:

Moyo wa Kushirikiana Kikazi na Masharti yake

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu, Mlezi wa viumbe vyote, asemaye katika Kitabu chake Kitukufu:

 {وَقُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ وَسَتُرَدُّونَ إِلَى عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ}

Na sema: Tendeni vitendo. Na Mwenyezi Mungu Mtukufu na Mtume wake na waumini wataviona vitendo vyenu. Na mtarudishwa kwa Mwenyezi Mungu mwenye kujua siri na dhahiri; naye atakuambieni mliyokuwa mkuyatenda.

Na ninashudua kwamba hakuna mungu mwingine apasaye kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, na ninashuhudia kuwa hakika Bwana wetu Muhammad ni Mtume wetu, na ni Mja wa Mwenyezi Mungu na Mjumbe wake. Ewe Mola wangu mswalie, mpe salamu na umbariki Mtume wetu, na Ali zake, na Maswahaba wake, na atakayewafuata kwa wema mpaka siku ya Malipo.

Na baada ya utangulizi huu;

Hakika ya Mataifa hayajengwi kwa maneno au maberamu, bali hujengwa kwa elimu, kutoa, na kujitolea. Na miongoni mwa njia za ujenzi wa Mataifa na maendeleo yake, ni kufanya kazi kwa bidii kamili, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu na Msema kweli:

{وَقُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ وَسَتُرَدُّونَ إِلَى عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ}

Na sema: Tendeni vitendo. Na Mwenyezi Mungu Mtukufu na Mtume wake na waumini wataviona vitendo vyenu. Na mtarudishwa kwa Mwenyezi Mungu mwenye kujua siri na dhahiri; naye atakuambieni mliyokuwa mkuyatenda.

Na anasema Mtume wetu S.A.W: Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu anapenda pindi mtu anapofanya kazi yake basi aitekeleze ipasavyo. Kwa hiyo, Dini na Taifa kwa pamoja vinatuhijaji juhudi, jasho,  kufanya kazi kwa Bidii na kuzalisha, na hasa kwa kuwa Dini yetu ya Uislamu ni Dini ya Kazi na kuifanya iasavyo. Na kwa kuwa mtu ni elementi muhimu nay a msingi katika ujenzi wa jamii, kwahiyo mchango wake halisi katika ujenzi huu, haukamiliki na wala hautimii isipokuwa kupitia kazi ya kila mmoja katika jamii husika, ambapo mtu yeye peke yake anaweza kufanikisha baadhi ya kazi lakini inapoongezwa fikra katika fikra ya mwingine, na juhudi yake kuongezwa katika juhudi ya mwingine, hapana shaka kwamba mafanikio yatakayopatikana yatakuwa makubwa zaidi na yenye manufaa mapana; na kwa hivyo, Uislamu unaipa hadhi ya juu kazi ya pamoja na kuifanya kuwa ni katika sababu muhimu sana na ni misingi ya ujenzi wa nchi mbali mbali na Staarabu, kwa kuwa ndani yake kuna utumiaji mzuri wa nishati, na uunganishaji wa ari, na ushirikiano kwa ajili ya kuyafikia malengo ya pamoja ambayo yanabeba heri kwa ajili ya watu wote. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ}.

Na saidianeni katika wema na uchamungu. Wala msisaidiane katika dhambi na uadui. Na mcheni Mwenyezi Mungu Mtukufu. Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu ni Mkali wa kuadhibu.

Na mzingatiaji wa jinsi Qurani inavyo zungumza, ataona kuwa aya zake ambazo zinahimiza uenezaji wa Moyo wa utendaji na kufanya kazi kwa pamoja, pamoja na kuwa na ari kama kitu kimoja, ni nyingi na za kila aina, na kwa ajili hiyo kuna kauli ya Mwenyezi Mungu katika jambo hili kwa waja wake, anasema:

 {يَا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ}

Enyi watu! Muabuduni Mola wenu Mlezi aliyekuumbeni nyinyi na wake wa kabla yenu, ili mpate kukoka.

Na kuhusu Swala ambayo ni alama kuu miongoni mwa alama za Dini ya Kiislamu, anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَأَنْ أَقِيمُوا الصَّلَاةَ}

Na simamisheni Swala.

Na kwa matamshi ya ujumla, anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا وَاعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}

Enyi mlioamini, rukuuni na msujudu na muabuduni Mola wenu Mlezi na tendeni mema ili mfanikiwe.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu akimsemesha Mtume wake S.A.W:

 {وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ وَلَا تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ وَكَانَ أَمْرُهُ فُرُطًا}

Na isubirishe nafsi yako pamoja na wanaomuomba Mola wao Mlezi asubuhi na jioni, hali ya kuwa wanataka radhi yake. Wala macho yako yasiwaruke kwa kutaka pambo la dunia. Wala usimtii tuliyemghafilisha moyo wake asitukumbuke, na akafuata matamanio yake yakawa yamepita mpaka.

Na amasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا}

Na shikamaneno kwa kamba ya Mnweyezi Mungu wala msifarikiane.

Na Mweenyezi Mungu Mtukufu akatuonya na migawanyiko na makundi kwa kusema:

 {وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِين}

Na mtiini Mwenyezi Mungu na Mtume wake, wala msizozane mkaingiwa woga, na zikapotea nguvu zenu. Na subirini. Hakika Mwenyezi Mungu yuko pamoja na wanaosubiri. 

Na jambo lisilokuwa na shaka ndani yake ni kwamba, kufanya kazi na kutekeleza majukumu kwa moyo huu wa ushirikiano huongeza mapenzi  na upendo baina ya watu na mjongeleano pia baina ya watu wa jamii moja na hupelekea wasifu wa Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa waja wake kupatikana, aliposema:  

{وَإِنَّ هَذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً}

Kwa hakika huu umma wenu ni umma mmoja.

Na kauli ya Mtume S.A.W inauthibitisha ukweli huo anaposema: Mfano wa Waumini katika kupendana kwao na kuhurumiana kwao, na kuhisiana, ni mfano wa mwili mmoja pindi kiungo kinapougulia maumivu basi mwili mzima huwa unaugulia maumivu hayo kwa kukesha na kwa kuumwa.

Na Shekhe mmoja alipotaka kuwafundisha watoto wake umuhimu wa ummoja na kwamba umoja ni sababu ya nguvu, na hatari ya mgawanyiko na kwamba mgawanyiko huo ni sababu ya kutawanyika na kupotea, alikuja akiwa na mzigo wa kuni na akasema: ni nani anayeweza kuuvunja mzigo huu wa kuni kwa kipigo kimoja? Au hata kwa mapigo mawili? Kila mmoja wao akajaribu bila mafanikio, kisha yule mzee akaufungua ule mzigo wa kuni na kuwagawiya watoto wake, kila mmoja akapewa kuni moja na akaweza kuivunja kwa kipigo kimoja tu, kisha yule mzee akasema:

mishale inapokusanyika pamoja inakataa kuvunjika,   na inapotawanyika huvunjika mmoja mmoja.

Na Qurani imetutolea mifano mingi sana mizuri ambayo inavutia kazi ya pamoja na kuipupia, na imeweka wazi jinsi athari zake zilivyo katika kuyafikia malengo makuu. Tunamwona Mtume wetu Ibrahim A.S, alipoamrishwa na Mwenyezi Mungu Mtukufu ajenge Kaaba Tukufu; alienda kwa Mwanae Ismaili A.S, na akamwambia:

Hakika Mwenyezi Mungu ameniamrisha jambo. Akasema: fanya kama ulivyoamrishwa na Mola wako. Akasema: je utanisaidia? Akasema: nitakusaidia. Akasema: Hakika Mwenyezi Mungu ameniamrisha mimi niijenge nyumba yake Tukufu ya Kaaba hapa nilipo. Na kuanzia hapo, akaunyanyua msingi wa Nyumba hiyo Tukufu, na Ismaili A.S akawa analeta mawei, na Ibrahim A.S anajenga, na wawili hawa wakafanikiwa kuijenga nyumba ya kwanza ya Mwenyezi Mungu Mtukufu waliojengewa watu. Na Qurani tukufu imeuhifadhi milele ukumbusho huu mkubwa katika kauli yake Mwenyezi Mungu aliposema:

  { وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَاهِيمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَإِسْمَاعِيلُ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ}

Na akumbukeni Ibrahim na Ismaili walipoinyanyua misingi ya ile nyumba wakaomba: Ewe Mola wetu Mlezi, tukubalie hakika Wewe ndiye Msikivu Mjuzi.

Na katika Surat Alkahf, Mwenyezi Mungu Mtukufu anatusimulia mfano mzuri wa ushirikiano na umoja kamili pamoja na kufanya kazi kwa moyo wa ushirikiano wa pamoja, katika Kisa cha Dhulqarnaini, pindi alipowasili mfalme huyu mwadilifu kwa watu wasiomjua wala yeye hawajui, na wakamwomba msaada, nay eye akawasaidia kile walichokiomba, lakini akawataka washirikiane naye, na akawashirikisha katika Kazi na kuitumia nguvu yao, wakawa wote ni mkono mmoja mpaka wakafanikiwa kulijenga jingo kubwa ambalo lilikuwa sababu ya kuwalinda wao kutokana na mateso ya Yajuuja na Maajuuja. Na katika jambo hili, anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{حَتَّى إِذَا بَلَغَ بَيْنَ السَّدَّيْنِ وَجَدَ مِنْ دُونِهِمَا قَوْمًا لَا يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ قَوْلًا * قَالُوا يَا ذَا الْقَرْنَيْنِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلَى أَنْ تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا * قالَ مَا مَكَّنِّي فِيهِ رَبِّي خَيْرٌ فَأَعِينُونِي بِقُوَّةٍ أَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ رَدْمًا * آتُونِي زُبَرَ الْحَدِيدِ حَتَّى إِذَا سَاوَى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ قَالَ انْفُخُوا حَتَّى إِذَا جَعَلَهُ نَارًا قَالَ آتُونِي أُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًا * فَمَا اسْطَاعُوا أَنْ يَظْهَرُوهُ وَمَا اسْتَطَاعُوا لَهُ نَقْبًا}

Hata alipo fika baina ya milima miwili, alikuta nyuma yake watu ambao takriban hawakuwa wanafahamu lolote. Wakasema: Ewe Dhul-Qarnaini! Hakika Yaajuja na Maajuja wanafanya uharibifu katika nchi. Basi je, tukulipe ujira ili utujengee baina yetu na wao ngome? Akasema: Yale Mola wangu aliyoniwezesha ni bora zaidi. Lakini nyinyi nisaidieni kwa nguvu zenu. Nitakujengeeni kizuizi baina yenu na wao. Nileteeni vipande vya chuma. Hata alipo ijaza nafasi iliyo kati ya milima miwili, akasema: Vukuteni. Mpaka alipokifanya (chuma) kikawa kama moto akasema: Nileteeni shaba iliyo yayuka niimwagie. Basi hawakuweza kuukwela wala hawakuweza kuutoboa.

Na hivi ndivyo Mtume Musa A.S, aliyezungumza na Mwenyezi Mungu Mtukufu, anamuomba Mwenyezi Mungu amtie nguvu kwa kusaidiwa na ndugu yake Haruna A.S, ili awe Msaidizi wake anaemtegemea katika Jukumu lake alilopewa na Mwenyezi Mungu Mtukufu, na katika hili, anasema Msema kweli, Mwenyezi Mungu aliyetukuka, kupitia ulimi wa Bwana wetu Musa A.S:

{قَالَ رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي * وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي * وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسَانِي * يَفْقَهُوا قَوْلِي * وَاجْعَلْ لِي وَزِيرًا مِنْ أَهْلِي * هَارُونَ أَخِي * اشْدُدْ بِهِ أَزْرِي * وَأَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي * كَيْ نُسَبِّحَكَ كَثِيرًا * وَنَذْكُرَكَ كَثِيرًا*إِنَّكَ كُنْتَ بِنَا بَصِيرًا}

Musa akasema: Ewe Mola wangu Mlezi, nikunjulie kifua change, na unifanyie nyepesi kazi yangu, na ulifungue fundo lililo katika ulimi wangu, wapate kufahamu maneno yangu. Na nipe waziri katika watu wangu, Haruna ndugu yangu. Kwake yeye niongeze nguvu zangu. Na umshirikishe katika kazi yangu. Ili tukutakase sana. Na tukukumbuke sana. Hakika wewe unatuona.

Vile vile mzingativu wa Sira ya Mtume S.A.W iliybarikiwa, ataona ndani yake kuna kurasa zenye kuangazia ushirikiano na ushirika na kazi ya pamoja katika maisha ya Mtume S,A,W pamoja na Maswahaba wake R.A. anasema Bwana wetu Uthmani bin Afaan R.A: Ninaapa, hakika sisi tulisahibiana na Mtume S.A.W safarini na nyumbani, na alikuwa akitusaidia kwa kazi ndogo ndogo na kubwa kubwa.

Vile vile Mtume S.A.W alikuwa akishirikiana nao katika kazi na ujenzi yeye mwenyewe, na anawahimiza kuwa pamoja na kutotengana. Na katika siku ya Vita vya Khandaki, anasema Buraau bin Aazib R.A: nimemuona Mtume  wa Mwenyezi Mungu S.A.W, siku ya Ahzaab akibeba mchanga, na mchanga uliufunika weupe wa tumbo lake, huku akisema: Ewe Mola wetu kama sio wewe tusingeongoka, wala tusingetusingetoa sadaka wala tusingeswali, tunakuomba utushushie utulivu juu yetu, na uikitishe miguu yetu pindi tutakutana na makafiri vitani, hakika watu wa Makkah na makundi mbali mbali yametugeukia, na wanapotaka fitna sisi tunaikataa.

 Na Bwana wetu Salmaan Farisiy R.A, alipotaka kulima na kupanda mitende mia tatu, ili ajikomboa kwayo kutoka katika utumwa, Mtume S.A.W akawaambia Maswahaba wake: Msaidieni ndugu yenu. Anasema Salmaan R.A: Wakanisaidia kwa mitende: Mtu mmoja akaleta miche thelathini ya mitende, na mwingine akaleta miche ishirini. Na mwingine analeta miche kumi na tano, na mwingine analeta kiasi alichonacho, mpaka nikawa nimekusanya miche mia tatu. Na Mtume S.A.W akaniamrisha niichimbie mashimo akasema: na utakapomaliza unijie, mimi niwe mwenye kuipanda kwa mkono wangu. Akasema: nikaichimbia vishimo vya kupandia, na wenzangu wakanisaidia, mpaka nikamaliza kazi hiyo na nikamwambia Mtume S.A.W, naye akatoka S.A.W, akiwa pamoja na mimi, mpaka kwenye shamba, tukawa tunamsogezea mche mmoja mmoja na anaupandikiza S.A.W kwa mkono wake.

Mtume S.A.W amewasifu mno watu wa ukoo wa Ash-ari, kwa sifa za juu mno, pale walipokuwa na moyo wa kufanya kazi pamoja, moyo huu iliwatangulia kila wakati katika miamala yao wakiwa katika nyakati ngumu kabisa. Anasema Mtume S.A.W: Hakika Watu wa Ash-ariy wanapofiwa na walezi wa familia zao vitani, au wanapopungukiwa na chakula cha kuzilisha familia zao Madina, hukusanya walicho kuwa nacho katika kitambaa kimoja, kisha hugawana baina yao katika chombo kimoja kwa usawa, watu hawa ni wangu mimi na mimi ni wa.

     Ninaisema kauli yangu hii na nimamwomba msamaha Mwenyezi Mungu mimi pamoja na kukuombeeni nyinyi.

* * *

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mtukufu, Mlezi wa viumbe vyote. Peke yake na wala hana mshirika wake. Na ninashudua kwamba hakuna mungu mwingine apasaye kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, na ninashuhudia kuwa hakika Bwana wetu Muhammad ni Mtume wetu, na ni Mja wa Mwenyezi Mungu na Mjumbe wake. Ewe Mola wangu mswalie, mpe salamu na umbariki Mtume wetu, na Ali zake, na Maswahaba wake, na atakayewafuata kwa wema mpaka siku ya Malipo.

                                  Ndugu zangu Waislamu:

Hakika ya kazi ya pamoja tunayoilingania ni kazi ambayo hujenga na wala haibomoi, na huwakusanya watu na wala haiwagawi. Nayo ni ile inayofanywa kwa misingi ya kisheria ya kuleana baina ya watu wa jamii moja kwa namna ambayo haonekani ndani yao mwenye njaa au anaehitajia kitu, au kwa misingi ya  kimalezi na kielimu kama ushirikiano wa wanachuoni katika tafiti zao za kisayansi, na wanafunzi katika kazi zao za kielimu wanazopewa shuleni, au kwa misingi ya kitaifa kwa ajili ya kazi ya kuliendeleza Taifa na kulikuza kimaendeleo katika Nyanja zote muhimu.

Na wala sio kazi inayojengeka kwa miito angamizi ambayo watu hukusanyika kwa ajili ya kuua au kuharibu mali au kumwaga damu za watu, na kuharibu mataifa, na kufanya majaribio ya kutaka kuyadhooofisha au kuyaangusha mataifa hayo. Miito hiyo inajengeka kwa uongo na uzushi, na kuvuruga ukweli wa mambo, bila kujali Dini, Taifa au hata Dhamira ya mtu.

Hakika ya kazi ya pamoja inayolinganiwa ni kazi ya ujenzi kwa ajili ya masilahi ya Dini, Taifa na Utu, navyo vyote hivyo vinaambatana na hakuna hata kimoja kinachojitenga na kingine katika hivyo. Kuna haja ya kuweka misingi imara ya watu kuwa na moyo huu wa kufanya kazi pamoja katika nafsi za watoto wetu, na kubadilisha ukawa ni mfumo wanaouishi katika maisha yao. Upendo ukatawala na mjongeleano ukaongoza baina ya watoto wa jamii moja. Na sisi sote tukapanda zaidi na tukawa katika nafasi inayolingana na nafasi yetu katika kila Nyanja. Sisi tunasisitiza kuwa wanachi, pindi watoto wao wanapoongozwa na moyo wa kufanya kazi kwa pamoja basi njia hii itazifanikisha kazi ambazo zitaonekana kwa wengine kuwa haziwezekani kufikiwa. Na kuona na kujaribu na uhalisia wake, sasa na tangu zamani, ni dalili tosha ya haya yamsemwayo.

Tunakuomba ewe Mola wetu utupe usalama katika nchi zetu, na uwawafikishe wanachuoni wetu na viongozi wetu katika mambo yetu, na uilinde nchi yetu kutokana na vitimbi vya wenye navyo na kila aina ya uovu wa waovu. Amin.

Mweleweko wa Ahadi ya Usalama katika zama zetu.

Sifa zote njema ni zake Mwenyezi Mungu Mola Mlezi wa Viumbe vyote, anaesema katika Kitabu chake Kitukufu:

{وَأَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْؤُولاً}

Na timizeni ahadi. Kwa hakika ahadi ni yenyeuulizwa.

Na ninashuhudia kuwa hakuna mungu mwingine anayestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, asiye na mshirika wake, na ninashuhudia kuwa Bwana wetu na Mtume wetu Muhammad, ni Mja wake na Mjumbe wake, anaesema katika Hadithi yake Tukufu: Hakika waja wa Mwenyezi Mungu mbele ya Mwenyezi Mungu ni wale wanaotekeleza ahadi zao na wanaofanya mazuri. Ewe Mola wetu, Mswalie na umpe rehma na amani na umbariki Mtume wetu S.A.W, na Ali zaki na Maswahaba wake, na kila mwenye kuwafuata kwa wema mpaka siku ya Malipo.

Na baada ya Utangulizi huu;

Hakika Uislamu ni Dini Usalama, amani, utendaji wa mazuri na wema; na hakuna shaka yoyote kwamba utekelezaji wa Ahadi una thamani kubwa ya kimaadili na kibinadamu inayounga mkono kujiamini na kuleta usalama na amani baina ya mataifa yenyewe kwa yenyewe, na kukuza mahusiano mazuri na upendo pamoja na kujenga na kusonga mbele kinaendeleo kwa wananchi wa taifa moja, na kwa hivyo, utekelezaji wa ahadi ni sehemu ya imani na ni dalili miongoni mwa dalili za ukweli na Wema, na ni Adabu ya kidini iliyo bora, na tabia njema pamoja na mienendo ya kiislamu iliyonyooka.

Hakika Uislamu umewaamrisha wafuasi wake umuhimu wa kuwa na tabia za kutekeleza ahadi zao na mikataba pamoja na makubaliano, na ukasisitizia hayo kwa nguvu zote pale aliposema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَأَوْفُواْ بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْؤُولاً}

Na timizeni ahadi. Kwa hakika ahadi ni yenye kuulizwa.

Na anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

 {وَأَوْفُواْ بِعَهْدِ اللّهِ إِذَا عَاهَدتُّمْ وَلاَ تَنقُضُواْ الأَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللّهَ عَلَيْكُمْ كَفِيلاً إِنَّ اللّهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ}

Na timizeni ahadi ya Mwenyezi Mungu mnapo ahidi, wala msivunje viapo baada ya kuvithibitisha, ilihali mmekwisha mfanya Mwenyezi Mungu ndiye mdhamini wenu. Hakika Mwenyezi Mungu anayajua myatendayo.

Kwa maana ya kuwajibika na utekelezaji wa ahadi zote mlizojiwajibisha nyinyi wenyewe, iwe baina yenu au baina yenu na Mwenyezi Mungu Mtukufu, au baina yenu na watu wengine, na wala msitokwe na imani baada ya kuwa mmekwishajihakikishia ndani ya nyoyo zenu. Na mkamfanya Mwenyezi Mungu Mtukufu kuwa ndiye mlezi wenu na mdhamini wenu pale mlipoahidi. Na yoyote atakayepitisha makubaliano basi anawajibika kuyaheshimu, na atakayetoa ahadi anawajibika kuitekeleza. Kama alivyosema Mwenyezi Mungu Mtukufu kwamba watekelezaji wa Ahadi zao na mikataba yao wao ndio watu wa upendo na wao ndio watu wa ukweli na uchamungu kwa Muumba wao. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{بَلَى مَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ وَاتَّقَى فَإِنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ}

Sivyo hivyo, bali anaye timiza ahadi yake na akamchamngu basi Mwenyezi Mungu huwapenda wachamngu.

Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُواْ وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاء والضَّرَّاء وَحِينَ الْبَأْسِ أُولَـئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولَـئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ}

Na wanao timiza ahadi yao wanapo ahidi, na wanao vumilia katika shida na dhara na wakati wa vita; hao ndio walio sadikisha, na hao ndio wajilindao.

Na Mwenyezi Mungu Mtukufu amebainisha kwamba watu hao ndio wenye malipo makubwa, na ni warithi wa pepo. Anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَمَنْ أَوْفَى بِمَا عَاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا}

Na anaye tekeleza aliyo muahadi Mwenyezi Mungu, Mwenyezi Mungu atamlipa ujira mkubwa.

Kisha Mwenyezi Mungu Mtukufu akabainisha malipo haya makubwa katika sehemu nyingine ya Qurani Tukufu aliposema:

 {وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ * وَالَّذِينَ هُمْ بِشَهَادَاتِهِمْ قَائِمُونَ * وَالَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ * أُولَئِكَ فِي جَنَّاتٍ مُكْرَمُونَ}

Na ambao wanazichunga amana zao na ahadi zao, Na ambao wanasimama imara katika ushahidi wao, Na ambao wanazihifadhi Sala zao. Hao ndio watakao heshimiwa Peponi.

Na Mtume S.A.W amenyanyua thamani ya kutekeleza ahadi na akaonya kwa mwenye kuivunja, au kutoitekeleza ipasavyo; ambapo katika kufanya uhaini wa kutoitekeleza ahadi kuna ufisadi katika jamii mbali mbali. Na kwa mujibu wa Imani baina ya watu, na upotezaji wa amana za watu, Mtume S.A.W anasema:

Alama za Mtu Mnafiki ni tatu: Anapozungumza husema uongo, na anapoahidi huenda kinyume na ahadi yake, na anapoamini hufanya hiana. Na anasema Mtume S.A.W: Waislamu hufuata Masharti yao waliojiwekea, isipokuwa sharti linaloharamisha kilichohalalishwa au kuhalalisha kilichoharamishwa. Na Mtume S.A.W ameonya kuhusu adhabu ya Mtu aliyevunja ahadi yake akasema: Mwenyezi Mungu atakapowakusanya Wa Mwanzo na wa Mwisho siku ya Kiama, patanyanyuliwa alama kwa kila Mvunja ahadi na patasemwa: Alama hii ni alama ya uvunjaji wa Ahadi wa Fulani bin Fulani. Anasema Ibnu Kathiir R.A: Na hekima iliyopo katika jambo hili ni kwamba kwa kuwa kwenda kinyume na ahadi hutokea kwa kificho, watu hawawezi kuona kinachoendelea, itakapofika siku ya Kiama, jambo hili litawekwa wazi kwa kuwekewa wazi muhusika kile alichokifanya, na hivyo ndivyo yatakapowadhihirikia watu yale yaliyokuwa yakifanywa kwa siri na wahusika, miongoni mwa vitimbi na uhaini, na Mwenyezi Mungu atawafedhehesha wahusika mbele ya viumbe vyote. Na kwamba katika jumla ya ahadi zilizoamrishwa na Sheria ya Uislamu iliyo tukufu zitekelezwe, na kuthibitisha utekelezaji wake, na kutozivunja, ni ahadi ya Usalama; nao ni kwa mujibu wa mweleweko wa zama hizi: Ni kile kinachotolewa na nchi, kama kibali au visa vya kuingilia nchi nyingine, au idhini ya kuingia nchini mwake kwa wananchi wa nchi nyingine, iwe ni kwa sababu za kitalii au matembezi  au kuishi, kwa mujibu wa taratibu na mikataba na makubaliano ya kimataifa ya kuamiliana na wanadiplomasia, na wanaokuwa katika hukumu ya wanadiplomasia, au kwa mujibu wa mikataba na makubaliano ya nchi mbili kwa njia yoyote miongoni mwa njia zilizopitishwa na zinazokubalika kisheria, na kutambuliwa na nchi yenye kupokea wageni kwa mujibu wa sheria zilizopo na baada ya mtu kupata kibali tu cha kuishi, au kibali cha kuingia nchi hiyo au idhini ya kuingia, basi mtu huyo atakuwa tayari ana haki na heshima katika nchi hiyo na anakuwa katika mkataba ambao umetolewa na nchi kwa ajili ya kila mwananchi na yoyote anayeishi ndani ya nchi hiyo kuwajibika na kuufuata ipasavyo, na haijuzu kuuvunja au kwenda nao kinyume, au hata kuuvuruga, haifai kisheria wala kikanuni. Na yoyote atakayeona katika watu jambo linalokiuka sheria na kuugusa usalama wa nchi yake au kinyume na mfumo wa serikali yake, hana budi isipokuwa kutoa taarifa kwa wahusika ili waweze kulishughulikia na kuchukua hatua zinazofaa, mpaka vyombo vya dola viweze kumchukulia hatua mtu huyo kwa yale aliyoyafanya, kwa mujibu wa sheria na taratibu zake, kwani hakuna mtu yoyote anayeweza kumchukulia hatua mtu huyo kwa yale aliyoyafanya au yaliyomkuta kwa kukiukwa haki yake na kama hatua haitachukuliwa basi jambo hili linaweza kupelekea machafuko na kutodhibitika tena.

Na miongoni mwa mambo yasiyo na shaka ndani yake ni kwamba, utekelezaji wa ahadi hii ni katika mambo ya wajibu na yenye kutekelezwa kisheria, kikanuni, kitaifa, na hata kibinadamu. Kama Dini yetu tukufu imenyanyua cheo cha Ahadi ya Usalama, kama ni jukumu la waislamu wote kwa pamoja, maana yake ni kwamba ahadi anayoiahidi mwislamu yeye mwenyewe inakuwa wajibu kwa wote waliopamoja naye, inakuwaje ikiwa ahadi hiyo ni mkataba unadhibitiwa na kupangiliwa na sheria pamoja na kanuni, kwa kushirikiana, kila mmoja kumtia nguvu mwingine na kumuunga mkono na kuwajibisha? Basi hapana shaka kwamba hiyo hupelekea katika utekelezaji wa  majukumu na mikataba ya ahadi, na wala sio kuivunja au kuipoteza, na hata kuigusa tu.

Hakika uislamu ni Dini inayolinda Ahadi za aina mbali mbali na mikataba, Dini isiyotambua udanganyifu, wala haitambui hadaa, au hiyana, na haikuthibiti wakati wa Mtume S.A.W,  – tangu mwanzo wa Ulinganiaji wake – wala kutoka kwa Swahaba wake yoyote kati ya maswahaba wake R,A, kwamba waliwahi kumnyima Usalama mtu yoyote, au waliwahi kuvunja ahadi walioitoa kwa mtu yoyote, ambapo anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu akimsemesha Mtume wake S.A.W:

{وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِن قَوْمٍ خِيَانَةً فَانبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاء إِنَّ اللّهَ لاَ يُحِبُّ الخَائِنِينَ}

Na ukichelea khiana kwa watu Fulani basi watupilie ahadi yao kwa usawa. Hakika Mwenyezi Mungu Mtukufu hawapendi makhaini.

Na siku Bwana wetu Muawiya alipokuwa na Mkataba wa Ahadi baina yake na Taifa la Warumi, na Muawiya akataka kutoka karibu na mipaka ya Warumi, pindi mkataba utakapokwisha atawashambulia, Mtu mmoja miongoni mwa Maswahaba wa Mtume S.A.W akamuwahi huku akisema: Mwenyezi Mungu Mkubwa, Mwenyezi Mungu Mkubwa, Tunapaswa kutekeleza ahadi na wala sio kuivunja. Maswahaba wote wakamwangalia, alikuwa ni Amru bin Absah, R,A, Muawiya R.A, akamtumia mtu, akamuuliza, akasema: Nimemsikia Mtume S.A.W akisema: Mtu yoyote anaewekeana ahadi na watu, basi asiikaze ahadi yake au kuilegeza, mpaka atakapoitimiza jinsi ilivyopangwa, au akawatupia mkataba wao ni sawa na kuuvunja, Muawiya akarejea, bali utukufu wa Uislamu ukaonekana na kudhihiri wazi wazi katika sura zake za hali ya juu, katika amri ya Mwenyezi Mungu Mtukufu kwa Mtume wake S.A.W. kusaidia mtu anayeomba msaada wa kuokolewa hata kama mtu huyo ni mshirikina, bali hata kama mtu huyo atakuwa ni adui wa Waislamu, ambapo

anasema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{و َإِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّى يَسْمَعَ كَلَامَ اللهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَا يَعْلَمُونَ}

Na ikiwa mmoja wapo katika washirikina akikuomba ulinzi, basi mpe ulinzi apate kusikia maneno ya Mwenyezi Mungu. Kisha mfikishe pahala pake pa amani. Haya ni kwa kuwa hao ni watu wasiojua kitu.

Mtume S.A.W amejenga misingi imara ya Maadili haya yanayoleta Usalama na amani kwa binadamu, kama asemavyo Mtume wetu S.A.W: Hana Imani Mtu asiyekuwa Mwaminifu, na wala hana Dini Mtu asiyekuwa Ahadi (kwa maana asiyetekeleza ahadi).

Na anasema Mtume S.A.W: Mtu yoyote atakayemuua Mtu aliyewekeana naye Ahadi, basi hata inusa harufu ya Pepo, na kwamba Harufu ya pepo inapatikana umbali wa mwendo wa miaka arubaini.

Na anasema Mtume S.A.W: Mwislamu ni Yule ambaye Watu wote wamesalimika na Ulimi wake na Mkono wake, na Muumini ni Yule ambaye maisha yao pamoja na mali zao vimesalimika naye. Na huyu hapa Mtume S.A.W anatujengea sisi kiutendaji mifano mizuri ya utekelezaji wa ahadi mpaka ile ahadi yake na maadui zake; Kutoka katika Siku ya Badri, anasema Hudhaifa bin Yamaan R.A: Hakikunizuia mimi kuishuhudia Badri isipokuwa mimi nilitoka nikiwa mimi na Baba yangu, tukawachukua makafiri wa Kikureshi, wakasema:  Hakika nyinyi mnamtaka Muhammad, tukasema: Hatumtaki yeye. Hatutaki isipokuwa Madina, Wakachukua kutoka kwetu ahadi ya Mwenyezi Mungu na miadi yake, kwamba: tutaelekea Madina, na wala hatutapigana tukiwa pamoja naye, tukaja mpaka kwa Mtume S.A.W, na tukamweleza habari hii, akasema S.A.W: Nendeni tunawatekelezea ahadi yao, na tunamwomba msaada Mwenyezi Mungu Mtukufu juu yao.

Na kwa kauli hiyo ya Mtume S.A.W, hakika sisi sote, tunawajibika kuzilinda ahadi tunazozitoa na kuwekeana na watu, pamoja na mikataba ambayo nchi inatuwajibisha tuitekeleze kwa kila mtu ndani ya nchi yetu na tuwe ni wenye kushirikiana katika kuyalinda maisha yake, heshima yake, na maisha yake binafsi, ambapo tuna wajibu pia wa kumkaribisha vizuri, na kumkirimu; ili aone katika sisi yale tuyapendayo ayaone katika macho yake na akili yake kuhusu utukufu wa Dini yetu, na undani wa Ustaarabu wetu, na utukufu wa utu wetu; kwa namna inayochangia katika kujenga picha ya kiakili tuitakayo sisi, na kwa Taifa letu, na Jamii yetu, nah ii ndio hali ya kila Umma na Mataifa yaliyo juu kiustaaranu.

Ninaisema kauli yangu hii, na nimamwomba Mwenyezi Mungu pamoja na kukuombeeni nyinyi msamaha.

*   *   *

Ninamshukuru Mwenyezi Mungu Mtukufu mola wa viumbe vyote. Na ninashuhudia kuwa hakuna mungu mwingine anayestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Mwenyezi Mungu Mtukufu. Na ninashuhudia kuwa Bwana wetu na Mtume wetu Muhammad nMja wake na ni Mjumbe wake. Ewe Mola wetu tunakuomba umswalie Mtume na umpe rehma na amani na umbariki, yeye na Aali zake na Maswahaba wake wote, na kila atakayemfuata kwa wema mpaka siku ya Mwisho, siku ya Malipo.

 Ndugu zangu Waislamu.

Hakika Uislamu ni Dini ya Uadilifu, Usamehevu na kuishi kwa amani. Na Mwislamu daima anatakiwa kuishi katika amani na usalama, amani katika kila sehemu anayokuwapo, ndani ya nchi yake au nje ya nchi yake; na anapohama Mwislamu huyu na kwenda katika nchi nyingine, iwe nchi hiyo ni ya kiislamu au sio ya kiislamu, hakika ruhusa ya kuingina inayotolewa na nchi hiyo inakuwa ni kama mkataba wa usalama, ambapo atakuwa na amani na usalama huko aendako, na ruhusa hiyo ni kama mkataba wa Usalama wake kwa wenye nchi hiyo; wanampa usalama kamili, na wanasalimika naye kwa mali na nafsi zao, na unamuwajibisha mkataba huo kufuata sheria zote za nchi hiyo na kuwajibika kikamilifu na anatakiwa atekeleze wajibu wake wa usalama na ukweli. Anazuiwa kuchukua kitu chochote katika mali za watu kinyume na sheria, au kuishambulia heshima ya mtu yoyote, au kuvunja ahadi anayotakiwa kuitekeleza kwa njia yoyote miongoni mwa njia za kuvunja ahadi, mpaka awe balozi mzuri wan chi yake, Dini yake na Ustaarabu wake. Pindi anapoingia tu katika nchi hiyo, anakuwa tayari anawajibika na anakuwa ameshaweka ahadi na Mwenyezi Mungu Mtukufu kuwa atatekeleza, mpaka asije akajikuta katika hali aliyoisema Mwenyezi Mungu Mtukufu:

{وَالَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ أُولَئِكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوءُ الدَّارِ}

Na wale wanao vunja ahadi ya Mwenyezi Mungu baada ya kuzifunga, na wanakata aliyo amrisha Mwenyezi Mungu yaungwe, na wanafanya fisadi katika nchi: hao ndio watakao pata laana, na watapata Nyumba mbaya.

Anasema Imamu Shafi Mwenyezi Mungu amrehemu, katika kitabu chake cha Ummu: Mwislamu anapoingia katika nchi isiyokuwa ya Kiislamu kwa kuwa na amani nao, basi hairuhusiwi kwake kuchukua chochote katika mali zao – ziwe nyingi au kidogo – hata kama wao walikuwa katika hali ya vita na waislamu; kwani yeye akiwa nao anakuwa katika usalama wao, na wao wanapokuwa naye pia wanakuwa nae katika usalama kama ilivyo yeye na wao. Na kwa kuwa haijuzu  kwake katika usalama wao isipokuwa vinavyokuwa halali katika mali za waislamu.

Nimetosheka na kuyataja maneno ya Imamu Shafi na kuyanasibisha na kitabu chake cha Ummu; kwa kuchelea kuingia katika upembuzi wa kifiqhi unaoweza kuwa na baadhi ya mambo yasiyokubaliwa na baadhi ya watu. Na ninaliacha jambo hili kwenu.

Anasema Mshairi:

Utekelezaji wa Ahadi ni katika Sifa za watu wema

Na uvunjaji wa ahadi ni katika sifa za waovu

Na kwangu mimi hakizingatiwi kitu kuwa katika mazuri

Isipokuwa kulinda upendo na kuzuia uchonganishi

Ewe Mola wetu tuongoze katika Tabia njema zaidi, hakuna wakutuongoza tukelekea kwenye bora zaidi isipokuwa wewe. Na tunakuomba utuepushe na ubaya wake, na hakuna wa kutuepusha nao isipokuwa wewe.

 

Miji mikuu, mipaka na ujenzi wa taifa

Mokhtar-300x198

Uhusiano kati ya miji mikuu na mipaka yake ni uhusiano wa kukamilishani na si wa kugombana na wala haitakikani iwe hivyo, kwa kuwa hakuna taifa lolote ambalo linaweza kujitosheleza kufanya kuwa mji mkuu ndio kitovu na kusahau pande nyengine za taifa kwani bila ya mipaka taifa haliwezi kusonga, isipokuwa tu mataifa mengi huifanya miji mikuu kuwa ni kituo kikubwa walichokipa kipaumbele na mifano ya kihistoria inaweka wazi ushahidi wa jambo hili. Isipokuwa kuna tafauti kati ya mataifa yaliyoendelea na mataifa yasiyoendelea katika kutoa umuhimu wa miji mikuu. Mataifa yaliyoendelea haiwezekani kuzembea hata kidogo kuhusu hata kipande cha ardhi, jengo au sehemu na kuiacha ikiharibika au kufanyia uharibifu au hata fikira tu za kutaka kujitenga (kama ni maeneo). Mshairi mmoja alikwenda kwa Umar bin Abdul Aziz (Mungu amwie radhi) akamsomea shairi akasema: Iwapo unahifadhi unaowamiliki basi elewa Wafanyakazi wa ardhi yako ni mbwa mwitu Hawajaitikia wito wako uliowaita Mpaka wapigwe viboko na kukatwa shingo Na kwa kuwa ukuaji wa maeneo na sehemu za mipakani si jukumu la serikali pekee au viongozi wa kisiasa, kwani hifadhi na umuhimu pamoja na kazi za ukuzaji ni jukumu linalokusanya taasisi zote za nchi, sawa na iwe taasisi rasmi au mashirika ya kijamii, wafanyabiashara, watega uchumi, sekta za elimu, sekta za afya, za ujenzi, za tamaduni, wizara ya wakfu, na wizara nyengine na mashirika pia, pamoja na jumuiya za huduma za kijamii. 2 Wote hawa inabidi watilie umuhimu mkubwa na hasa maeneo ya mipaka. Na walipe kipaumbele na kuona kuwa ni suala linalohusu usalama wa taifa kwa upande mmoja na la ukuzaji kwa upande wa mwengine. Na inatakikana sote kwa pamoja tuyageuze maeneo ya mipakani iwe ni maeneo ya kuvutia na si ya kukimbiwa. Na inapotokezea taifa kutojali maeneo haya basi huwa ni nafasi kwa makundi kufika katika maeneo haya na kufanya kambi zao na kusababisha msongamano usio wa kawaida kwa vituo vya huduma za kijamii na kupatikana uwepo wa ujenzi wa kiholela, na hata kusababisha kukuwepo kwa maisha ya kitabaka, maradhi na matatizo mengine ya kijamii ambayo yatahitaji udhibiti usio wa kawaida ili kuyatatua. Ama kwa upande wa taifa kujali na kutoa umuhimu wa maeneo haya ya mipakani kwa upande wa vitega uchumi, ni kule kuweka huduma za lazima kwa wananchi wake: makazi, afya, elimu, utamaduni, na huduma nyenginezo ambazo zinahitajika kuendeleza maisha katika ardhi yao. Pamoja na kuwepo kwa nafasi za kazi na uzalishaji. Hayo yote yatapelekea kwa wananchi kuipenda ardhi yao (taifa lao) na kuhifadhi chembe ndogo ya mchanga ili isipotee pamoja na kuwafanya wawe wazalendo. Na panapokuwepo kwa vivutio na ushajiishaji wa kazi katika maeneo haya na kuwepo kwa vitega uchumi madhubuti kama nchi inayotilia mkazo ilivyo hivi sasa katika maeneo ya Sinai, Matruh na Ismailia mpya, Halayib, Shalatin na Wadi Jadid, na maeneo mengine kama yale ya jangwani. Maeneo haya karibuni yatabadilika na kuwa ya kuvutia. Kitu ambacho kitapelekea kuwepo kwa ugawaji sawa wa kijiografia, kimakazi na pia utawezesha kuwepo kwa maisha mazuri kwa wananchi wa maeneo hayo. Na kupunguza msongamano wa utoaji wa huduma kwa wakazi wa maeneo hayo, au kupatikana huduma kama zile zipatikanazo katika miji sawa huduma za kisiasa au za kiuchumi. Na kuwepo kwa vivutiaji vitakavyowezesha kuvutia watalii na kuushangaza ulimwengu na kuonyesha ukubwa na upevu wa wanachi wa ukuaji wao.