خطر شایعات و تحریف احساسات

  ستایش مخصوص ذات خدایی که پروردگار جهانیان است، همان ذاتی که در قرآن کریم چنین می فرماید: ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَقُولُواْ قَوۡلٗا سَدِيدٗا٧٠ يُصۡلِحۡ لَكُمۡ أَعۡمَٰلَكُمۡ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡ ذُنُوبَكُمۡۗ وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَقَدۡ فَازَ فَوۡزًا عَظِيمًا «ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید! از الله بترسید، و سخن درست (و حق) بگویید(70) تا (الله) کارهای‌تا‌ن را برایتان اصلاح کند، و گناهان‌تان را بیامرزد، و هرکس‌که از الله و پیامبرش اطاعت کند؛ یقیناً به کامیابی عظیمی نائل شده است»، گواهی می دهم که نیست معبود برحق جز الله یکتای بیهمتا، و گواهی می دهم که سردار و پیامبر ما حضرت محمد صلی الله علیه وسلم بنده و فرستاده خداست، بار الها! بر او و بر آل و اصحاب و پیروان راستین او درود، سلامتی و برکت نازل فرما.

  اما بعد!

  درگیری و تضاد میان حق و باطل برابر قدامت تاریخ بشریت سابقه دارد، و تا زمین و ساکنین آن باقیست مستمر خواهد بود، و از بارزتیرن وسایل اهل باطل که در درگیری شان در برابر اهل حق استفاده می کنند: شایعه پراکندی میان مردم می باشد.

  بدون تردید سخنی که میان مردم ترویج میابد چه خوانده شود یا شنیده و یا دیده شود امانت و مسئولیت خیلی بزرگی است، و شایعات سخنان و کلماتی است که میان مردم منتشر و ترویج میابند، و آنرا کسانی که قلب بیمار دارند، و یا سازمانها و نهادهای شریری که مخفیانه کار می کنند, می سازند، و سپس مردم بدون اینکه پیرامون آن تحقیق کنند و حقیقت آنرا بدانند دهان به دهان انتقال می دهند، پس در نتیجه بر عقلیات و نفسیات جامعه تأثیر منفی می گذارد و افکار ویران‌گر و باورهای فاسد را منتشر می سازد، و در نهایت جامعه در پریشانی و تشکیک زندگی به سر می برند، بلکه امنیت و آرامش از بین می رود، و میان مردم اعتماد ضعیف می گردد، پس دیده می شود یک ملت که به مثابه جسد واحد هستند به یکدیگرشان شک می کنند و یکدیگرشان را خاین و مزدور می خوانند؛ بنابرین اسباب پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «همین دروغ انسان را کافیست, هرآنچه را که بشنود به دیگران بگوید و انتقال بدهد»، پس وقتی, سخن گفتن پیرامون هرآنچه که انسان می شنود یکی از انواع دروغ بوده باشد و گویندهء آن در آخرت به صورت سخت مجازات شود، چگونه خواهد بود حال کسی که میان مردم سخنی را شایعه نماید که نه دیده و نه شنیده است؟.

  و اسلام در برابر شایعات و کسانی که شایعه پراکنی می کند موضعگیری جدی نموده، و آنرا رفتار منافی اخلاق نیک و ارزش‌های اصیلی پنداشته است که شریعت اسلام برآن است، و پیروان خود را دستور داده است تا زبان‌شان را از تکرار سخنانی که باعث انتشار فتنه می شود و جامعه را پریشان می سازد نگه بدارند، و ایشان را امر نموده تا همیشه در گفتارشان راستگو باشند و زبان‌شان را از دروغ حفظ نمایند، و پیرامون هرآنچه که برای‌شان می رسد تحقیق نماند تا مبادا سبب نشر فتنه و فساد در مجتمع شوند، خداوند متعال می فرماید: ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَكُونُواْ مَعَ ٱلصَّٰدِقِينَ «ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید، از الله بترسید، و با راستگویان باشید»، و در آیت دیگری می گوید: ﴿مَا يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ «هیچ سخنی را بر زبان نمی آورد, مگر اینکه نزدش مراقبی حاضر (و آماده نوشتن) است»، و در آیت دیگری می فرماید: ﴿وَلَا تَقۡفُ مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٌۚ إِنَّ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡبَصَرَ وَٱلۡفُؤَادَ كُلُّ أُوْلَٰٓئِكَ كَانَ عَنۡهُ مَسۡ‍ُٔولٗا «و از آنچه به آن علم نداری، پیروی نکن، بدون شک گوش و چشم و دل، هر یک از این‌ها از آن باز خواست خواهند شد»، و در حدیث حضرت معاذ بن جبل رضی الله عنه پس از آنکه پیامبر صلی الله علیه وسلم برایش فرایض اسلام و دروازه های خیر را بیان نمود, به او گفت: «اگر خواسته باشی برایت اساس، ستون و بلندای امور را معرفی نمایم» حضرت معاذ فرمود: بله ای رسول خدا! فرمود: «اما اساس امور اسلام است، و ستون آن نماز، و بلندای قامت آن جهاد در راه خدا است، و اگر خواسته باشی ملاک همه اینها را معرفی کنم» گفت: آن چه است ای رسول خدا!؟ فرمود: «با انگشت خود به سوی دهان خود اشاره نمود و گفت زبانت را نگه بدار»، گفت: ای رسول خدا! آیا ما از آنچه که زبان ما می گوید مآخذه می شویم؟ فرمود: «مادرت به اندوهت بنشیند، جز محصول زبان‌شان چه چیز مردم را برروی شان در آتش جهنم میاندازد؟».

  در واقع نشر و ترویج شایعات از عادات منافقین در اصول است تا بتوانند از طریق مختل کردن امنیت، استهداف یکپارچگی وطن و ضعیف نمودن رشد اقتصادی به اهداف شان برسند، و استقرار و امنیت آنرا از بین ببرند، و روحیه شکست و ناامیدی و بدبینی را در نفوس شهروندان بطور عام و در نفوس جوانان به طور ویژه ایجاد نمایند، و قرآنکریم آنان را شایعه پراکنان نامیده است؛ زیرا هدف از شایعه پراکنی نشر اخبار بد و فتنه‌ای می باشد که در مجتمع باعث پریشانی و اضطراب شدید می گردد، خداوند متعال می فرماید: ﴿لَّئِن لَّمۡ يَنتَهِ ٱلۡمُنَٰفِقُونَ وَٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ وَٱلۡمُرۡجِفُونَ فِي ٱلۡمَدِينَةِ لَنُغۡرِيَنَّكَ بِهِمۡ ثُمَّ لَا يُجَاوِرُونَكَ فِيهَآ إِلَّا قَلِيلٗا «اگر منافقان و کسانی‌که در دل‌های شان بیماری است، و شایعه پراکنان در مدینه (از کار خود) باز نایستند، یقیناً تو را بر (ضد) آن‌ها می‌شورانیم (و بر آن‌ها مسلط می‌گردانیم) سپس جز اندکی در کنار تو در آن (شهر مدینه) نباشند».

  و شایعات یکی از وسایل جنگ می باشد که پیامبر صلی الله علیه وسلم از آن مصون نمانده است، چون مشرکان با ترویج شایعات در مقابل پیامبر صلی الله علیه وسلم می جنگیدند تا مانع دعوت او گردند و صورت این دعوت را تحریف نمایند، پس به دروغ میان مردم شایعه نمودند که او (صلی الله علیه وسلم) جادوگر است، خداوند متعال فرمود: ﴿وَقَالَ ٱلۡكَٰفِرُونَ هَٰذَا سَٰحِرٞ كَذَّابٌ «و کافران گفتند: این جادوگری بسیار دروغگو است»، و با دروغ گفتند که او شاعر و دیوانه است، خداوند می فرماید: ﴿وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُوٓاْ ءَالِهَتِنَا لِشَاعِرٖ مَّجۡنُونِۢ «و می‌گفتند: آیا ما معبودان‌مان را به خاطر (سخن) شاعری دیوانه رها کنیم؟!»، و گاهی شایعه پراکنی می کردند که گویا او کاهن است، پس خداوند متعال همه دروغ‌ها و افتراهای شان را رد نموده فرمود: ﴿إِنَّهُۥ لَقَوۡلُ رَسُولٖ كَرِيمٖ٤٠ وَمَا هُوَ بِقَوۡلِ شَاعِرٖۚ قَلِيلٗا مَّا تُؤۡمِنُونَ٤١ وَلَا بِقَوۡلِ كَاهِنٖۚ قَلِيلٗا مَّا تَذَكَّرُونَ٤٢ تَنزِيلٞ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ «بی‌تردید این (قرآن) گفتار رسول بزرگوار است(40) و این‌ها گفتار شاعری نیست، (اما شما) اندکی ایمان می‌آورید(41) و (نیز) گفتار کاهنی نیست، (لیکن شما) کمتر پند می‌گیرید(42) (این قرآن) از سوی پروردگار جهانیان نازل شده است».

  و در روز جنگ احد مشرکان شایعه پخش کردند که گویا پیامبر صلی الله علیه وسلم کشته شده است با این کارشان می خواستند مسلمانان را متفرق بسازند و قدرت‌شان را ضعیف نمایند، پس صفوف مسلمانان پریشان شدند و قدرت روحی شان ضعیف گردید، و بعض شان فرار نمودند، وبرخی دیگر شان سلاح خود را گذاشتند، و برخی شان همراه پیامبر صلی الله علیه وسلم ثابت ماندند و مبارزه کردند.

  و در روز غزوه حمراء الاسد مشرکین شایعه پخش کردند که قریش برای حمله بر مدینه و جنگ در برابر پیامبر صلی الله علیه وسلم و اصحاب کرام, لشکر بزرگی آماده کرده است، مگر اینکه مسلمانان بر دین شان ثابت ماندند و این شایعات برآنها تأثیری وارد نکرد، پس خداوند متعال آنها را توصیف نموده چنین فرمود: ﴿ٱلَّذِينَ قَالَ لَهُمُ ٱلنَّاسُ إِنَّ ٱلنَّاسَ قَدۡ جَمَعُواْ لَكُمۡ فَٱخۡشَوۡهُمۡ فَزَادَهُمۡ إِيمَٰنٗا وَقَالُواْ حَسۡبُنَا ٱللَّهُ وَنِعۡمَ ٱلۡوَكِيلُ (١٧٣) فَٱنقَلَبُواْ بِنِعۡمَةٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَفَضۡلٖ لَّمۡ يَمۡسَسۡهُمۡ سُوٓءٞ وَٱتَّبَعُواْ رِضۡوَٰنَ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ ذُو فَضۡلٍ عَظِيمٍ «کسانی‌که مردم به آنان گفتند: مردم (= مشرکان مکه) برای (جنگ با) شما گرد آمده‌اند، پس از آن‌ها بترسید (این سخن) بر ایمان‌شان افزوده و گفتند: الله ما را بس است، و بهترین حامی است(173) پس به نعمت و فضل الله (از میدان جنگ) بازگشتند، هیچ آسیبی به آنان نرسید، و خشنودی الله را پیروی کردند، و الله دارای فضل و بخشش بزرگی است».

  و در روز حنین هنگامی که کفار شایعه قتل پیامبر صلی الله علیه وسلم را پخش نمودند، پس پیامبر صلی الله علیه وسلم جلو این شایعه را گرفته فرمود: «من پیامبر هستم در این امر هیچ دروغی نیست، و من فرزند عبد المطلب هستم».

  همانا در تکرار و ترویج شایعات خطر جدی نهفته است که بر هیچ عاقلی پوشیده نیست، چون این شایعات خون، مال و شرف مردم را مباح می گرداند و زندگی مجتمع را مختل می سازد، و بهترین دلیل و شاهد بر این ادعا شهادت خلیفه سوم اسلام حضرت عثمان بن عفان رضی الله عنه است، چون مجرمین او را به سبب شایعات و اکاذیبی که عبد الله بن سبای یهودی راه انداخته بود محاصره نمودند و او را حتی از نوشیدن آب باز داشتند در حالی که خود او چاه رومه را با مال خالص خود خریده بود، از نائله همسر عثمان رضی الله عنه روایت است که فرمود: در روزی که حضرت عثمان به شهادت رسید، روز قبل آن روزه دار بود، و هنگام افطار از مجرمین آب شیرین خواست تا روزه اش را افطار کند ولی آنها برایش آب ندادند، پس بدون اینکه روزه خود را افطار کند خوابید، و زمانی که هنگام سحر شد همسایه های ما آمدند و من از آنها آب شیرین خواستم و آنها یک کوزه آب برایم دادند، و من با آن نزد او آمدم و او را حرکت دادم از خواب بیدار شد، و برایش گفتم: این آب شیرین را بنوش، پس سر خود را بالا نمود و به فجر نگرست و فرمود: من روزه دار هستم، چون رسول الله صلی الله علیه وسلم از سقف این خانه با آب شیرین نزدم آمد و فرمود: «ای عثمان! بنوش»، پس تا که سیرآب شدم نوشیدم، سپس فرمود: «بیشتر بنوش»، پس زیاد نوشیدم تا خوب سیرآب شدم، سپس فرمود: «اما مردم به کثرت برتو می شورند، پس اگر با آنها بجنگی پیروز می شوی، و اگر آنها را به حال‌شان بگذاری نزدما افطار خواهی نمود، و در همان روز اوباشان بر او وارد شدند و او را به شهادت رساندند».

  و در زمانه ما بسیاری از داده ها تغییر نموده و این افعال خبیثه نظر به اینکه جهان نسبت به وسایل ارتباط جمعی و تکنالوژی شاهد تغییرات بزرگ و سریعی شده است, اشکال گوناگون و متعددی به خود گرفته است، چون شایعه پراکنی به صورت وسیعی افزایش یافته به شکل سریع به همگان می رسد، و تأثیر آن بیشتر گردیده است، بلکه یکی از راه ها و اسالیب جنگ قرار گرفته است، چون اکنون جنگ دارای یک بُعد نیست، یعنی تنها نظامی محض، یا امنیتی، و حتی تنها استخباراتی تقلیدی قدیمی نیست بلکه اسالیب جنگ از نواحی منهج استخدام سلاح، نشر و پخش شایعات و تحریف معلومات وآگاهی, تطور کرده است و برخی از گروه های مظنون برای تطبیق این اهداف و اسالیب آموزش و تمرین داده می شوند، و برای تحقق آن گردان‌های الکترونیکی، توأم با استخدام ابزارهای فشار سیاسی، اقتصادی و روحی توظیف می گردد، و تلاش‌های جانکاه صورت می گیرد تا ملت‌ها برعلیه حکام‌شان بشورند و انقلاب نمایند، و نمادها و دستاوردهای ملی شان تحریف گردد، و بر همه دستاوردها شک و اهانت شود، و گروه های تندرو و تروریسم برای رسیدن به این هدف هم‌پیمان می شوند، و تلاش می کنند تا بر نهادهای دولتی نفوذ نمایند، و شعارهایی سر می دهند که باعث تفرقه و اختلافات بی سابقه گردد، و برخی از وسایل ارتباط جمعی مدرن بلکه بیشتر آنرا برای رسیدن به اهداف‌شان استخدام می کنند، و همینطور برخی از ضروریات و نیازمندیهای جدی جامعه که نمی شود برخی مردم برآن صبر نماید را نیز استخدام می کنند، و تلاش می کنند تا اراده ملت‌ها و هیبت حکام را بشکنند، و می خواهند موقف دانشمندان، اندیشمندان و فرهنگیان وطن را مشکوک بسازند، و مخالفان آنها را پشتیبانی می کنند، و آنها را گاهی صراحتا و گاهی ضمنا تهدید می نمایند.

  و بدون تردید قضیه مقاومت در برابر این موج‌های سرکش نیازمند عقیده و باور ایمانی و ملی راستین، و اعتماد نامحدود بر خداوند است، چون بسیاری از مردم گاهی بر برخی اخبار، سرشماری ها و داستان‌ها بدون متأکد شدن برآن و دانستن منبع آن, اشتراک می کنند، پس از جمله کسانی می باشند که در نشر فتنه و شایعه پراکنی اشتراک نموده اند. و بسا سخنان دروغی که هیچ اساس درست ندارد را برخی مردم می گویند و آنرا دیگران به اشتراک می گذارند تا به سرحدی می رسد که آفاق را پر می سازد و سبب مجازات گوینده آن در روز قیامت می شود، طوری که پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرماید: «همانا شخصی سخن نیک و خشنودی خدا را بدون قصد می گوید و خداوند توسط آن درجات و جایگاه او را بلند می برد، و شخص دیگری سخن بدی را بدون قصد می گوید و توسط آن به آتش جهنم انداخته می شود» (صحیح البخاری).

 قول قولي هذا وأستغفر الله لي ولكم.

  ستایش مخصوص ذات خدایی که پروردگار جهانیان است، و گواهی می دهم که نیست معبود برحق جز الله واحد و لاشریک، و گواهی می دهم که سردار و پیامبر ما حضرت محمد صلی الله علیه وسلم بنده و فرستاده خداست، بار خدایا! بر او و بر آل و اصحاب و بر همه کسانی که تا به روز قیامت از آنها به صورت درست پیروی کردند, رحمت، سلامتی و برکت نازل فرما.

  برادران مسلمان!

  در واقع اسلام منهج و برنامه حکیمانه و درستی برای حفاظت مجتمع از شایعات گذاشته است، و از مهم‌ترین نشانه های آن:

*- وجوب بررسی و تحقیق پیرامون هر خبری پیش از نشر آن در میان افراد جامعه، خداوند متعال می فرماید: ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِن جَآءَكُمۡ فَاسِقُۢ بِنَبَإٖ فَتَبَيَّنُوٓاْ أَن تُصِيبُواْ قَوۡمَۢا بِجَهَٰلَةٖ فَتُصۡبِحُواْ عَلَىٰ مَا فَعَلۡتُمۡ نَٰدِمِينَ «ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید! اگر (شخص) فاسقی خبری برای شما آورد، پس (دربارۀ آن) بررسی (و تحقیق) کنید، تا آنکه (مبادا) به گروهی از روی نادانی آسیب برسانید، آنگاه بر آنچه انجام داده‌اید پشیمان شوید»، و پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرماید: «تحقیق و تفکر از طرف خداوند و عجله از سوی شیطان است»، و در حدیث دیگری می گوید: «بررسی و تحقیق پیرامون هر چیز جز عمل آخرت واجب است».

*- عدم تکرار و نشر شایعه از طریق هیچ وسیله‌ای از وسایل جمعی برابراست چاپی بوده باشد یا صوتی ویا تصویری؛ زیرا تکرار آن به معنای اشتراک در ترویج و نشر آن است، چون انتشار شایعات وقتی افزایش میابد که انسانهایی آنرا تکرار نمایند، و کسان دیگری به آن گوش فرا بدهند، و اشخاصی آنرا قبول کنند و باور نمایند، خداوند متعال می فرماید: ﴿إِذۡ تَلَقَّوۡنَهُۥ بِأَلۡسِنَتِكُمۡ وَتَقُولُونَ بِأَفۡوَاهِكُم مَّا لَيۡسَ لَكُم بِهِۦ عِلۡمٞ وَتَحۡسَبُونَهُۥ هَيِّنٗا وَهُوَ عِندَ ٱللَّهِ عَظِيمٞ «زمانی‌که آن (شایعه) را از زبان یکدیگر می‌گرفتید، و با‌دهان خود سخنی می‌گفتید که به آن علم (و یقین) نداشتید، و آن را سهل (و کوچک) می‌پنداشتید در حالی‌که آن نزد الله بسیار بزرگ است»، و پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «کسی که به خدا و روز قیامت ایمان داشته باشد پس نباید همسایه خود را اذیت کند، و کسی که به خدا و روز جزا ایمان دارد پس باید مهمان خود را اکرام نماید، و کسی که به خدا و روز رستاخیز ایمان دارد پس باید سخن نیکو بگوید یا خاموش باشد».

*- باید میان فرزندان وطن انسجام و اتفاق بوده باشد، و هنگام شنیدن شایعات در برابر یکدیگر گمان نیک داشته باشند، و به صورت سریع یکدیگر را متهم نسازند، خداوند متعال می فرماید: ﴿لَّوۡلَآ إِذۡ سَمِعۡتُمُوهُ ظَنَّ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتُ بِأَنفُسِهِمۡ خَيۡرٗا وَقَالُواْ هَٰذَآ إِفۡكٞ مُّبِينٞ «چرا هنگامی‌که این (تهمت) را شنیدید، مردان و زنان مؤمن نسبت به خود گمان خیر نبردند، و نگفتند: این تهمتی (بزرگ و) آشکار است»، پس مسلمان مأمور است به اینکه همیشه گمان نیک داشته باشد و آنچه که از دیگران صادر می شود را به خوبی تعبیر نماید؛ زیرا بدگمانی بیماری کشنده‌ای است که باعث اختلال در زندگی می شود و خصومت را میان مردم منتشر می سازد، و پیامبر صلی الله علیه وسلم از آن هشدار داده می فرماید: «از گمان بد بپرهیزید، زیرا گمان بد دروغ‌ترین سخن است، و در جستجوی عیب دیگران نباشید، و جاسوسی نکنید، با دیگران حسد نکنید، و با دیگران پشت مگردانید، و نفرت انگیز نباشید، و بندگان خدا و برادران یکدیگر باشید».

*- برای بیان حقایق باید از اهل خبره و کارشناسان کمک گرفته شود، و در حکم بر امور عجله نشود، خداوند متعال در وصف منافقان چنین می فرماید: ﴿وَإِذَا جَآءَهُمۡ أَمۡرٞ مِّنَ ٱلۡأَمۡنِ أَوِ ٱلۡخَوۡفِ أَذَاعُواْ بِهِۦۖ وَلَوۡ رَدُّوهُ إِلَى ٱلرَّسُولِ وَإِلَىٰٓ أُوْلِي ٱلۡأَمۡرِ مِنۡهُمۡ لَعَلِمَهُ ٱلَّذِينَ يَسۡتَنۢبِطُونَهُۥ مِنۡهُمۡۗ وَلَوۡلَا فَضۡلُ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ وَرَحۡمَتُهُۥ لَٱتَّبَعۡتُمُ ٱلشَّيۡطَٰنَ إِلَّا قَلِيلٗا «و هنگامی‌که خبری از ایمنی (و پیروزی) یا ترس (و شکست) به آن‌ها برسد آن را شایع می‌سازند، در حالی‌که اگر آن را به پیامبر و صاحبان امرشان باز می‌گرداندند، از حقیقت امر آگاه می‌شدند، و اگر فضل و رحمت الله بر شما نبود، جز اندکی، (همگی) از شیطان پیروی می‌کردید»، یعنی: آنها در ترصد امنیت و استقرار مجتمع مدینه بودند، پس هرگاه خبر بدی پیرامون امنیت و خوف مسلمانان می شنیدند آنرا به قصد ایجاد خوف و دهشت و پریشانی, منتشر می ساختند و شایعه پراکنی می کردند.

پس باید هر انسان مسلمان و غیور که برای وطن خود مخلص است برای مبارزه با چنین شایعات به پا خیزد و آنرا تکذیب نماید، پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرماید: «کسی که از آبروی برادرش دفاع نماید خداوند در روز قیامت اتش جهنم را از او دور می سازد»، و باید بدانیم که سخن گفتن امانتی است که ما در روز قیامت نزد خداوند از آن مسئول می باشیم.

و باید همه ما بدانیم که دشمنان ما در جنگ از نسلهای چهارم و پنجم، و همچنین از جنگ شایعات و تحریف دستاوردها و نمادهای ملی استفاده می نمایند، و تلاش می کنند تا برای ناکام ساختن دولت ما و یا اسقاط و از هم‌پاشیدن آن از هرآنچه که ملی است بهره می گیرند؛ تا به اهداف‌شان برسند، پس ما باید بدانیم که در حالت جنگ خطرناکی قرار داریم، و شایعه پراکنی مواد سوخت آن است، پس باید تحقیق و بررسی کنیم تا مبادا در دام حیله دشمن بیافتیم، و باید در خود، و در رهبران و ارتش و پلیس مان اعتماد داشته باشیم، و نه باید به دشمنان وطن و کسانی که می خواهند ما را نابود کنند گوش فرا دهیم، زیرا آنها تلاش می کنند تا ما و معنویات ما را از بین ببرند و یا می خواهند تا ما را مأیوس بسازند و روحیه‌ی وطندوستی را از ما بگیرند، همه این امور از ما می خواهد تا جوانان و مجتمع خود را از شر آنها آگاه بسازیم، و بفهمانیم که حجم چالشهای که در برابر ما قرار دارد خیلی بزرگ است، و باید برای حل آن باهم سهم فعال بگیریم.

بارخدایا! اخلاق ما را نیک بگردان، و مصر ما را حفظ کن، و ما را به هرآنچه که دوست‌داری و از آن خشنود می شوی موفق بگردان

بارخدایا! مصر و ملت آنرا از هر بدی حفظ کن