مفهوم شهادت و جایگاه شهیدان

  ستایش مخصوص ذات خدایی که پروردگار جهانیان است، همان ذاتی که در قرآن کریم می فرماید: ﴿وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦٓ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلصِّدِّيقُونَۖ وَٱلشُّهَدَآءُ عِندَ رَبِّهِمۡ لَهُمۡ أَجۡرُهُمۡ وَنُورُهُمۡۖ «و کسانی‌که به الله و پیامبرانش ایمان آوردند، آن‌ها نزد پروردگارشان صدیقین و شهداء هستند، برای آن‌ها است پاداش‌شان و نور‌شان»، گواهی می دهم که نیست معبود برحق جز الله یکتای بیهمتا، و گواهی می دهم که سردار و پیامبر ما حضرت محمد صلی الله علیه وسلم بنده و فرستاده خداست، بار خدایا! بر او، بر آل و اصحاب او و بر پیروان راستین آنها درود، رحمت، سلامتی و برکت نازل فرما.

  اما بعد!

  همانا خداوند متعال بندگانی دارد که آنان را برای درجه و جایگاه شهادت برگزیده است، طوری که می فرماید: ﴿وَلِيَعۡلَمَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَيَتَّخِذَ مِنكُمۡ شُهَدَآءَۗ «و تا الله افرادی را که (واقعاً) ایمان آورده‌اند؛ معلوم بدارد، و از میان شما شاهدانی بگیرد» و نظر به شرافتش واژه شهادت دارای مفاهیم و معانی زیادی می باشد، پس آنها شهدا هستند چون خداوند متعال و فرشتگان علیهم السلام برای ورود آنها به بهشت شهادت داده اند، و آنها زنده اند نزد پروردگارشان روزی داده می شوند، و آنان بر نعمت هایی که خداوند برای شان آماده کرده است و بر صدق وعده خداوند برای شان گواه هستند، و مفاهیم زیبای دیگری که جایگاه شهیدان نزد پروردگارشان را بیان می دارد، خداوند متعال می فرماید: ﴿وَٱلَّذِينَ قُتِلُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ فَلَن يُضِلَّ أَعۡمَٰلَهُمۡ٤ سَيَهۡدِيهِمۡ وَيُصۡلِحُ بَالَهُمۡ٥ وَيُدۡخِلُهُمُ ٱلۡجَنَّةَ عَرَّفَهَا لَهُمۡ «و کسانی‌که در راه الله کشته شدند، پس (الله) هرگز اعمال آن‌ها را نابود نمی‌کند(4) به زودی آن‌ها را هدایت می‌نماید و (حال و) کارشان را اصلاح می‌کند(5) و آن‌ها را به بهشتی که (اوصافش) برای آن‌ها بیان داشته است، وارد می‌کند».

  بزرگترین چیزی که باعث امید بر رحمت خداوند می شود فدا کردن جان برای دفاع از وطن است، کسی که از وطن دفاع می کند و در راه آن کشته می شود درجه شهادت را کمایی می کند، این امر تجارتی است که درآن هیچ زیانی متصور نیست، چون خداوند متعال می فرماید: ﴿إِنَّ ٱللَّهَ ٱشۡتَرَىٰ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ أَنفُسَهُمۡ وَأَمۡوَٰلَهُم بِأَنَّ لَهُمُ ٱلۡجَنَّةَۚ «بی‌گمان الله از مؤمنان جان‌هايشان و اموال‌شان را خريده است، به (بهاى) اينكه بهشت برای آن‌ها باشد»، پس جایگاه شهادت نزد خدا عالی‌ترین مقام است.

  شهادت درراه خدا چندین نوع است؛ بلندترین و بزرگترین آن: شهادت در برابر دشمن؛ برای دفاع از وطن و طلب رضای خداوند متعال می باشد، طوری که پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرماید: «هیچ چیزی نزد خداوند محبوب تر از دو قطره و دو اثر نیست؛ (آن دو قطره: یکی) قطره اشکی که از خوف خداوند جاری می شود، (و دوم) قطره خونی که در راه خداوند می ریزد، اما آن دو اثر؛ یکی اثری که درراه خدا به جا می ماند، و دوم اثری که در یکی از فرایض خداوند باقی می ماند».

  و انواع دیگری از شهادت نیز وجود دارد که قدر و جایگاه هیچ یکی آن کم نیست؛ از آنجمله: هرآن کسی که برای حمایت وطن، و حمایت زیر بناهای آن شهید شود، یا به سبب وظیفهء خود برای پیشرفت وطنش شهید گردد؛ مانند پولیسی که عبادتگاه ها را حفاظت می کند، و یا پولیسی که گردش‌گران و آثار باستانی کشور را حمایت می نماید، پس به سبب اخلاص در وظیفه اش شهید شود در راه خدا می باشد، همچنین کارمند دولت که برای حمایت و حفاظت مال عام تلاش می ورزد و به سبب آن شهید می شود درراه خدا می باشد.

  همچنین کسی که برای دفاع از جان خود یا جان کسی دیگری کشته شود یا برای دفاع از آبرو و حیثیت خود یا آبروی کسی دیگری، یا برای دفاع از مال خود یا مال کسی دیگری کشته شود شهید می باشد، پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرماید: «کسی که به خاطر مال خود کشته شود شهید است، کسی که بخاطر جان خود کشته شود شهید است، کسی که بخاطر دین خود کشته شود شهید است، و کسی که برای دفاع از اهل خود کشته شود شهید است»، پس همه آنها در حفاظت کشور و مقدرات آن هستند، و اموال و جانها و آبروهایی را حمایت می کنند که اسلام تجاوز برآنها را حرام قرار داده و برای حمایت آن دستور داده است، پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرماید: «همه مسلمان بر مسلمان حرام است؛ خون او، مال او آبروی او».

   وهمچنین شهادت هدیه ای است که خداوند متعال برای بندگان برتر خود پس از پیامبران و فرستاده شدگان نصیب می کند، پس شهدا در روز قیامت در بهترین جایگاه قرار می گیرند، و برخی از فواید شهادت: شهیدان احساس مرگ و سختی آنرا نمی کنند، آنها از عذاب قبر مصون می مانند، مردی به پیامبر صلی الله علیه وسلم گفت: چرا همه مسلمانان احساس فتنه قبر را می کنند ولی شهیدان چنین احساسی نمی کنند؟ پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «فتنه براق شمشیر بر سر آنها کافیست»، عمل نیک آنها هیچگاه منقطع نمی شود؛ پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «عمل نیک هر متوفی منقطع می شود مگر کسی که در راه خدا جهاد می کند، عمل او تا روز قیامت همیشه رشد و توسعه داده می شود و او از فتنه قبر در امان می باشد»، و برای آنها اجر بزرگ و بخشش بی پایان می باشد، چون به نخستین قطره خون همه گناهان شهید بخشیده می شود، و جایگاه او در بهشت برایش نمایش داده می شود، و از عذاب قبر وحشت روز قیامت محفوظ می ماند.

  همچنین شهید در روز قیامت با عزت برانگیخته می شود و از او بوی مشک می برآید، پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرماید: «سوگند به ذاتی که جانم در دست بلاکیف اوست کسی که در راه خدا کشته می شود –و خداوند خود می داند که چه کسی در راه او کشته شده است- روز قیامت در حالتی می آید که رنگ خون آن رنگ خون است و بوی آن بوی مشک می باشد».

أَقُولُ قَوْلِي هَذَا، وَأَسْتَغْفِرُ اللهَ لِي وَلَكُمْ

  ستایش مخصوص ذات خدایی که پروردگار جهانیان است، درود و رحمت و سلامتی بر خاتم پیامبران و مرسلین حضرت محمد صلی الله علیه وسلم و بر آل و اصحاب او باد.

  برادران مسلمان!

  همانا شهدای گلگون کفن ما در خاطرات تاریخ ملت جاودانند؛ آنها الگوی فدا کاری، مردانگی و شرافت هستند، خواست خداوند متعال برآن شده تا آنان را زندگی واقعی و دایمی نصیب کند که شبیه و مثیلی ندارد، چون خداوند متعال می فرماید: ﴿وَلَا تَحۡسَبَنَّ ٱلَّذِينَ قُتِلُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ أَمۡوَٰتَۢاۚ بَلۡ أَحۡيَآءٌ عِندَ رَبِّهِمۡ يُرۡزَقُونَ١٦٩ فَرِحِينَ بِمَآ ءَاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦ وَيَسۡتَبۡشِرُونَ بِٱلَّذِينَ لَمۡ يَلۡحَقُواْ بِهِم مِّنۡ خَلۡفِهِمۡ أَلَّا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ١٧٠يَسۡتَبۡشِرُونَ بِنِعۡمَةٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَفَضۡلٖ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ «و هرگز کسانی را که در راه الله کشته شده‌اند؛ مرده مپندار، بلکه زنده‌اند، نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند(169) به آنچه الله از فضل و کرم خود به ایشان داده‌است، شادمانند، و به کسانی‌که هنوز به آن‌ها نپیوسته‌اند، خوش وقتند، که نه بیمی بر آن‌هاست و نه اندوهگین می‌شوند(170) به نعمت و فضل الله شادمانند، و اینکه (می بینند) الله پاداش مؤمنان را ضایع نمی‌کند»، و پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرماید: «ارواح شهدا در شکم پرندگان سبز دارای قنادیل آویزان بر عرش خداوند می باشد، این پرندگان در هر جایی از بهشت که بخواهند می روند و سپس به سوی همان قنادیل بر می گردند، سپس پروردگار شان بر آنها ظاهر میشود و به آنان می گوید: آیا چیزی دیگری اشتها دارید؟ می گویند: پروردگارا بیشتر از این چه بخواهیم در حالی که در هرجای بهشت که بخواهیم می رویم، این کار سه بار با آنها تکرار می شود، و در نهایت آنها می گویند: ای الله می خواهیم تا ارواح ما دوباره به جسم ما برگردانده شود تا دوباره در راه تو شهید شویم، پس وقتی دیده شد که آنها نیازی ندارند به حال شان گذاشته می شوند».

   کسی که مخلصانه از خداوند درجه شهادت بخواهد حتما به این درجه نایل می شود، پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرماید: «کسی که از خداوند شهادت بخواهد حتما به این درجه نایل می آید، اگرچه بر فراش و بستر خویش بمیرد»، پس کسی که هدفش حمایت دین و وطن و زیربناهای وطنش بوده باشد و در این راه کشته شود شهید می شود.

   پس مژده به کسانی که خداوند آنها را برای درجه شهادت برگزیده و آنان را با همنشینی پیامبران صدیقان و نیکوکاران عزت بخشیده است، چنانچه خداوند متعال می فرماید: ﴿وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَٱلرَّسُولَ فَأُوْلَٰٓئِكَ مَعَ ٱلَّذِينَ أَنۡعَمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِم مِّنَ ٱلنَّبِيِّ‍ۧنَ وَٱلصِّدِّيقِينَ وَٱلشُّهَدَآءِ وَٱلصَّٰلِحِينَۚ وَحَسُنَ أُوْلَٰٓئِكَ رَفِيقٗا «و کسی‌که الله و پیامبر را اطاعت کند (روز قیامت) همنشین کسانی خواهد بود که الله بر آنان انعام نموده‌است، از پیامبران، و صدیقان و شهدا و صالحان، و اینان چه نیکو رفیقانی هستند».

  بار خدایا! شهدای ما را ببخش و مصر و همه کشورهای اسلامی را حفظ نما.