo alikuwa na uwezo wa kuitumia, Mwenyezi Mungu Mtukufu ataujaza moyo wake amani Siku ya Kiama. Na mtu yeyote atakaye tembea na nduguye katika kumtatulia jambo lake mpaka akamtatulia, basi Mwenyezi Mungu Mtukufu ataiweka miguu yake katika Njia ya Swiratwa Siku ya Kiama ambayo miguu itatoka kwenye njia hiyo.

 

Na ninaisema kauli yangu hii na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu anisamehe mimi na nyinyi.

* * *

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote. NaNa ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote asiye na mshirika wake, na ninashuhudia ya kwamba Bwana wetu na Mtume wetu Muhammad Ni Mja na Mjumbe wake.  Ewe Mola Wetu tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na jamaa zake na Maswahaba wake wote na kila atakayewafuata mpaka siku ya Mwisho

Ndugu zangu Waislamu:

Hakika kwa ajili ya nyanja ambazo tunapaswa kushindania sisi sote na tuwe na hima ya hali ya juu: Ni kuitumikia Nchi. Utumishi kwa ajili ya Nchi ni katika Imani; na Mwenyezi Mungu Mtukufu ametuamrisha tushindane katika uwanja wa heri na Manufaa ambayo athari zake zinarejea kwa Taifa, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ}

Basi shindaneni kwa mambo ya kheri. Kwa Mwenyezi Mungu ndio marejeo yenu nyote, na atakuja kuwaambieni yale mliyo kuwa mkikhitalifiana.

 

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu amewasifu waja wake wanakimbilia kuwasaidia Watu mambo mazuri, na anabainisha Mwenyezi Mungu Mtukufu kwamba heri hiyo humnufaisha muhusika Duniani na Akhera.

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّهُمْ كانُوا يُسارِعُونَ فِي الْخَيْراتِ وَيَدْعُونَنا رَغَباً وَرَهَبًا وَكانُوا لَنا خاشِعِينَ}

Hakika wao walikuwa wepesi wa kutenda mema, na wakituomba kwa shauku na khofu. Nao walikuwa wakitunyenyekea.

 

Na kwa kuwa na Hima ya hali ya juu, na utashi wa kuwanufaisha Watu, na kuwa na ukamilifu wa Imani juu ya fadhila zake Mwenyezi Mungu Mtukufu na Taufiki yake.

Na katika kuwa na Hima ya juu: Ni Hima ya kuzijenga Nchi na kubeba majukumu ya kijamii na kushindana katika mambo ya wema; kama vile kukarabati misikiti, kujenga shule, kununua vifaa vya mahospitalini na kuwatibu wagonjwa, yote haya na mengine kama haya ni Sadaka endelevu, ambapo anasema Mtume wetu S.A.W: Mambo saba ujira wa Mja utaendelea kutolewa baada ya kufa kwake akiwa kaburini kwake: Mtu atakaefundisha elimu yoyote, au akazibua mto,  au akachimba kisima, au akapanda mtende, au akajenga Msikiti au akarithisha Qurani, au akaacha Mtoto anayemwombea msamaha kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu baada ya kufa kwake.

 

 ni wa kuitumikia Nchi yetu ambayo sote tunaishi ndani yake, na heri inarejea kwa wananchi wake wote, na tukayafikia hayo kwa mshikamano na umoja Wetu, kwa Mzinduko na Kuhurumiana na kunyoosha mkono wa kumsaidia kila mtu kwani nchi ni ya kwetu sote, na inasonga mbele ikiwa na sisi sote , na sisi sio Watu wenye utashi duni au nguvu duni au juhudi duni kuliko wengine, kwani Sisi ni Watu wenye Ustaarabu , Asili na Historia. Na hapana budi tutambue kwamba kupatikana kwa maendeleo na kuwa juu kunahitaji kupambana na magumu yote na kwa hiyo ni kujikana kwa ajili ya kuwatumia wengine, kwani Maadili mema hupatikana kwa tabu, na masilahi na kheri hazifikiwi isipokuwa kwa juhudi na uzito mkubwa. Anasema Abu Tamaam katika kauli yake:

 

Nimeiangalia raha kuu sijaiona

inapatikana ila kwa njia ngumu

 

Ewe Mola Wetu Mlezi tunakuomba uturuzuku Hima za hali ya juu tutakazozitupatia katika Ushindani, Fadhila, Kusonga mbele, na Kuimarika katika mambo yanayotufaa Duniani na Akhera, na uilinde nchi yetu na Nchi zote Duniani.

Fadhila za Kufa Shahidi na Wajibu wetu kwa Familia za Mashahidi

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola wa viumbe vyote, anaesema katika Qurani tukufu:

{وَلاَ تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُواْ فِي سَبِيلِ اللّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاء عِندَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ * فَرِحِينَ بِمَا آتَاهُمُ اللّهُ مِن فَضْلِهِ وَيَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُواْ بِهِم مِّنْ خَلْفِهِمْ أَلاَّ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ* يَسْتَبْشِرُونَ بِنِعْمَةٍ مِّنَ اللّهِ وَفَضْلٍ وَأَنَّ اللّهَ لاَ يُضِيعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِينَ}

Wala kabisa usiwadhanie walio uliwa katika Njia ya Mwenyezi Mungu kuwa ni maiti. Bali hao ni wahai, wanaruzukiwa kwa Mola wao Mlezi. Wanafurahia aliyo wapa Mwenyezi Mungu kwa fadhila yake, na wanawashangilia wale ambao bado hawajajiunga nao, walio nyuma yao, ya kwamba haitakuwa khofu juu yao wala hawatahuzunika. Wanashangilia neema na fadhila za Mwenyezi Mungu, na ya kwamba Mwenyezi Mungu hapotezi ujira wa Waumuini.

Na ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, yeye pekee asiye na mshirika wake. Na ninashuhudia ya kwamba Bwana wetu na Mtume wetu Muhammad ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola Wetu Mlezi tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na jamaa zake na Maswahaba wake wote na kila atakayewafuata mpaka siku ya Mwisho.

Na baada ya Utangulizi huu:

Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu amemuumba mwanadamu kwa ajili ya kuijenga Ardhi na kuitengeneza, na Mwenyezi Mungu Mtukufu na Msema kweli akamuhifadhia Mwanadamu yale yanayomsaidia ujenzi huo, na akaizungushia nafsi ya mwanadamu ambayo ndiyo niia ya kumkalifisha, akaizungushia Uzio wa Ulinzi Uzio ambao umemfanya adui yoyote dhidi yake au uharibifu wowote Ardhini ukawa ni sawa na uadui kwa Watu wote.na aina yoyote ya lindo la nafsi au utengenezaji wowote Ardhini ni Ulinzi kwa Watu wote. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{مَن قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا}.

ya kwamba aliye muuwa mtu bila ya yeye kuuwa, au kufanya uchafuzi katika nchi, basi ni kama amewauwa watu wote. Na mwenye kumuokoa mtu na mauti ni kama amewaokoa watu wote.

Na lengo la Ujenzi wa Dunia na Uhuishaji wake ni katika Malengo yenye thamani ya juu mno ambalo hakipatikani isipokuwa kwa kujitoa muhanga kwa kiasi kikubwa, kwa wale wenye nia njema kwa ajili ya Dini na Nchi yao, wale ambao walitambua kitambo thamani ya Dini na Nchi yao na Maisha ya Usalama na Amani yaliyo tulivu. Wakajitolea kwa mali na kwa nafsi zao ili kulifikia lengo hili na wakaingia kwenye biashara yenye faida na Mola wao Mtukufu, nayo ni biashara isiyo na hasara, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بَايَعْتُم بِهِ وَذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ}

Hakika Mwenyezi Mungu amenunua kwa Waumini nafsi zao na mali zao kwa kuwa wao watapata Pepo. Wanapigana katika Njia ya Mwenyezi Mungu – wanauwa na wanauwawa. Hii ni ahadi aliyo jilazimisha kwa Haki katika Taurati na Injili na Qur’ani. Na nani atimizae ahadi kuliko Mwenyezi Mungu? Basi furahini kwa biashara yenu mliyo fanya naye. Na huko ndiko kufuzu kukubwa.

Na Malipo yao yakawa sawa na matendo yao; ambapo Mwenyezi Mungu Mtukufu akawafanikishia Malipo yaliyo bora kuliko waliyoyatarajia kuwawekea wengine, kwa nia yao njema, Mwenyezi Mungu Mtukufu akawalipa Maisha ya Milele yenye Usalama, Amani na Utulivu wa Kudumu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلاَ تَقُولُواْ لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبيلِ اللّهِ أَمْوَاتٌ بَلْ أَحْيَاء وَلَكِن لاَّ تَشْعُرُونَ}.

Wala msiseme kuwa wale walio uwawa katika Njia ya Mwenyezi Mungu ni maiti; bali hao ni wahai, lakini nyinyi hamtambui.

Na kufa Shahidi katika njia ya Mwenyezi Mungu Mtukufu ni nafasi miongoni mwa nafasi za juu, na ni lengo miongoni mwa malengo ambayo hayapatikani isipokuwa kwa wateule aliyowachagua Mwenyezi Mungu Mtukufu katika Waja wake. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَيَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَدَاءَ}

…na awateuwe miongoni mwenu mashahidi.

Hakika hili ni tuzo kutoka kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu kuelekea kwa vipenzi vyake katika viumbe wake baada ya Mitume, na Wakweli, kama anavyosema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا}

Na wenye kumt’ii Mwenyezi Mungu na Mtume, hao wa pamoja na wale alio waneemesha Mwenyezi Mungu miongoni mwa Manabii, na Masiddiqi, na Mashahidi, na Watu wema. Na uzuri ulioje kuwa pamoja na watu hao!

Vilevile Mwenyezi Mungu Mtukufu anawaokoa kutokana na fitina Kaburini na Ukele wa Siku ya Malipo, na Mtu mmoja alimuuliza Mtume S.A.W, akasema: Ewe Mtume Wa Mwenyezi Mungu Mtukufu: Ni ipi hali ya Waumini wanofitinishwa katika Makaburi yao isipokuwa Shahidi? Akasema Mtume S.A.W: mwangaza wa panga juu ya vichwa vyaounatosha kuwa ni fitina.

Na Mtume S.A.W, alipomuuliza Jiburilu A.S, kuhusu Aya hii:

كما أن الله سبحانه ينجيهم من فتنة القبر، ومن الصعق يوم القيامة ، فقد قال رجل : يَا رَسُولَ اللهِ ، مَا بَالُ الْمُؤْمِنِينَ يُفْتَنُونَ فِي قُبُورِهِمْ إِلَّا الشَّهِيد؟ قال (صلى الله عليه وسلم) : (كَفَى بِبَارِقَةِ السُّيُوفِ عَلَى رَأْسِهِ فِتْنَةً) ، ولما سأل النبي (صلى الله عليه وسلم) جبريل (عليه السلام) عن هذه الآية :

{وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الأَرْضِ إِلا مَنْ شَاءَ اللَّهُ}

Na litapulizwa barugumu, wazimie waliomo mbinguni na waliomo katika ardhi, isipo kuwa aliye mtaka Mwenyezi Mungu.

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola Mlezi wa viumbe vyote. NaNa ninashuhudia ya kwamba hakuna mungu mwingine yoyote anaestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, yeye pekee asiye na mshirika wake. Na ninashuhudia ya kwamba Bwana wetu na Mtume wetu Muhammad ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola Wetu Mlezi tunakuomba umswalie umrehemu na umbariki yeye na jamaa zake na Maswahaba wake wote na kila atakayewafuata mpaka siku ya Mwisho.

Ndugu zangu Waislamu:

Hakika katika Wajibu wetu, ni: Ni kuwaandalia Maisha Mazuri yenye usalama na utulivu, kwani wazazi wao wamekufa Mashahidi kwa ajili ya kutuandalia sisi Maisha haya tuliyonayo, na Mtume S.A.W, amemuhakikishia mtu yoyote anayebeba jukumu la kuzilea familia za Mashahidi na watoto wao, amewahakikishia thawabu na Malipo mazuri ambapo anasema Mtume S.A.W: Mtu yoyote atakayemwandalia Mpiganaji mahitaji yake ya kivita basi na yeye atakuwa amepigana vita, na atakayeiacha vita kwa ajili ya heri ya familia yake basi atazigatiwa na yeye ni mpiganaji na atalipwa malipo ya mpiganaji vita. Kutoka kwa Zaid bin Aslam, kutoka kwa Baba yake, anasema: Nilitoka na Omar R.A, tukaenda gulioni, na  Mwanamke Mmoja mdogo kiumri, akamfuata Omar na akasema: Ewe Amiri wa Waumini, mume wangu ameangamia na ameacha watoto wadogo, ninaapa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, watoto hao hawajui kupika wala kujitafutia riziki na wala hawana shamba na nikachelea wasije wakafa kwa njaa kutokana na kutokuwa na chakula na mimi ni Bintiye Khufaafi bin Iimaail Ghiffaariy, na Baba yangu amekufa Shahidi katika vita vya Hudaibiyah alipokuwa na Mtume S.A.W. Omar R.A, akasimama nae kwa muda, na hakukaa sana akasema: Ninaikaribisha nasaha hii ya karibu, kisha akamwelekea ngamia wake aliyekuwa amefungwa kamba nyumbani, akambebesha vikapu viwili alivyovipata chakula, na akabeba baina ya vikapu hivyo viwili, vitu vya kutumia na nguo kisha akampa na kamba ya mnyama huyo na akamwambia: mwomgoze hadi nyumbani na hataisha isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu atakuwa amekujaalieni heri nyingi. Yule mtu aliyekuwa na Amiri wa Waumini akasema: Ewe Amiri wa Waumini huoni kama umemzidishia huyo mwanamke? Omar R.A, akasema: Maneno gani hayo unayoyasema? Ninaapa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu hakika mimi ninamwona baba yake huyu na nduguye wameizingira ngome kwa muda kisha wakaivamia kisha Sisi tukawa tunagombea walichokivuna ndani ya ngome hiyo.

وَاللهِ إِنِّي لأَرَى أَبَا هَذِهِ وَأَخَاهَا قَدْ حَاصَرَا حِصْنًا زَمَانًا فَافْتَتَحَاهُ ثُمَّ أَصْبَحْنَا نَسْتَفِيءُ سُهْمَانَهُمَا فِيهِ).

Katika Tukio hili, tunamwona Omar R.A, Amiri wa Waumini akitubainishia yanayotulazimu kwa Mashahidi wetu kama vile kuyatambua Mazuri yao na mema waliyoyafanya, na anatubainishia vilevile Wajibu wetu kwa familia zao, jambo ambalo linaweza kutafsiriwa katika zama zetu Kama mchango muhimu wa kila mtu na hata taasisi wa kuwalea watoto wao, kwa maana kamili ya kuwalea, kwa kuwaridhia wao, na kwa kutambua mazuri yao. Na miongoni mwa hayo ni: Kuwaandaa vizuri watoto wao, na kuwaweka wenye wale Wenye Uwezo katika nafasi zao wanazozistahiki. Na sisi tuna kigezo kizuri ambacho ni Mtume S.A.W; kwani yeye alikuwa anatoa ahadi kwa familia za Mashahidi, kuzilea na kuzilinda, na alikuwa anawaandaa watoto wao kwa maandalizi yalio bora zaidi, na mfano wake ni jinsi Mtume S.A.W, alivyokuwa na Bwana wetu Usama bin Zaidi, Kwani baba yake ambaye ni Zaid bin Haarith R.A, alikufa Shahidi katika vita vya Mu-utah na Mtume S.A.W, akaahidi kumlea Usama na kumsomesha, mpaka akaja kuwa kiongozi wa kijeshi mwenye Umri mdogo katika Historia yote! Alikuwa bado hajafikisha miaka ishirini, ambapo Mtume S.A.W, alimpa uongozi wa Jeshi ambalo lilikuwa na Maswahaba wakubwa, na Mtume S.A.W, alisema: Mkiupinga uongozi wake wa Jeshi, basi mtakuwa mmeupinga uongozi wa baba yake, aliyeongoza hapo kabla yake ninaapa kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, hakika yeye alikuwa Kiongozi, ingawa alikuwa kipenzi changu, na hakika huyu ni miongoni mwa vipenzi vyangu baada ya Baba yake. Na tunazipa habari njema familia zote za Mashahidi na watoto wao pia, kuwa wako katika ulinzi wa Mwenyezi Mungu Mtukufu na ulezi wake anajaalia kutengemaa kwa wazazi iwe faida kwa watoto wao Duniani na Akhera. Mwenyezi Mungu Mtukufu aliwawekea Vijana wawili mayatima, aliwawekea Waja wake wawili ambao ni Mtume Musa A.S, na Khidhri A.S, ili wawahifadhie vijana hao mali na hazina yao, kama heshima kwa Wazazi wao Wema ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَأَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلَامَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِي الْمَدِينَةِ وَكَانَ تَحْتَهُ كَنزٌ لَّهُمَا وَكَانَ أَبُوهُمَا صَالِحًا فَأَرَادَ رَبُّكَ أَن يَبْلُغَا أَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنزَهُمَا رَحْمَةً مِّن رَّبِّكَ وَمَا فَعَلْتُهُ عَنْ أَمْرِي}

Na ama ukuta, huo ulikuwa ni wa vijana wawili mayatima kule mjini. Na chini yake ilikuwako khazina yao; na baba yao alikuwa ni mtu mwema. Basi Mola wako Mlezi alitaka wafikie utu uzima na wajitolee khazina yao wenyewe, kuwa ni rehema itokayo kwa Mola wako Mlezi. Wala mimi sikutenda hayo kwa amri yangu.

Ama kwa upande wa Akhera Mola wao Mlezi atawapelekea wazazi wao kama ni njia ya kuwaadhimisha hata kama matendo yao yatakuwa machache. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمَانٍ أَلْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَمَا أَلَتْنَاهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ كُلُّ امْرِئٍ بِمَا كَسَبَ رَهِينٌ}.

Na walio amini na dhuriya zao wakawafuata kwa Imani tutawakutanisha nao dhuriya zao, na wala hatutawapunja hata kidogo katika vitendo vyao. Kila mtu lazima apate alicho kichuma.

Na Sisi tunapaswa kujua kwa uyakinifu ya kwamba kujitokea kwetu na kufa Shahidi taji  kwenye kichwa cha taifa letu na katika paji la kila mwananchi mwenye nia njema na Nchi yake. Na kwamba utekelezaji wa kazi hizi za kujitoa mhanga kumhitaji kila mmoja wetu awe bega kwa bega katika nyanja zake, na atumie nguvu zake kiasi awezacho katika kuitumikia Nchi tukufu, na tusimame sote bega kwa bega kwa moyo mmoja nyuma ya jeshi letu la Ulinzi na na la Usalama pamoja na nyuma ya taasisi zote za nchi. Huku tukiwa na uhakika kwamba taasisi zetu zote za taifa ziko imara kwa ajili ya Usalama wa Jamii na kwamba Sisi sote tunapaswa kupambana na walinganiaji wa fitina na machafuko, miongoni mwa makundi yenye Siasa kali na ya kigaidi ambayo hayaamini Taifa wala Utaifa, bali wanatanguliza maslahi yao binafsi dhidi ya masilahi ya nchi, makundi Kama haya ni hatari inayoinyemelea Dini na Nchi na kupambana nao na kuzifyeka fikra zao za kigaidi ni wajibu wa Kidini, kinchi na kibinadamu.

Tunamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu awape Mashahidi wetu rehema pana zaidi na alinde na Shari Nchi yetu Pendwa na iliyo Tukufu, Majeshi yetu ya Usalama na ya Ulinzi wa Nchi, na wananchi wote.