Habari Muhimu Zilizotufikia
 

Manufaa ya Umma katika Kipimo cha Sheria

Ndugu zangu waislamu Afrika Mashariki na Kati na wanaozungumza Kiswahili dunia nzima. Hotuba yetu ya leo kwa anwan i:  Manufaa ya Umma katika Kipimo cha Sheria.

  Na hii ni kutoka wizara ya waqfu ya Misri,na mimi ni profesa\ Ayman Alasar,Chuo Kikuu cha Alazhar,Kitivo cha Lugha na Ufasiri,lugha za Kiafrika.

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu, Mola wa Viumbe vyote, anayesema katika Qurani Tukufu:

 {وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ}

Na saidianeni katika wema na uchamngu. Wala msisaidiane katika dhambi na uadui. Na mcheni Mwenyezi Mungu. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mkali wa kuadhibu.

 

Na ninashuhudia kuwa hakuna Mungu mwingine anayestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, ambaye hana mshirika wake, na ninashuhudia kuwa Bwana wetu, na Mtume wetu Muhammad ni Mja na Mjumbe wake. Ewe Mola wetu, mswalie, na umrehemu na umbariki Mtume wetu, na Jamaa zake na Maswahaba wake, na atakayewafuata kwa wema mpaka siku ya Malipo.

 

Na baada ya utangulizi huu:

Hakika mtu yoyote mzingativu wa Hukumu za Sheria ya Kiislamu, anakuta kwamba Sheria imekuja kwa ajili ya kuleta masilahi ya Nchi na Waja, na kumkuza mwanadamu kinafsi, na kumea hadi kufikia daraja za juu, na kwa hivyo kila kinachoyafikia masilahi ya watu wote kinaafikiana na Sheria ya Kiislamu, hata kama hakuna andiko la wazi ndani yake, na kila kinachogongana na masilahi ya watu na manufaa yao basi hakina asili yake katika Sheria tukufu.

 

Hakika Dini ya Uislamu iliyo tukufu, haitambui umimi na uchoyo au uhasi, na wala haitambui masilahi binafsi dhidi ya masilahi ya umma, bali inayatambua masilahi ya wote, masilahi ya umma, na upaji wa kweli na kusaidiana katika wema na uchamungu uliochanganyika na upendo na kumpendelea mwingine, mpaka jamii ikayafikia maendeleo yanayolinganiwa, na kuleana kwa wema, na juhudi ya kila mtu ikawa ni kwa ajili ya wote, na ikaleta heri kwa kila mtu na kwa wote, na kuingia zaidi ndani ya moyo wa wananchi na hisia za kuwa wamoja ambapo kila kiungo kikiwa na maumivu basi mwili mzima huwa na hisia za maumivu hayo, kwa kukesha na homa kali.

 

Anasema Mshairi wa Misri Ahmad Shawqy :

Nchi vijana wake wamekufa ili iendelee kuishi,

              na wakawa mbali na watu wao ili watu wao wabakie.

 

Na hapana shaka yoyote kwamba mzingativu wa Kitabu cha Mwenyezi Mungu Mtukufu, anatambua fika kuwa Kusudio kuu na Jumla la uwekaji wa Hukumu mbali mbali kwa ajili ya watu, ni kwa sababu ya kuleta masilahi yao na manufaa pamoja na heri kwa wote, nao ni mfumo wa Mitume na Manabii wote, na Mwenyezi Mungu Mtukufu alipomtuma Mtume yoyote au Nabii yoyote alifanya hivyo kwa ajili ya kuwafurahisha watu wake na kuwaletea heri bila ya kusubiri malipo au manufaa ya kidunia.

 

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu, kwa kauli ya Mtume wake Nuhu A.S:

{وَيَا قَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مَالًا إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ}

{Na enyi watu wangu! Mimi sikuombeni mali kwa ajili ya haya}.

 

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu kupitia kauli ya Mtume wake Hud A.S:

 {يَا قَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى الَّذِي فَطَرَنِي أَفَلَا تَعْقِلُونَ}

{Enyi watu wangu! Sikuombeni ujira kwa ajili ya haya. Haukuwa ujira wangu ila kwa Yule aliye niumba. Basi hamtumii akili?}.

 

Na kipenzi huyu wa Mwenyezi Mungu, Mtume Ibrahim A.S, anamwomba Mola wake kwa Unyenyekevu Dua inayoonesha upeo wa ari yake ya kutaka watu wote wanufaike, na heri idumu kwao wote, anasema:

{رَبِّ اجْعَلْ هَذَا بَلَدًا آمِنًا وَارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَرَاتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ}

{Ewe Mola wangu Mlezi! Ufanye huu uwe mji wa amani, na uwaruzuku watu wake matunda, wale wanao muamini Mwenyezi Mungu na Siku ya Mwisho}.

NDUGU ZANGU WAISLAMU

Inajulikana kwamba kusudio la nchi katika aya hii ni watu wake, kama alivyowaombea watu wake riziki inayowatosheleza na kuwaepusha kuwategemea wengine, kwa kuwa nchi inapokuwa na amani, na mahitaji ya watu katika maisha yao yakawepo katika hali ya kutosha, basi jambo hilo huwasaidia watu wake kuwa watiifu kwa Mwenyezi Mungu wakiwa na nafsi zilizotulizana, na nyoyo zenye matumaini, zenye kujihimiza katika kulifikia lengo alilolikusudia Mwenyezi Mungu Mtukufu la kuumbwa kwao, ambalo ni kuijenga ardhi na kuiwekea mazingira bora ya kuishi. Jambo hili ni kama katika kauli ya Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا}

{Yeye ndiye aliye kuumbeni katika ardhi, na akakuwekeni humo.}

Na katika kauli ya Mwenyezi Mungu Mtukufu anaposema:

 {وَلَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَاحِهَا}.

{Wala msifanye uharibifu katika nchi baada ya kuwa imekwisha tengenezwa}.

 Hakika Sheria ya Kiislamu imekuja kwa ajili ya kuiweka juu hadhi ya Msingi wa Kibinadamu na Kimarekebisho Ulionyooka na kuweka misingi ya kulinda utulivu kwa jamii na juhudi za kuimarika na kusonga mbele katika kutanguliza manufaa ya wote dhidi ya yale ya mtu mmoja mmoja, na kupangilia pia vipaumbele mpaka maisha yapangike na yawe na utulivu. Na Sira ya Mtume S.A.W iliyotwaharika, na maisha ya maswahaba watukufu vina matukio mengi yenye hadhi ya juu ambayo yanayathibisha haya:

Kutoka kwa Mama wa Waumini, Bi Aisha R.A, anasema: Kama tungelitaka kushiba basi tungeshiba, lakini Mtume Muhammad S.A.W alikuwa akiwapendelea watu wengine kuliko kujipendelea yeye mwenyewe. Mtume S.A.W alikuwa anawapendelea watu wengine kuliko nafsi yake na Watu wa nyumbani kwake pamoja kuwa na mahitaji mengi makubwa.

 Na kutoka kwa Abu Saidi Khudhwariy R.A, anasema: Tulipokuwa safarini pamoja na Mtume S.A.W, mtu mmoja alikuja akiwa juu ya kipando chake na anaendelea kusema: Mtu huyo akawa anaangalia kuliani na kushotoni kwake, Mtume S.A.W akasema: Yeyote mwenye kipando cha ziada basi na ampe yule asiyekuwa nacho, na mwenye chakula cha ziada basi na ampe yule asiyekuwa nacho. Akasema: akazitaja aina za mali ambazo hajawahi kuzitaja mpaka tukaona kuwa hakuna mtu yeyote katika sisi mwenye haki ya kuwa na kitu cha ziada.

 

Na katika Vitabu viwili vya Hadithi Sahihi  vya (Bukharin a Mulsim), kutoka kwa Bi Aisha R.A, anasema: Asikini wa kike alinijia huku akiwa amewabeba watoto wake wawili basi nikampa tende tatu ale, na yeye akampa kila mtoto tende moja na akaipeleka hadi mdomoni kwake tende moja ili aile, na akawalisha watoto wake tende hiyo, kisha akaipasua tente aliyotaka kuila na kuwagawia watoto wake, na kitendo hicho kikanifurahisha na nikakisimulia kwa Mtume S.A.W, akasema: Hakika Mwenyezi Mungu amemuwajibishia kwa kitendo hicho pepo, au amemuachisha kwa kitendo hicho moto.  Kwa hiyo kama hayo ndio malipo ya mtu aliyewapendelea watoto wake kuliko nafsi yake, inakuwaje kwa yule mwenyekumpendelea mnyonge muhitaji aliye masikini?

Na huyu hapa Othmani bin Afaan R.A, katika mwaka wa janga ambapo ufakiri ulikuwa mkali kwa Waislamu pamoja na njaa, akaileta biashara yake kutoka Sham, akiwa na ngamia Elfu moja walibeba nafaka, mafuta, na zabibu na wakamjia wafanya biashara wa Mjini akawaambia: Mnataka nini? Wakasema: Hakika wewe unakijua tunachokitaka, tuuzie hicho kilichokufikia, kwani hakika wewe unajua jinsi watu wanavyohitaji bidhaa hizo. Akasema kwa mapenzi na kwa ukarimu, ni kwa kiasi gani cha faida mtakachonipa mimi kwa jinsi nilivyonunua? Wakasema: tukuongezee kwa kila Dirhamu moja dirhamu mbili? Akawaambia: mimi nimetoa zaidi ya hivyo. Wakasema: Nne, akasema: nimetoa zaidi ya hivyo, wakasema: Tano? Akawaambia: Mimi nimetoa zaidi ya hivyo. Wakamwambia: Ewe Baba Omar hawakubaki Madina wafanyabiashara isipokuwa sisi. Na hakuna yoyote katika sisi aliyetutangulia kuja kwako, basi ni nani aliyekupa kiasi hicho? Akasema: Hakika Mwenyezi Mungu amenipa kwa kila Dirhamu moja, Dirhamu kumi, je nyinyi mna nyongeza yoyote katika kiwango hicho? Wakasema: Hakuna. Akasema: Hakika mimi ninatoa ushahidi kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu kuwa mimi nimekifanya hichi chote kilichobebwa na ngamia hawa kuwa ni sadaka kwa ajili ya Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa Masikini na mafukara Waislamu. Na pindi Mtume S.A.W alipoashiria kwa maswahaba wanunue kisima cha Rouma na kilikuwa chini ya myahudi na alikuwa akipandisha bei ya maji yake, Mtume S.A.W akasema: Ni nani anaweza kukinunua kisima hichi cha Rouma, na akachota maji ya kisima yeye pamoja na Waislamu? Othamni R.A akamjia yule Myahudi anayemiliki kisima na akajaribu kupatana nae kuhusu kukinunua kisima na yule Mtu akakataa kata kata,  kukiuza kisima chote, na akanunua nusu ya kisima hicho kwa Dirhamu elfu kumi na mbili, na akakifanya kuwa cha waislamu na Bwana wetu Othman A.S, akawa ana siku moja ya kuchota maji, na Myahudi ana siku moja za kuchota maji, Mtume S.A.W. na ikawa inapowadia siku ya Othman waislamu huchota maji yanayowatosheleza kwa siku mbili. Yule Myahudu=I alipoona hivyo, akasema: Umekifisidi kisima change, basi inunue nusu iliyobakia, Othman akainunua nusu iliyobakia kwa Dirhamu elfu nane na akakimiliki kisima chote. Na hili tukio lilikuwa ni uitikiaji wa Bwana wetu Othman R.A, wa amri ya Mtume S.A.W, na akakinunua kisima hicho kwa kuwa na shime ya masilahi ya waislamu wote.

Na katika zama zake Bwana wetu Omar bin Khatwaab R.A, pindi Msikiti wa Makka ulipokuwa mfinyu sana kwa watu, aliwalazimisha wenye nyumba za jirani zinazouzunguka msikiti huo waziuze nyumba zao na akawaambia: Hakikia yenu nyinyi ndio mlioteremka Kaabah na wala Kaabah haijawateremkia.

     

Kama ambavyo sisi tunathibitisha kuwa Ufahamu sahihi wa Dini ya Uislamu hupelekea kuiona sura kamili ya manufaa ya umma yaliyohimizwa na Dini yetu tukufu, na kukokotezwa ndani yake kuzichunga hali za watu na uhalisia wao, na kupangilia vipaumbele kwa ajili ya kukidhi mahitaji ya msingi ya jamii. Ikiwa jamii ina hitaji ujenzi wa hospitali na kuziandaa kwa vifaa kwa ajili ya kuwatibu mafukara na kuwalea, basi hicho kinakuwa ndicho kipaumbele. Na kama jamii inahitaji ujenzi wa Shule na vyuo pamoja na na ukarabati wake pamoja na kulipia gharama za wanafunzi na kuwalea, basi hicho ndicho kipaumbele. Na kama jamii inahitaji urahisishaji wa ndoa kwa wenye uzito wan a kuwalipia deni wenye kudaiwa na kuwaondoshea mazito wenye kudaiwa, basi hicho ndicho kipaumbele.

 

Na ninaisema kauli yangu hii na ninamwomba Mwenyezi Mungu msamaha kwa ajili yangu na kwa ajili yenu.

*        *       

Ndugu zangu wa Islamu

      Sifa zote ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu Mola wa viumbe vyote. Rehma na amani ziwe juu ya Mtume wa mwisho katika Mitume wake na manabii. Na ninashuhudia kuwa hakuna Mola mwingine yoyote anayestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, asiye na Mshirika wake. Na ninashuhudia kuwa Bwana wetu Muhammad ni Mja na Mtume wake S.A.W, na juu ya Jamaa zake na Maswahaba wake wote.

Ndugu zangu waislamu: uislamu unachunga utaratibu wa vipaumbele mpaka katika matendo mema, na kwa hiyo unaamrisha wakati wa kuangalia ubora wa mambo, kuyatanguliza masilahi ya Umma dhidi ya Masilahi binafsi au maalumu, hasa kwa kuwa masilahi ya Umma manufaa yake yanawalenga wengi wakati ambapo masilaha binafsi manufaa yake hayazidi mtu mmoja. Kama mtu anafanya kazi katika taasisi Fulani na kwa kazi hiyo analipwa ujira wake, na anautumia usiku wake kwa ajili ya swala na kukesha kwa ajili ya ibada, kisha unapokuja mchana huenda kazini kwake hali ya kuwa amechoka taabani na akashindwa kuutekeleza wajibu wake wa kazi kama inavyotakiwa. Na masilahi ya taasisi yakazorota kwa sababu ya uzembe wake, na masilahi ya wale wanaohudumiwa na taasisi hiyo, je huko siko kupoteza amana? Na huo sio ulaji wa mali za watu kwa njia batili, na ni kuzembea majukumu aliyopewa mtu? Naye kwa njia hii anakuwa amepoteza mambo ya wajibu kwa kutekeleza Sunna, hapana shaka kwamba huko ni kutoyafahamu malengo makuu ya Dini. Na mfano hai ni wa Bwana wetu Abu Bakar siku alipolala katika kitanda cha umauti akamuusia Bwana wetu Omar R.A, kwa wasi ambao ndani yake kuna kauli hii: Na utambue kuwa Mwenyezi Mungu ana kazi za usiku ambazo hazikubali mchana, na ana kazi za mchana ambazo hazikubali usiku, na kwamba yeye hapokei Ibada za Sunna mpaka Ibada za Faradhi zitekelezwe   

Hakika uelewa sahihi wa Dini ya Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa namna inayoendana na uhalisia wa zama hizi, na kuchunga hali za watu na mahitaji yao, huhukumia kutoishia kwa mipaka ya kuyafahamu baadhi ya mambo ya Fiqqhi ya Hukumu kwa njia ya kuambiwa au kujifunza bila kuzama zaidi au kutambua Fiqhi ya Makusudio makuu au vipaumbele au uhalisia au kilichopo kwa kile kinachopotea pamoja nacho ndio lengo kuu la kuweka sheria.

Kwa kuanzia katika ufahamu huu wa kimakusudio wa Maamrisho ya Dini hii tukufu, na kwa mpangilio wa Fiqhi ya vipaumbele, hakika sisi tunasisitiza juu ya utangulizaji wa kukidhi haja za watu na jamii ni bora zaidi kuliko kukariri Hija na Umra.  Kwani kukidhi mahitaji ya watu kama vile kumrahisishia aliye na magumu, au sadaka kwa fakiri na kumtoshelezea mahitaji yake, au kumwachia huru mfungwa mwenye deni, ni katika faradhi za kutoshelezeana na inajulikana kuwa utekelezaji wa faradhi za kutoshelezeana hutangulizwa mbele ya Ibada zote za Sunna ikiwemo kukariri Hija na Umra .

 

Ndugu zangu wa Islamu kwa hakika ,Ukubwa ulioje wa kuhitaji kwetu kuifahamu Dini yetu vizuri na kuutambua uhalisia wetu kwa utambuzi wenye mzinduko unaotufanya sisi tuwe na uwezo wa kutambua ukubwa wa hatari zinazotuzunguka, lakini pia kutuchukua na kutupeleka kuleta manufaa na masilahi ya umma dhidi ya masilahi binafsi kwa nia njema na iliyo safi kama ni utekelezaji wa Mafundisho ya Dini yetu tukufu, na kwa utashi wa kulisukuma mbele taifa letu na kuliinua na kuleta maendeleo pamoja na kulifikisha katika nafasi yake stahiki kwake na kwa Wananchi wake.

 

Ewe Mola wetu, tunakuomba uilinde nchi yetu, wananchi wake, na Majeshi yake ya Ulinzi na Usalama, kwa kila Jambo baya.