Miongoni mwa Mifumo ya Mwenyezi Mungu Mtukufu Ulimwengu ni kutumia njia zinazounda Sababu

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola wa Viumbe vyote anaesema katika Kitabu chake Kitukufu:

{وَقُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ وَسَتُرَدُّونَ إِلَى عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ}

 Na sema: Tendeni vitendo. Na Mwenyezi Mungu, na Mtume wake, na Waumini wataviona vitendo vyenu. Na mtarudishwa kwa Mwenye kujua siri na dhaahiri; naye atakuambieni mliyo kuwa mkiyatenda.

Na ninashuhudia kuwa hakuna Mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa Haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu peke yake na hana mshirika wake, na ninashuhudia kuwa Bwana wetu na Mtume wetu Muhammad ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola wetu msalie na marehemu na umbariki Bwana wetu na Jamaa zake na Maswahaba wake wote.

Na baada ya Utangulizi huu:

Mwenyezi Mungu Mtukufu ameujaaoia Ulimwengu huu aina mbalimbali za mifumo na misingi inayouongoza Ulimwengu huu, na inayouendesha, hakuna kinachokitangulia kingine, kilicho mbele kiko mbele na kilicho nyuma kiko nyuma. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu katika Kitabu chake Kitukufu:

 {لَا الشَّمْسُ يَنبَغِي لَهَا أَن تُدْرِكَ الْقَمَرَ وَلَا اللَّيْلُ سَابِقُ النَّهَارِ وَكُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ}

Haliwi jua kuufikia mwezi, wala usiku kuupita mchana. Na vyote vinaogelea katika njia zao.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{فلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَبْدِيلًا وَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَحْوِيلًا}

Basi hutapata mabadiliko katika mtindo wa Mwenyezi Mungu. Wala hutapata mageuko katika mwendo wa Mwenyezi Mungu.

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu ameijaalia mifumo hii kuwa ni kama vipimo vya kupimia Misingi ya Maisha na kupitia mifumo hiyo Ulimwengu huu unajengeka na unalindwa kwayo, ambapo hili ni moja ya Malengo Makuu ya Kuumbwa kwetu. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{هُوَ أَنشَأَكُم مِّنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا}

Yeye ndiye aliye kuumbeni katika ardhi, na akakuwekeni humo

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَاحِهَا}

Wala msifanye uharibifu katika nchi baada ya kuwa imekwisha tengenezwa.

Hakuna shaka yoyote kwamba Mataifa ambayo yameutambua ukweli wa mifumo hii ya Mwenyezi Mungu Mtukufuna yakaifanyia kazi ipasavyo, yakefanikiwa kuongoza hata kama sio ya kiislamu, bali hata kama hayana Dini; kwani mifumo hii haimpendelei mtu yoyote na kukisifia kiumbe chochote.

Na katika Mifumo ya Mwenyezi Mungu ya Ulimwengu huu ni: kutumia njia au sababu za mafanikio; Mwenyezi Mungu Mtukufu ameziumba Sababu na visababishaji vyake, na akatuamrisha tuzitumie Sababu hizo, na  kwa hivyo, zinapopatikana sababu hizo  mafanikio nayo hupatikana. Na hii ni kanuni kuu inayofanya kazi katika Ulimwengu wote, wakati wowote na sehemu yoyote. Kila kitu kina sababu yake. Moto kwa mfano, ni sababu ya kuungua, na kuua ni sababu ya kifo, na kulima na kupanda mbegu ni sababu ya kulima, na kula ni sababu ya kushiba, na kufanya Kazi kwa juhudi na bidii ni sababu ya kufanikiwa, na uvivu, uzembe na upuuziaje ni sababu za kushindwa kuendelea. Na hivyo ndivyo ilivyo.

Hakika Amri ya kufanya juhudi Duniani na kufanya Kazi ni Faradhi katika Dini ya Uislamu. Na ni Wajibu wa Kisheria na wa Kitaifa. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu kuhusu jambo hili:

{هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِي مَنَاكِبِهَا وَكُلُوا مِن رِّزْقِهِ وَإِلَيْهِ النُّشُورُ}

Yeye ndiye aliye idhalilisha ardhi kwa faida yenu, basi tembeeni katika pande zake, na kuleni katika riziki zake. Na kwake Yeye ndio kufufuliwa.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلَاةُ فَانتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَابْتَغُوا مِن فَضْلِ اللَّهِ وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}

Na itakapo kwisha Sala, tawanyikeni katika nchi mtafute fadhila za Mwenyezi Mungu, na mkumbukeni Mwenyezi Mungu kwa wingi ili mpate kufanikiwa.

Na hii ndio maana halisi ya Juhudi na Bidii na Jitihada, na Ujenzi wa Ardhi, katika Dini ya Uislamu. Hatuna hoja yoyote pale tunapoachwa nyuma kimaendeleo, chini ya Madai yoyote yasiyokuwa na uhusiano wowote na Dini yetu Tukufu. Hakika ukweli wa Miito hiyo ni ya uvivu na uzembe na kuachwa nyuma kimaendeleo.

Na mtu yoyote mwenye kuizingatia Sira ya Mitume na Watu wema, atakuta kuwa wao walijitahidi katika kuzitumia njia au sababu za mafanikio katika mambo yote ya Maisha yao. Tunamwona Mtume wetu Nuhu A.S, alikuwa fundi seremala, na baada ya umri mrefu wa kuwalingania Watu wake, Mwenyezi Mungu Mtukufu alimuamrisha atengeneze Meli. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَاصْنَعِ الْفُلْكَ بِأَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا وَلَا تُخَاطِبْنِي فِي الَّذِينَ ظَلَمُوا إِنَّهُم مُّغْرَقُونَ}

Na unda jahazi mbele ya macho yetu na kwa mujibu wa ufunuo wetu. Wala usinisemeze kuwatetea walio dhulumu. Kwani hao bila ya shaka watazamishwa.

Na ilikuwa inawezekana kuokolewa na Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa uwezo wake bila ya sababu au kazi yoyote, lakini Mwenyezi Mungu Mtukufu anatuonesha na kutufundisha jinsi ya kutumia sababu, na Mtume Nuhu A.S, akaiitikia amri ya Mola wake Mlezi, na akawa anatengeneza Meli na wala hakuzembea hata kidogo ingawa watu wake walimdharau na kukebehi. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَيَصْنَعُ الْفُلْكَ وَكُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ مَلأٌ مِنْ قَوْمِهِ سَخِرُوا مِنْهُ قَالَ إِنْ تَسْخَرُوا مِنَّا فَإِنَّا نَسْخَرُ مِنْكُمْ كَمَا تَسْخَرُونَ}

Na akawa anaunda jahazi, na kila wakipita wakuu wa kaumu yake wakimkejeli. Yeye akasema: Ikiwa nyinyi mnatukejeli na sisi tunakukejelini kama mnavyo tukejeli.

Na aliendelea na kazi yake na Mwenyezi Mungu Mtukufu akamlipa kwa kukuokoa yeye na Waumini katika Watu wake. Na Mtume wetu Daudi A.S, alikuwa Mhunzi, alifundishwa kazi hiyo na Mwenyezi Mungu Mtukufu, kazi ambayo athari na manufaa yake yanarejeakwake na kwa watu wake. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَلَقَدْ آتَيْنَا دَاوُودَ مِنَّا فَضْلًا يَا جِبَالُ أَوِّبِي مَعَهُ وَالطَّيْرَ وَأَلَنَّا لَهُ الْحَدِيدَ * أَنِ اعْمَلْ سَابِغَاتٍ وَقَدِّرْ فِي السَّرْدِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}

Na tulimpa Daudi fadhila kutoka kwetu, (tukasema): Enyi milima! Karirini kumtakasa Mwenyezi Mungu pamoja naye! Na ndege pia. Na tukamlainishia chuma

(Tukamwambia:) Tengeneza nguo za chuma pana, na kadiria sawa katika kuunganisha. Na tendeni mema. Hakika Mimi nayaona vyema mnayo yatenda.

Na anasema Mtume S.A.W: Hakuna Kamwe Mtu yoyote aliyekula chakula kilicho bora zaidi kuliko kula Mtu huyo kutokana na kazi ya mikono yake, na kwamba Mtume Daudi A.S, alikuwa anakula chakula kinachotokana na kazi ya mikono yake.

Na katika Kisa cha Nabii wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, Yusuf A.S, matumizi ya njia au sababu pamoja na mipango mizuri vilikuwa ndio sababu ya yeye kuiokoa nchi na watu kutokana na njaa inayoangamiza na hatari ya wazi iliyokuwa inawanyemelea. Mtume Yusufu A.S, alitumia njia au sababu na akauandaa mkakati wake mrefu ulioudurusiwa, kwa ajili ya kuiokoa nchi kutokana na njaa kali iliyoenea Duniani kwa wakati huo, na nchi yake ikajipatia utajiri na maisha Mazuri, ulinzi na nguvu za kiuchumi, na ikawapokea watu kutoka pande mbalimbali za Dunia ili wajipatie heri iliyomo Misri. Na Qurani Tukufu imetueleza hayo kupitia Ulimi wa Nabii Yusufu, katika kauli yake Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{قَالَ تَزْرَعُونَ سَبْعَ سِنِينَ دَأَبًا فَمَا حَصَدتُّمْ فَذَرُوهُ فِي سُنبُلِهِ إِلَّا قَلِيلًا مِّمَّا تَأْكُلُونَ * ثُمَّ يَأْتِي مِن بَعْدِ ذَلِكَ سَبْعٌ شِدَادٌ يَأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ إِلَّا قَلِيلًا مِّمَّا تُحْصِنُونَ * ثُمَّ يَأْتِي مِن بَعْدِ ذَلِكَ عَامٌ فِيهِ يُغَاثُ النَّاسُ وَفِيهِ يَعْصِرُونَ}

Akasema: Mtalima miaka saba kwa juhudi. Mtacho vuna kiwacheni katika mashuke yake, isipo kuwa kidogo mtacho kula. Kisha itakuja baadaye miaka saba ya shida itakayo kula kile mlicho iwekea isipo kuwa kidogo mtacho kihifadhi. Kisha baada ya haya utakuja mwaka ambao katika mwaka huo watu watasaidiwa, na watakamua.

Na tunamwona Bi Maryam A.S, aliyekuwa anajiwa na riziki nyingi kwa namna ya iliyomshangaza Nabii wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, Zakariya A.S, na akamwambia Bi Maryam, kama inavyotuambia Qurani Tukufu:

{كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا الْمِحْرَابَ وَجَدَ عِندَهَا رِزْقًا قَالَ يَا مَرْيَمُ أَنَّى لَكِ هَذَا قَالَتْ هُوَ مِنْ عِندِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَرْزُقُ مَن يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ}

Kila mara Zakariya alipo ingia chumbani kwake alimkuta na vyakula. Basi alimwambia: Ewe Maryamu! Unavipata wapi hivi? Naye akasema: Hivi vinatoka kwa Mwenyezi Mungu; na Mwenyezi Mungu humruzuku amtakaye bila ya hisabu.

Na katika tukio jingine, pamoja na udhaifu wake na maumivu makali,  Bi Maryam anaamrishwa na Mwenyezi Mungu Mtukufu, autikise ule mtende ili matunda yake yapate kumdondokea, na kama Mwenyezi Mungu Mtukufu angetaka Matunda hayo yadondoke bila ya Bi Maryam kufanya kitu chochote, basi angelifanya hivyo, lakini yeye Mwenyezi Mungu Mtukufu, anatufundisha jinsi ya kuutumia njia au sababu na kujitahidi. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَهُزِّي إِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُسَاقِطْ عَلَيْكِ رُطَبًا جَنِيًّا}

Na litikise kwako hilo shina la mtende, utakuangushia tende nzuri zilizo mbivu.

Anasema Mshairi:

Mtegemee Mwenyezi Mungu Mtukufu katika kila kitu

Wala usipende kushindwa hata siku moja kumwomba

Je huoni asemavyo Mwenyezi Mungu kwa Bi Maryam

Na utikise mti huo ili ukudondoshe tende mbivu

Na kama Mungu, angelitaka Maryamu azipate bila kutikisa mti

Angelizichuma lakini kila kitu kina sababu yake.

Na Mtume wetu Karimu ametutolea mifano mizuri sana ya kutumia njia au sababu za kufanikisha mambo yetu, na hasa katika Hijra yake iliyobarikiwa ya kuelekea Madina, kwa namna ambayo aliufundisha Uma wake jinsi ya kuweka mikakati iliyopangwa kwa kina kwamba ni muhimu sana yanayoleta mafanikio, na kuivuka migogoro mbalimbali. Mtume S.A.W, aliandaa safari mbili, na akamteua Mwenza Mwaminifu, akapanga wakati na sehemu ya kutokea inayofaa, wakiondokea nyumbani kwa Abuu Bakar R.A, na akamchagua Mwongozaji mwenye umahiri mkubwa kwa Imani yake Mtume S.A.W, ya kuwatanguliza Wenye Elimu ya mambo, na kuwekeza katika Nishati, bila kujali tofauti za kifikra au mitazamo au hata Akida za watu. Kisha Mtume S.A.W, akampa Aamir bin Fuhairah R.A, jukumu la kufuatilia nyayo zao na kuzificha kama njia au sababu, huku akitambua fika kuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu ni Mlezi kwake yeye na Mwenzake. Isipokuwa Mtume S.A.W, alikuwa anataka kutufundisha jinsi ya kutumia njia au sababu, kisha kumwachia jambo hilo Mwenyezi Mungu Mtukufu.

Ninaisema kauli yangu hii na ninamwomba Mwenyezi Mungu Mtukufu msamaha kwa ajili yangu na kwa ajili yenu.

* * *

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu, Mola wa viumbe vyote. Na ninashuhudia kuwa hakuna Mungu mwingine anaestahiki kuabudiwa kwa Haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu peke yake na hana mshirika wake. Na ninashuhudia kuwa Bwana wetu na Mtume wetu Muhammad ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola wetu msalie na marehemu na umbariki Bwana wetu na Jamaa zake na Maswahaba wake wote, na kila atakaewafuata mpaka siku ya Malipo..

Ndugu zangu Waislamu:

Hakika matumizi ya Sababu au njia hayapingani na kumtegemea Mwenyezi Mungu Mtukufu. Hakika mwenyekuujua ukweli wa kumtegemea Mwenyezi Mungu Mtukufu atajitahidi sana katika kuzitumia njia au sababu za mafanikio. Mwenye kumtegemea Mwenyezi Mungu Mtukufu kweli kweli, ni yule anaye zitumia njia au sababu za kuleta mafanikio yake, akaitumia nishati aliyo nayo pamoja na juhudi pevu kisha naoirejesha suala lake kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, Muwafikishaji na Mwenye Fadhili na Msaada. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ}

Wewe tu tunakuabudu, na Wewe tu tunakuomba msaada

Katika utekelezaji wa maana ya Kumtegemea Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa vitendo, anasema Mtume S.A.W: Kama mngelimtegemea Mwenyezi Mungu Mtukufu ukweli wa kumtegemea, angelikuruzukuni kama anavyowaruzuku Ndege. Wao huruka wakiwa na njaa na hurejea hali ya kuwa matumbo yao yakiwa yamejaa.

Kwa kawaida ndege huwa hawalimbikizi chakula au maji, lakini pia wao sio wazembe wa kuhangaika na kuitafuta riziki yao. Wao huanza asubuhi na mapema, kuhangaika na kutoka na kutafuta riziki, na hurejea wakiwa wameruzukiwa na Mwenyezi Mungu Mtukufu kutokana na fadhili zake, riziki inayowatosha. Kwa hiyo ndege hutoka na kurejea. Na jambo hili ni Silika na maumbile sambamba na harakati za maisha. Kama angelikuwa ana chakula cha kumtosha umri wake wote asingezembea na kuwa mvivu kwa kuomba dua tu, bali angeendelea na juhudi zake pamoja na utafutaji wa riziki yake kwa kutoka kila siku asubuhi.

Mtume S.A.W, alikua anajua Maana halisi ya kuzitumia sababu katika mambo yote na alikuwa anazuia uzembe na utegemezi ambao kwa kawaida unadhuru na hauna faida yoyote, na wala hatuzidishi tunaposema kwamba: Hakika sisi tunapata madhambi na tunajidhulumu sisi wenyewe na watoto wetu pale tunapoacha kuzitumia sababu za Maendeleo na maisha bora. Kwa hiyo Dini yetu ni Dini ya Elimu na Maisha bora na Ustaarabu na Uzuri na Manufaa kwa Watu wote. Kuna mtu mmoja alimwambia Mtume S.A.W: Ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu Mtukufu, Je mimi nimwache huru ngamia wangu na kisha nimtegemee Mwenyezi Mungu anilindie? Mtume S.A.W, akamwambia: Mfunge Mnyama wako kisha umtegemee Mwenyezi Mungu Mtukufu. Yule Mtu akamfunga Mnyama wake akiitumia njia au sababu ya kutompoteza Mnyama wake huyo, kwani kutomfunga ni jambo linaloweza kupelekea kuibiwa kwa mnyama huyo au kumpoteza.

Ewe Mwenyewe Mungu Mtukufu, tunakuomba utufanikishie Mambo yanayoifaa Dini yetu na kuwainua watu wetu na kuimarika kwa maendeleo ya nchi zetu na zote Duniani.