فواید ایمان

  ستایش مخصوص ذات خدایی که پروردگار جهانیان است، همان ذاتی که در قرآن کریم می فرماید: ﴿إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ يَهۡدِيهِمۡ رَبُّهُم بِإِيمَٰنِهِمۡۖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهِمُ ٱلۡأَنۡهَٰرُ فِي جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ «بی‌گمان کسانی‌که ایمان آوردند و کارهای شایسته کردند، پروردگارشان به سبب ایمان‌شان آن‌ها را به باغ‌های (بهشت) پر نعمت هدایت می‌کنند که نهرها زیر (درختان) آن جاری است»، گواهی می دهم که نیست معبود برحق جز الله یکتای بی همتا و گواهی می دهم که سردار و پیامبر ما حضرت محمد صلی الله علیه وسلم بنده و فرستاده خداست، بار خدایا، بر او و بر همه آل و اصحاب او درود، رحمت سلامتی و برکت نازل فرما.

اما بعد!

  همانا برخی از نعمت های الهی بر بندگانش این است که برای هر کار نیکی که انسان انجام می دهد فایده و ثمره پاکی مقرر داشته است، و بزرگترین عمل نیکی که فایده آن بر فرد و مجتمع بر می گردد ایمان آوردن به خداوند متعال است؛ و پیامبر صلی الله علیه وسلم حقیقت ایمانی که باید در قلب انسان مسلمان متحقق گردد را برای ما هنگامی بیان نموده است که حضرت جبریل امین علیه السلام از او درباره ایمان پرسید، پس فرمود: «… اینکه به الله، به فرشتگان او، به کتابهای او، به پیامبران او، به روز قیامت و به تقدیر خیر و شر که از جانت خدا است ایمان داشته باشی، (جبریل) گفت: راست گفتی»، پس ایمان تنها سخنی نیست که به زبان گفته شود، بلکه ایمان به معنای اعتقاد وباور داشتن به قلب، اقرار به زبان و انجام عمل به اعضای بدن است، پس ایمان آن است که به قلب جا بگیرد و عمل اعضای بدن با بجا کردن اوامر و اجتناب از نواهی آنرا تصدیق و تأیید نماید.

  و هنگامی که از حضرت امام حسن بصری رحمه الله پرسیده شد که آیا مؤمن هستی؟ در پاسخ فرمود: “ایمان به دو نوع است؛ پس اگر از من پیرامون ایمان به خدا، ایمان به فرشتگان، به کتابهای آسمانی، به پیامبران الهی، بهشت، زنده شدن پس از مرگ و حساب می پرسی، من به همه آنها ایمان دارم و مؤمن هستم، و اگر درباره این فرموده خداوند متعال می پرسی که می فرماید: ﴿إِنَّمَا ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ٱلَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ ٱللَّهُ وَجِلَتۡ قُلُوبُهُمۡ وَإِذَا تُلِيَتۡ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُهُۥ زَادَتۡهُمۡ إِيمَٰنٗا وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ٢ ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَمِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ يُنفِقُونَ٣ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ حَقّٗاۚ «مؤمنان تنها کسانی هستند که چون نام الله برده شود، دل‌های شان ترسان گردد، و چون آیات او بر آن‌ها خوانده شود، ایمان‌شان افزون گردد، و بر پروردگارشان توکل می‌کنند(2) کسانی‌که نماز را بر پا می‌دارند، و از آنچه به آنان روزی داده‌ایم، انفاق می‌کنند(3) اینان، مؤمنان حقیقی هستند»، پس سوگند به الله نمی دانم آیا من از جمله آنها هستم یا خیر؟.

  پس ایمان واقعی وقتی به اعماق دل برسد و بر کالبد جان سیطره نماید, آثار قوی آن بر روح و عقل فرد و مجتمع بازتاب میابد، و برخی از آثار و فواید آن این است که اخلاق انسان را نیک می سازد، زیرا ایمان و امانت‌داری دو برادری هستند که هیچگاه از هم جدا نمی شوند، چون پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرماید: «کسی که امانت‌دار نیست ایمان ندارد، و کسی که عهد دار نیست (=پیمان شکن است) دین ندارد»، همینطور ایمان و حیا دو قرین هم هستند، پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرماید: «حیا و ایمان باهم قرینند، پس وقتی یک آن بلند برود دیگر آن نیز بلند می رود»، ایمان و صداقت نیز لازم هم اند، از صفوان بن سلیم رضی الله عنه روایت است که گفت: به پیامبر گفته شد: آیا مسلمان ترسو می باشد؟ فرمود: «بله»، باز گفته شد: آیا مسلمان بخیل می باشد؟ فرمود: «بله»، باز گفته شد: آیا مسلمان دروغ‌گو می باشد؟ فرمود: «نخیر». و برخی از بزرگان ایمان را صداقت و راستگویی معرفی نموده است، طوری که فرموده است: ایمان واقعی این است که راست بگویی با وجود که گمان می کنی اگر راست بگویی شاید زیان کنی، و اینکه دروغ نگویی باوجودی که می دانی اگر دروغ بگویی فایده می کنی، پس اگر در وجود کسی اخلاق کریمه و خوب دریافتی بدان که آن از نتایج و فواید ایمان درست است، چون مسلمان همیشه سخن زیبا و درستی می گوید که اصلاح می آورد باعث فساد نمی شود، آباد می سازد ویران نمی کند، زیرا دین مقدس ما دین اخلاق، اصلاح، ساختار و آبادانی است، پس کسی که چنین کارهایی را بیشتر از تو انجام داد بدان که دین‌داری او بیشتر از توست.

  و برخی از فوائد ایمان: ایجاد آرامش و اطمینان است، پس وقتی ایمان در نفس بشریت جا بگیرد, دراین حالت قلب او مملو از آرامش، یقین و خشنودی می گردد؛ پس در دنیا و آخرت خوشبخت می شود، و مسلمان واقعی به یقین می داند نصیب او همیشه از خودش است به هیچ کس دیگری داده نمی شود، و نصیب دیگران از خود آنها است و به او نخواهد رسید، این امر باعث می شود تا در حالت آسایش و رفاه شکر خدا را بجا بیاورد و در حالت سختی و مشکلات صبر و شکیبایی نماید، پس قلبش مطمئن می گردد براینکه فیصله خداوند درباره او به خیرش است، خداوند متعال می فرماید: ﴿مَآ أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۗ وَمَن يُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ يَهۡدِ قَلۡبَهُۥۚ «هیچ مصیبتی (به انسان) نمی‌رسد، مگر به حکم (و فرمان) الله و هرکس به الله ایمان آورد (الله) قلبش را هدایت می‌کند»، و پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرماید: «خوشا به حال مسلمان! همه امورش خیر است، اینچنین حالت جز به مؤمن میسر نمی شود، اگر به رفاه و آسایش نایل آید شکر خدا را بجا می آورد، پس برایش خیر است، و اگر به سختی و مشکلات مبتلا گردد صبر می کند، پس آن نیز برایش خیر است».

  و برخی دیگر از فواید ایمان: ایمان صاحب خود را از ارتکاب مهلکات محفوظ می دارد، پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرماید: «انسان زنا کار وقتی زنا می کند در آن هنگام او مؤمن نیست، و شراب خوار وقتی شراب می نوشد در آن وقت مؤمن نمی باشد، و دزد هنگام دزدی کردن مؤمن نیست، و غارت‌گر هنگامی که از پیش چشم مردم مال دیگران را چپاول می کند در آن وقت مؤمن نمی باشد»، همچنین مسلمان واقعی خود را از هرآنچه که باعث اذیت مشاعر دیگران می شود پاک و دور نگه می دارد مانند استهزا کردن و بدگمانی به مردم، خداوند متعال می فرماید: ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا يَسۡخَرۡ قَوۡمٞ مِّن قَوۡمٍ عَسَىٰٓ أَن يَكُونُواْ خَيۡرٗا مِّنۡهُمۡ وَلَا نِسَآءٞ مِّن نِّسَآءٍ عَسَىٰٓ أَن يَكُنَّ خَيۡرٗا مِّنۡهُنَّۖ وَلَا تَلۡمِزُوٓاْ أَنفُسَكُمۡ وَلَا تَنَابَزُواْ بِٱلۡأَلۡقَٰبِۖ بِئۡسَ ٱلِٱسۡمُ ٱلۡفُسُوقُ بَعۡدَ ٱلۡإِيمَٰنِۚ وَمَن لَّمۡ يَتُبۡ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ «ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید! گروهی (از مردان) گروه دیگر را مسخره نکند، شاید آنان (= مسخره شدگان) از این‌ها بهتر باشند، و نه زنانی، زنان دیگر را، شاید آنان (= مسخره شدگان) از این‌ها بهتر باشند، و از یکدیگر عیبجوئی نکنید، و یکدیگر را با القاب زشت نخوانید، که پس از ایمان (آوردن) نام فسق بسیار (زشت و) بد است و هر که توبه نکرد، پس آنانند که ستمکارند»، و در آیت دیگری می فرماید: ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱجۡتَنِبُواْ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلظَّنِّ إِنَّ بَعۡضَ ٱلظَّنِّ إِثۡمٞۖ وَ لَا تَجَسَّسُواْ وَلَا يَغۡتَب بَّعۡضُكُم بَعۡضًاۚ أَيُحِبُّ أَحَدُكُمۡ أَن يَأۡكُلَ لَحۡمَ أَخِيهِ مَيۡتٗا فَكَرِهۡتُمُوهُۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ تَوَّابٞ رَّحِيمٞ «ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید! از بسیاری از گمان (های بد) بپرهیزید، بی‌شک بعضی از گمان (ها) گناه است، و (در امور دیگران) تجسس (و کنجکاوی) نکنید، و بعضی از شما بعضی دیگر را غیبت نکند، آیا کسی از شما دوست دارد که گوشت برادرش را در حالی‌که مرده است، بخورد؟! پس (البته) آن را ناپسند دارید، و از الله بترسید، بی‌گمان الله توبه‌پذیر مهربان است»، پس ایمان باعث سلامت سینه می شود، خداوند می فرماید: ﴿لَّوۡلَآ إِذۡ سَمِعۡتُمُوهُ ظَنَّ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتُ بِأَنفُسِهِمۡ خَيۡرٗا وَقَالُواْ هَٰذَآ إِفۡكٞ مُّبِينٞ «چرا هنگامی‌که این (تهمت) را شنیدید، مردان و زنان مؤمن نسبت به خود گمان خیر نبردند، و نگفتند: این تهمتی (بزرگ و) آشکار است».

  و برخی از فواید ایمان: تأیید و پیروزی از جانب خداوند متعال، چون ایمان واقعی بنده را همیشه با خدا می سازد، طوری که خداوند متعال می فرماید: ﴿وَأَنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ «یقینا الله با مؤمنان است»، دراینجا با خدایی تقاضای پیروزی، همکاری و تأیید را می کند، و در آیت دیگری می فرماید: ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِن تَنصُرُواْ ٱللَّهَ يَنصُرۡكُمۡ وَيُثَبِّتۡ أَقۡدَامَكُمۡ «ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید! اگر (دین) الله را یاری کنید، (الله) شما را یاری می‌کند و گام‌هایتان را (ثابت و) استوار می‌دارد»، و در آیت دیگری می فرماید: ﴿إِنَّا لَنَنصُرُ رُسُلَنَا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَيَوۡمَ يَقُومُ ٱلۡأَشۡهَٰدُ «یقیناً ما پیامبران خود و کسانی را که ایمان آورده‌اند، در زندگی دنیا و روزی‌که گواهان (برای گواهی) بر خیزند، یاری می‌کنیم»، ﴿ٱلَّذِينَ قَالَ لَهُمُ ٱلنَّاسُ إِنَّ ٱلنَّاسَ قَدۡ جَمَعُواْ لَكُمۡ فَٱخۡشَوۡهُمۡ فَزَادَهُمۡ إِيمَٰنٗا وَقَالُواْ حَسۡبُنَا ٱللَّهُ وَنِعۡمَ ٱلۡوَكِيلُ١٧٣ فَٱنقَلَبُواْ بِنِعۡمَةٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَفَضۡلٖ لَّمۡ يَمۡسَسۡهُمۡ سُوٓءٞ وَٱتَّبَعُواْ رِضۡوَٰنَ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ ذُو فَضۡلٍ عَظِيمٍ «کسانی‌که مردم به آنان گفتند: مردم (= مشرکان مکه) برای (جنگ با) شما گرد آمده‌اند، پس از آن‌ها بترسید (این سخن) بر ایمان‌شان افزوده و گفتند: الله ما را بس است، و بهترین حامی است(173)پس به نعمت و فضل الله (از میدان جنگ) بازگشتند، هیچ آسیبی به آنان نرسید، و خشنودی الله را پیروی کردند، و الله دارای فضل و بخشش بزرگی است».

  و برخی از فواید ایمان: خداوند محبت بنده با ایمان را در دل مخلوق خود غرس می کند، پس می بینی که مؤمن واقعی نرم و آسان می باشد و زود الفت می گیرد و دیگران به او الفت می گیرند، خداوند می فرماید: ﴿إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ سَيَجۡعَلُ لَهُمُ ٱلرَّحۡمَٰنُ وُدّٗ «بی‌گمان کسانی‌که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند، (الله) رحمان برای آن‌ها محبتی (در دل‌ها) قرار می‌دهد»، پس هرگاه بنده‌ای با قلب مؤمن صادق بر پروردگارش رو بیاورد، خداوند با قلوب مؤمنان بر او رو می آورد، در حدیث قدسی روایت است: «وقتی خداوند بنده‌ی را دوست بدارد حضرت جبریل امین را می گوید من فلان بنده را دوست می دارم پس دوستش بدار، پس حضرت جبریل نیز او را دوست می دارد سپس حضرت جبریل اهل آسمان را صدا می کند که همانا خداوند فلان بنده را دوست می دارد پس شما نیز او را دوست بدارید، پس همه اهل آسمان او را دوست می دارند، سپس همه اهل زمین او را می پذیرند و دوست می دارند»، همچنین در حدیث قدسی خداوند متعال می فرماید: «همیشه بنده ام با ادای نوافل به من نزدیک می شود تا که من او را دوست می دارم، پس وقتی من او را دوست داشتم پس گوش او می شوم که می شنود، چشمش می شوم که با آن می بیند، دستش می شوم که با آن می گیرد، و پایش می شوم که با آن راه می رود، و هرگاه از من چیزی بخواهد حتما برایش می دهم، و وقتی از من مدد جوید یاری اش می کنم».

  و برخی دیگری از فواید ایمان: ایمان سبب رفع شدن مشکلات، دفع بلاها و دوری اندوه می باشد، پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرماید: «آیا به شما چیزی را معرفی نکنم اگر وقتی یکی از شما دچار بلا یا مشکلات دنیوی می شود به آن دعا نماید مشکلاتش رفع و دفع می گردد؟» گفتند: بله ای رسول خدا آنرا معرفی کن، فرمود: «آنچیز عبارت از دعای ذون النون (حضرت یونس علیه السلام) است که فرموده بود: {لا إله إلا أنت سبحانک إنی کنتُ من الظالمین} یعنی: نیست هیچ معبودی جز تو، پاک و منزه هستی، همانا من از ستمکاران بودم»، خداوند بعد از آن در پاسخ حضرت یونس گفت: ﴿فَٱسۡتَجَبۡنَا لَهُۥ وَنَجَّيۡنَٰهُ مِنَ ٱلۡغَمِّۚ وَكَذَٰلِكَ نُ‍ۨجِي ٱلۡمُؤۡمِنِينَ «پس دعای او را اجابت کردیم، و از اندوه نجاتش دادیم، و این گونه مؤمنان را نجات می‌دهیم»، پس دانسته می‌شود که این نجات برای عموم مؤمنان می باشد.

أقول قولي هذا وأستغفر الله لي ولكم

    ستایش مخصوص ذات خدایی که پروردگار جهانیان است، گواهی می دهم که نیست معبود به حق جز الله یکتای بی همتا، و گواهی می دهم که سردار و پیامبر ما حضرت محمد صلی الله علیه وسلم بنده و فرستاده خداست، بار خدایا، بر و بر همه آل و اصحاب او درود، رحمت، سلامتی و برکت نازل فرما.

برادران مسلمان!

  درواقع بزرگترین فواید ایمان این است که صلح و امنیت اجتماعی را متحقق می سازد، پس مؤمن واقعی وقتی ایمان در قلب او متمکن گردد او منبع امنیت و آرامش و اطمینان و استقرار می گردد، پس مردم او را بر جان، روح و اموال شان امین می پندارند، طوری که رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید: «مسلمان واقعی کسی است که مردم از زبان و دست او در امان باشند، و مؤمن واقعی کسی است که مردم او را بر اموال و اعراض شان امین بپندارند»، پس تخویف و ارهاب مردم یا تجاوز برآنان از اخلاق مؤمنین نیست، حتی اگرچه این مردم مسلمان نباشند، چون پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرماید: «کسی که معاهد (شهروند غیر مسلمان کشور اسلامی) را به قتل برساند بوی بهشت به مشامش نمی رسد، درحالی که بوی بهشت از مسافه چهل سال راه احساس می شود».

  و پیامبر صلی الله علیه وسلم به صراحت بیان نموده کسی که همسایه خود را اذیت کند یا خود با شکم سیر بخوابد و همسایه اش گرسنه باشد, ایمانش کامل نیست، طوری که فرمود: «سوگند به الله ایمان نیاورده است، سوگند به الله ایمان نیاورده است، سوگند به الله ایمان نیاورده است، گفته شد: چه کسی ای رسول الله؟، فرمود: کسی که همسایه اش از آزار و اذیت او در امان نباشد»، و در حدیث دیگری می فرماید: «به من ایمان نیاورده است کسی که شب را با شکم سیر سپری نماید و همسایه اش در کنار او گرسنه باشد درحالی که او می داند»، پس ایمان واقعی صاحب خود را باعث می شود تا کار نیک انجام بدهد، و با دیگران کمک کند، و ایمان واقعی اخلاق صاحب خود را درست می سازد، و اثر آن بر رفتار، سلوک، حرکات و تعامل صاحبش با خلق خداوند آشکار می شود، همیشه صاحبش برای کسب خشنودی خداوند یکتا با انسانها حیوانات و جمادات مهربان می باشد، خداوند می فرماید: ﴿وَيُطۡعِمُونَ ٱلطَّعَامَ عَلَىٰ حُبِّهِۦ مِسۡكِينٗا وَيَتِيمٗا وَأَسِيرًا٨ إِنَّمَا نُطۡعِمُكُمۡ لِوَجۡهِ ٱللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمۡ جَزَآءٗ وَلَا شُكُورًا «و غذا را با این‌که (نیاز و) دوست دارند به مسکین و یتیم و اسیر می‌بخشند(8) (و می‌گویند:) ما فقط به خاطر الله به شما غذا می‌دهیم، نه از شما پاداشی می‌خواهیم و نه سپاسی».

خداوند به شاعر خیر نصیب کند چنین می گوید:

وقتی ایمان ضایع گردد امنیتی نخواهد بود * وکسی که دین ندارد دنیا نخواهد داشت

وکسیکه به زندگی بی دینی خشنود شود * واقعا نابودی را قرین خویش ساخته است

و از بزرگترین فواید ایمان به خداوند متعال: آنچه از پاداش بزرگ و نعمات جاودانی است که خداوند به بندگان مؤمن خود در آخرت وعده نموده است، طوری که می فرماید: ﴿إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ يَهۡدِيهِمۡ رَبُّهُم بِإِيمَٰنِهِمۡۖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهِمُ ٱلۡأَنۡهَٰرُ فِي جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ «بی‌گمان کسانی‌که ایمان آوردند و کارهای شایسته کردند، پروردگارشان به سبب ایمان‌شان آن‌ها را به باغ‌های (بهشت) پر نعمت هدایت می‌کنند که نهرها زیر (درختان) آن جاری است»، و در آیت دیگری می فرماید: ﴿وَبَشِّرِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ أَنَّ لَهُمۡ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ «به کسانی‌که ایمان آورده، و کارهای شایسته انجام داده‌اند مژده ده که باغ‌هایی از بهشت برای آن‌هاست که نهر‌ها از زیر (درختان) آن جاری است»، در آیت دیگری می گوید: ﴿إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجۡرَ مَنۡ أَحۡسَنَ عَمَلًا «بدرستی کسانی‌که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند، همانا ما پاداش نیکو کاران را ضایع نخواهیم کرد»، در آیت دیگری می گوید: ﴿إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ كَانَتۡ لَهُمۡ جَنَّٰتُ ٱلۡفِرۡدَوۡسِ نُزُلًا١٠٧ خَٰلِدِينَ فِيهَا لَا يَبۡغُونَ عَنۡهَا حِوَلٗا «بی‌گمان کسانی‌که ایمان آورده‌اند و کار‌های شایسته انجام دادند، باغ‌های (بهشت) برین محل پذیرائی آنان خواهد بود(107) جاودانه در آن خواهند ماند و هرگز تقاضای نقل مکان از آنجا نمی‌کنند».

و در حدیث قدسی خداوند می فرماید: «برای بندگان نیکوکارم چنان نعمت هایی آماده ساختم که نه آنرا چشمی دیده و نه گوشی شنیده و نه به قلب هیچ بشری خطور نموده است، سپس پیامبر صلی الله عیله وسلم این آیت را تلاوت نمود: ﴿فَلَا تَعۡلَمُ نَفۡسٞ مَّآ أُخۡفِيَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعۡيُنٖ جَزَآءَۢ بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ «پس هیچ کس نمی‌داند چه پاداش‌های (عظیمی) که مایۀ روشنی چشم‌هاست برای آن‌ها نهفته شده است، به (پاس) آنچه که (در دنیا) انجام می‌دادند».

پس باید ما ایمان را با اعتقاد، گفتار و رفتار خود متحقق بسازیم، باید مهربانی، تعاون، راستگویی، حیا، سخاوتمندی و عفت میان ما عام و شایع بوده باشد، و از دروغ‌گویی، فریبکاری، خیانت، غیبت، سخن‌چینی، گفتار فحش و ناسزا، ظلم و پرداختن به آبرو و حیثیت دیگران بپرهیزیم، و باید احترام نفس، حقوق اموال جایگاه و فضل وطن را حفظ نماییم.

بار خدایا، ایمان را به ما محبوب بگردان و قلوب ما را با آن مزین کن، و کفر، فسق و نافرمانی را به ما زشت و بد بنما، و ما را از جمله راهیاب شدگان قرار بده، کشور ما و همه کشورهای جهان را حفظ کن.