:

Akide ve Davranış Olarak Hoşgörü

Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun; Kur’ân-ı Kerîm’de Allah Teâlâ şöyle buyurur:

يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ

 “Allah size kolaylık ister, zorluk istemez”. Şehadet ederiz ki bir tek Allah’tan başka ilah yoktur, O’nun ortağı da yoktur. Yine şehadet ederiz ki Muhammed Allah’ın kulu ve elçisidir. Hadis-i Şerifinde “Ben kolaylık ve hoşgörü dîni ile gönderildim” buyurmuştur. Salât ve selam Peygamberimiz Muhammed üzerine, ailesi ve ashâb’ının üzerine olsun.

Peygamber sallallahu aleyhi vesellem hoşgörü ve kolaylıktan hayat yöntemi yapan küresel bir mesajla geldi, bu yüzden dinde ne zorluk ne meşakkat ne de şiddet görülür. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Dinde sizin için bir zorluk kılmamıştır”. Peygamber Efendimiz buyurdu ki “Din kolaylıktır. Dini aşmak isteyen kimse, ona yenik düşer. O halde, orta yolu tutunuz, en iyiyi yapmaya çalışınız, o zaman size müjdeler olsun; günün başlangıcından, sonundan ve bir miktar da geceden faydalanınız”. İslam’da hoşgörü, söylenecek bir söz ya da yükselen bir slogan değildir, ancak Müslümanın yaşadığı bir inanç ve benimsediği bir hayat yöntemidir. Yüce Allah’ın kullarına davrandığı ve kendi aralarında davranmalarını emrettiği ilkelerinden biridir. Ayrıca Allah’ın rızası, mağfireti ve merhametini kazanmak için bir sebeptir. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Affetsinler, geçsinler. Allah’ın sizi bağışlamasından hoşlanmaz mısınız?”.

Muhakkak ki bizim amacımız hoşgörüyü hayati bir davranış haline getirmektir, çünkü İslam hoşgörüye pratik bir şekilde çağırır. Kurân-ı Kerim’in birçok ayetinde Cenab-ı Hak kullarını hoşgörü ve affediciliğe çağırdı. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “İyilik ve fenalık bir değildir. Sen, fenalığı en güzel şekilde sav; o zaman, seninle arasında düşmanlık bulunan kişinin yakın bir dost gibi olduğunu görürsün”. Peygamber Efendimiz müsamahayı pratik bir şekilde uygulayarak ümmetine ve tüm insanlığa en iyi örnekti. Hadis-i şerifinde şöyle buyurdu: “Ben ancak hediye olunmuş bir rahmetim”. Hz. Aişe (radıyallahu anhâ) şöyle buyuruyor: “Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) iki şey arasında muhayyer bırakıldı mı o, günah olmamak kaydıyla, mutlaka en kolay olanı tercih ederdi. Günah olursa da, bundan en uzak insan da, O olurdu”.

Her birimizin kendi kendine açıkça sorması gereken soru şudur: Bu inanç meselesini davranışımıza yansıtıyor muyuz? Onu kendi aramızda ve tüm insanlar arasında bir yöntem haline getirdik mi? hoşgörü, Müslümanın yaşamın her alanında uygulaması gereken asil bir davranıştır. Örneklerine gelince, karı koca arasındaki hoşgörüdür: evlilik ilişkisi en ulvi insan ilişkilerinden ve Yüce Allah’ın varlığının delillerinden biridir. Allah Teâlâ evlilik ilişkisinin sevgi ve merhamet üzerine kurulu olduğunu belirtmiştir. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Kendileri ile huzur bulasınız diye sizin için türünüzden eşler yaratması ve aranızda bir sevgi ve merhamet var etmesi de O’nun varlığının delillerindendir.” Başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Onlarla iyi geçinin. Eğer onlardan hoşlanmadıysanız, olabilir ki, siz bir şeyden hoşlanmazsınız da Allah onda pek çok hayır yaratmış olur”. Yine başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Kadınların da ödevlerine denk belli hakları vardır”. Yani erkeklerin kadınlar üzerindeki hakları gibi, kadınların da erkekler üzerinde eşit hakları vardır. Resûlullah buyurdu ki: “Sizin en hayırlınız ailesine en hayırlı olandır. Aileme karşı en hayırlı olan da benim”. Resûlullah Efendimiz kadınlara iyi davranmamızı tavsiye edip şöyle buyurmuştur: “Bir kimse karısına kin beslemesin. Onun bir huyunu beğenmezse, bir başka huyunu beğenir”.

Hoşgörü eşler arasında karşılıklı bir davranış ve hayatı düzenleyen insani bir yasa olmalıdır. Ebû’d-Derdâ (ra) adalet ve hoşgörü üzerine kurulan karşılıklı sevgi çerçevesinde eşine şöyle demiştir: “Beni kızgın gördüğün zaman beni hoşnut et, eğer ben seni kızgın görürsem ben seni hoşnut ederim”.

Komşular ile hoşgörü hakkında Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah’a kulluk edin, O’na bir şeyi ortak koşmayın. Ana babaya, yakınlara, yetimlere, düşkünlere, yakın komşuya, uzak komşuya, yanınızdaki arkadaşa, yolcuya ve elinizin altında bulunan kimselere iyilik edin”.  Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem komşulara iyi davranmayı çok tavsiye edip şöyle buyurmuştur: “Cebrâil bana komşuya iyilik etmeyi tavsiye edip durdu. Neredeyse komşuyu komşuya mirasçı kılacak sandım”. Başka bir hadiste Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Vallahi iman etmiş olmaz. Vallahi iman etmiş olmaz. Vallahi iman etmiş olmaz.” Sahâbîler: “Kim iman etmiş olmaz, Yâ Resûlallah?” diye sordular. Resûlullah: “Yapacağı fenalıklardan komşusu güven içinde olmayan kimse!” buyurdu. Başka bir hadiste Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Allah Teâlâ’ya göre arkadaşların hayırlısı, arkadaşına faydalı olandır. Yine Allah Teâlâ’ya göre komşuların hayırlısı, komşusuna faydalı olandır.” Yine de başka bir hadiste şöyle buyurdu “Yanı başındaki komşusu açken, geceleyen bir kimse mümin değildir”.

Hoşgörü; işyerinde, üniversitede, okulda ve diğer yerdeki meslektaşlar arasında da geçerli olmalıdır. Kur’an-ı Kerim, tüm insanlar arasındaki ilişkiyi güçlendirmeyi emretti. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Ey insanlar! Doğrusu Biz sizleri bir erkekle bir dişiden yarattık. Sizi milletler ve kabileler haline koyduk ki birbirinizi kolayca tanıyasınız. Şüphesiz, Allah katında en değerliniz, O’na karşı gelmekten en çok sakınanızdır. Allah bilendir, haberdardır.” Peygamber Efendimiz tüm insanlara ve sahabelerine iyi davranır, hastalarını ziyaret eder, fakirlerine yardım eder, borçlarını öder ve onlardan hata yapanları da affederdi. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “O vakit Allah’tan bir rahmet ile onlara yumuşak davrandın! Şayet sen kaba, katı yürekli olsaydın, hiç şüphesiz, etrafından dağılıp giderlerdi. Şu hâlde onları affet; bağışlanmaları için dua et; iş hakkında onlara danış”.

Hoşgörü; yollarda ve ulaşımlarda da olmalıdır. İnsan yoldayken başkaları tarafından bir zarara maruz kalabilir, çünkü insanlar farklıdır cefakâr, kaba, güçlü, zayıf, affedici, sabırlı ve sabırsız olabilirler. İnsanın herkese karşı yumuşak davranması ne güzeldir. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Rahmân’ın kulları, yeryüzünde vakar ve tevazu ile yürüyen kimselerdir. Cahiller onlara laf attıkları zaman, “selâm!” der geçerler”. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Siz, iman etmedikçe cennete giremezsiniz; birbirinizi sevmedikçe de iman etmiş olamazsınız. Yaptığınız zaman birbirinizi seveceğiniz bir şey söyleyeyim mi? Aranızda selâmı yayınız”. Bilelim ki toplu taşıma araçlarında yaşlılara, güçsüzlere ve kadınlara yer vermek ve insanların duygularını gözlemlemek gerekir. Peygamber Efendimiz şöyle buyurdu: “Nerede kolaylık varsa, orada güzellik vardır. Kolaylığın bulunmadığı her şey çirkindir.”

Hoşgörü tezahürlerinden biri de Allah yolunda infak etmektir. Halbuki infak etmek Allah’a ve O’nun Resülüne olan imanın kanıtıdır. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Sevdiğiniz şeylerden sarfetmedikçe iyiliğe erişemezsiniz”. Fakirlere ve yoksullara mal infak etmek nefsin müsamaha göstermesinin kanıtıdır. Peygamber Efendimiz buyurdu ki “Cömert, Allah’a yakındır, Cennete yakındır, insanlara yakındır, Cehennemden uzaktır”.

İnsanın satışta, alışta ve borcunu istemekte hoşgörü göstermesi gerekir. Peygamber Efendimiz buyurdu ki: “Satışta, alışta ve borcunu istemekte kolaylık gösteren kimseye Allah rahmet etsin.” Irbâd b. Sâriye’den şöyle rivayet etmiştir: Bir gün Resûlullah’a bir deve satmıştım, sonra ona gidip devemin parasını istiyorum, dedim. Resûlullah: parayı ancak yepyeni dirhemler olarak veririm. Sonra en iyi şekilde borcunu ödedi. Bir bedevi de Resûlullah’ın yanına gelerek şöyle dedi: Ey Resûlullah: bana devemi geri ver. Resûlallah da ona daha iyi bir deve vermişti. Bedevi dedi ki “Ey Resûlullah bu benim devemden daha iyidir” Bunun üzerine Resûlullah şöyle buyurdu: “İnsanların en hayırlısı borcunu istemekte en iyi olandır”.

 Peygamber Efendimiz hoşgörü ve kolaylığı sağlayan ve insani kardeşliğin tüm anlamlarını taşıyan her şeyi yapmaya teşvik etti. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Bir kimse darda bulunan borçluya mühlet verir veya borcunun bir kısmını ya da tamamını bağışlarsa, Cenâb-ı Hak o kişiyi Allah’ın gölgesinden başka gölge bulunmayan kıyamet gününde arşının altında gölgelendirir”. Başka bir hadiste Resûlullah şöyle buyurdu: “İnsanlara borç para veren bir adam vardı. O hizmetçisine şöyle derdi: Darda kalmış bir fakire vardığında onu affediver; umulur ki Allah da bizim günahlarımızı affeder. Nihayet o kişi Allah’a kavuştu ve Allah onu affetti”.

Bu sözlerden sonra kendim ve sizin için Yüce Allah’tan bağışlanma dilerim.

* * *

Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun. İnsanların Efendisi son Peygamber Hz. Muhammed’e, ehli ve ashabının hepsine salât ve selam olsun.

 

Kıymetli Müslüman kardeşlerim!

Hoşgörünün en büyük ve en kolay tezahürlerinden biri de güzel sözdür. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “İnsanlara güzel söz söyleyin”.  Başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Kullarıma söyle, en güzel şekilde konuşsunlar”. Güzel söz; farklı renk, cins ve inançlarıyla tüm insanlarla kullanılır ve ancak insanın iyi terbiyesi ve güzel ahlakını gösterir.  Şöyle denilir: “Güzel ahlak kolay bir şeydir, güler bir yüz ve yumuşak bir sözdür.”

Yüce Allah, Hz. Musa’nın kibirli ve inatçı olan Firavun’a da iyi bir söz söylemesini emretti. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “İkiniz Firavun’a gidin; çünkü o azdı. Ona yumuşak söz söyleyin. Belki o, aklını başına alır veya korkar”. Ayrıca boş söz söylemekten vazgeçmek gerekir. Bu bağlamda Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Onlar ki boş sözlerden yüz çevirirler”. Başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Ey inananlar! Allah’tan sakının, dürüst söz söyleyin”. Yine de başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah’ın, hoş bir sözü; kökü sağlam, dalları göğe doğru olan, Rabbinin izniyle her zaman meyve veren hoş bir ağaca benzeterek nasıl misal verdiğini görmüyor musun? İnsanlar ibret alsın diye Allah onlara misal gösteriyor”.  Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kul, Allah’ın hoşnut olduğu bir sözü önemsemeksizin söyleyiverir de Allah onun derecesini yüceltir. Yine bir kul Allah’ın gazabını gerektiren bir sözü hiç önemsemeksizin söyleyiverir de Allah onu bu sözü sebebiyle cehennemin dibine atar”. Kötü söz söylemekten uzak durmak gerekir. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Mü’min; insanları kötüleyen, lânetleyen, kötü söz ve çirkin davranış sergileyen kimse değildir“.

Son olarak hoşgörüyü şöyle özetleyebiliriz: aşırılık ve ihmali ortadan kaldıran müsamaha, kolaylık ve merhamet biçimlerini içeren İslam’ın orta yönteminden uzak ve aşırılık ile ihmal arasında orta bir şeydir.

Ey Allah’ım, bizim sözlerimizde, fiillerimizde, muamelelerimizde ve tüm işlerimizde hoşgörülü olmamızı nasip et! Mısır’ımızı ve tüm âlemi İslâm’ı Sen koru!

Dualarımızın sonu da «El-hamdülillahi Rabbi’l-âlemin»dir.

* * *

Allah’ın Beraberliği “Sebepleri ve etkileri”

Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun; Kur’ân-ı Kerîm’de Allah Teâlâ şöyle buyurur:

هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيهَا وَهُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

 “O, gökleri ve yeri altı günde yaratan, sonra Arş’a hükümran oldu. Yere gireni ve ondan çıkanı, gökten ineni ve oraya yükseleni bilir. Nerede olsanız, O sizinle beraberdir. Allah yaptıklarınızı görür”. Şehadet ederiz ki bir tek Allah’tan başka ilah yoktur, O’nun ortağı da yoktur. Yine şehadet ederiz ki Muhammed Allah’ın kulu ve elçisidir. Salât ve selam Peygamberimiz Muhammed üzerine, ailesi ve ashâb’ının üzerine olsun.

Allah Teâlâ’nın beraberliği, iki çeşittir: gözetleyici ve teyit edicidir. Birinci beraberlik, Allah’ın her şeyden haberdar olduğunu demektir.  Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Gaybın anahtarları Allah’ın yanındadır; onları O’ndan başkası bilmez. O, karada ve denizde ne varsa bilir; O’nun ilmi dışında bir yaprak bile düşmez. O yerin karanlıkları içindeki tek bir taneyi dahi bilir. Yaş ve kuru ne varsa hepsi apaçık bir kitaptadır”, başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Göklerdeki ve yerdeki her şeyi Allah’ın bildiğini görmüyor musun? Üç kişi gizlice konuşmaz ki, dördüncüleri O olmasın. Beş kişi gizlice konuşmaz ki altıncıları O olmasın. Bundan daha az, yahut daha çok da olsalar, nerede olurlarsa olsunlar, O mutlaka onlarla beraberdir. Sonra onlara yaptıklarını Kıyamet günü haber verecektir. Allah, her şeyi hakkıyla bilir.”, Allah Teâlâ yine de şöyle buyurur: “Hiç yaratan bilmez mi? O, en ince işleri görüp bilmektedir ve her şeyden haberdardır”.

İkincisi olan teyit edici beraberlik ise, muvaffakiyet, koruma ve yardım şeklinde olur ve sadece Allah’ın peygamberlerine, dostlarına ve sâlih kullarına mahsustur. Kur’an-i Kerim bu büyük beraberliğe birçok ayette işaret ederek seçkin kullara verildiğini ifade etmiştir. Örneklerinden Allah’ın Hz. Musa ile Hz. Harun’a yaptığı konuşmasıdır. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Sen ve kardeşin birlikte âyetlerimi götürün. Beni anmayı ihmal etmeyin. Firavun’a gidin. Çünkü o, iyiden iyiye azdı. Ona yumuşak söz söyleyin. Belki o, aklını başına alır veya korkar. Dediler ki: Rabbimiz! Doğrusu biz, onun bize aşırı derecede kötü davranmasından yahut iyice azmasından endişe ediyoruz. Buyurdu ki: Korkmayın, çünkü ben sizinle beraberim; işitir ve görürüm”. Yine de Allah’ın beraberliğinin azametini gösteren Hz. Musa, Firavun ve askerlerinin onu ve inanan insanları da yakalayacaklarını görünce, “İşte yakalandık!” dedi. Hz. Musa Rabbinin desteğine, yardımına ve zaferine tam bir güven ile şöyle dedi: “Hayır! Rabbim şüphesiz benimle beraberdir, bana yol gösterecektir”.

Allah Teâlâ’nın hicret yolculuğunda Hz. Peygambere ve onun ashabı Hz. Ebu Bekir’e olan beraberliği de açıktı. Hz. Ebu Bekir anlatıyor ki Hicret yolculuğunda biz Resûlullah ile mağaradayken, tepemizde dolaşıp duran müşriklerin ayaklarını gördüm ve: Ey Allah’ın elçisi! Eğer şunlardan biri eğilip aşağıya bakacak olsa mutlaka bizi görür, dedim. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Üçüncüleri Allah olan iki kişiyi sen ne zannediyorsun, Ebû Bekr?”. Bu hususta Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Eğer siz ona yardım etmezseniz; zaten ona Allah yardım etmiştir: Hani, kâfirler onu, iki kişiden biri olarak çıkarmışlardı; hani onlar mağaradaydı; o, arkadaşına: Üzülme, çünkü Allah bizimle beraberdir, diyordu. Bunun üzerine Allah ona emniyetini indirdi, onu sizin görmediğiniz bir ordu ile destekledi ve kâfir olanların sözünü alçalttı. Allah’ın sözü ise zaten yücedir. Çünkü Allah üstündür, hikmet sahibidir”.

Bir insanın Yüce Allah’ın beraberliğini kazanması ne kadar azametlidir. Allah’ın beraberliğini kazanan insan hiçbir şeyden korkmamalıdır. İnsanın Allah’ın beraberliğini kazanabilmesi için doğru kapılardan girmeli ve sebeplerini gerçekleştirmelidir. Bu kapıların en önemlisi de Allah’a tam bir şekilde iman etmektir. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah, inananlarla beraberdir”. Resûlullah da imanın mahiyetini şöyle açıkladı: “İman; Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine ve âhiret gününe iman etmen ve bir de kader’in hayrına ve şerrine inanmandır”. İmanın mahiyeti de insanın davranışında gösterilmekle gerçekleşir. Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Müslüman, dilinden ve elinden Müslümanların zarar görmediği kimsedir. Mümin ise, diğer kimselerin, malları ve canları hususunda kendisinden emin bulunduğu insandır”.

İnsanın Allah beraberliğini kazanması için takva ve ihsan sahibi olmalıdır.  Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah şüphesiz sakınanlarla ve iyilik yapanlarla beraberdir”. Başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah’ın sakınanlarla beraber olduğunu bilin” ve yine de Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Hiç şüphe yok ki Allah iyi davrananlarla beraberdir”. Takva: Allah’ın sevdiği her şey yapmak ve Allah’ın nefret ettiği her şeyden uzak durmak demektir.  Dolayısıyla takva tüm iyilikleri bir araya getirir. Kur’an-ı Kerim takva anlamını birçok ayette açıklamıştır. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “İyilik, yüzlerinizi doğu ve batı tarafına çevirmeniz değildir. Asıl iyilik, o kimsenin yaptığıdır ki, Allah’a, ahiret gününe, meleklere, kitaplara, peygamberlere inanır. Yakınlara, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışlara, dilenenlere ve kölelere sevdiği maldan harcar, namaz kılar, zekât verir. Antlaşma yaptığı zaman sözlerini yerine getirir. Sıkıntı, hastalık ve savaş zamanlarında sabreder. İşte doğru olanlar, bu vasıfları taşıyanlardır. Müttakîler ancak onlardır!”.

Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Birbirinizle hasetleşmeyiniz. Almayacağınız bir malın fiyatını müşteri kızıştırmak için artırmayınız. Birbirinize kin ve nefret beslemeyiniz. Birbirinize darılıp yüz çevirmeyiniz. Birinizin satışı üzerine başka biriniz satış yapmasın. Ey Allah’ın kulları, böylelikle kardeş olunuz. Müslüman, Müslümanın kardeşidir. Ona zulüm ve haksızlık yapmaz, yardımı kesmez ve onu hakir görmez. –Peygamberimiz üç defa göğsüne işaret ederek buyurdu ki– Takvâ buradadır. Müslüman kardeşini hor ve hakir görmesi, bir kimseye şer olarak yeter. Her Müslümanın kanı, malı ve ırzı, başka Müslümana haramdır.”

İhsan mahiyetine gelince Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem onu şöyle açıkladı: “İhsan, Allah’a onu görüyormuşsun gibi kulluk etmendir. Sen onu görmüyorsan da O seni mutlaka görüyor” buyurdu. İşte insan o anda, onun Rabbinin kendi işlediği, gizlediği ya da açıklığa vurduğu her şeyinden haberdar olduğuna tam bir şekilde inanır. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah’ın her şeyi görmekte olduğunu bilmez mi?”.

Allah’ın beraberliğini kazanma sebeplerinden de sabretmektir. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Sabredin, doğrusu Allah sabredenlerle beraberdir” ve başka ayetlerde Allah Teâlâ şöyle buyurur: Sabredenleri müjdele! O sabredenler, kendilerine bir belâ geldiği zaman: Biz Allah’ın kullarıyız ve biz O’na döneceğiz, derler. İşte Rablerinden bağışlamalar ve rahmet hep onlaradır. Ve doğru yolu bulanlar da onlardır.” Yine de sabır ile ilgili başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Rabbinin hükmüne sabret. Çünkü sen gözlerimizin önündesin. Kalktığın zaman da Rabbini hamd ile tesbih et”. Resûlullah sallallahu aleyh ve sellem buyurdu ki: “Bil ki hoşuna gitmeyen şeye sabretmende çok hayır var”. Başka bir hadiste Resûlullah sallallahu aleyh ve sellem şöyle buyurdu: “Kim de sabretmeye gayret ederse, Allah ona sabır verir. Hiçbir kimseye, sabırdan daha hayırlı ve büyük bir lütufta bulunulmamıştır”.

Allah’ın beraberliğini ve himayesini kazanmak için vicdanı uyandırmak gerekir. Vicdan sahibi insan Yüce Allah’ın yolculukta, ikamet yerinde veya yalnızlıkta da kendisiyle beraber olduğunu ve gizli ya da açık her şeyden haberdar olduğunu bilir. Allah’ın Peygamberi Hz. Yusuf, kapılar kapatılıp itaatsizlik nedenleri hazır olunca her an kendisiyle beraber olan Allah’a sığınarak şöyle dedi: “Allah’a sığınırım! Zira kocanız benim velinimetimdir, bana güzel davrandı. Gerçek şu ki, zalimler iflah olmaz!”. Yine bu hususta Kur’an-ı Kerim Aziz’in karısının dilinden şöyle ifade etmiştir: “Andolsun, ben ondan murad almak istedim. Fakat o, iffetinden dolayı bundan kaçındı”. İnsanın Allah’ın beraberliğini hissetmesi çok faziletlidir ki Rabbinden dünyada korktuğu zaman kıyamet günü Allah’ın azabını görmeyip güven içinde olur. Kutsi hadiste Allah Teâlâ buyurdu ki: “İzzetime yemin olsun ki, kuluma iki korkuyu yaşatmam. Aynı şekilde iki güveni de yaşatmam. Bunun için dünyada iken Ben’den korkan kişiyi, ahirette güven içinde kılarım”.

İnsanın Allah’ın beraberliğini kazanması için Allah’ı anmalıdır. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Öyleyse yalnız beni anın ki ben de sizi anayım. Bana şükredin, sakın nankörlük etmeyin”. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Allah Teâlâ şöyle buyuruyor: Ben kulumun beni düşündüğü gibiyim. Beni zikrettiği zaman onunla beraberim. Eğer beni yalnız başına anarsa, ben de onu yalnız anarım. Şayet beni bir toplulukla beraber anarsa, ben de onu daha hayırlı bir topluluk içinde anarım.”

Bu sözlerden sonra kendim ve sizin için Yüce Allah’tan bağışlanma dilerim.

* * *

Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun. İnsanların Efendisi son Peygamber Hz. Muhammed’e, ehli ve ashabının hepsine salât ve selam olsun. 

Kıymetli Müslüman kardeşlerim!

Allah’ın beraberliğini kazanmak insanın dünyada ve ahirette toplayacağı çok semeresi olan büyük etkiler yaratır. Allah’ın beraberliğini kazanan insan her türlü kötülük ve zarardan korunur. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Onlar öyle kimselerdir ki, halk kendilerine, “İnsanlar size karşı ordu toplamışlar, onlardan korkun” dediklerinde, bu söz onların imanını artırdı ve “Allah bize yeter, O ne güzel vekildir!” dediler”. Başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Kim Allah’a tevekkül ederse, O kendisine yeter. Şüphesiz Allah, emrini yerine getirendir. Allah, her şeye bir ölçü koymuştur”.  İşte Allah’a tevekkül edip dayanan insan, hayal kırıklığına uğramayacak ve arzuladığı her şey gerçekleşecektir. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah, kuluna yetmez mi?”. Allah Teâlâ Hz. Musa’ya hitap ederek şöyle buyurur: “Benim nezaretimde yetiştirilmen için sana kendimden sevgi verdim.” ve yine de Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Seni kendim için seçtim”. Allah Teâlâ Hz. Peygamber Efendimize hitap ederek şöyle buyurur: “Rabbinin hükmü yerine gelinceye kadar sabret; doğrusu sen, Biz’im nezaretimiz altındasın”. Dolayısıyla Allah’ın beraberliğini kazanma önemi, fazileti ve güzel etkilerini bilmeliyiz. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “İman edenlere, Rableri katında onlar için yüksek bir doğruluk makamı olduğunu müjdele”.

Şüphesiz, Yüce Allah’ın beraberliğini gerçekten kazanmak ve ışığı altına girmek gerginlik, kaygı, kargaşa ve depresyonun tüm kapılarını kapattırıp huzur, güven ve zihinsel sağlık kapılarını açtırır.  Doğru sebeplere göre hareket eden ve her şeyin Allah’ın elinde olduğunu bilen insan hiç endişelenmemelidir. Allah bir şeyi dilediği zaman, O’nun buyruğu sadece, o şeye ‘ol’ demektir, hemen oluverir. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “De ki: “Ey mülkün sahibi olan Allah’ım! Sen mülkü dilediğine verirsin. Dilediğinden de mülkü çeker alırsın. Dilediğini aziz edersin, dilediğini zelil edersin. Hayır senin elindedir. Şüphesiz sen her şeye hakkıyla gücü yetensin.” Başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah’ın insanlara açacağı herhangi bir rahmeti tutup hapseden olamaz. O’nun tuttuğunu O’ndan sonra salıverecek de yoktur. O, üstündür, hikmet sahibidir”.

Son olarak vurguluyoruz ki insanın Allah’ın beraberliğini hissetmesi, kendisine ve toplumuna huzur verir ve barış içinde bir arada yaşama ve toplumsal güvenlik sağlar. İnsan sebeplere sarıldığı zaman kendisiyle, ailesiyle, arkadaşlarıyla, komşularıyla, toplumuyla ve tüm insanlarla barış içinde yaşar. Bu da alemlere rahmet olarak gelen İslam’ın mesajıdır.

Ey Allah’ım, Senin gözetleyici ve teyit edici beraberliğine bizi hidayet et! Nimetlerini bize bolca ihsan et ve tüm işlerimizde ihlaslı olmamızı nasip et! Mısır’ımızı ve tüm âlemi İslâm’ı Sen koru!

Dualarımızın sonu da «El-hamdülillahi Rabbi’l-âlemin»dir.

* * *

Birlik Olmak Vatanın Gücüdür

Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun; Kur’ân-ı Kerîm’de Allah Teâlâ şöyle buyurur:

وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا

 “Allah’ın ipine sımsıkı sarılın, ayrılmayın”. Şehadet ederiz ki bir tek Allah’tan başka ilah yoktur, O’nun ortağı da yoktur. Yine şehadet ederiz ki Muhammed Allah’ın kulu ve elçisidir. Salât ve selam Peygamberimiz Muhammed üzerine, ailesi ve ashâb’ının üzerine olsun.

Peygamber sallallahu aleyhi vesellem, birlik ve uyum çağrısında bulunan ve bölünmeyi ve anlaşmazlığı yasaklayan bir mesajla geldi, böylece müteferrik yaşayan Arapları bir araya getirip, onları bir ümmet haline getirdi ve aralarında iman kardeşliği ile bağlantı kurdu. Onların gönüllerini ülfet bağıyla birleştirdi. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Mü’minler ancak kardeştirler” ve başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah, onların gönüllerini birleştirmiştir. Sen yeryüzünde bulunan her şeyi verseydin, yine onların gönüllerini birleştiremezdin, fakat Allah onların aralarını bulup kaynaştırdı. Çünkü O, mutlak galiptir, hikmet sahibidir”. Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem karşılıklı sevgi, acıma ve merhameti emrederek şöyle buyurdu: “Mü’minler birbirlerini sevmekte, birbirlerine acımakta ve birbirlerini korumakta bir vücuda benzerler. Vücudun bir uzvu hasta olduğu zaman, diğer uzuvlar da bu sebeple uykusuzluğa ve ateşli hastalığa tutulurlar.”

Ancak bu uyum sadece Müslümanlar aralarında sınırlı değil; ama herkesi kapsıyordu. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Ey insanlar! Doğrusu biz sizi bir erkekle bir dişiden yarattık. Ve birbirinizle tanışmanız için sizi kavimlere ve kabilelere ayırdık. Muhakkak ki Allah yanında en değerli olanınız, O’ndan en çok korkanınızdır. Şüphesiz Allah bilendir, her şeyden haberdardır”. Kur’an-ı Kerim, peygamberler ile kendi kavimleri arasındaki insanlık kardeşliğinden bahsetmiştir. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Âd kavmine de kardeşleri Hûd’u (gönderdik)”, “Semûd kavmine de kardeşleri Sâlih’i (gönderdik)”, “Medyen halkına kardeşleri Şuayb’ı gönderdik”. Cenab-ı Hak, önceki Peygamberlerin hikayelerini anlattıktan sonra şöyle buyurur: “Şüphesiz bu bir tek ümmet olarak sizin ümmetinizdir; ben de sizin Rabbinizim. Öyle ise benden sakının” ve başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “İşte sizin ümmetiniz bir tek olan ümmettir ve ben de sizin Rabbinizim; Öyle ise bana kulluk edin”. İmâm el-Begavî (Allah rahmet eylesin) dedi ki: Allah, tüm peygamberleri din ve muhabbet sağlamlaştırmak ve bölünme ve tefrikadan vazgeçmek için gönderdi.

İslam’ın, birliğe ve bir araya gelmeye ve bölünme ve bencilliği reddetmeye çağrılması, ülkenin gücünü ve toplumun bütünlüğünü korumak için önemli faktörlerden biri olduğuna şüphe yoktur, çünkü birey ne kadar güçlü olursa olsun, zayıf bir toplumda olduğu sürece zayıf kalır, aksine de birey ne kadar zayıf olursa olsun, güçlü bir toplumda olduğu sürece yaşadığı toplumdan güç alır. Bu yüzden İslam, vatandaşlık değerini yükseltti ve vatanın tüm evlatlarına ait olduğunu vurguladı.  Zira vatanın birliği, çocukları arasında din, renk veya cinsiyet temelinde bir ayrım yapılmamasını gerektirir. Halbuki Arabın Aceme ve beyazın siyaha takva ve sâlih amelden başka bir üstünlüğü yoktur. Bundan hareketle Hz. Peygamber Efendimiz, Medine Yahudileri ile Medine sözleşmesini yapmıştır. Bu sözleşmede Yahudilere özgürlük, güvenlik ve barış gibi Müslümanların sahip oldukları haklar verildi ve Medine’yi savunmak da Müslümanlarla birlikte ortak bir görevdir. İslam, kendilerine verilen görev ve sorumluluklarına bağlı kaldıkları sürece tüm vatandaşlar arasında eşitlik sağlar.

 İslam her zaman ve her yerde ekip ruhuyla çalışma değerini yükselterek, birliği sağlamayı, yardımlaşmayı ve anlaşmazlıkları bırakmayı da ümmetin görevlerinden yaptı. Allah Teâlâ Kuran-i Kerim’de bunu emretmiştir. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah’ın ipine sımsıkı sarılın, ayrılmayın”. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Şüphesiz Allah Teâlâ sizin için üç şeyden hoşnut olur, üç şeyden de hoşlanmaz. Sizin sadece kendisine ibadet etmenizden, O’na hiçbir şeyi ortak koşmamanızdan ve Allah’ın ipine sımsıkı sarılıp tefrikaya düşmemenizden hoşlanır. Dedikodu yapmanızdan, çok sual sormanızdan ve malı telef etmenizden de hoşlanmaz“. Peygamber Efendimiz ümmetin birliği, uyumu ve kenetlenmesi konusunda nice örnekler verdi. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Mü’minin mü’mine karşı durumu, bir parçası diğer parçasını sımsıkı kenetleyip tutan binalar gibidir.” Hz. Peygamber bunu açıklamak için, iki elinin parmaklarını birbiri arasına geçirerek kenetledi.

Kur’an-ı Kerim, vatanın korunmasına ve toplumun güvenliğine yol açan birlik olmanın örneklerini verdi. Allah’ın peygamberi Hz. Yusuf aleyhisselâm ülkeyi büyük kıtlıktan korumak için özenle hesaplanmış bir plan hazırladı. Onunla birlikte herkes iş birliği yaparak planı uyguladılar. Ardından da refah, bolluk, koruma ve ekonomik güç gerçekleşti. İnsanlar, Mısır’ın hayırlarından faydalanmak için her yerden geliyordu. Kur’an-ı Kerim’de Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Yusuf dedi ki: Yedi sene âdetiniz üzere ekin ekersiniz. Sonra da yiyeceklerinizden az bir miktar hariç, biçtiklerinizi başağında bırakınız. Sonra bunun ardından, saklayacaklarınızdan az bir miktar hariç, o yıllar için biriktirdiklerinizi yiyip bitirecek yedi kıtlık yılı gelecektir. Sonra bunun ardından da bir yıl gelecek ki, o yılda insanlara yardım olunacak ve o yılda (meyve suyu ve yağ) sıkacaklar.”

İslam da birlik ve beraberliğe sebep olan her şeye teşvik etti. İşte merhamete, yumuşaklığa ve iyiliğe de çağırdı. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “O vakit Allah’tan bir rahmet ile onlara yumuşak davrandın! Şayet sen kaba, katı yürekli olsaydın, hiç şüphesiz, etrafından dağılıp giderlerdi. Şu hâlde onları affet; bağışlanmaları için dua et; iş hakkında onlara danış. Kararını verdiğin zaman da artık Allah’a dayanıp güven. Çünkü Allah, kendisine dayanıp güvenenleri sever”. Muhakkak ki merhamet, yumuşaklık ve müsamaha kalplerin birleşmesine bir sebeptir. Resûlullah sallallahu aleyhi vesellem şöyle buyurdu: “Din kolaylıktır. Dini aşmak isteyen kimse, ona yenik düşer. O halde, orta yolu tutunuz, en iyiyi yapmaya çalışınız, o zaman size müjdeler olsun; günün başlangıcından, sonundan ve bir miktar da geceden faydalanınız”. Başka bir hadiste şöyle buyurdu: “Müsamahakârlık ve kolaylık üzerine kurulmuş olan, hanîf din ile gönderildim”.

İslam dinimiz, farklı inançlarıyla tüm toplum üyeleri arasında yakınlık ve barışın yayılmasına çağırdı. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “İnsanlara güzel söz söyleyin”. Başka bir ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Allah, sizinle din uğrunda savaşmayan ve sizi yurtlarınızdan çıkarmayanlara iyilik yapmanızı ve onlara âdil davranmanızı yasaklamaz. Çünkü Allah, adaletli olanları sever”. Peygamber Efendimiz, Kur’an-ı Kerim’in açıkladığı bu amaca göre Müslüman olmayanlarla davranırdı, onlara iyilik edip hediyelerini kabul ederdi, davetlerine icabet ve hastalarına da ziyaret ederdi. Böylece, bu dinin hoşgörüsünü göstermeye ve toplumun birliğini korumaya çalışırdı.

Zaman faktörü ve öncelikler fıkhı, vatanın aşamanın doğasını bilen tüm sadık evlatlarının birleşmelerini gerektirir, her biri kendi iş alanında vatan için yeterlilik sağlamak için iş birliği yapmalıdır. Mesela, Tıp uzmanları kendi alanlarında birleşip vatan için yeterlilik sağlamaya çalışmalılar. Ayni şekilde hukuk, mühendislik, tarım, eğitim ve diğer tüm uzmanlık adamları da fedakârlık ruhunu geliştirmeliler; işte biri eliyle çalışarak üretir, biri de insanlara öğretir. Ülkeye hizmet etmek için tüm enerjileri ve yetenekleri yerinde kullanmak gerekir. Zira bu, bizim dinimizin özünden gelir. Allah Teâlâ bize çoğul ifadesiyle hitap etmiştir ki kimse çalışıp gayret etmekten müstesna olduğunu sanmasın. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Yeryüzünü size boyun eğdiren O’dur. Şu hâlde yerin omuzlarında dolaşın ve Allah’ın rızkından yiyin. Dönüş ancak O’nadır” ve diğer ayette Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Namaz kılınınca artık yeryüzüne dağılın ve Allah’ın lütfundan isteyin. Allah’ı çok zikredin; umulur ki kurtuluşa erersiniz”.

Bu sözlerden sonra kendim ve sizin için Yüce Allah’tan bağışlanma dilerim.

* * *

Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun. İnsanların Efendisi son Peygamber Hz. Muhammed’e, ehli ve ashabının hepsine salât ve selam olsun.

Kıymetli Müslüman kardeşlerim!

Tarih olaylarını iyice takip eden kişi, ayrılık ve anlaşmazlığın, yenilgi ve güçsüzlük nedenlerinden olduğunu anlar. Kur’an-ı Kerim bize bundan uyardı. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Kendilerine apaçık deliller geldikten sonra parçalanıp ayrılığa düşenler gibi olmayın. İşte bunlar için büyük bir azap vardır”. Yine de Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Birbirinizle çekişmeyin; sonra korkuya kapılırsınız da kuvvetiniz gider. Bir de sabredin. Çünkü Allah sabredenlerle beraberdir”. Şüphesiz ki dağılma ve anlaşmazlık ümmetin heybetini kaybeder ve zayıflığı da miras bırakır. Ayrıca cemaatten ayrılarak ölen kimse, Câhiliye devrinde ölmüş gibi olur.

Bu nedenle İslam, bölünme ve anlaşmazlığa yol açacak her türlü davranış ve tezahüre karşı çıktı, bu yüzden İslam’ın câhiliye taassubu etkilerinden biri olan ırkçılığı yasakladığını görüyoruz. Peygamber Efendimiz buyurdu ki: “Aziz ve Celil olan Allah sizden câhiliyye devrinin kabalığını ve babalarla övünmeyi gidermiştir. Mümin olan, takvâ sahibidir. Kâfir olan ise bedbahttır. Siz, Âdem’in çocuklarısınız. Âdem de topraktan yaratılmıştır.” Resûlullah insanların hak ve görevlerde eşit olduklarını belirterek buyurdu ki: “Ey insanlar! İyi bilin ki; Rabbiniz birdir, babanız birdir. İyi bilin ki; Arabın Aceme, Acemin de Araba, beyazın siyaha, siyahın da beyaza takvadan başka bir üstünlüğü yoktur.”

Ey Allah’ım, saflarımızı ve kalplerimizi birleştir ve sevdiğin ve hoşnut olduğun işleri yapmaya bizleri muvaffak eyle! Söz ve amellerde ihlaslı olmamızı nasip et! Mısır’ımızı ve tüm âlem-i İslâm’ı sen koru!

Dualarımızın sonu da «El-hamdülillahi Rabbi’l-âlemin»dir.

* * *

Gençlerin Hak ve Görevleri

Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun; Kur’ân-ı Kerîm’de Allah Teâlâ şöyle buyurur:

إِنَّهُمْ فِتْيَةٌ آَمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَاهُمْ هُدًى

 “Şüphesiz onlar, Rablerine inanmış gençlerdi”. Şehadet ederiz ki bir tek Allah’tan başka ilah yoktur, O’nun ortağı da yoktur. Yine şehadet ederiz ki Muhammed Allah’ın kulu ve elçisidir. Salât ve selam Peygamberimiz Muhammed üzerine, ailesi ve ashâb’ının üzerine olsun.

Gençlik aşaması, insanın hayatının en önemli aşamalarından biridir. Gençlik; fiziksel güç, olgunluk, canlılık, etkinlik, verimlilik, umut ve hayata açılma aşamasıdır. Şüphesiz gençler milletin temel direği, dinamiği, atan kalbi ve güçlü kollarıdır. Hiç kimse gençlerin vatanların ve milletlerin gelişmesindeki önemli rolünü inkâr edemez.

Kur’an-ı Kerim, gençlik aşamasını çocukluk ve yaşlılık olan iki zayıflık arasındaki bir kuvvet aşaması olarak ifade etti. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Sizi güçsüz yaratan, sonra güçsüzlüğün ardından kuvvet veren ve sonra kuvvetin ardından güçsüzlük ve ihtiyarlık veren, Allah’tır. O, dilediğini yaratır. O, hakkıyla bilendir, üstün kudret sahibidir”. Bu nedenle peygamberlik gençlik çağında gelirdi.  Hz. Yusuf hakkında Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Olgunluk çağına erişince, ona hikmet ve ilim verdik. İşte biz, iyi davrananları böyle mükâfatlandırırız”. Hz. Musa hakkında Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Mûsâ, olgunluk çağına ulaşıp gelişimini tamamlayınca, biz ona ilim ve hikmet verdik. Biz, iyilik edenleri böyle mükâfatlandırırız”. İbn Abbas dedi ki: “Allah ancak peygamberleri genç olarak göndermiş, her bir âlime ilim ancak genç iken verilmiştir. İşte genç yaştayken putperestlere karşı çıkan Hz. İbrahim hakkında Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Bunları diline dolayan bir genç duyduk; kendisine İbrahim denilirmiş, dediler”. Kur’an-ı Kerim, Hz. Süleyman’ın gençlik aşamasındayken zekâsı ve uzak görüşlülüğünü işaret etti.  Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Biz hüküm vermeyi Süleyman’a kavratmıştık. Zaten her birine hükümranlık ve ilim vermiştik”. Hz. Musa’nın da gençliği, gücü ve eminliği sâlih adamın kızını şu ifadeyi söylemeye sevk etti: Allah Teâlâ şöyle buyurur “Kızlardan biri, “Babacığım, onu ücretle tut. Herhâlde ücretle tuttuklarının en hayırlısı, güçlü ve güvenilir olan bu adam olacaktır” dedi.” Allah Teâlâ Hz. Yahya’ya hitap ederek şöyle buyurur: “Ey Yahya, kitaba sımsıkı sarıl” dedik. Biz, ona daha çocuk iken hikmet verdik”.

Bu dönem insanın yaşamındaki önemi için, Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem, Yüce Allah’ın kıyamet gününde kula ömürle ilgili özel bir soru soracağını belirtti, ki insan kendi gençliğinden yararlanarak onu kendisine ve tüm insanlara faydalı işlerde kullanmaya gayret etsin. Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki: “Kıyamet günü şu dört hususun hesabı sorulmadan kul ayağını bile oynatamaz: Ömrünü nasıl geçirdiği, Gençliğini nerde harcadığı, malını nasıl kazandığı ve nerelere infak ettiği, öğrenmiş olduğu ilmi ile ne amel ettiği.”

İslam, gençlere büyük özen göstermiş ve onlara haklar ve görevler de vermiştir. Gençlerin haklarından eğitim, nasihat ve iyi hazırlıktır. Kur’an-i Kerim, Hz. Lokman’ın oğluna verdiği tavsiyeleri bize anlatmıştır. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Hani Lokmân, oğluna öğüt vererek şöyle demişti: “Yavrum! Allah’a ortak koşma! Çünkü ortak koşmak elbette büyük bir zulümdür” ve diğer ayetlerde Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Yavrum! Şüphesiz yapılan iş bir hardal tanesi ağırlığında olsa ve bir kayanın içinde yahut göklerde ya da yerin içinde bile olsa, Allah onu çıkarır getirir. Çünkü Allah, en gizli şeyleri bilendir, (her şeyden) hakkıyla haberdar olandır. Yavrum! Namazı dosdoğru kıl. İyiliği emret. Kötülükten alıkoy. Başına gelen musibetlere karşı sabırlı ol. Çünkü bunlar kesin olarak emredilmiş işlerdendir. Küçümseyerek surat asıp insanlardan yüz çevirme ve yeryüzünde böbürlenerek yürüme! Çünkü Allah, hiçbir kibirleneni, övüngeni sevmez. Yürüyüşünde tabiî ol. Sesini alçalt. Çünkü seslerin en çirkini, şüphesiz eşeklerin sesidir!”.

 Hz. Peygamber Efendimizin gençlere verdiği tavsiyeler de aynıdır. Gençlerle çok ilgilenir ve kalplerinde dinin değerlerini sağlamlaştırırdı. Abdullah İbni Abbas radıyallahu anhümâ’dan nakledildiğine göre şöyle demiştir: Bir gün Hz. Peygamber’in terkisinde bulunuyordum. Bana: “Yavrucuğum, sana bazı kaideler öğreteyim” dedi ve şöyle buyurdu: “Allah’ın buyruklarını gözet ki, Allah da seni gözetip korusun. Allah’ın (rızâsını) her işte önde tut, Allah’ı önünde bulursun. Bir şey isteyeceksen Allah’tan iste. Yardım dileyeceksen, Allah’tan dile! Ve bil ki, bütün bir ümmet toplanıp sana fayda temin etmeye çalışsalar, ancak Allah’ın senin için takdir ettiği faydayı temin edebilirler. Yine eğer bütün ümmet, sana zarar vermeye kalksalar, ancak Allah’ın senin hakkında takdir ettiği zararı verebilirler. Çünkü artık kaderi yazan kalem yazmaz olmuş, yazıları değişmeyecek şekilde kesinleşmiştir”.

İyi bir öğretim ve dikkatli eğitimden sonra, gençlerin her biri bilgi, yetenek ve yetkinliğine göre liderlik ve sorumlulukta iş alma hakkı vardır. Bu konuda Hz. Peygamber bizim için en iyi örnektir. Halbuki, gençlerin çeşitli takatlerini kullanır ve yaşam ile mücadele etmeleri için fırsat verirdi. Peygamber Efendimiz, İslam’a davetin başlangıcında, daha yirmi yaşındaki genç olan Erkam Bin Ebi’l-Erkam’a İslam davetini emanet etti, onun evi Hz. Peygamber ve Ashâb-ı kirâm için güvenli bir yerdi. Yine de Peygamber Efendimiz bir yere göndermek üzere bir ordu hazırladı, o sırada henüz on sekiz yaşında olan Üsâme bin Zeyd’i de bu orduya kumandan tayin etti.

Hz. Ömer b. Hattab, onun meclislerine büyüklerin yanına da gençleri çağırır, tüm meselelerde onlara danışır ve şöyle derdi: “Hiçbiriniz küçük yaşından dolayı görüşünü söylemekten çekinmemeli, zira ilim yaşa göre değil, ancak Allah istediği kuluna verir”. Bu yüzden onun meclisinde, Abdullah b. Abbas başta olmak üzere gençler bulunurdu. Hz. Ömer de Abdullah b. Abbas hakkında “Sorumlu bir dili ve hikmetli bir kalbi var” derdi.

Bu durum sadece genç erkeklerle de sınırlı kalmadı, genç kadınların İslam medeniyeti yapımında unutulmaz rolleri vardı. İşte Esma bintü Ebi Bekir’in hicret yolculuğunda Peygambere ve babası Ebu Bekir’e yiyecek ve içecek sağlayarak hicrette büyük rolü vardı. Hatta genç kadınlar en zor zamanlarda önemli roller yapmışlar. Savaş meydanlarında yaralı savaşçılara su verir ve yaralarını sararlardı. Bu bağlamda Enes radıyallahu anh şöyle demiştir: “Uhud savaşında, Ebû Bekr’in kızı Âişe ile Ümmü Suleym’i şöyle gördüm: Onlar sırtlarında su kırbalarını taşıyorlar, sonra bunu yaralıların ağızlarına boşaltıyorlar, sonra tekrar çabucak dönüyorlar, kırbaları dolduruyorlar, sonra yine acele gelip kırbaları yaralı askerlerin ağızları içine boşaltıyorlardı”

Bu sözlerden sonra kendim ve sizin için Yüce Allah’tan bağışlanma dilerim.

* * *

Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun. İnsanların Efendisi son Peygamber Hz. Muhammed’e, ehli ve ashabının hepsine salât ve selam olsun.

Kıymetli Müslüman kardeşlerim!

Gençlerin görevleri de çoktur, bunlardan ilki: kendilerini bilim ve kültürle tahkim etmeleri gerekir. Bilim her an geliştiği için gençlerimizin de bu gelişmelere ayak uydurmaları ve işgücü piyasasının gerekliliklerini ve ülkenin ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmaları gerekir. Gençlerin güçlüklerle yüzleşmek için gerekli eğitim programları ve kurslarını alıp gerekli tecrübeleri kazanarak yeterli olmaları gerekir. Yüce Allah, Hz. Peygamberin bu dünyada ilimden başka bir şeyin fazlasını istemesini emretmemiştir. Allah Teâlâ Hz. Peygamberine hitap ederek şöyle buyurur: “De ki, Ey Rabbim ilmimi artır”.

İkincisi: deneyimlerden faydalanmak ve kibirden sakınmaya çalışmaktır. Muhakkak ki gençler, kendilerinden daha eski nesillerin bilgelik ve deneyimlerinden faydalanmalılar, çünkü ardışık nesiller arasındaki ilişki dışlama ya da çatışma ilişkisi değil, tamamlayıcılık ve karşılıklı tavsiye ilişkisidir. Bu yüzden gençlerimiz yıkıp inşa etmeyen gururdan dikkat etmeliler. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Yeryüzünde böbürlenerek dolaşma. Çünkü sen ne yeri yarabilir ne de dağlarla ululuk yarışına girebilirsin”. Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki: “Helâk ediciler üçtür: İtaat olunan cimrilik, peşinden gidilen hevâ ve kişinin kendisini beğenmesidir”.

Üçüncüsü: dine ve vatana hizmet etmek için niyet etmektir. İnsan çalışmalarındaki samimiyetine göre ecir alır. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki: “Ameller ancak niyetlere göredir. Herkese niyet ettiği şey vardır…

Dördüncüsü: Daha fazlasını yaparak yolun uzun olup emanetin de ağır olduğunu fark etmekle fırsatı yakalamak gerekir. Çünkü biz çok hızlı hareket eden bir toplumda yaşıyoruz ve bu toplum içinde sadece kendilerine verilen görevleri yerine getiren ve işlerinde çalışkan ve özverili insanlar için yer vardır. Amaçlarımızı gerçekleştirmek ve kendimiz ve vatanımıza istediğimiz mevkie ulaşmak için kendi işimizde elimizden gelenin en iyisini yapmalıyız.

    Beşincisi: eğitim verip imkân sağlayan ana vatanın hakkını vermektir. Vatanın kendi topraklarında yaşayan, nimetlerinde büyüyen çocukları üzerinde bir hakkı vardır. Bu vatana hizmet etmek ve toprağını savunmak için azığımız azim ve kararlılık, silahımız da bilgi ve yaratıcılık olsun ve sloganımız ise aidiyet ve gayret olsun.

Ey Allah’ım, bizim gençlerimize bereket ver, onları tüm kötülüklerden koru, yeryüzünü imar etmeleri için onlara yardım et! Ülkemize ve dünyaya faydalı işler yapmak için onlara yol göster! Mısır’ımızı ve tüm ve âlem-i İslâm’ı sen koru!

Dualarımızın sonu da «El-hamdülillahi Rabbi’l-âlemin»dir.

* * *