:

Umuhimu wa juhudi za pamoja

أ.د/ محمد مختار جمعة وزير الأوقاف

D / Mukhtar Mohamed Juma Waziri wa Awqaf

Jamii yetu imeingiliwa na fatwa ngeni pamoja na rai zisizo sahihi na baadhi ya wenye husuda na wasio na ujuzi na wenye nafsi dhaifu ambao wanawaingilia maulamaa, kwa madhumuni ya kupata umaarufu, vyeo na kutaka kuonekana tu, wakazitumia rai zote zisizo sahihi na zilizo ngeni ili wapate kuonekanwa na kwa ajili ya masilahi yao pamoja na makundi yao.

Na kwa kutokana na wingi wa kadhia pamoja na matukio mapya yanayojiri na kugawanyika kwake na vuguvugu lake pamoja na kutowafikiana kwa baadhi yake katika rai za wanazuoni na wasomi waliotangulia ambao wao walitoa fatwa kwa mujibu wa zama zao na wakati wao pamoja na sehemu zao. Ukizidisha na ujinga wa wasio wasomi wa fani hiyo ambao hawana ujuzi wa kuchambua na kufanya uhakiki, pia kuacha kutendea baadhi ya hukumu bila ya vigezo, na hii ni kwa sababu ya ujinga wa tukio pia ujinga wa kutofahamu sharti za vipimo sahihi. Kwa sababu hizi ndio imepelekea kuwepo kwa ulazima wa upatikanaji wa juhudi za pamoja.

Kwa ajili hiyo. Huu ukawa ndio wito wa Imamu Mkuu Prof. Ahmed Twayyib, kiongozi wa Al Azhar Shariyf, katika hotuba yake ya ufunguzi kwenye mkutano wa Kikao kikuu cha masuala ya Waisilamu, uliofanyika katika mji wa Luxur, wenye anuani: “Mtazamo wa viongozi na maulamaa katika kurekebisha hotuba za dini, na kutengua fikira zisizo sahihi,” na kuwepo juhudi ya pamoja ambayo itawaita wasomi wakubwa katika nchi tafauti ulimwenguni, na kwa kila mwenye kuwa na hisia juu ya umma na matatizo yake, ili wapinge kwa ushujaa wao wote masuala yaliyopo kwa mfano; ugaidi, ufahamu wa hukumu juu ya pahala pa  kiisilamu, kujiunga na makundi ya kigaidi yenye kutumia silaha, kuacha kuwa pamoja na wanajamii na kuwachukia, kuhalalisha damu za raia wasio na hatia kwa kuwaua au kwa kuwaripua, au kila chenye kuhusika na haki za kibinadamu na uhuru, na kila lenye kuhusika katika masuala ya kijamii kwa mfano, suala lenye kupewa kipaumbele ni masuala ya mwanamke, kuanza kujua mwezi upi wa kiarabu ndio unaotangulia kwa kupitia makadirio ya falaki, masuala ya Hijja na hasa katika kuanza kuhirimia Jiddah kwa wale waendao (kuhiji) kwa kupitia vyombo vya anga au kwa vyombo vya bahari, pia kulenga mawe katika nyakati zote nyengine , na masuala mengineyo ambayo yanashikana na haki za nchi, na yanashikana na wakati na pia mahitajio ya watu.

Na ili umma uinuke inapasa kutoa fat-wa zenye kuwezekana kutendeka na zenye kuharamisha kujibweteka na  uvivu, na hii ni kwa masharti isije ikatolewa fat-wa yenye kuhitaji mazingatio ya kina kwa kuitolea fat-wa iliyokuja kwa ujumla na kwa maelezo ya ujumla ambayo hayaendani na uhalisi uliopo na ambazo pia hazitaweza kutoa jibu juu ya masuala au hata kubadilisha kilichopo.

Na bila shaka juhudi za pamoja zitasaidia sehemu kubwa na zitaweka wazi sana ili kufuta rai zisizo sahihi, na kwa ajili ya kuondosha sababu za uasi, Kikao kikuu cha masuala ya Waisilamu katika mkutano wake wa mwisho kimezungumzia mambo muhimu, nayo ni:-

  1. Kufunga, kuzuia, na kuacha kufuata bila ya mwelekeo, na kuweka wazi ufahamu wa kuyafasiri maelezo kama yalivyo katika asili yake na kujiepusha na uelewa wa matukio ambayo matokeo ya fat-wa yake hayatafanana na tukio, na kutofahamu misingi ya sheria kiujumla (pasi na kujua asili yake), pia kuwapa nafasi wasio na elimu katika kueneza ulinganio.
  2. Baadhi ya watu kuitumia dini kama biashara, na kuitumia kwa malengo ya kisiasa na kwa vikundi vya vyama, pia kwa kujipatia faida katika vikundi na miasasa yao kwa jina la dini na taifa, na kujifanya watendaji wa dini lakini kwa mtazamo wa nje na wa kisiasa badala ya kuitendea dini kwa ajili yake Mwenyezi Mungu pekee.
  3. Kufanikiwa kwa baadhi ya watawala katika kuwatumia vibaraka wao katika nchi nyingi za kiarabu na za kiisilamu, sawa kama ni kwa ajili ya kubadilishana masilahi, au kupewa ahadi za uongo kwa baadhi ya makundi, au kwa njia ya kununuliwa na kuwa kama watumishi.

Ikifanyika juhudi ya pamoja basi itapelekea kufikia lengo kubwa hasa katika upande wa kuwepo pamoja kwa wasomi, na sababu nyingi za mtengamano zitaondoka, na hii itapelekea, bila shaka, umma kuwa kitu kimoja, na hasa hasa katika kupambana na fikira zisizo sahihi, za uasi na zenye kupotosha.

Utendaji wa dini kwa muonekano wa nje na wa kisiasa

أ.د/ محمد مختار جمعة وزير الأوقاف

D / Mukhtar Mohamed Juma Waziri wa Awqaf

Hapana shaka kuwa utendaji wa dini kwa muonekano wa nje na kwa muonekano wa kisiasa hii ni changamoto kubwa sana ambayo umma wa kiarabu na wa kiisilamu unakabiliwa nayo. Na iwe sawa kwa hawa ambao wanazingatia umbo au muonekano hata kama itakuwa ni kwa kuacha asili. Na kufanya kuwa muonekano ndio kila kitu, na hata kama mwenye kujidai muonekano huo hana utu wala tabia ambazo humfanya awe ni  kigezo na mfano wa kuigwa. Na hii inatokana na kuwa mwenye kujionesha huwa tabia yake haiendani sambamba na mafunzo ya kiisilamu na hii huzingatiwa kuwa moja ya uvunyaji na ukiukwaji wa dini, kwani iwapo muonekano wa wenye kujionesha ni tabia mbaya au uongo au kutengua ahadi au khiyana au kula mali za watu kwa dhuluma, hapa  jambo hili kwa hakika huwa ni hatari sana.

Isitoshe mwenye tabia hizi huwa ni katika wanafiki, kwani Mtume wetu (SWA) amesema : ”alama za mtu mnafiki ni tatu; akizungumza husema uongo, akitoa ahadi haitimizi na akiaminiwa hufanya khiyana. (imepokewa na Bukhari).

Vile vile kwa waichukuliao dini kuwa ni ibada na kufanya jitihada ambazo zitapelekea kuifahamu dini vibaya na kufikiria zaidi mambo yasiyohitajika na kubeba silaha na kujitenga na  watu wenzao, kama ilivyokuwa kwa madhehebu ya Khawarij ambao walikuwa wakisali sana, kufunga na kusali usiku isipokuwa wao hawajaisoma elimu ya sheria kama itakiwavyo ambayo ingeweza kuwakinga na umwagaji wa damu na kupelekea watu wawapinge kwa kutumia panga zao.  Lau kama wangetafuta elimu kwanza kama alivyosema imam shafii “Mwenyezi Mungu amrehemu”, wangejikinga na mengi, kwani uisilamu ni dini ya upole kabla ya chochote, na kila ambacho kitakuweka mbali na upole  basi hicho hukuweka mbali na uisilamu, na kinachozingatiwa ni tabia njema si maneno matupu. Kwani wamesema “Muungwana hujulikana kwa matendo na si kwa maneno.”

Na hakika ibada zote haziwezi kuleta matunda yake isipouwa tabia ya mwenyewe itakapokuwa njema, na yeyote ambae swala yake haitamkataza juu ya uovu na machafu basi huwa hana swala, Mwenyezi Mungu Mtukufu anasema: “hakika ya swala inakataza maovu na machafu, na utajo wa Mwenyezi Mungu ni mkubwa, naye Mwenyezi Mungu anajua yote muyatendayo” (Ankabut, aya 45)

Na yeyote ambae funga yake haimzuii na maneno machafu basi huwa hana funga, kwani Mtume SWA anasema “asiyeacha maneno machafu na matendo machafu, basi hakika Mwenyezi Mungu huwa hana haja ya mja huyo kuacha chakula chake na kinywaji chake” (Imepokewa na Bukhari)

Mwenyezi Mungu huwa hakubali zaka wala sadaka isipokuwa kwa mali halali, Mtume wetu (SWA) anasema “Hakika Mwenyzi Mungu ni Mzuri na wala hakubali isipokuwa kizuri” (Imepokewa na Muslim).

Mtume (SWA) anasema “ Swala haikubaliwi bila ya tohara na wala sadaka haikubaliwi iwapo ina husuda (Imepokewa na Muslim).

Na hata ibada ya Hijja ili ikubaliwe itategemea kipato cha halali na tabia njema “Atakaehiji na akawa hajafanya uovu wala machafu basi hurejea (na madhambi yake hufutwa) kama siku aliyozaliwa na mama yake”. Na Mtume (SWA) ametaja “Mtu ametoka safari ya mbali amejaa vumbi kisha ananyosha mikono yake mbinguni anasema “Ewe Mola wangu ewe Mola wangu, hali ya kuwa chakula chake ni haramu kinywaji chake haramu, nguo zake ni haramu na amekula haramu iweje basi mtu huyu kujibiwa” (Imepokewa na Muslim).

Na utendaji ulio mbaya zaidi ni utendaji wa dini kwa muonekano wa nje kwa ajili ya kisiasa, hapa tunakusudia hili kundi ambalo wameifanya dini kuwa ndio njia ya kupitia kuelekea kwenye uongozi kwa kutumia upenzo wa dini na kuwapendezesha watu hasa wale wasiojua kitu kuhusu dini yao. Na kuwahadaa kuwa lengo la kushika madaraka ni kwa ajili ya kuitumikia dini ya Mwenyezi Mungu pekee na kuinusuru na kuifanya iwepo. Pamoja na kuwa sisi huwa hatuhukumu kupitia nia na wala hatuingilii chochote kuhusu nia ya mtu kwani nia ni kati ya mja na Mola wake, na kila mmoja wetu ana malengo yake (nia yake), lakini  ujuzi tulionao wa kuishi na kundi la kigaidi la Ikhiwani na kwa wale wenye mwenendo kama wao au kuwaunga mkono katika makundi mengine ya kiisilamu tumejihakikishia mambo mawili, nayo:-

  1. Tukio kwa upande wao si tukio la kidini hata kidogo isipokuwa ni kupigania uongozi kwa makeke na mabavu, hatukuwahi kuona mfano wake na kuwatendea wengine kwa kujeli, kiburi na maguvu, kitu ambacho watu wengi wakakipinga kwa kuwa ni mzigo katika dini, na ikawa hakuna budi isipokuwa kuifuta sura hii mbaya ambayo imeenea katika akili za wengi kati ya watu ambayo imefungamana na tabia za watu wa kundi hili pamoja na dini.
  2. Jambo la pili jingine ni kuwa, wao wameiharibu dini yao na kuipa sura mbaya pamoja na kuwa dini ina tamaduni nzuri na ya upendo, na wakajithibitishia kuwa wao si watu wa dini na wala hawawezi uongozi, kwa sababu, je ni dini gani inayowakhini watu wake na taifa lake na kutoa siri na kuuza hata nyaraka muhimu na kuwa wapelelezi wa nchi yao kwa wasioitakia manufaa. Na je kuna dini inayochochea vurugu, mauaji, ufisadi na kuunda vituo vyenye lengo la kueneza maovu kwa wafuasi wake pamoja na kufanya khiyana ambayo haijawahi kutokea, ikiwemo khiyana ya taifa na kutendeana na maadui wa nchi yake?

Imethibiti na ninazidi kuthibitisha kuwa kundi hili ambalo limeifanya dini kuwa ndio chombo cha kuwahadaa watu na kunufaisha malengo yao ya kuutaka uongozi si zaidi ya kuungana na shetani, ili kutekeleza na kuhakikisha malengo yao na tamaa zao za kutaka utawala na uongozi kwa kupitia dini, au nchi au kwa umma.